MANUALE UTSAUI ROMAM COMPENDIO EIUSDEM RITUALIS USIBUS DIOECESEOS LABACENSIŠ ACCOMMODATO EXTRACTUM COMMODIOREM V SUM CLERI CURATI EIUSDEM DIOECESEOS JUSSU ET AUCTORITATE ORDINARIA. LABACI. LABACI. / LITERIS TYPOGRAPHIAE CATHOLICAE. 1900. De Sacramento Baptismi. A. De requisitis ad Baptismum. ('um Baptismi sacramentum jam administrandum est, haec in promptu esse debent: 1. Vascula sacri Olei catechumeno- rum et Chrismatis. 2. Vasculum cum šale benedicendo, vel jam benedicto. 3. Vasculum, seu cochleare ex ar- gento, vel alio metallo, nitidum, ad aquam baptismi fundendam supra caput bapti- zandi, quod nulli praeterea alii usui deserviat. 4. Pelvis seu bacile ad excipiendam aquam ex capite defluentem, nisi statim in sacrarium defluat. 5. Gossiphim. alio nomine bombacium, seu quid simile, ad abstergenda loca sa- cris oleis inuncta. 6. Stolae duae, ubi commode haberi possunt, ima violacea, et altera alba, ut infra notatur, mutanda; sin minus, une!S: — cin ettrigeS Seben. Sluten. 14 Deinde Sacerdos et circumstantes ge- nuflectunt et dicunt: Pater noster, qui es in coelis, sanctifi- cetur nomen tuum: adveniat regnum tuum: fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie: et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimit- timus debitoribus nostris : et ne nos inducas in tentationem: sed libera nos a malo. Amen. Oče naš, kateri si v nebesih! — Posve¬ čeno bodi tvoje ime. — Pridi k nam tvoje kraljestvo. — Zgodi se tvoja volja, kakor v nebesih, tako na zemlji. -— Daj nam danes naš vsakdanji kruh. — In odpusti nam naše dolge, kakor tudi mi odpuščamo svojim dolžnikom. —■ In nas ne vpelji v skušnjavo; — temveč reši nas hudega. Amen. SSater lutfer, ber bn bift in bent £>immel! — ©eljciligct toerbe bein sjlame. — gufomme ttnS bein 9ieid). — ©eiii SBtlle gefdjelje, mie im $imntel, alfo and) anf (Srbcn. — ®ib unž I)eute unfer taglidješ žBrob. — llnb toergib un§ unfere ©djulben, ioie and) mir toergeben unferen @d)itb bigern. — llnb fiiljre nnS nid)t in iBerfudjnng; — fonbern erlofe nnž bon bent llebel. Slnten. His dictis surgunt, et Sacerdos, ante- quam accedat ad baptisterium, dicat exor- cismum sequentem: 15 Exorcizo te, omnis spiritus immunde, in nomine Dei Patris omnipotentis f, et in no- mine Jesu Christi Filii eius, Domini et Judicis nostri f, et in virtute Spiritus Sancti ut discedas ab boe plasmate Dei N., quod Do- minus noster ad templum sanctum suum vocare dignatus est; ut fiat templum Dei vivi, et Spiritus Sanctus habitet in eo. Per eundem Christum Dominum nostrum, qui venturus est iudicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. B. Amen. Postea Sacerdos digito accipiat de šaliva oris sui, et tangat aures et nares infantis ; tangendo vero aurem dexteram et sinistram dicat: Ephpheta, quod est, adaperire: deinde tangit nares, dicens: In odorem suavitatis. Tu autem effugare diabole; appropinquabit enim iudicium Dei. Postea interrogat baptisandum no¬ minativa, dicens: * N. Abrenuntias satanae ? 5- Patrinus Abrenuntio. Se odpoveš hudiču? . Odgovor . Se odpovem. * 91. SBiberfiigft bit bem Teufel? 91 n t W o r t tviberfage. * Et omnibus operibus eius? 16 B. Abrenuntio. In vsemu njegovemu dejanju? Odg. Se odpovem. * Unb ato feinen 3Berfen ? 31 n t. 3 d) toiberfage/ * Et omnibus pompis eius? B- Abrenuntio. * In vsemu njegovemu napuhu ? Odg. Se odpovem. Uub ato feiner ^offart? 31 n t. $cf) iviberfage. Deinde Sacerdos intingit -pollicem in oleo Catechumenorum, et inf anteni un- git in pectore, et inter scapulas in mo- dum crucis, dicens: * Ego te linio f oleo salutis in Christo Jesu Domino nostro, ut habeas vitam aeter- nam. B- Amen. Hic deponit štolam violaceam, et su¬ mit aliam albi coloris. Subinde pollicem et inuncta loca ab- stergit bombacio, vel re simili: et inter- rogat expresso nomine baptizandum^ pa- trino respondente: * N. Credis in Deum Patrem omnipoten- tem, Creatorem coeli et terrae? B Čredo. 17 * I, Veruješ v Boga Očeta vsemogoč¬ nega, stvarnika nebes in zemlje? Odg. Verujem. 91. ©laubjt bit an ®ott ben žBater, alC niddjtigen Sdjbpfer ^jintntelš uub ber (Srbe? 91 n t. gdj glaube. Credis in Jesum Christum Filium eius unicum, Dominum nostrum, natumet passum? 3- Čredo. Veruješ v Jezusa Kristusa, Sina nje¬ govega edinega, Gospoda našega, kateri je rojen bil, in je trpel? Odg. Verujem. * ©laubft bit an $efuui Sfjriftuni, feinen eingeborenen ©oljit, unfern $errn, ber geboren nmrben tft, unb gelitten £)at ? 91 ut. 3 d) glaube. * Credis in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam catholicam, Sanctorum communio- nem, remissionem peccatorum, carnis resur- rectionem, et vitam aeternam? 3 Čredo. * Veruješ v svetega Duha, sveto ka¬ toliško Cerkev, občestvo svetnikov, odpu¬ ščanje grehov, vstajenje mesa, in večno živ¬ ljenje ? Odg. Verujem. • ©laubft bu an ben Ijeiligen ®eift, an cine Ijeiltge fatljolifdie Strdje, ©emeinfdjaft ber 2 18 ^eiligeit, 9tad)Iafž ber Siinbett, Sliiferftefjung be§ gleifdjež, unb ein eroigcš £eben? Sini. $d) glaube. Subinde expresso nomine baptizandi Sacerdos dicit: N. Vis baptizari? b. Patrinus: Volo. L Hočeš krščen biti ? Odg. Hočem. 5)1. ŽSillft bu getauft toerben? 91 n t. 3'd) KM- Tune patrino, vel matrina, vel utro- que (si ambo admittantur) infantem ita tenente, ut infans faciem habeat pronam supra vas, in quod aqua a capite decidens, dum Sacerdos eam versat, labi debet, Sa¬ cerdos vasculo seu urceolo accipit aquam baptismalem, et de ea ter fundit supra caput infantis, et quidem supra verticem capitis in modum crucis, et simul verba proferens, semel tantum distinete et at- tente dicit formam sequentem: * N. Ego te baptizo in nomine Patris t, fundat primo ; et Filii f, fundat secundo; et Spiritus f Sancti, fundat tertio. Quoniam baptismi forma his verbis expressa omnino necessaria est, ideo eam nullo modo licet mutare; sed eadem verba uno, et eodem tempore, quo fit 19 ablutio, pronuntianda sunt. Latinus Pres- byter latina forma semper utatur. Si vero dubitatur, an infans fuerit baptisatus, Sacerdos utatur hac forma : Si non es baptizatus, ego te baptizo in nomine Patris f, et Filii f, et Spiritus f Sancti. Hac tamen conditionali forma non passim, aut leviter uti licet, sed prudenter, et ubi, re diligenter pervestigata, pro- babilis subest dzibitatio, infantem non fuisse baptizatum. Cavendum est, ne aqua ex infantis capite in fontem, sed vel in sacrarium prope ipsum fontem exstructum defluat, aut in aliquo vase ad hunc usum parato recipiatur, et dein in sacrarium effun- datur. Dein intingit Sacerdos pollicem in sacro Chrismate, et ungit infantem in summitate capitis in modumcrucis, dicens: Deus omnipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi, qui te regeneravit ex aqua et Špiritu Sancto, quique dedit tibi remissionem omnium peccatorum, (hic inimgit) ipse te liniat Chrismate salutis f in eodem Christo Jesu Domino nostro in vitam aeternam. B. Amen. 20 Sacerdos. Pas tibi. Et cum špiritu tuo. Tum bombacio, aut re simili abstergit pollicem suum, et locum inunctum, et imponit capiti ejus linteolum candidum točo ves tis albae, dicens: Accipe vestem candidam, quam im- maculatam perferas ante tribunal Domini nostri Jesu Christi, ut habeas vitam aeternam. Amen. Postea dat ei, vel patrino, candelam accensam, dicens: Accipe lampadem ardentem, et irre- prehensibilis custodi baptismum tuum, serva Dei mandata: ut cum Dominus venerit ad nuptias, possis occurrere ei, una cum omnibus Sanctis in aula coelesti, habeasque vitam aeternam, et vivas in saecula saeculorum. B. Amen. Postremo dicit: N. Vade in pace, et Dominus sit tecum B Amen. I. Pojdi v miru, in Gospod naj bo s teboj. Odg. Amen. 9'i. ®el)e int griebett Ijiit, iinb ber .perr fei mit bir. 91 n t. Sltnen. 21 Si vero fuerint plures baptizandi, sive masculi sive feminae, in catechismo masculi statuantur ad dexteram, feminae vero ad sinistram; et omnia pariter di- cantur (ut supra) in proprio genere, et numero plurali. Verum prima nominis interrogatio, exsuffiatio, crucis impressio, seu signatio, tactus aurium et narium cum šaliva., abrenuntiationis interrogatio, unctio Olei Catechumenorum, interrogatio de fide, seu symbolo, et ipse Baptismus, inunctio Chrismatis, candidae vestis im- positio, atque accensae candelae traditio, singulariter singulis, etprimum masculis, deinde feminis fieri debent. Si infans, vel adultus aegrotus adeo graviter laboret, ut p eri culum immineat, ne pereat, antequam Baptismus per- Jiciatzir, Sacerdos omissis, quae Bap- tismum praecedunt, eum baptizet, ter, vel etiam semel infundens aquam super caput ejus in modum crucis, dicens: Ego te baptizo in nomine Patris &c., ut supra pag. IS. Si non habeatur aqua baptismalis, et periculum impendeat, Sacerdos utatur aqua simplici. 22 Deinde, si habeatChrisma, liniat eum in vertice, dicens: Deus omnipotens, Pater Domini nostri Jesu Christi &c., ut supra pag. 19. Postea dat ei linteolum candidum, dicens: Accipe vestem candidam &c. ut supra pag. 20. Ac demum dat ei ceream candelam accensam, dicens: Accipe lampadem &c. zit supra pag. 20. Si supervixerit, suppleantur alii ritus omissi. Baptismo sic expleto, Sacerdos di- gitos, praesertim pollicem. quo in unctio- nibus usus est, medulla panis abstergat, manusque lavet supra vas ad hoc pa- ratum; bombacium vero ad abstergenda loca sacris Oleis inuncta adhibitum com- burat, cineresque unacum lotionis aqua projiciat in sacrarium extructum pr op e fontem baptismalem. C/u.ret Parochus parentes infantis ad- moneri, ne in lecto secum ipsi vel nu- trices parvulum habeant, propter oppres- sionis periculum; sed eum diligenter cu- stodiant, mulieribus non catholicis lac- tandum aut nutriendum nullo modo tra- 23 dant. et opportune ad christianam dis¬ ciplinam instituant. Anteguam infans ex ecclesia aspor- tetur, aut susceptores discedant, hi ad- moneantur a Parocho de ejfectibus et obligationibus, quas hujus muneris vi contraxerunt iuxta decreta sacrosancti Concilii Tridentini et Ecclesiae canones. Postremo nomina infantis.parentnm et patrinorum, aliague de administrato baptismo ad praescriptam formam in baptismali libro Parochus acczirate de- scribat. De Benedictione mulieris post partum. 1. Si qua puerpera post partum iuxta piam ac laudabilem consuetudinem ad ecclesiam venire voluerit, pro inco- lumitate sua Deo gratias actura, petierit- que a Sacerdote benedictionem, ipse veste talari. superpelliceo et stola alba indutus cum ministra aspergillum deferente ad_ fores ecclesiae accedat. ubi illam foris ad limina genuflectentem, et candelam accensam in mam tenentem aqua bene- dicta aspergat, deinde dicat: 24 • J. Adjutorium nostrum in nomine Do¬ mini. & Qui fecit coelum et terram. Antiphona. Haec accipiet benedictionem a Domino. Psalmns 23. Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrarum et universi, qui habitant in eo. Quia ipse super maria fundavit eum, * et super flumina praeparavit eum. Quis ascendet in montem Domini ? “ aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde, * qui non accepit in vano animam suam, nec ju- ravit in dolo proximo suo. Hic accipiet benedictionem a Domino, * et misericordiam a Deo salutari suo. Haec est generatio quaerentium eum, * quaerentium faciem Dei Jacob. Attollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, =:;: et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? s ” f Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio. Attollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, * et introibit rex gloriae. 25 Quis est iste rex gloriae ? * Dominus virtutum ipse est rex gloriae. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Antiphona. Haec accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo: quia haec est generatio quaerentium Dominum. 2. Deinde porrigens ad mamim mu- lieris extremam partem stolae, eam in- troducit in ecclesiam, dicens: Ingredere in templum Dei, adora Filium beatae Mariae Virginis, qui tibi foecundi- tatem tribuit prolis. 3. Et ipsa ingressa genuflectit coram altani et orat, gratias agens Deo de be- neficiis šibi collatis, et Sacerdos dicit: Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &c. secreto. t. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. t. Salvam fac ancillam tuam, Domine. B. Deus meus, sperantem in te. t. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto. B. Et de Sion tuere eam. Jt. Nihil proficiat inimicus in ea. B. Et filius iniquitatis non apponat no- cere ei. 26 t. Domine, exaudi orationem meam. U. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B-. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, qui per beatae Mariae Virginis partum fidelium pa¬ ri entium dolores in gaudium vertisti: respice propitius super bane famulam tuam, ad tem- plum sanctum tuum pro gratiarum actione laetam accedentem: et praesta, ut post hanc vitam ejusdem beatae Mariae meritis et in- tercessione ad aeternae beatitudinis gaudia cum prole sua pervenire mereatur. Per Chri- stum Dominum nostrum. Amen. 4. Deinde Ulemi aspergit iterivm aqua benedicta in modum crucis, dicens: Pax, et benedictio Dei omnipotentis, Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti descen- dat super te, et maneat semper. Amen. 5. Pnerperis non conjugatis haec be¬ nedictio prorsus non est impertienda. — '27 Ordo ministrandi Sacra- mentum Poenitentiae. 1. Sacerdos habens potestatem absol- vendi velordinariam. vel delegatam. hujus sacramenti doctrinam omnem, et alia ad ejus redam administrationem necessaria rede nosse studeat ex probatis audori- bus, praesertim e catechismo romano, d prudenti consilio peritorum; ad audien- dam vero confessionem vocatus,promp- tum, facilemque se praebeat: ac prius- quam ad audiendum accedat.. si tempus suppetat, ad hoc ministerium rede,sande- que obeundum, divinum auxilium piis precibus implorabit. 2. In ecdesia, non autem in privališ aedibus, confessiones andiat, nisi ex causa rationabili, que cum inciderit. studeat tamen id decenti ac patenti loco prae- stare; confessiones autem feminarum, nunquam domi in cubiculo, neque etiam in sacristia, vel in ecdesia extra sedem conf'essionalem, vel in confessionali e conspedu anteriori confessarii, sed a la- tere poenitentis, et nonnisi crate inter- posita excipiat. nisi quis ob graves ratio- 28 nes, Ordinario exponendas, speciali gau- deat ab hac lege exceptione. 3. Habeat in ecclesia sedem confes- sionalem, in qua indntus veste talari, su- perpelliceo et stola violacei coloris cum birreto sacras confessiones excipiat, quae sedes patenti, conspicuo et apto ecclesiae loco posita, crate perforata inter poeni- tentem et Sacerdotem sit instructa. 4. Poenitens flexis genibus signo crucis se muniat, et confestim benedictio- nem a confessario hoc modo petat: Benedicite reverende pater &c. Prosim svetega blagoslova, da se svojih grehov prav in čisto spovem. 3d) bitte um beu Ijeiligcn ®egen, bamit id) metne ©iiubeu redjt nub hollftaubig beidjten mbge. 5. Quam ubi confessarius eidem hoc modo impertivit: Dominus sit in corde tuo et in labiis tuis, ut digne et competenter confitearis pec- cata tua, in nomine Patris f, et Filii, et Spiritus sancti. Amen. 6. Poenitens confessionem generalem latina vel vulgari lingua dicat, scilicet: Confiteor Deo omnipotenti &c. Jaz ubogi grešnik se spovem Bogu vse¬ mogočnemu i. t. d. 29 $cf) armcr fiinbtger 2Renftf) beidjte itnb be» fenne ®ott, bem Slllmčidjttgeii it. f. to. Vel saltem utatur his verbis: Con- fiteor Deo omnipotenti, et tibi Pater. Peccata sna exin.de confiteatur, adjnvante, quo- tiescunque opus fuerit, Sacerdote. 7. Confessione patienter et attente au- dita, Sacerdos perpendens peccatorum, quae Ule admisit, magnitudinem et multi- tudinem, pro eorum gravitate ac poeni- tentis conditione, opportunas correptiones ac monitiones, prout opzis esse viderit, paterna charitate adhibebit, eumque ad dolorem et contritionem efficacibus ver¬ bis aaducere conabitur; atque ad vitam emendandam. ac melius instituendam in- ducet, remediaque peccatorum tradet. 8. Postremo salutarem ac convenien- tem satisfactionem. quantum spiritus et prudentia suggesserit. injungat, habita ratione status, conditionis,sexus etaetatis, et item dispositionis poenitentium; et si poenitentem rite dispositum, nec aliqua censura, vel času reservato innodatum repererit, eum absolvat. Si autem poeni- tens aliqua censura, vel času Sedi Apo- stolicae, aut Ordinario suo reservato sit 30 ligatus, a quo Sacerdos non possit absol- vere, non absolvat, nisi prius obtenta facultate a Superiore. Absolutionis forma. 9. Cum igitur poenitentem absolvere z>oluerit, injuncta ei prius, et ab eo ac- ceptata salutari poenitentia,primo dicit: Misereatur tui omnipotens Deus, et di- missis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam Amen. 10. Deinde dextera versus poeniten¬ tem elevata, dicit: Indulgentiam, absolutionem, et remissio- nem peccatorum tuorum tribuat tibi omni¬ potens et misericors Dominus. Amen. Dominus noster Jesus Christus te absol- vat, et ego auctoritate ipsius te absolvo ab omni vinculo escommunicationis, (suspen- sionis) et interdicti, in quantum possum, et tu indiges. Deinde, ego te absolvo a peccatis tuis, in nomine Patris et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Si poenitens sit laicus, omittitur ver- bum: suspensionis. Passio Domini nostri Jesu Christi, me¬ rita beatae Mariae Virginis, et omnium Sancto- rum, quidquid boni feceris, et mali sustinueris, 31 sint tibi in remissionem peccatorum, augmen- tum gratiae, et praemium vitae aeternae. Amen. 11. In confessionibus autemfrequen- tioribus et brevioribus omitti potest: Mi- sereatur &c., et satis eritdicere: Dominus noster Jesus Christus &c., ut supra, usque ad illud: Passio Domini nostri &c. 12. Urgente vero aliqua gravi ne- cessitate in periculo mortis, breviter di- cere poterit: Ego te absolvo ab omnibus censuris et peccatis, in nomine Patris et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. De sanctiss. Eucharistiae Sacramento. A. Ordo ministrandi Sacram Communionem. 1. Sacerdos sanctissimam Eucharisti- x am ministraturus, lotiš prius manibus, et superpelliceo super vestem talarem indu- tus, ac desziper stola coloris officio illius diei convenientis, praecedente clerico, seu alio ministro, procedit ad altare manibus junctis, et accensis cereis, facta prius et 32 postea genuflexione, extrahit pyxidem, et illam super corporale depositam disco- operit. Extenso, prout opus fuerit, ante communicandos linteo mundo, minister genibus flexis, nomine populi, ad cormi epistolae facit confessionem generalem, dicens: Confiteor Deo &c. 2. Tum Sacerdos iterum genuflectit, et manibus junctis ante pectus vertit se ad populum (advertens, ne terga vertat Sacramento), et in cormi evangelii dicit: Misereatur vestri omnipotens Deus, et dimissis peccatis vestris, perducat vos ad vitam aeternam. 3. Amen. Et addit: Indulgentiam, absolutionem f et remis- sionem peccatorum vestrorum tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus. 3. Amen. Dicens: Indulgentiam &c. manu dex- tera in formam crucis signat communi¬ candos, et advertere debet Sacerdos, quod etiam uno tantum communicaturo, dici debeat: vestri, non: tui. 3. Deinde ad altare se convertit, ge¬ nuflectit, manu sinistra pyxidem prehen- dit, et duobus digitis, pollice et indice Sacramentum accipit et elevat, conversus- que ad populum. in medio altaris dicit dara voce: 33 Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi; mox subdit: Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sa- nabitur anima mea; quod iterum, ac tertio repetit; qua formula etiam utendum est, cum feminae communio ministratur. Glej Jagnje božje, ki odjemlje grehe sveta. Gospod! nisem vreden, da greš pod mojo streho; ampak reci le z besedo, in « ozdravljena bo moja duša. 'eieb! baš Sanmi ®otte3, n?eldje£ Ipntoeg* niinnit bie Siinben ber 2S?elt. £>err! id) bin nidjt toiirbig, bate bit ein» geljft imter ntcin ©ad); aber fprid) mtr ein SBorf, jo niirb metne ®eele gefitnb. 4. Postea ad communicandum ac- cedit, incipiens ab Us, qui sunt ad partem epistolae; sed primo, si Sacerdotibus vel aliis ex clero danda sit communio, Us ad gradus altaris genuflexis prae- beatur, vel, si commode fleri potest, intra sepimentum altaris sint a laicis distincti. Sacerdotes vero cum stola communicent. 5. Sacerdos unicuique porrigens Sa- cramentum. et faciens cum eo signum crucis super pyxidem, simul dicit: 3 34 Corpus Domini nostri Jesu Christi cu- stodiat animam tuam in vitam aeternam. Amen. 6. Ubi vero omnes communicaverint, Sacerdos, reversus ad altare factaque gennflexione, dicere poterit: 0 sacrum convivium, in quo Christus sumitur, recolitur memoria passionis ejus, mens impletur gratia et futurae gloriae nobis pignus datur. t. Panem de coelo praestitisti eis. Minister. B. Omne delectamentum in se habentem. Tempore paschali et infra octavam ss. Corporis Christi additur: Alleluja. 