KRALJEVINA SRBA, HRVATA I SLOVENACA UPRAVA ZA ZAŠTITU Klasa 4 (2) INDUSTRISKE SVOJINE Izdan 1. Septembra 1925 PATENTNI SPIS BR. 3164 PAUL ROSTAING, PARIZ. Poboljšanja u izradi stakla na lampama za osvetlenje petroleumom ili drugim sličnim gorivima. Dopunski patent uz osnovni patent broj 3130. Prijava od 21. januara 1924. Važi od 1. avgusta 1924. Najduže vreme trajanja do 31 jula 1939. Pronalazak se odnosi na usavršavanja u sistemu stakla za petrolejske lampe, koje su predmet glavnog patenta podnetog pod br. 3130. Ova usavršavanja dopuštaju da se dobiju, u spravljanju sa pređašnjim rasporedom, sledeča preimučstva: Znatna ušteda upotrebljene građe, od kuda proizilazi smanjivanje težine stakla: Ušteda u izradi delova, koji su manje u-krašeni; Znatno smanjivanje srednjeg prosečnog prečnika stakla naročito na gornjem delu stakla; Bolje toplotno izoliranje delova kao i rezervoara za gorivo. Na pridodatim crtežima, koji su dati kao primer: Sl. 1, je spoljašni izgled, u vertikalnici, u-savršenog stakla; SI. 2, prestavlja u vertikalnici, spoljašnji izgled jedne obične goriljke (brener) bez galerije, koja nosi steklo. SI. 3, pokazuje u vertikalnom preseku po liniji a—b na si. 5, jedno staklo, koje je iz-menjeno i usavršeno, namešteno na goriljku (breneru) sa pravim plamenom, ovo staklo imajući prvenstveno jedan stešnjeni deo oblika zarubljene kupe. Ovaj stešnjeni deo mogac^ bi da bude cilindričnog oblika kao što je pokazano na si. 4 glavnoga patenta. SI. 4, je horizontalni presek po liniji c—d na si. 3. SI. 5 horizontalni presek po liniji e—f naši. 3. Si. 6, pokazuje praktičan način pričvršćava-nja šapki, koje drže koturić za stešnjavanje plamena. SI. 7. je delimičan izgled stakla, koji pokazuje raspored koturića za stešnjavanje plamena, kada je staklo namešteno na goriljci sa kuglastim plamenom. 8. je delimičan izgled goriljke (brenara) ii stakla pokazujući jednu vrstu načina pričvršćivanja i centriranja koturića za stešnja-vanja. SI. 9, je horizontalni presek po liniji g—h na si. 8. SI. 10, prestavlja odvojeno i s jednom varijantom montiranja, tinjasti ili stakleni deo čija upotreba dopušta da se ukine dodir koturića za stešnjavanje prema staklenom delu stakla, sprečavajući ipak, potpuno, prolaz vaz-duha između rečenoga koturića i unutrašnjeg duvara staklenog dela stakla. Staklo, koje je određeno da se namesti na običnu goriljku 1 bez galerije, sastoji se iz jedne čaure sa elastičnim jezičcima 2, koje ima ravno kružno proširenje 3 pod kojim je namešteno proširenje 4 jednog omota 5 od izlivenog čelika na kome mogu da se naprave otvori 5’ za cirkulaciju spoljašnjeg vazduha. Ispod, na izvesnom ostojanju od proširenja 4, a da ne dodiruje omot 5, nameštena je jedna kruna 6 pojačana posuvraćanjem njenih ivica. Male šipke sa zakivcima 7, na broju Din. 20. 9 na primer, osiguravaju jednovremeno pričvršćivanje čaure 2 prema omotu 5 i pričvršćivanje 6 prema ovim poslednjim. Na proširenje 3 i oko osnove sulundara 2 ugurana je jedna kruna 8, čije su ivice po-suvraćene da bi stegle okvir od amianta 9 na koji je namešteno staklo oblika zarubljene kupe (ili cilindrično ili malo stešnjeno) 10. Oblik zarubljene kupe je bolji, pošto dopušta, istovremeno, s jedne strane da se smanji gore zakrčivanje stakla i s druge strane, da se izrađuju u seriji (livenjem na presi i pomoću jednog unutrašnjeg modela) stakla, čije su