KRALJEVINA JUGOSLAVIJA *- UPRAVA ZA ZAŠTITU II Pili INDUSTRISKE SVOJINE KLASA 35 (1) Ijlllf IZDAN 1 MARTA 1939. PATENTNI SPIS BR. 14734 Ing. Stefan Sowitsch u. Co., Wien, Nemačka. Automatska sprava na električnim dizalicama za uklanjanje zaustavljačkog odstojanja između poda kabine i stanice. Prijava od 16 oktobra 1937. Važi od 1 septembra 1938. Naznačeno pravo prvenstva od 29 oktobra 1936 (Austrija). Več su predlagani uređaji za što je moguće bezpogrešniije zaustavljanje električnih dizalica u pojedinim spnatovima, kod kojih se jedan uključivajući elemenat dizalice, koji zajedno deluje sa uključiva-jućim elementom čvrsto nameštenim u šahtu, razno zaustavlja prema visini u zavisnosti od opterećenja dizalice i relativno u odnosu na dizalicu. Pri tome je dizalica uz umetanje pritisnute opruge bila obešena neposredno na nosečem užetu i putanja stiskanja opruge bila je upotrebljavana za premeštanje prevrtljivog odbojnika za stavljanje u dejstvo uključivača. Poznati uređaji imaju nedostatak, da pri raspoređivanju više nosečih užadi istezanje jednog užeta može već da prouzrokuje pogrešno isključivanje zaustavljajoče sprave. Raspoređivanje sprava za izjednačenje užadi pomoću klackalica ili t. si. nije predvideno kod dizalica sa poznatim zaustavijačkim u-ređajima. Semt oga prenosna srazmera u-ređaja za prenošenje kretanja opruge na ukijučivački .elemenat, koji se po visini može da podešava, kod predlaganih uređaja, nikako nije bila dovoljna, da bi se postignula popravka u punom smislu pogrešaka kod zaustavljanja izazvanih pomoću promena opterećenja i isem toga dosada predlagani zaustavljački uređaji nisu mogli biti bez daljega prilagođavani raznim dizalicama sa proizvoljnom veličinom kabine. Pronalazak ima za cilj, da ukloni pomenute nedostatke i bitno se sastoji u tome, što se dizalica veša pomoću obrtne poluge na noseće uže, koje se preko opru- ge oslanja o oslonac dizalice i čije relativno obrtanje prema dizalici može da se prenosi na ukijučivački elemenat, koji može da se podešava po visini. Umetanje obrtne poluge između nosećeg užeta i dizalice omogućava kako besprekorno raspoređivanje izjednačivača užeta, pomoću klackalice ili t. si., a tako isto uslovljava i potpuno ta-čno i fino prilagodljivo uplivisanje zau-stavljačke sprave u zavisnosti od opterećenja dizalice. Radi udešavanja na dizalici predviđenog uključivačkog elementa se u smislu pronalaska ugrađuje od više zajedno delujućih poluga sastojeći se prenos sa velikom prenosnom srazmerom između obrtne poluge i uključivajućeg elementa, pri čemu se prenosna srazmera polužnog prenosa ponajbolje učini promenljivom. Da bi se omogućilo besprekorno sadejstvo uključivačkog elementa na dizalici sa u-ključivačkim elementom raspoređenom u šahtu, ukijučivački elemenat na dizalici snabdeva se vertikalnom podužnom vodicom. Nacrt pokazuje zaustavljačku spravu prema pronalasku primera radi u jednom obliku izvođenja. Sl. 1 i 2 pokazuju spravu u izgledu sa strane i delimično u preseku u dva razna položaja njenih delova i si. 3 pokazuje spravu u izgledu otzgo. SI. 4, 5 i 6 su preseči po linijama a—a, b—b odu. c—c na si. 3. Između oba, podužna dela 1 gornjega jaramskog nosača 100 vešalaokog okvira, koji nosi kabinu, umetnut je jedan obrtni krak ili obrtna ploča 2, koji mogu da se Din. 10.