7. Mox Sacerdos dicit: t. Domine, exaudi orationem meam. 8. Et clamor meus ad te veniat. J. Dominus vobiseum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub Sacramento mirabili passionis tuae memoriam reliquisti: tribue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari, ut redemptio- nis tuae fructum in nobis jugiter sentiamus. Qui vivis et regnas cum Deo Patre in uni- 35 tate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. b. Amen. Tempov e paschali dicitur oratio : Spiritum nobis, Domine, tuae caritatis infunde: ut quos Sacramentis paschalibus satiasti, tua facias pietate concordes. Per Christum Dominum nostrum. r. Amen. 8. Antequam reponat Sacramentum, diligenter advertat, ut, si aliquod frag- menturn digitis adhaeserit, illud in py- xidem deponat, et eosdem digitos, quibus tetigit Sacramentum, abluat in vase aqua pleno, ad hoc parato supra mensam al- taris cum suo purificatorio, quo abstergat digitos; ablutionem vero tempestive in sacrarium injiciat. Postea benedicat eis, qui communicarunt, faciens super eis cumpyxide sanctarum hostiarum signum crucis, nihil dicens. 9. Deinde genuflectens reponit Sa- cramenium in tabernaculo, et clave ob¬ sevat. 10. Quando sanctissimum Sacramen¬ tum vel in hoc, vel in alio altari eccle- siae adorandum expositum est, Sacerdos reposito absque benedictione ciborio in tabcrnaculo, tantum manu dextera ex- 3* 36 tenta benedicit iis. qui communicarunt, dicens: Benedictio Dei omnipotentis, Patris et Filii, et Spiritus Sancti, descendat super vos, et maneat semper. b. Amen. 11. Communio autem populi intra missam statim post communionem Sacer- dotis celebrantis fieri debet (nisi quando- que ex rationabili causa post missam sit pacienda), cum orationes, quae in missa post communionem dicuntur, non solum ad Sacerdotem, sed etiam ad alios communicantes spectent. 12. Haque Sacerdos, sumpto sacratis- simo sanguine, antequam se puriflcet, ponat particulas consecratas in pyxide, vel, si pauci sint communicandi, super palenam, nisi in principio positae fuerint in pyxide, et genuflectit, ministra interim paciente confessionem generalem: Confi- teor Deo omnipotenti &c. ut supra. Postea vcrtens se ad populum in cornu evan- gelii dicit: Misereatur vestri &c., et eo quo supra dictum est modo, porrigit commu- nicandis Eucharistiam, incipiens a mini- stris altaris, si velint communicare. Fi- nita communione revertitur ad altare ni- hil dicens, et non dat eis benedictionem. 37 Deinde dicit secreto: Quod ore sumpsimus &c., ut in missali, se purificat. et missam absolvit. .■ 13. Quod si contingat, absoluta missa, statim aliquos interdum communicare, tune Sacerdos adhuc planeta indutus, sacram communionem eo modo, quo supra dictum est, ministrabit. B. De Conimuiiioiie inflrmorum. 1. Deferri debet hoc sanctum Sacra- mentum ab ecclesia ad priv at as aegro- tantium domos decenti habitu, superpo- sito mundo v el amine, manifeste, atque honorifice, ante pectus. cum omni reve- rentia et timore, semper lumine prae- cendente. 2. Parochus igitur processurus ad communicandum injirmum, aliquot cam- panae ictibus jubeat convocari parochi- anos, seu alios pios christifideles, qui sa¬ cram Eucharistiam cum cereis seu in- torticiis comitentur, et umbellam seu bal- dachinum. ubi haberi potest, deferant. 3. Praemoneat, ut aegri cubiculum mundetur, et in eo parentur mensa, linteo mundo cooperta, necnon duae candelae ardentes, inter quas sanctissi- 38 mum Sacramentum decenter deponatur. Ad manus etiam habeantzir linteum mun- dum, ante pectus communicandi ponen- dum; aqua benedicta; vinum aut aqua pro ablutione ; aqua, vas et mantile pro abluendis abstergendisque manibus Sa- cerdotis, atque alia ad ornatum loči, pro cujusque facultate. 4. Ubi vero convenerint. qui Eucha- ristiam comitaturi sunt, Sacerdos in- dutus superpelliceo super vestem talarem et stola, et si haberi potest, pluviali albi coloris, acolythis, seu clericis, aut etiam presbyteris psi locus feret) superpelliceo pariter indutis comitatus, decenter et de more acceptas aliquot particzzlas con- secratas, vel unam tantum (si longius aut difficilius iter sit faciendum), ponat in pyxide seu parva custodia, quam pro- prio suo operculo cooperit, et vehtm se- ricum superimponit; ipse vero Sacerdos, imposito šibi prius ab utroque humero ablongo velo decenti, zitraque manu ac- cipiat vas cum Sacramento, et deinde umbellam, seu baldachinum subeat, nudo capite processurus, nisi simul longinqui- tas itineris, simul coeli inclementia extra civitatem vel oppidzim excuset. 39 5. Praecedat sernper acolythus. vel alius minister deferens laternam; (noctu autem hoc Sacramenttim deferri non debet, nisi necessitas urgeat): seqziantur, si adsunt, duo clerici, vel qui illorum vices suppleant, quorum alter aquam be- nedictam cum aspersorio. et bursam cum corporali, quod supponendum erit vas- culo sanctissimi Sacramenti super mensa in cubiculo infirmi, et cum linteolo pu- rificatorio ad digitos Sacerdotis abster- gendos; alter hunc librum ritualem de- ferat, et campanulam jugiter pulset. Succedant deinde deferentes intorticia. 6. Deficientibus autem clericis et aliis ministris praecedat aedituus, later¬ nam, aquam benedictam cum aspersorio, bursam cum corporali, purificatorium, et librum ritualem portans, et campanu¬ lam jugiter pulsans. 7. Postremo Sacerdos Sacramentum gestans elevatum ante pectus sub umbella sequitur, dicens psalmum: Miserere &c., et alios psalmos poenitentiales, et cantica v. g. trium puerorum: Benedicite omnia opera Domini Domino, vel Ezechiae: Ego dixi in dimidio dierum meorum; vel etiam pro loči consuetudine recitans cum po- 40 pulo rosarium beatae Mariae Virginis, aut alias pias preces. 8. Subsequantur cognati et amici aegrotantis, et fldeles, qui ex devotione ss. Sacramentum comitari voluerint. 9. Quodsi vero longius aut difficilius iter obeundum sit, et fortasse etiam equitandum, necesse erit, vas, in quo Sa¬ cramentum defertur, bursa decenter or- nata, et ad collum appensa, apte inclu- dere, et ita ad pectus alligare atque obstringere, ut neque decidere, neque pyxide excuti Sacramentum queat. 10. Ingrediens vero Sacerdos locum. ubi jacet infirmus, dicat: Pax huic domui. Et omnibus habi- tantibus in ea. Mir bodi tej hiši. Odg i n vsem, ki v njej prebivajo. ©er g-riebe jet mit biejent .'panje. Unb mit allen, bie e§ bertmfjnen. //. Tum depositum Sacramentum super mensa, supposito corporali, genu- flexus adorat, omnibus in genua procum- bentibus, et mox accepta aqua benedicta aspergit infirmum et cubiculum, dicens antiphonam: 41 Asperges me, Domine, hyssopo, et mun- dabor; lavabis me, et super nivem dealba- bor; et primum versum psalmi: Miserere mei Deus, secundum magnam misericordiam tuam, Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Deinde repetitur antiphona: Asperges &c. Postea: t. Adjutorium nostrum in nomine Do¬ mini. B. Qui fecit coelum et terram. t. Domine, esaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. y. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Exaudi nos, Domine sancte, Pater om- nipotens, aeterne Deus: et mittere digneris sanctum angelum tuum de coelis, qui custo- diat, foveat, protegat, visitet atque defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per Chri- stum Dominum nostrum. b. Amen. 12. His dictis accedat ad inflrmum, ut cognoscat, num sit bene dispositus ad suscipiendum sacrum Viaticum. et utrum •v elit aliqua peccata confiteri. et illum audiat atque absolvat, quamvis prius deberet esse rite confessus, nisi necessitas 42 aliter urgeat. Meminerit autem Sacerdos, aegris non esse injungendam gravem ant laboriosam poenitentiam; sed indicendam tantum Utam. quam. si convaluerint, op- portu.no tempore peragant. Interimjuxta gravitatem morbi, aliqua oratione, ant levi satisfactione imposita et acceptata, absolvantur, prout opus fuerit. 13. Post haec sacrae Communionis uberrimos fructus exponat, his vel simi- libus verbis. Vera. Verujem, o moj Jezus! da si v presvetem zakramentu Rešnjega Telesa resnično priču¬ joč z mesom in s krvjo, s telesom in z dušo, kot pravi Bog in človek. 0 moj Gospod in Zveličar! ti si mašnikom svoje svete krščan¬ ske katoliške Cerkve oblast dal, kruh v tvoje telo, in vino v tvojo kri spreminjati; ti si to nebeško jed pripravil, da mojo ubogo dušo krepča in poživlja. Tebe molim, ter te jaz, najbolj uboga stvar, svojega Boga in Go¬ spoda prejmem. Upanje. Poln zaupanja v tvojo očetovsko milost in usmiljenje, upam, da bo ta presveti Zakra¬ ment mojo bolno dušo ozdravil, njene grehe 43 izbrisal, ter jo v večno zveličanje peljal. V tebe, o Bog! upam. Ljubezen. Ljubim te, o največja dobrota! moj Bog in moj Gospod! moj Stvarnik in Odrešenik! — Življenje, milost, usmiljenje imam le od tebe. Zame si bil križan, o moj Zveličar, moja ljubezen! Več ko sam sebe mi nisi mogel dati. Vnemi moje srce z ognjem svoje ljubezni. Kes. O kako sem mogel le en sam greh storiti, katerih me toliko teži! O Gospod! moj Zve¬ ličar, ki si milosti poln in neskončno usmi¬ ljen! pridi k meni, dasiravno nisem vreden, da greš v mojo hišo! Pridi, moja največja dobrota! Amen. ® I a n b e. glaube, d ntcut Qefite! bafs bu in bem Ijeiltgften (Saframente bes SlltarS ma^rljaftig gc= gemvartig bift mit $Ietfcfy unb ®Iut, mit fietb nub ©cele, ate toafjrer ©ottmenfdj. © metu £err unb jjjeilattb! ®u Ijaft ben iprieftern betuer Itgett djriftfatfjolifdjen Sirene bie (Seroalt gegebett, bas iBrot in beinen Seib unb beti SBetn in bein 93Iut ju hermattbeln; bit tyaft btefe IjtmmHjdje ©peife jtim [tarfeitben Sabfal metnet armen @eele 44 eingefefct. £id) anbetenb, empfnngc id), ba§ čirmfte ®efdjityf, meitten ®ott unb $errn. $ o f f n n n g. £o(( žBertrauen cmf beine točiterlidje (Sjnabe unb SarmtjerjigJeit I)offe id), bafg biefež affer« fjeitigite Saframent menic franfe ®eele Ijeilen, iEjre Siinben tilgen, unb fie jur civigen Sliid» feligfeit fiitjren merbe. 3luf bid), o ®ott! Ijoffe id). £ i e b e. 3d) liebc bid), o Ijbdjftež ®ut! metu ®ptt uub tiieiu $err! mein Sdjbpfer uub Srlofer! — £ebcn, ®uabe, £Barmf)erjigfeit berbante id) bir. $iir mid) marft bu getreujiget, o utein ^eilanb, metue £iebe! DJle^r alž bid) felbft fonntcft bu mir uid)t reidjjeu. Cšntflamme mein $erj mit bem geucr beiuer £iebe. 9t e it e. £ mie fonute id) and) uiir @iue Siinbe begefjcn, bereu fo biele auf mir liegeu! O §err! metu mi(breid)cr ^eilanb! uueublidjer Srbarmer! fomm ju mir, obgleid) id) untviirbig biu, baf§ bu eingtfjft in mein^auž! Somm, mein I)b^fte§ Snt! Slmett. 14-. Postea de more facta confessione general': Confiteor Deo omnipotenti &c. siz'i ab infirmo^ sive ejus nomine ab alio, Sa- cerdos dicit: 45 Misereatur tui omnipotens Deus, et di- missis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. 