unutrašnje dimenzije relativno tačne, što je važno kada se čini upotreba koturića za stešnjavanje plamena jer koturić treba da se pridoda staklu. Na gornji deo stakla 10 je nameštena po-srestvom jedne garniture od amianta 11, jedna kruna 12 ugurana u unutrašnjost čaure od livenog čelika, u čiji je deo 13 uvučeno metalno produženje 14 stakla. Caura 13 prestavlja jedno kružno proširenje 15 iznad koga i na izvesnom ostojanju je nameštena a da ne dodiruje čauru 13, jedna kruna 1'6 sa posuvraćenim ivicama, koju šipke 17 sa zakivcima (6 na broju) vezuju za proširenje 15. Šipke 18 od čelika (3 na broju na primer) služe da vežu donju 6 sa gornjom krunom 16 i prema tome da osiguraju držanje stakla 10 između garniture od amianta 9 i 11. Ove šipke 18, čiji je prečnik relativno mali ima između izrezane zavojke na njihova obadva kraja, da bi se mogle zavrteti dole na zavrtnje krilcima 19, na koji je kraj šipke zatirn ukovan, da bi se ova poslednja vezala za zavrtku 19, koja uglavljena između ivica krune 6, ne može više da se okreće. Svaka šipka 18 prolazi kroz široke otvore 20 i 21, koji su načinjeni na pridodatim proširenjima 3 i 4 i na proširenje 15 tako, da šipke 18 ne dodiruju ova proširenja. Na gornji kraj svake šipke 18 je navraćen jedan zavrtanj sa izreckanom glavom, koja se naslanja na krunu 16. Tako načinjeno staklo je navučeno, svojom elastičnom čaurom 2, na goriljku 1 naslanjajući se na ovu poslednju u 23 i 24, što celini daje savršenu stabilnost. Da bi se staklo u odnosu na goriljku pričvrstilo upotrebiće se jedan zavrtanj 25, sa izreckanom glavom zavrćen za omot 5 i za uzengiju 26 udenutu između delova 2 i 6. Kraj zavrtnja 25 može da se dotera, zavrtanjem ispod oboda 27 goriljke. Kao na rasporedu, opisanom u glavnom patentu, stešnjavanje plamena se dobije pomoću koturića 9a , zgodnog tipa, koji je držan šipkamu 16a vezanim ili za jedan prečnik 17a uglavljen na primer kao što pokazuje si. 3, između čaure 2 i unutrašnje ivice kru- ne 8, ili kao što pokazuje si. 6, na nožicama 28 udešenim na kruni 8 ili kao što pokazuju si. 8 do 10, na tri savitljiva jezička čaure 2. Prema rasporedima, koji su prestavljeni na si. 7 do 10 čaura 2 ima izvesan broj savitljivih jezičaka, od kojih tri označeni brojem 30, su produženi da drže koturić 9a posredstvom šipki 16a , koje su ukovane na kraj onih triju jezičaka. Svaki zakivak prestavlja prema središtu rasporeda, jednu zaokrugljenu glavicu 31. Tri glavice 31 se prislanjaju na kupu goriljke i osiguravaju tako savršeno centriranje koturića u odnosu na fitilj goriljke 1 i prema tome prema plamenu. Pošto je ovo centriranje koturića 9a određeno kupom 1 a ne jednim prstenom 17a ili krunom 8, kao što je to ranije pokazano, potrebno je da koturić 9a ne dodiruje staklo 10 čiji položaj ili nesavršen oblik (ili pak položaj i oblik u isti mah) mogu da budu takvi, da staklo 10 ne bude tačno centrirano u odnosu na osu plamena. Ali da vazduh ne bi mogao prolaziti između koturića 9a i stakla 10, pronalazak u-potrebljava sledeči raspored, koji prestavljaju si. 8, 9 ili 10. Koturić 9a , čija je spoljašnja ivica posuvraćena na dole, ima spoljašnji prečnik sasvim manji nego unutarnji prečnik stakla 10. Između koturića 9a i zaglavka 9 je name-šten, u toku montiranja delova stakla, jedan providan organ 32 oblika zarubljene kupe (ili cilindričan) od tinjca ili od stakla, čija je