— obrću oko čepa 3 koji leži u podužnim nosačima 1 (sl. 1 do 3). Kabina je pomoću o-brtne ploče 2 obešena na nosačkom čepu 4, koji radi izravnanja nastupajućih razlika uzeta nosi klackalice, koje su spojene sa nosačkim užetima kabine. Na istom odstojanju od nosačkog čepa 4 kao i od čepa 3 nalazi se na drugoj strani nosačkog čepa 4 stremen 5 oblika slova U, koji je pritvr-den na jaramskom nosaču pomoću vrtnja 6. U unutrašnjosti stremena 5 smešteno je jedna ili više pritiskujućih opruga 7 ili drugih opružnih organa, koji se jednom stranom oslanjaju o obrtnu ploču 2, a drugom stranom o donju stranu stremena 5. Kod vešamja kabine o noseći čep 4 stiska ju se za nešto opruge 7 usled težine kabine i ostaju u položaju pokazanom na sl. 1 dotle, do-god je kabina neopterećena. Ako se tome na protiv izvrši opterećenje kabine prijemom osoba ili tereta, to će se odgovarajući opterećenju kabine opruge 7 više stisnuti (si. 2), dok će se one kod rasterećenja opruge opet vratiti u njihov prvobitni položaj (si. 1). Kretanja opruga izazivaju obrtanje obrtne ploče 2 oko njenoga obrtnog čepa 3, koja se prenose na polužni prenosni mehanizam koje deluje na produženju 200 obrtne ploče. Polužni prenos sastoji se od dva kraka 8, 9 koji su uzajamno spojeni pomoću čepa 10. Slobodna dužima oba kraka 8, 9 može da se udešava u kome se cilju spajanje kraka 8 sa obrtnom pločom 2 vrši pomoću čepa 11 koji prolazi kroz podužnu rupu kraka a veza kraka 9 sa jednom utegom 12 takođe pomoću jednog čepa 13 koji prolazi kroz podužnu rupu kraka. Čep 13 spaja polužni krak 9 sa utegom 12 koja je pritvrđena na čepu 14 koji leži na jaramskim nosačima. Čep 14 no-si na jednom kraju obrtni krak 15, koji je na njegovom gornjem kraju zglavkasto spojen sa krakom 16 (sl. 1 i 2). Krak 15 sedi u klizaču 18 (sl. 1 i 6) koji se pomera na vodećim polugama 17 i koji nosi kabinski uključivač 19 za isključenje pogona dizalice. Ako se obrtno kretanje polužnih krakova 8, 9 prenosi pomoću čepa 14 na obrtni krak 15, tada ovaj pomera pomoću kraka 16 klizač 18 na njegovim vodećim polugama 17 pa time i kabinski uključivač 19. Obrtna kretanja obrtne ploče 2 prenose se pomoću opisanog sistema poluga na kabinski uključivač 19 i na taj način vrše pomeranje. Obrtanja obrtne ploče 2 mo- raju bili što manja da bi se izbegle oscilacije kabine. Pomoću velikog prenosa između obrtne ploče i obrtnog kraka 15 o-seilacije se toliko uveličavaju, da pomeranje kabinskog uključivača 19 može da bude do 150 mm, usled čega je moguće da da kabina i pri tvrdo ne delujućoj kočnici i bez finog udešavainja može tako da se uveze u stanicu, da se pod kabine i stanice nalaze gotovo -na istoj visini. Razne širine kabina daju razne dužine obrtnog kraka 15 i raznu dužinu kretanja na gore i na dole katbinsikog uključivača. Prema tome slobodna dužina polužnih krakova 8, 9 kao što je to već pomenuto je udešljiva. Promenom slobodne dužine krakova kolenaste poluge -menja se prenosna razmera između obrtne ploče 2 i obrtnog kraka 15 tako, da je moguće da se radna putanja ka-binslkog uključivača uvek prilagodil vladajućim prilikama. Patentni zahtevi: 1. ) Uređaj za što je moguće bezpogre-Šnije zaustavljanje električnih dizalica u pojedinim spratovima, kod koga uključi-va-čki elemenat dizalice zajedno deluje sa uključivački-m elementima čvrsto raspoređenim u šahtu i može u zavisnosti od opterećenja dizalice relativno prema dizalici da se po svojoj visini podešava različito, naznačen time, što je dizalica obešena ma nosačkom užetu pomoću obrtne poluge (2) koja se preko opruge (7) oslanja o oslonac (5) dizalice i čije relativno okretanje prema dizalici može da se prenese na uključi vački elemenat (19), koji -može da se podešava po visini. 2. ) Uređaj po zahtevu 1, naznačen time, što je lizmedu obrtne poluge (2) j po visini udešljivog uključivačkog elementa (19) ugrađen prenos celishodnio izrađen od više zajedno delujućih poluga (8, 9, 5 i 16) 3. ) Uređaj po zahtevu 1 i 2, naz-n-ačen time, što je prenos između obrtne poluge (2) i po visini podešljivog uključivačkog elementa (19) -promenljiiv, -pri čemu su na primer pojedine poluge (8 i 9) poluž-nog prenosa pomerljive u njihovom položaju. 4. ) Uređaj po jednom od zahteva 1 do 3, naznačen time, što po visini podesi jivi uključrvački elemenat (19) ima vertikalnu podužnu vodicu (17, 18). ra Ad pat. br. 14734 Mer?. *