5. Amen. Indulgentiam, absolutionem f, et remis- sionem peccatorum tuorum tribuat tibi om¬ nipotens et misericors Dominus. 0. Amen. 15. Deinde facta genuflexione^ accipit Sacramentum de vasculo, atque illnd ele- vans ostendit inflrmo, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi, et more solito ter dicit: Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. Glej! Jagnje božje, ki odjemlje grehe sveta. Gospod! nisem vreden, da greš pod mojo streho; ampak reci le z besedo, in ozdrav¬ ljena bo moja duša. ®ief)! ba§ fiamm ®otteš, iveldjeS ^tnn?eg= nimmt bie Sihiben ber SSJelt. •perr! id) bin nidjt tviirbig, baje bit ein* geljft miter metu ©ad); aber fprid) mir cin 2Bort, jo toirb metne @eelc gefitnb. 16. Et infirmus simul cum Sacerdote dicat eadem verba, saltem semel. sub- missa voce- tum Sacerdos dans inflrmo Eucharistiam, dicat: 46 Accipe frater {vel soror) Viaticum cor- poris Domini nostri Jesu Christi, qui te cu- stodiat ab hoste maligno, et perducat in vitam aeternam. Amen. 17. His verbis semper ufatur Sacer- dos. cum probabile est, quod infirmus sacram communionem amplius sumere non poterit. 18. Si vero communio non datur p er modum Viatici, dicat more ordinario: Cor- pus Domini nostri Jesu Christi custodiat animam tuam in vitam aeternam. Amen. 19. Quod si mors immineat, et p er i- culum sit in mora, tune dieto : Misereatur tui &c. praedictis precibus omnibus, vel ex parte omissis, ei statim sacrum Viati- cztm praebeat. 20. Potest quidem Viaticum brevi mo- rituris dari non jejunis; id tamen dili- genter curandztm est, ne Us tribuatur, a quibus ob phrenesim, sive ob assiduam tussim, aliumve similem morbum aliqua indecentia, cum injuria tanti Sacramenti, timeri potest. Ceteris autem infirmis, qui ob devotionem in aegritudine communi- cant, danda est Eucharistia ante omnem cibum etpotum, non aliter ac ceteris fide- 47 libus, quibus nec etiam per modum medi¬ cinam ante aliquid sumere licet. 21- Postea Sacerdos abluat digitos, nihil dicens, et infirmo detur ablutio. Quodsi sumptio ablutionis nocere possit infirmo, Sacerdos vel ablutionem secum postea deferat ad reponendam in sacra- rio, vel igni tradat. Deinde dicat: J. Dominus vobiscum. b. Et cum špi¬ ritu tuo. O r e m u s. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, te fideliter deprecamur, ut accipienti fratri nostro ( sorori nostrae) sacrosanctum corpus Domini nostri Jesu Christi Filii tui, tam corpori quam animae prosit ad reme- dium sempiternum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. b,. Amen. 22. His expletis, si altera particula Sacramenti superfuerit (superesse autem semper debet, praeterquam in času jam dieto, pag. 38. Nr. 4.), genuflectit, surgit, et accipiens vas cum Sacramento, facit cum eo signum crztcis super infirmum, nihil dicens, et reverenter illud deferens, ordine, quo venerat, revertitur ad eccle- siam, dicendo psalmum; Laudate Dominum 48 de coelis &c., et alios psalmos et hymnos, vel rosarium B. M. V., aut alias pias preces, prout tenipus feret. 23. Cum pervenerit ad ecclesiam, po- nit Sacramentum super altare, adorat, deinde dicit: t. Panem de coelo praestitisti eis. 3. Omne delectamentum in se habentem. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, qui nobis sub Sacramento mira- bili passionis tuae memoriam reliquisti: tri- bue quaesumus, ita nos corporis et sanguinis tui sacra mysteria venerari; ut redemptionis tuae fructum in nobis jugiter sentiamus: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus SanctiDeus, per omnia saecula saecu- lorum. g. Amen. 24. Postea cum Sacramento inpyxide velo cooperta faciat signum crucis super populum, nihil dicens. Postremo illud in loco suo reponat. 25. Ouodsi ob difflcultatem aut longi- tudinem itineris, vel quia ea, qua decet, veneratione Sacramentum ad ecclesiam commode reportari non potest, sumpta 49 fuerit una tantum particula consecrata, ut dictum est, tune ea in firmo admini- strata, Sacerdos praedictis precibus reci- tatis, eum extenta mami dextera bene- dicit, dicens: Benedictio Dei omnipotentis, Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti descendat super te, et maneat semper. 5. Amen. Deinde suavibus verbis inflrmum consoletur, et una cum aliis priv ato habitu, extinctis luminibus, umbella demissa, la- tente pyxide, ad ecclesiam vel domum quisque suam revertatur. 26. Quodsi aeger, sumpto Viatico, dies aliquot vixerit, vel periculum mortis eva- serit, et communicare volu er it, ejus pio desiderio Parochus non deerit. 27. Si inflrmus, ad quem vocatur Sa¬ cerdos, tam graviter aegrotat, ut mortis periculum imminere videatur, tune Sacer¬ dos cum sacro Viatico debet et Oleum in- firmorum ad eum deferre, et postquam infirmus Viaticum sumpserit, et Sacerdos orationem: Domine sanete &c., ut supra pag. 47. Nr. 21. dixerit, brevi admonitione ad inflrmum praemissa, recitet statim flexis genibus psalmum 129.: De profundis &c. cum Litaniis, ut paulo infra pag. 54. Nr. 7., quibus flnitis, mox ad lectum in- 4 50 firmi accedens, signum crucis super eum faciat. et extendens imponensque manurn dexteram super caput ejus dicat: In no- mine Patris et Filii f, et Spiritus f Sancti extinguatur &c. zit infra Nr. 10., et pro- sequatur usque ad finem, observans om- nia, quae abhinc pro administratione sa- cramenti Extremae Unctionis praescripta sunt; quibus omnibus peractis demum aitera particula Sacramenti, si super- fuerit, rev er enter reportetur ad ecclesiam (ut supra pag. 47. Nr. 22—24) in taber- naculo reponenda. Ordo ministrandi Sacramentum Extremae Unctionis. 1. Sacerdos hoc Sacramentum mini- straturus, quatenus fieri poterit, parari curet apud infirmum mensam mappa can- dida coopertam, cum imagine Crucifixi inter duas candeias accensas ponenda, itemque vas, in quo sit bombacium, seu quid simile in septem globuios distinctum, ad abstergendas partes inunctas, medul- 51 lam panis ad detergendos digitos, et aquam ad abluendas Sacerdotis mantis, ceream item candelam, quae deinde ac- censa ipsi ungenti himen praebeat. Deni- que operam dabit, ut quanta poterit mun- ditia ac nitore hoc Sacramentum mini- stretur. 2. Deinde convocatis clericis seu mi- nistris, vel saltem uno clerico seu mini¬ stra, qui crucem sine hasta. aquam bene- dictam cum aspersorio, et librum ritualem deferat, ipse Parochus decenter accipit vas sacri Olei infirmorum, sacculo serico violacei coloris inclusum, illudque caute defert, ne effundi possit. Quodsi longius iter peragendum, aut etiam equitandum sit, vel alias adsit periculum effusionis. vas Olei sacculo aut bursa inclusum, ut dictum est, ad collum appendat, ut com- modius et securius perferat. Procedat autem sine sonitu campanulae. 3. Cum perventum fuerit ad locum, ubi jacet infirmus, Sacerdos intrans cu- biculum, dicit: Pax huic domui. Et omnibus habi- tantibus in ea. Mir bodi tej hiši. In vsem, ki v njej prebivajo. 4«‘ 52 ®er $riebe fei mit biefem £>anfe. llub mit allen, bie cS betvofjuen. 4. Deinde depo sito Oleo super men- sam, superpelliceo super vestem talarem, stolaque violacea indutus, aegroto crucem pie deosculandam porrigit; mox in mo- dum crucis eum aqua benedicta, et cubi- culum et circumstantes aspergit, dicens antiphonam : Asperges me, Domine, hyssopo, et mun- dabor; lavabis me, et super nivem dealbabor; et primum versum psalmi .-Miserere mei Deus, secundum magnam misericordiam tuam; eum Gloria Patri &c. Sicut erat &c. deinde repetitur antiphona: Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. 5. Sacerdos nune ad aegrotum ac- cedat, eum suaviter salutet et, si voluerit confiteri, audiat illum et absolvat. deinde piis verbis illum consoletur, et de hujus Sacramenti vi atque efficacia, si tempus ferat, breviter admoneat, et quantum opus sit, ejus animum confirmet, et in spem erigat vitae aeternae. 6- Postea stans versus aegrotum dicat: 53 t. Adjutorium nostrumin nomine Domini. B. Qui fecit coelum et terram. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Introeat, Domine Jesu Christe, domum hanc sub nostrae humilitatis ingressu aeterna felicitas, divina prosperitas, serena laetitia, charitas fructuosa, sanitas sempiterna: effu- giat ex hoc loco accessus daemonum, adsint angeli pacis; domumque hanc deserat omnis maligna discordia. Magnifica, Domine, super nos nomen sanctum tuum, et benedic f no¬ strae conversationi; sanctifica nostrae humi¬ litatis ingressum, qui sanctus et qui pius es, et permanes cum Patre et Špiritu Sancto in saecula saeculorum. Amen. Oremus et deprecemur Dominum nostrum Jesum Christum, ut benedicendo benedicat f hoc tabernaculum, et omnes habitantes in eo, et det eis angelum bonum custodem, et faciat eos šibi servire ad considerandum mi- rabilia de lege sua: avertat ab eis omnes contrarias potestates; eripiat eos ab omni formidine, et ab omni perturbatione, ac sanos in hoc tabernaculo custodire dignetur. Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen. 54 O r e m u s. Exaudi nos, Domine sancte, Pater om- nipotens, aeterne Deus, et mittere digneris sanctum angelum tuum de coelis, qui cu- stodiat, foveat, protegat, visitet atque defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per Chri- stum Dominum nostrum. 5. Amen. Hae tamen orationes, si tempus non patiatur, ex parte vel in totum poterunt omitti. 7. Tune Sacerdps flexis coram Cruci- fixi iniagine genibus psalmum seguentem, et litanias breves, in quibus competenti loco inseritur nomen patroni ecclesiae parochialis, et aegrotantis, clara voce re- citabit, ut adstantes comprecari possint. Psalmus 12 g. De profundis clamavi ad te, Domine: * Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes, * in vo¬ cem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris, Domine: * Domine, quis sustinebit? Quia apud te propitiatio est; * et pro- pter legem tuam sustinui te, Domine. Sustinuit anima mea in verbo ejus: speravit anima mea in Domino. 55 A custodia matutina usque ad noctem, * speret Israel in Domino. Quia apud Dominum misericordia, * et copiosa apud eum redemptio. Et ipse redimet Israel, * ex omnibus iniquitatibus ejus. Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto. Sicut erat &c. Iz globočine vpijem k tebi, o Gospod! Gospod, usliši moj glas! Naj poslušajo tvoja ušesa glas moje prošnje. Gospod! če boš na grehe gledal: o Go¬ spod, kdo bo obstal? Toda pri tebi je odpuščanje, in zavoljo tvoje postave čakam na tebe, o Gospod! Moja duša se zanaša na njegovo besedo: moja duša v Gospoda zaupa. Od jutranjega čuvanja do noči, naj Izrael v Gospoda zaupa. Ker pri Gospodu je usmiljenje, in pri njem je obilno odrešenje. In on bo Izrael rešil vseh njegovih hu¬ dobij. Čast bodi Očetu in Sinu in svetemu Duhu; kakor je bilo v začetku in zdaj in vselej in vekomaj. Amen. oi O\ 57 Sancte Joannes Baptista, Sancte Joseph, Omnes sancti Patriarchae et Prophetae, Sancte Petre, Sancte Paule, Sancte Andrea, Sancte Joannes, Omnes sancti Apostoli et Evangelistae, Omnes sancti Discipuli Domini, Omnes sancti Innocentes, Sancte Stephane, Sancte Laurenti, Omnes sancti Martyres, Sancte Silvester, Sancte Gregori, Sancte Augustine, Omnes sancti Pontifices et Confessores, Sancte Benedicte, Sancte Francisce, Sancte Camille, Sancte Joannes de Deo, Omnes sancti Monachi et Eremitae, Sancta Maria Magdalena, Sancta Lucia, Omnes sanctae Virgines et Viduae, Omnes Sancti et Sanctae Dei. Intercedite pro eo (ea). Propitius esto. Parce ei Domine. Ora (orate) pro eo (ea). 58 Propitius esto, Propitius esto, A peccatis ejus, A variis languoribus, Ab insidiis diaboli, A morte perpetua, Ab ira tua, Ab omni malo, Per adventom tuum, Per incarnationem et nativitatem tuam, Per jejunium tuum, Per crucem et passionem tuam, Per gloriosam resurrectionem tuam, Per admirabilem ascensionem tuam, Per adventu m Spiritus Sancti Paracliti, In hora mortis, et die judicii, Peccatores, Ut praesentem infirmum (infirmam) vi- sitare et consolari digneris, Ut pacem tuam ei dones, Ut fontem lacrimarum ei dones, Ut cogitationes pravas ab eo (ea) au- ferre digneris, Ut remissionem omnium peccatorum ei dones, Ut spatium poenitentiae ei dones, Ut sanitatem animae et corporis ei dones, Te rogamus, audi nos. Libera eum (eam) Domine. 59 Ut gratiam et consolationem Sancti Spi- ritus cordi ipsius infundere dig- neris, Ut in praesenti periculo succurrere ei digneris, Ut ad gaudia sempiterna eum (eam) per- ducere digneris, Ut nos exaudire digneris, Fili Dei, Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, mi- serere nobis. Christe audi nos. Christe exaudi nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Gospod, usmili se nas. Kriste, usmili se nas. Gospod, usmili se nas. Sveta Marija, Vsi sveti angeli in arhangeli, Sveti Abel, Vsa družba pravičnih, Prosi (Prosite) zanj (za-njo). Te rogamps, audi nos. 60 Sveti Abraham, Sveti Janez Krstnik, Sveti Jožef, Vsi sveti očaki in preroki, Sveti Peter, Sveti Pavel, Sveti Andrej, Sveti Janez, Vsi sveti apostoli in evangelisti, Vsi sveti učenci Gospodovi, Vsi sveti nedolžni otroci, Sveti Štefan, Sveti Lavrencij, Vsi sveti mučenci, Sveti Silvester, Sveti Gregorij, Sveti Avguštin, Vsi sveti škofje in spoznovavci, Sveti Benedikt, Sveti Frančišek, Sveti Kamil, Sveti Janez od Boga, Vsi sveti mnihi in puščavniki, Sveta Marija Magdalena, Sveta Lucija, Vse svete device in vdove, Vsi svetniki in svetnice božje, Prosi (Prosite) zanj (za-njo). 61 Bodi mu (ji) milostljiv. Zanesi mu (ji), o Gospod! Bodi mu (ji) milostljiv, Bodi mu (ji) milostljiv, Njegovih (njenih) grehov, Njegovih (njenih) bolečin, Skušnjav hudičevih, Večne smrti, Svoje jeze, Vsega hudega, S svojim prihodom, S svojim včlovečenjem in rojstvom, S svojim svetim postom, S svojim trpljenjem in svojo smrtjo na križu, S svojim častitljivim vstajenjem, S svojim čudovitim vnebohodom, S prihodom tolažnika svetega Duha, Smrtno uro in sodnji dan, Mi grešniki, Da tega bolnika (to bolno) obiščeš in oveseliš, Da mu (ji) svoj mir dodeliš, Da mu (ji) duha resnične pokore do¬ deliš, Da ga (jo) hudih mislij obvaruješ, Da mu (ji) vse grehe odpustiš, Da mu (ji) čas se spokoriti pustiš, Prosimo te, usliši nas. Reši ga (jo), o Gospod! 62 Da mu (ji) telesno in dušno zdravje dodeliš, Da v njegovo (v njeno) srce milost in tolažbo svetega Duha vliješ, Da mu (ji) v pričujoči nevarnosti po¬ magaš, Da ga (jo) v večno veselje pripelješ, Da nas uslišiš, Sin božji, 7 Jagnje božje, ki grehe sveta odjemlješ; za¬ nesi nam, o Gospod! Jagnje božje, ki grehe sveta odjemlješ; usliši nas, o Gospod! Jagnje božje, ki grehe sveta odjemlješ; usmili se nas, o Gospod! Kriste, sliši nas. Kriste, usliši nas. Gospod, usmili se nas. Kriste, usmili se nas. Gospod, usmili se nas. £>crr, erbarme bid) unfer. Sfjrifte, erbarme bid) unfer. £)err, erbarme bid) unfer. £>eilige ®laria, Šiite Ijeiligen Sngel unb ©rjengel, ^eiliger Slbel, ©er ganje Sf)or ber (Seredjten, SBitt (SBittet) fiir if;n (fie). Prosimo te, usliši nas. 63 ^etliger Slbraljam, £>eiliger IJofjanneS bet Stdufer, ^eiliger ?(tte beiltgen ^atriardjen unb ^ropljeten, ^eiliger ^Jetruž, <£jeiliger ^aulus, ^eiliger Slubreaž, ^eiliger $obannež, Sllle fjetligen SIpojtel unb ©fcangeliften, Stile beiligen ftiittger bež £>errit, ?llle beiligen unfdjulbigen Sinber, ^eiliger <5te|?baiiuž, ^etliger Saurentiuž, ?U(e tjeiligcn DJlartbrer, ^eiliger ®b^ e l' ter , ^etliger ©regoriuž, ^jeiliger ?(ugnftinuž, ^Ilte beiligen SBifdjbfe unb žBetenner, ^eiliger Senebictuž, ^eiliger ^ransižcuž, ^eiliger Kamilluž, ^eiliger ^oljanneS Von ®ott, ?(lle betligen 9J?bud)e unb Sinftebler, ^eilige SJiaria DJiagbalena, <£jeilige Šujici, ?[((e fjetligen ^ungfrauen unb SSitrveii, ?U(c fjeiligen Sottež, @ei iljm (iljr) gnčibig. SSerfcbone tlju (fte), o £>err! ittet) fih’ il)u (fie). 64 erbung uub ©eburt, ■ ©urd) betu fjeiligež Naften, ©urd) bein Seiben, unb burdj beinen Sob ant Srenje, ©urd) beine glorreidje Sluferftefjiuig, ©urdf beine iviinberbare £)itnmelfafyrt, ©nrd) bie SInfunft beS ^eiligeu ®ei)'te§ beg Srbfterg, 3n ber Sobegftunbe uub ant Sage bež ®erid}tež, SBir arine ©iiitber, ©afs bn biefen Sranfett (biefe Sranfe) tjeinv fttdjen uub trbfteu molleft, ©afg bit itym (ifyr) beinen $rieben fdjenfen moUeft, ©ajž bit ifym (i^r) bie ®abe ber ŽBufj* tljranen toerlei^en »olleft, ©afs bu iljn (fie) vor bbfeu ©ebaufcn be» - f)iiten molleft, ir bitteu bid), erfjbre uns! Srlbfe ifjn (fie), o ^>err! 65 ©afž bit iljnt (il)t) alle Siinben Verjeten molleft, ©afž bu if)tit (iljr) 3 e it 3 llr ® U B C laffett tvollefi, ©afž bit if)in (iffr) bie (Sefmibfjeit bež Seibež uitb bet ®eele getod^ren molleft, ©afž bn feinem (iljrem) £>erjeu bie ®nabe iinb ben ©roft bež Ijeiligen ®eiftež eingieffen tooffeft, ©afž bu tljiii (ifjr) in bet gegentoartigen ®efal)r ju ^ilfe fommen rootteft, ©afž bu iljn (fie) in bie eivigen fjreuben eiiu fiifjreii tooHeft, ©afž bu uitž er^breu tvoUeft, ©u @ofju ®ottež, D bit Saturn (Sottež, n?eld)ež bu Ijiutvegnitnntft bie ©iinbeu bet SSelt; i?erf(f)Pue ttnž, o $err! •D bu Šantlu ®ottež, ivcldjcž bu fjiutoeguiininft bie ©iiubeu bet SSelt; erfjbre uitž, o $err! © bu Sanint ®ottež, tveldjež bu Ijiitlvegniiuiuft bie Suiiben bet ŠSelt; erbatme bid) itnfer, o $ett! Sijrifte, f)bte itnž. El)i'ifte, erl)bte uitž. $err, erbatme bid) itufer. Slftifte, erbatme bid) unfer. £>err, erbatme bid) unfer. 5 ®ir bitten bid), erlfbre unž. 66 8. Tum de more facta, sive ab in- ftrmo, sive ejus nomine ab alio, latino vel vulgari sermone, confessione generali: Confiteor Deo omnipotenti &c., quae minime omittitur. etiamsi paulo ante pro sacro Viatico dieta sit, Sacerdos ad lectum in- firmi accedens. dicit: Misereatur tui omnipotens Deus, et di- missis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. b. Amen. Indulgentiam f, absolutionem et remis- sionem peccatorum tuorum tribuat ti bi omni¬ potens et misericors Dominus. B. Amen. 9. Antequam autem Sacerdos incipiat ungere inflrmum, moneat adstantes, ut pro illo orent. et ubi commodum fuerit. pro loco et tempore, et adstantium mi¬ rnem vel qualitate, recitent septem psal- mos poenitentiales cum Litaniis (ut infra pag. 82.), vel alias preces, dum ipse Unc- tionis sacramentum administrat. 10. Mox signum crucis super aegro- tum faciens, dein extendens et imponens manum dexteram super caput ejus, dicat: In nomine Patris et Filii f, et Spi- ritus f Sancti extinguatur in te omnis vir- tus diaboli per impositionem manuum no- 67 strarum, et per invocationem omnium sanc- torum Angelorum, Archangelorum, Patriar- charum, Prophetarum, Apostolorum, Marty- rum, Confessorum, Virginum, atque omnium simul Sanctorum. Amen. 11- Deinde intincto pollice in Oleo sancto, in mo dum crucis ungit infirmum in partibus hic subscriptis, aptando pro- prio loco verba formae in hunc modum: Ad oculos. Per istam sanctam Unctionem f, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per visum deliquisti. Amen. 12. Dum oculos, aures, et alia cor- poris membra, quae paria sunt, Sacerdos inungit, caveat, ne alterum ipsorum un- gendo sacramenti formam prius absol- vat, quam ambo hujusmodiparia membra perunxerit. 13. Minister vero, si est in sacris, vel ipsemet Sacerdos, post quamlibet unc¬ tionem tergat loca inuncta novo globulo bombacii vel rei similis, eaque in vase mundo reponat, et ad ecclesiam postea deferat, comburat, cineresque projiciat in sacrarium. — 68 — Ad aures. Per istam sanctatn Unctionem f, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per auditum deliquisti. Amen. Ad nares. Per istam sanctam Unctionem f, etsuam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquidper odoratumdeliquisti. Amen. < Ad os, compressis labiis. Per istam sanctam Unctionem et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per gustum et locutionem deliquisti. Amen. Ad manus. Per istam sanctam Unctionem f, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per tactum deliquisti. Amen. Et adverte, quod manus, quae reli- quis infirmis interius ungi debent, Pres- byteris exterius ungantur. Ad pedes. Per istam sanctam Unctionem f, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per gressum deliquisti. Amen. 69 Ad lurnbos. sive renes. Per istam sanctam Unctionem f, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Do- minus quidquid per lumborum delectationem deliquisti. Amen. 14. Haec autem unctio ad lurnbos omittitur semper in feminis, et etiam in viris, qui commode moveri non possunt. 15. Si quis autem sit aliquo membro mutilatus, pars točo illi proxima inun- gatur, eadem verborum forma; sed sive in mulieribus, sive in viris alia corporis pars pro renibus ungi non debet. 16. Ouibus omnibus peractis, Sacer- dos dicit: Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. t. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. t. Salvum fac servum tuum (pel sal¬ vam fac ancillam tuam). B. Deus meus, sperantem in te. t. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto. B. Et de Sion tuere eum (vel eam). Esto ei, Domine, turris fortitudinis. B. A facie inimici. 