svaka ivica gornja i donja snabdevena jednim metalnim prstenom 33, 34. Ovi prsteni 33 i 34 dopuštaju kad se pričvrste na zgodan način za organ 32, da se ovom poslednjem da određena visina koja odgovara ostojanju, koje odvaja zglavak 9 od- od koturića 9a . Najzad gornji prsten 33 treba da se tačno uvlači u unutrašnjost kružene ivice koturića 9a . Na ovaj način vazduh, koji dolazi s polja kao što pokazuju strelice, ne može ni na ko ji način da prođe između koturića 9a i stakla 10. Treba primetiti, da se zahvaljujući rasporedu celine, pokazanom na si. 8, centriranje koturića 9a vrši automatično u trenutku, kada se staklo namešta na goriljku, čiji deo 1, dopušta zahvaljujući njegovom obliku zarubljene kupe, lako uvlačenje glavica 31 zakivka, koje se zbog savitljivosti jezičaka 30 šire spuštajući se duž dela 1 goriljke. SI. 10 pokazjue jednu varijantu, po kojoj je providni organ 32 snabdeven gore, mesto prstenom 33, jednim koturićem 35 sa posu-vraćenom ivicom 33’ pričvršćenim za organ 32. Koturić 35 treba da pokrije koturić za stešnjavanje 9a , koji se pod uslovima name-šta u unutrašnjost organa 32, koji može uvek da se lako ukloni pošto se staklo 10 skine. Najzad organ 32 može da se armira jednom metalnom rešetkom 36 sa širokim rupicama, pošto se ova rešetka namesti bilo u unutrašnjost bilo spolja od organa 32 ili pak i to, naročito kad je ovaj organ od stakla, rešetka može da se udubi u samo staklo. Pronalazač je uvideo najzad da je, zahvaljujući dobrom toplotnom izoliranju delova usavršenog stakla, koje tek što je opisano, moguće, a da se ne škodi ovom toplotnom izoliranju da se zglavkovi 9 i 11 naglave od žičanog tkiva finog preko svake mere, na primer od bronze ili drugog zgodnog metala. Zglavak tako napravljen i ne kvari (deformira) tako kao zglavak od amianta. Zahvaljujući opisanim rasporedima, staklo sačinjava jednu laku celinu i koja se može brzo i lako rasklopiti. Zahvaljujući opisanim rasporedima različiti delovi, koji sačinjavaju staklo su savršeno centrirani u odnosu na goriljku 1 i prema tome i prema plamenu. Celina je laka i da se brzo i lako rasklopiti. Zakrčivanje stakla naročito na blizu nivoa rasporeda za spajanje stakla 10 sa metalnim produženjem 14, je vrlo malo u odnosu na unutarnji prečnik, koji treba dati staklu (prečnik koji zavisi od kalibra goriljke 1). Ovo preimućstvo je važno, kada staklo treba da zameni staklo od jednog samog staklenog dela, koje se upotrebljava na fenjerima za signalizaciju na pr. na železničkim lokomotivama i furgonima. Reflektor ovih fenjera je dqsta probušen jednim otvorom, čiji je prečnik osetno veći no prečnik običnog stakla, a to zato da bi se izbeglo, u koliko je moguće, da potresi pričinjeni fenjeru ne učine da staklo udari na reflektor. Dakle, opisano staklo može da se namesti na ove iste fenjere a da ne bude potrebno, da se oni bilo u čemu izmene. Otvor reflektora može da primi a da ne bude uvećan središni deo stakla, koji obuhvata delove 15 i 16, pošto ovi delovi mogu bez nezgode da se dodiruju sa ivicom o-tvora reflektorovog. Za toplotno izoliranje delova ima se zahvaliti tome, što su šipke 18 vezane samo za krune 6 i 16 koje su u odgovarajućem dodiru sa delovima 4 i 15 samo sa malobrojnim šipkama 7 i 17 malog prečnika. Stoga zahvaljujući velikim površinama, prema njihovoj masi, koja je manja, koje spoljašnjem vazduhu pružaju različiti