70 t. Nihil proficiat inimicus in eo {vel ea). s. Et filius iniquitatis non apponat no- cere ei. t. Domine, exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Domine Deus, qui per Apostolum tuum Jacobum locutus es: Infirmatur quis in vo- bis? inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus: et si in peccatis sit, remittentur ei: cura, quaesumus, Redem- ptor noster, gratia Sancti Spiritus, languores istius infirmi {vel infirmae), ejusque sana vulnera, et dimitte peccata, atque dolores cunctos mentis et corporis ab eo {vel ea) espelle, plenamque interius et exterius sani- tatem misericorditer redde, ut ope miseri- cordiae tuae restitutus ( vel restituta), ad pri- stina reparetur officia: Qui cum Patre et Špi¬ ritu Sancto vivis et regnas Deus, in saecula saeculorum. Amen. O r e m u s. Respice, quaesumus, Domine, famulum tuum {vel famulam tuam) N., in infirmitate 71 sui corporis fatiscentem, et animam refove, quam creasti: ut castigationibus emendatus {vel emendata), se tua sentiat medicina sal- vatum {vel salvatam). Per Christum Dominum nostrum. Amen. O r e m u s. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, qui benedictionis tuae gratiam aegris infundendo corporibus, facturam tuam mul- tiplici pietate custodis: ad invocationem tui nominis benignus assiste; ut famulum tuum {vel famulam tuam) ab aegritudine liberatum {vel liberatam), et sanitate donatum {vel do- natam), dextera tua erigas, virtute conflrmes, potestate tuearis, atque Ecclesiae tuae sanctae cum omni desiderata prosperitate restituas. Per Christum Dominum nostrum. fj. Amen. 17. Deinde assumpta imagine s.cru- cis, facit super infirmum sequentes bene- dictiones, dicens : Dominus noster Jesus Christus apud te sit, ut te de f fendat. — Intra te sit, ut te re f ficiat. — Circa te sit, ut te con f ser- vet. — Ante te sit, ut te de f ducat. — Post te sit, ut te con f fortet. — Super te sit, ut te undique muniat et bene f dicat. t. Spiritus Sanctus descendat et maneat super te. 5. Amen. 72 t. Propitietur Dominus cunctis iniquita- tibus tuis. g. Amen. t. Et sanet omnes languores tuos. B. Amen. t. Redimatque de interitu vitam tuam. B. Amen. Et faciat in omnibus bonis desiderium tuum, qui solus in Trinitate unus Deus vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. Pax tecum. 18. Postea extendit manum dexte- ram, vel si commode poteši tangit caput ipsius inflrmi, dicendo: Sanet te Deus Pater, qui te creavit in čarne. Sanet te Filius, qui pro te passus est in cruce. Sanet te Spiritus Sanctus, qui tibi in- fusus est in baptismate. Sancta et laudabilis Trinitas, unus Deus, gratiam suam ad profectum salutis animae et corporis in te augeat, et ab omni malo te liberet, ac in bono jugiter conservet. Qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. 19. His dictis exhibeat infirmo ima- ginemCrucifixi. monendo^ utomnetn suam confidentiam in dominicae passionis me- 73 rita inflniti pretil collocet, et illam aegroto porrigat deosculandam, talia dicens: Jezus Kristus, ki je božjo natoro s člo¬ veško sklenil, nas je s svojim križem in trpljenjem sužnosti hudega duha in greha odrešil. Tudi sedaj nam svojo desnico podati hoče, da mi, ovčice njegove čede, odrešenje in zveličanje zadobimo. On, naš Odrešenik, pokrepčuje svoje otroke tudi v njih trpljenju s tolažbo in veseljem, ter z nebeškimi poto- lažbami. Zatorej ga ponižno prosimo, polni kesanja zavoljo svojih grehov, in polni za¬ upanja v njegovo neskončno usmiljenje. Lju¬ beznivi Bog nam pošilja pomoč od zgoraj, in nam bo po naši smrti srečno vstajenje dodelil. Po Kristusu Gospodu našem. Amen. $efuž Sfjriftuž, bereinigenb bie gbttlidje mit ber menfdjlidjen 9?atur, Ijat unž burd) fein ^treuj unb Seiben bon bet Snedjtjdjaft bež bojen geim bež unb ber ©iiitbe erlbjt. Sr mili unž and) jc(jt feitte 9led)te reidjen, bamit mir, Sdjčiflein jeiiier £)erbe, 9lettung unb §eil erlongen. Sr, unfer Srlbfer, erguidt jeine ftinbet and) in iljreit Seiben mit Trojt unb fjreube unb mit Ijimmlijdjen ©rbftungeu. SBir bitten iljn barum bemiitfjig, boli 9ieue iiber unjerc 25crgel}itngcn, unb boli ^ertrauen anf jeine unenblidje SBarmljerjigfeit. ©er liebe @ott jcnbct unž §ilje bon oben, unb 74 toirb unž nad) unferm £>infd)eiben eiue gfiitffelige 9lufer|'tcf)uiig Verleifjen. ©urdj Gljriftum itnfern $errn. Imen. 20. Ad extremum pro personae qua- litate, salutaria monita breviter praebere poterit, quibus infirmus ad moriendum in Domino confirmetur, et ad fugandas daemonum tentationes roboretur. 21. Deinde aquam benedictam et cru- cem. nisi aliam habeat, coram eo relin- quet, ut illam frequenter aspiciat, et pro sua devotione osculetur et amplectatur. 22. Admoneat etiam domesticos et mi- nistros infirmi, ut, si morbus ingravescat, vel infirmus incipiat agonisare, statim ipsum Sacerdotem accersant, ut morien- tem adjuvet. ejusque animam Deo com- mendet'. sed si mors immineat, prius- quam discedat, Sacerdos animam Deo rite commendabit. 23. Si quis autem laborat in extre- mis, et periculum immineat, ne decedat, antequam finiantur unctiones, cito inun- gatur, incipiendo ab eo loco: Per istam sanctam Unctionem &c. ut supra pag 67.; deinde si adhuc supervivat, dicantur ora- tiones praetermissae, suo loco positae. 75 24. Si verofericulum adeo proximum immineat, ut singulae unctiones sub pro- pria forma fieri nequeant, moribundus ungatur in sensu aliquo magis obvio vel in capite sub hac forma: Per istam sanctam Unctionem, et suam piissimam misericordiam, indulgeat tibi Dominus quidquid deliquisti per sensus: visum, auditum, odoratum,gustum, tactum, et gressum. Amen. Deinde, si ad- huc supervivat, unctiones in singulis sen- sibus fiant sub conditione: Si nondum es hoc Sacramento refectus, per istam sanctam Unctionem &c. 25. Si vero, dum inungitur, infirmus decedat, presbyter ultra non procedat, et praedictas orationes omittat. 26. Quodsi dubitet, an vivat adhuc. unctionem prosequatur, sub conditione pronuntiando formam, dicens: Si vivis, per istam sanctam Unctionem &c. ut supra. 27. His peractis Sacerdos abstergat medulla panis digitos, praesertim pol- licem, quo in unctionibus usus est, manus- que lavet; lotionis vero aquam igni tradat, nisi eam (ut supra pag. 67. Nr. 15. glo- bulos bombacii) secum deferre possit, ad effundendam in sacrarium. 76 Benedictio Apostolica in artlculo mortis impertienda a Saeerdote ad id delegato. 1. Benedictio in articulo mortis, cimi soleat impertiri post sacramenta Poeni- tentiae, Eucharistiae et Extremae Unc- tionis, illis infirmis, qui vel illam petie- rint, dum sana mente et integris sensibus erant, seu verosimiliter petiissent, vel dederint signa contritionis; impertienda iisdem est. etiamsi postea linguae, cete- rorumque sensuum usu sint destituti. aut in delirium vel amentiam inciderint. Ex- communicatis vero, impoenitentibus, et qui in manifesta peccato mortali mori- untur, est omnino deneganda. 2. Habens praedictam facultatem, in- grediendo cubiculum, ubi jacet infirmus, dicat: Pax huic domui. E Et omnibus habitan- tibus in ea. Mir bodi tej hiši. Odg. In vsem, ki v njej prebivajo. ©er g-riebe fet mit bitjem £>ciuje. ?lnt: Unb mit allen, bie ež bemo^nen. Deinde aegrotum, cubiculum et cir- cumstantes aspergat aqua benedicta, di- 77 cendo antiphonam: Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super ni- vem dealbabor: etprimum versum psalmi: Miserere mei, Deus, secundum magnam mi- sericordiam tuam, cum Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Deinde repetitur antiphona: Asper¬ ges me &c. 3. Meminerint Sacerdotes, quo cer- tius hujus indulgentiae fructus percipi valeant. ipsis a Benedicto XIV in con- stitutione Pia Mater stricte mandatum esse, ut omni ratione studeant moribun- dos fideles excitare ad novos de admissis peccatis doloris actus eliciendos concipi- endosque ferventissimae in Deztm cari- tatis affectus, praesertim vero ad ipsam mortem aequo ac libenti animo de mami Domini suscipiendam. Sciant insuper ex Decret. S. Cong. Indulg. de 23. sept. 1775 et 22. sept.1892, invocationem saltem men- talem Ssi Nominis Jesu esse conditionem sine qua non pro universis christifide- libus, qui in mortis articulo constituti plenariam indulgentiam assequi volunt vi hujus Benedictionis. p Quodsi igitur aegrotus voluerit confiteri, audiat illum et absolvat. Si con- fessionem non petat, excitet illum ad eli- 78 ciendum actum contritionis; de hujus be- nedictionis efficacia ac virtute, si tempus ferat, breviter admoneat; tum instruat atque hortetur, ut morbi incommoda ac dolores in anteactae vitae expiationem libenter perferat, Deoque sese paratum offerat ad ultro acceptandum, quidquid ei placuerit, et mortem ipsam patienter obeundam in satisfactionem poenarum, quas peccando promeruit. Insuper UH inculcet, ut nomen Jesu ore, si potuerit. sin minus, corde invocet. 5. Tum piis ipsum verbis consoletur, in spem erigens, fore, ut ex divinae mu- niflcentiae largitate eam poenarum re- missionem, et vitam sit consecuturus aeternam. 6. Postea dicat: t. Adjutoriumnostrum in nomine Domini. U. Qui fecit coelum et terram. Antiphona. Ne reminiscaris, Domine, delicta famuli tui (pel ancillae tuae), neque vindictam sumas de peccatis ejus. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &c. Et ne nos inducas in tentationem. 0. Sed libera nos a malo. 79 Salvum fac servum tuum (vel sal¬ vam fac ancillam tuam). B. Deus meus, sperantem in te. t. Domine exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Clementissime Deus, Pater misericor- diarum, et Deus totius consolationis, qui ne- minem vis perire in te credentem atque spe¬ rantem, secundum multitudinem miserationum tuarum respice propitius famulum tuum (vel ancillam tuam) N., quem (vel quam) tibi vera fides et spes Christiana commendant Visita eum (pel eam) in salutari tuo, et per Uni- geniti tui passionem et mortem, omnium ei delietorum suorum remissionem, et veniam clementer indulge, ut ejus anima in hora exitus sui te judicem propitiatum inveniat, et in sanguine ejusdem Filii tui ab omni macula abluta, transire ad vitam mereatur perpetuam. Per eundem Christum Dominum nostrum. a. Amen. 7. Tum dieto ab uno ex clericis vel ministris adstantibus: Confiteor &c. quod minime omittitur, etiamsi jam bis antea 80 pr o sacro Viatico et pro Extrema Uncti- one recitatum sit, Sacerdos dicat: Misereatur tui omnipotens Deus, et di- missis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. b. Amen. Indulgentiam f, absolutionem et remissio- nem peccatorum tuorum tribuat tibi omnipo¬ tens etmisericors Dominus. B- Amen. Deinde: Dominus noster Jesus Christus, Filius Dei vivi, qui beato Petro, Apostolo suo, de- dit potestatem ligandi atque solvendi, per suam piissimam miseričordiam recipiat con- fessionem tuam, et restituat tibi štolam pri- mam, quam in Baptismate recepisti, et ego facultate mihi ab Apostolica Sede tributa, indulgentiam plenariam et remissionem om- nium peccatorum tibi concedo. In nomine Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Per sacrosancta humanae reparationis mysteria remittat tibi omnipotens Deus om- nes praesentis et futurae vitae poenas, pa- radisi portas aperiat, et ad gaudia sempi- terna perducat. Amen. Benedicat te omnipotens Deus, Pater f, et Filius, et Spiritus Sanctus. Amen. 8. Si vero inflrmus sit adeo morti proximus, ut neque confessionis gene- ralis faciendae, neque praemissariim pre- 81 cum recitandarum tempus suppetat. tune Sacerdos brevi admonitione ad eliciendos actus supra memoratos faeta, morienti statim impertiatur benedictionem, inci- piens ab illis verbis: Dominus noster Jesus Christus &c. ut supra. 