delovi, rashlađivanje dodirom sa vazduhom je takvo, da su šipke 18 hladne. Da bi se staklo skinulo dok je goriljka zapaljena, one mogu da se dodirnu a da se prsti ne opeku. Najzad koturić 9a kombinirani sa staklom oblika zarubljene kupe 10 (ili cilindrično) igra osim uloge stešnjavanja ujedno plamena i vazdušne strujo koja ga okružuje, i tu ulogu da spreči da plamen ne dodiruje staklo 10, čiji je unutrašnji duvar od njega relativno vrlo udaljen. Plamen ne dodiruje ni koturić 9a zahvaljujući struji vazdušnoj, koja okru-žu|e ovaj plamen, pošto je vazdušna struja isto tako stešnjena pri prolazu zajedno sa o-vim poslednjim, kroz izmereni otvor kotu-rića. Iz toga proizilazi, da je staklo 10 stvarno hladno. Prema tome opasnosti da staklo prsne usled naglog stezanja ili širenja, uklonjene su. Pod ovim uslovima staklo ne prenosi to-plotu na donji deo goriljke i prema tome rezervoar za gorivo se ne zagreva. Osim ovih preimućstava i zahvaljujući kombinaciji jednog koturića 9a sa staklom 10 velikog prečnika, kao onaj, koji je pokazan na crtežima, dobija se jako osvetlenje, sa potpunim sagorevanjem petroleuma, koji daje fitilj goriljke i to tako, da plamen ne postane dimljiv čak i ako bi se dragovoljno tražilo da se proizvede dim. Isto staklo moglo bi. kao što pokazuje si. 7, da se upotrebi za goriljku bez okvira, koja proizvodi kugličasti plamen (sistem Metador na primer). Izmereni otvor koturića 9a treba onda da bude zgodnog prečnika i koturić treba da se namesti približno na nivo centralnog kotura 29 goriljke. Ovaj raspored pruža ista preimućstva u pogledu jačine osvetlenja kao ona, koja su spomenuta za goriljke sa pravim plamenom. Patentni zahtevi: 1. Poboljšanja na staklima ili metalnom staklu, koje može da se primeni na petrole-umskim lampama i koje je načinjeno prema glavnom patentu Br. 3130, naznačena time, što se staklo, koje može da se upotrebi na goriljkama (brenerima) sa pravim ili kuglastim plamenom, izrađuje tako, da bude lako i ako vrlo jako. i da daje plamen, koji jako osvetljava a ne dimi, vršeći pri svem tom toplotno izoliranje delova i rezervoara za gorivo lampe. 2. Poboljšanja za izradu stakla po zahtevu 1, naznačena time, što postoji jedan stakleni deo, prvenstveno oblika zarubljene kupe, držan između dve krune ukrašen prstenima, koji izoliraju, od amianta ili prsteni od metalnog tkiva od fine žice; jedna elastična ča-ura nameštena ispod stakla, koja nosi jednu od kruna ukrašenu jednim zglavkom i koja je pričvrščena za omot izbušen ili ne, pri čem su čaura i omot vezani jedno za drugo, s nekoliko malih vertikalnih šipki, spojene zakivcima a sa izvesnim posrednim prostorom, za jednu krunu, pošto je ova poslednja vezana šipkama malog prečnika za jednu drugu krunu, nameštenu iznad stakla i raspoređenu okolo čaure, od koje je ona držana u-daljena i u takvom odnosu daje ona držana malim vertikalnim šipkama. Poboljšanja za izradu stakla po zahtevu 2, naznačena time, što postoji jedna kočnica, koju nose omot i dodata uzengija, a koja služi da se staklo pričvrsti na goriljku bez galerije. 4. Poboljšanja za izradu stakla po zahtevu 2 i 3, naznačena time, što postoji jedan ko-turić, koji nose čvrste šipke u vezi bilo sa jednim prstenom, nameštenim oko elastične čaure, bilo sa udešenim na kruni nožnicama, koju stežu donji zglavak. ih pak sa produženim jezičcima čaure sa savitljivim jezičcima. .