9. Et si mors proxime urgeat, vel si adsit periculum contagionis, Sacerdos breviter dicat: Indulgentiam plenariam et remissionem omnium peccatorum tibi concedo. In nomine Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. 10. Si Benedictio pluribus simul sit impertienda, ipsa Benedictionis formula, quae incipit: Dominus noster Jesus Chri¬ stus &c. usque ad verba: tibi concedo. In nomine Patris J, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen inchtsive, singulariter singulis pro- nunciatur, reliquae vero preces et ora- tiones Benedictionem ipsam antecedentes et subsequentes semel in plurali numero dici possunt. 11. Deinde, si tempus suppetat, preces infrapositas pro Commendatione animae quanta poterit majori devotione dicat, admoneatque domesticos et circumstantes, ut simul orent pro moriente. 6 82 Psalmi poenitentiales. Pr o inflrmis, dum sacro liniuntur Oleo, seu pro alta necessitate, dicuntur flexis genibus. Antiphona. Ne reminiscaris. Psalm us 6. Domine, ne in furore tuo arguas me: * neque in ira tua corripias me. Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum: sana me, Domine, quoniam contur- bata sunt ossa mea. Et anima mea turbata est valde: * sed tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et eripe animam meam: * salvum me fac propter misericor- diam tuam. Quoniam non est in morte, qui memor sit tui: s:: ' in infernoautemquis confitebitur tibi? Laboravi in gemitu meo, lavabo per sin- gulas noctes lectum meum: * lacrimis meis stratum meum rigabo. Turbatus est a furore oculus meus: inveteravi inter omnes inimicos meos. Discedite a me omnes, qui operamini iniquitatem: # quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. 83 Exaudivit Dominus deprecationeni me- am: * Dominus orationem meam suscepit. Erubescant et conturbentur vehementer omnes inimici mei: * convertantur et eru¬ bescant valde velociter. Gloria Patri &c. Psalnms 31. Beati, quorum remissae sunt iniquita- tes: et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum, * nec est in špiritu ejus dolus. Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, * dum clamarem tota die. Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: * conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina. Delictum meum cognitum tibi feci: et injustitiam meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injusti¬ tiam meam Domino: * et tu remisisti im- pietatem peccati mei. Pro hac orabit ad te omnis sanctus * in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multa- rum * ad eum non approximabunt. Tu es refugium meum a tribulatione, quae circumdedit me: * exultatio mea erue me a circumdantibus me. 6’ 84 Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac, qua gradieris: * firmabo super te oculos meos. Nolite fieri sicut equus et mulus, * qui- bus non est intellectus. In camo et fraeno maxillas eorum con- stringe, “ qui non approximant ad te. Multa flagella peccatoris, sperantem autem in Domino misericordia circumdabit. Laetamini in Domino, et exultate justi, * et gloriamini omnes recti corde. Gloria Patri &c. Psahnus 37. Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me. Quoniam sagittae tuae inflxae sunt mi- hi: * et confirmasti super me manum tuam. Non est sanitas in čarne mea a facie irae tuae: * non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quoniam iniquitates meae supergressae sunt caput meum: * et sicut onus grave gra- vatae sunt super me. Putruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae, * a facie insipientiae meae. Miser factus sum, et curvatus sum usque in finem: tota die contristatus ingrediebar. 85 Quoniam lumbi mei impleti sunt illusio- nibus: * et non est sanitas in čarne mea. Afflictus sum, et humiliatus sum nimis: rugiebam a gemitu cordis mei. Domine, ante te omne desiderium me- um: * et gemitus meus a te non est abscon- ditus. Cor meum conturbatum est, dereliquit me virtus mea: et lumen oculorum meo- rum, et ipsum non est mecum. Amici mei, ei proximi mei * adversum me appropinquaverunt et steterunt. Et qui juxta me erant, de longe stete¬ runt: # et vim faciebant, qui quaerebant ani- mam meam. Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt vanitates: et dolos tota die meditabantur. Ego autem tamquam surdus non audie- bam: * et sicut mutus non aperiens os suum. Et factus sum sicut homo non audiens: =:f et non habens in ore suo redargutiones. Quoniam in te, Domine, speravi: * tu exaudies me, Domine Deus meus. Quia dixi: Ne quando supergaudeant mihi inimici mei: * et dum commoventur pedes mei, super me magna locuti sunt. Quoniam ego in flagella paratus sum: et dolor meus in conspectu meo semper. 86 Quoniam iniquitatem meam annuntiabo: * et cogitabo pro peccato meo. Inimici autem mei vivunt, et confirmati sunt super me: * et multiplicati sunt, qui oderunt me inique. Qui retribuunt mala pro bonis, detrahe- bant mihi: * quoniam sequebar bonitatem. Ne derelinquas me, Domine Deus me- us: * ne discesseris a me. Intende in adjutorium meum, Domine Deus salutis meae Gloria Patri &c. Psalmas 50. Miserere mei, Deus, secundum mag- nam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum, * dele iniquitatem meam. Amplius lava me ab iniquitate mea: * et a peccato meo munda me. Quoniam iniquitatem meam ego cogno- sco: ! " c et peccatum meum contra me est semper. Tibi soli peccavi, et malum coram te feci: * ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas, cum judicaris. Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum: * et in peccatis concepit me mater mea. 87 Ecce enim veritatem dilexisti: * incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Asperges me hyssopo, et mundabor: * lavabis me, et super nivem dealbabor. Auditui meo dabis gaudium et laetitiam: : " s et exultabunt ossa humiliata. Averte faciem tuam a peccatis meis: * et omnes iniquitates meas dele. Cor mundum crea in me, Deus: * et spiritum rectum innova in visceribus meis. Ne projicias me a facie tua: et spi¬ ritum sanctum tuum ne auferas a me. Redde mihi laetitiam salutaris tui: * et špiritu principali confirma me. Docebo iniquos vias tuas: * et impii ad te convertentur. Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae: * et exultabit lingua mea ju- stitiam tuam. Domine, labia mea aperies: * et os me um annuntiabit laudem tuam. Quoniam si voluisses sacriflcium, dedis- sem utique: “ holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: “ cor contritum et humiliatum, Deus, non de- spicies. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion: * ut aedificentur muri Jerusalem. 88 Tune acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta: * tune imponent super altare tuurn vitulos. Gloria Patri &c. Psahnus ioi. Domine, exaudi orationem meam: * et clamor meus ad te veniat. Non avertas faciem tuam a me: in quacumque die tribulor, inclina ad me aurem tuam. In quacumque die invocavero te, ve- lociter exaudi me. Quia defecerunt sicut fumus dies mei: * et ossa mea sicut cremium aruerunt. Percussus sum ut foenum, et aruit cor meum: quia oblitus sum comedere panem meum. A voce gemitus mei * adhaesit os meum čarni meae. Similis faetus sum pellicano solitudinis: " faetus sum sicut nycticorax in domicilio. Vigilavi, * et faetus sum sicut passer solitarius in teeto. Tota die exprobrabant mihi inimici mei: * et qui laudabant me, adversum me jurabant. Quia cinerem tamquam panem manduca- bam, * et potum meum cum fletu miscebam. 89 A facie irae et indignationis tuae: * quia elevans allisisti me. Dies mei sicut umbra declinaverunt: " et ego sicut foenum arui. Tu autem, Domine, in aeternum per- manes: * et memoriale tuum in generationem et generationem. Tu exurgens misereberis Sion: * quia tempus miserendi ejus, quia venit tempus. Quoniam placuerunt servis tuis lapides ejus: * et terrae ejus miserebuntur. Et timebunt gentes nomen tuum, Domi¬ ne: * et omnes reges terrae gloriam tuam. Quia aedificavit Dominus Sion: et vi- debitur in gloria sua. Respesit in orationem humilium: # et non sprevit precem eorum. Scribantur haec in generatione altera: * et populus, qui creabitur, laudabit Dominum. Quia prospexit de excelso sancto suo: * Dominus de coelo in terram aspexit. Ut audiret gemitus compeditorum: * ut solveret filios interemptorum. Ut annuntient in Sion nomen Domini: * et laudem ejus in Jerusalem. In conveniendo populos in unum, * et reges, ut serviant Domino. 90 Respondit ei in via virtutis suae: # pau- citatem dierum meorum nuntia mihi. Ne revoces me in dimidio dierum meo¬ rum : * in generationem et generationem anni tui. Initio tu, Domine, terram fundasti: et opera manuum tuarum sunt coeli. Ipsi peribunt, tu autem permanes: ® et omnes sicut vestimentum veterascent. Et sicut opertorium mutabis eos, et mu- tabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Filii servorum tuorum habitabunt: et semen eorum in saeculum dirigetur. Gloria Patri &c. Psalmus 12 g. De profundis &c. ut supra pag. 54-. In fine: Gloria Patri &c. Psahnns 142. Domine, exaudi orationem meam, auribus percipe obsecrationem meam in veritate tua: * exaudi me in tua justitia. Et non intres in judicium cum servo tuo: * quia non justiticabitur in conspectu tuo omnis vivens. Quia persecutus est inimicus animam meam: humiliavit in terra vitam meam. 91 Collocavit me in obscuris sicut mortuos saeculi: et anxiatus est super me spiritus meus, in me turbatum est cor meum. Memor fui dierum antiquorum, meditatus sum in omnibus operibus tuis: * in factis manuum tuarum meditabar. Expandi manus meas ad te: * anima mea sicut terra sine aqua tibi. Velociter exaudi me, Domine: defecit spiritus meus. Non avertas faciem tuam a me: ! " 5 et similis ero descendentibus in lacum. Auditam fac mihi mane misericordiam tuam: quia in te speravi. Notam fac mihi viam, in qua ambulem: * quia ad te levavi animam meam. Eripe me de inimicis meis, Domine, ad te confugi: doce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es tu. Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam: propter nomen tuum, Domine, vivi- ficabis me in aequitate tua. Educes de tribulatione animam meam: * et in misericordia tua disperdes inimicos meos. Et perdes omnes, qui tribulant animam meam: * quoniam ego servus tuus sum. Gloria Patri &c. 92 Antiphona. Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra, vel parentum nostrorum: neque vindictam sumas de peccatis nostris. Litaniae ordinariae. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Christe audi nos. Christe evaudi nos. Pater de coelis Deus, Fili, Redemptor mundi Deus, Spiritus Sancte Deus, Sancta Trinitas unus Deus, Sancta Maria, Sancta Dei Genitrix, Sancta Virgo virginum, Sancte Michael, Sancte Gabriel, Sancte Raphael, Omnes sancti Angeli et Archangeli, Omnes sancti beatorum Spirituum or- dines, Sancte Joannes Baptista, Sancte Joseph, Omnes sancti Patriarchae et Prophetae, __. Miserere Ora (orate) pro nobis. nobis. 93 Sancte Petre, Sancte Paule, Sancte Andrea, Sancte Jacobe, Sancte Joannes, Sancte Thoma, Sancte Jacobe, Sancte Philippe, Sancte Bartholomaee, Sancte Matthaee, Sancte Simon, Sancte Thaddaee, Sancte Mathia, Sancte Barnaba, Sancte Luca, Sancte Marce, Omnes sancti Apostoli et Evangelistae, Omnes sancti Discipuli Domini, Omnes sancti Innocentes, Sancte Stephane, Sancte Laurenti, Sancte Vincenti, Sancti Fabiane et Sebastiane, Sancti Joannes et Paule, Sancti Cosma et Damiane, Sancti Gervasi et Protasi, Omnes sancti Martyres, Sancte Silvester, Ora (orate) pro nobis. 94 Sancte Gregori, Sancte Ambrosi, Sancte Augustine, Sancte Hieronyme, Sancte Martine, Sancte Nicolae, Omnes sancti Pontifices et Confessores, Omnes sancti Doctores, Sancte Antoni, Sancte Benedicte, Sancte Bernarde, Sancte Dominice, Sancte Francisce, Omnes sancti Sacerdotes et Levitae, Omnes sancti Monachi et Eremitae, Sancta Maria Magdalena, Sancta Agatha, Sancta Lucia, Sancta Agnes, Sancta Caecilia, Sancta Catharina, Sancta Anastasia, Omnes sanctae Virgines et Viduae, Omnes Sancti et Sanctae Dei, Intercedite pro nobis. Propitius esto, Parce nobis, Domine. Propitius esto, Exaudi nos, Domine. Ora (orate) pro nobis. 95 Ab omni malo, Ab omni peccato, Ab ira tua, A subitanea et improvisa morte, Ab insidiis diaboli, Ab ira, et odio, et omni mala voluntate, A špiritu fornicationis, A fulgure et tempestate, A flagello terraemotus, A peste, farne et bello, A morte perpetua, Per mysterium sanctae incarnationis tuae. Per adventum tuum, Per nativitatem tuam, Per baptismumet sanctum jejunium tuum, Per crucem et passionem tuam, Per mortem et sepulturam tuam, Per sanctam ressurrectionem tuam, Per admirabilem ascensionem tuam, Per adventum Spiritus Sancti Paracliti, In die judicii, Peccatores, Ut nobis parcas, Ut nobis indulgeas, Ut ad veram poenitentiam nos per- ducere digneris, Ut Ecclesiam tuam sanctam regere et conservare digneris, Te rogamus, audi ■-- nos. Libera nos Domine. 96 Ut domnum apostolicum (#) et omnes ecclesiasticos ordines in sancta reli- gione conservare digneris, Ut inimicos sanctae Ecclesiae humiliare digneris, Ut Imperatorem nostrum custodire di¬ gneris, Ut regibus et principibus christianis pacem et veram concordiam donare digneris, Ut cuncto populo Christiane pacem et unitatem largiri digneris, Ut nosmetipsos in tuo sancto servitio confortare et conservare digneris, Ut mentes nostras ad coelestia desi- deria erigas, Ut omnibus benefactoribus nostris sem- piterna bona retribuas. Ut animas nostras, fratrum, propin- quorum et benefactorum nostrorum ab aeterna damnatione eripias, Ut fructus terrae dare et conservare digneris, Ut omnibus fidelibus defunctis requiem aeternam donare digneris, Sede 'paf ali vacante omissis verbis: Dom¬ num apostolicum, dicatur ; Ut omnes eccle¬ siasticos ordines &c. Te rogamus, audi nos. 97 Ut nos exaudire digneris, Te rogamus, audi nos. Fili Dei, Te rogamus, audi nos. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, mi- serere nobis. Christe audi nos. Christe exaudi nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &c. secreto. Ir. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. Psalmus 69. Deus, in adjutorium meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina. Confundantur et revereantur, * qui quae- runt animam meam. Avertantur retrorsum, et erubescant, " qui volunt mihi mala. Avertantur statim erubescentes, # qui dicunt mihi: Euge, euge. 7 98 Exultent et laetentur in te omnes, qui quaerunt te, * et dicant semper: Magnificetur Dominus: qui diligunt salutare tuum. Ego vero egenus et pauper sum: * Deus, adjuva me. Adjutor meus, et liberator meus es tu: * Domine, ne moreris. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. t. Salvos fac servos tuos. B. Deus meus, sperantes in te. t. Esto nobis, Domine, turris fortitudinis. B. A facie inimici. t. Nihil proficiat inimicus in nobis. B. Et filius iniquitatis non apponat no- cere nobis. i. Domine, non secundum peccata nostra facias nobis. B. Neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. t. Oremus pro Pontifice nostro N. (*) B. Dominus conservet eum, et vivificet eum, et beatum faciat eum in terra, et non tradat eum in animam inimicorum ejus. t. Oremus pro Imperatore nostro N. B. Domine, salvum fac Imperatorem et exaudi nos in die, qua invocaverimus te. (tejSede papali vacante omittatur, et statim di- catur: Oremus pro Imperatore nostro N. 99 fr. Oremus pro benefactoribus nostris. B. Retribuere dignare, Domine, omnibus nobis bona facientibus propter nomen tuum vitam aeternam. Amen. fr. Oremus pro fidelibus defunctis. B. Requiem aeternam dona eis, Domine, et lux perpetua luceat eis. fr. Requiescant in pace. B. Amen. fr. Pro fratribus nostris absentibus. B. Salvos fac servos tuos, Deus meus, sperantes in te. fr. Mitte eis, Domine, auxilium de sancto. B. Et de Sion tuere eos. fr. Domine, exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. fr. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. Oremus. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere; šuscipe deprecationem nostram: ut nos, et omnes famulos tuos, quos delic- torum catena constringit, miseratio tuae pie- tatis clementer absolvat. Exaudi, quaesumus, Domine, supplicum preces, et confitentium tibi parce peccatis: ut pariter nobis indulgentiam tribuas benignus et pacem. 7 v 100 Ineffabilem nobis, Domine, misericordiam tuam dementen ostende: ut simul nos et a peccatis omnibus exuas, et a poenis, quas pro his meremur, eripias. Deus, qui cul pa offenderis, poenitentia placaris: preces populi tui supplicantis pro- pitius respice; et flagella tuae iracundiae, quae pro peccatis nostris meremur, averte. Omnipotens sempiterne Deus, miserere famulo tuo, Pontifici nostro N. (*), et dirige eum secundum tuam clementiam in viam salutis aeternae : ut te donante tibi placita cupiat, et tota virtute perficiat. Quaesumus omnipotens Deus: ut famulus tuus N. N, Imperator noster, quia tua misera- tione suscepit regni gubernacula, virtutum etiam omnium percipiat incrementa; quibus decenter ornatus vitiorum monstra devitare, hostes superare, et ad te, qui via, veritas et vita es, gratiosus valeat pervenire. Deus, a quo sancta desideria, recta con- silia, et justa sunt opera: da servis tuis illam, quam mundus dare non potest, pacem; ut et corda nostra mandatis tuis dedita, et hostium sublata formidine, tempora sint tua protec- tione tranquilla. t*\Sede ■papali vacante omittatur, et statim 1 dicatur oratio seguens: Q U aesumus, omni¬ potens Deus &c. 101 Ure igne Sancti Spiritus renes nostros, et cor nostrum, Domine: ut tibi casto cor- pore serviamus, et mundo corde placeamus. Fidelium, Deus, omnium Conditor et Re- demptor, animabus famulorum famularumque tuarum remissionem cunctorum tribue pec- catorum: ut indulgentiam, quam semper opta- verunt, piis supplicationibus consequantur. Actiones nostras, quaesumus, Domine, aspirando praeveni, et adjuvando prosequere: ut cuncta nostra oratio et operatio a te semper incipiat, et per te coepta finiatur. Omnipotens sempiterne Deus, qui vivo- rum dominaris simul et mortuorum, omni- umque misereris, quos tuos fide et opere futuros esse praenoscis: te supplices exora- mus; ut pro quibus effundere preces decre- vimus, quosque vel praesens saeculum adhuc in čarne retinet, vel futurum jam exutos cor- pore suscepit, intercedentibus omnibus sanctis tuis, pietatis tuae clementia omnium delicto- rum suorum veniam consequantur. Per Do- minum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. B. Amen. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. 102 t. Exaudiat nos omnipotens et miseri- cors Dominus. B. Amen. t. Et fidelium animae per misericordiam Dei requiescant in pace. B. Amen. De visitatione et cura infirmorum. 1. Parochus imprimis meminisse de¬ bet, nonpostremas esse muneris suipartes., aegrotanthim curam habere. Quare cum primum nov er it, quempiam ex fidelibus curae suae commissis aegrotare, non ex- pectabit, ut ad eum vocetur, sed ultro ad illum accedat; idque non semel tantum, sed saepius, quatenus opus fuerit: horte- turque parochiales suos, ut vel ipsum, vel suos cooperatores, si quos habet, ad- moneant, cum aliquem in parochia sua aegrotare contigerit, praecipue si morbus gravior fuerit. 2. Ad hoc juvabit, ut offlcium, morbo graviori correptos curatoribus anima- 103 rum nuntiandi, in paroeciis majoribus montosis et difficilibus accessu, interdum e. sacro suggestu promulgetur, ne quis divinis auxiliis sua suorumque negli- gentia frustretur. 3. Quodsi Parochus legitime impedi- tus, infirmorum, ut quando plures sunt, visitationi interdum vacare non potest, id praestandum curabit per suos Coope- ratores, vel alios Sacerdotes, si quos habet in parochia sua, aut his deflcientibus, sal- tem per laicos homines pios, et Christiana charitate praeditos. 4. Aegrotos visitans, ea, qua Sacer¬ dotes Domini decet, honestate et gravitate se habeat, ut non aegris solum, sed šibi et domesticis verbo et exemplo prosit ad salutem. 5. Eorum vero praecipuam curam geret, qui humanis auxiliis destituti, be¬ nigni ac providi pastoris charitatem et operam requirunt. Quibus si non potest ipse succurrere de suo, et eleemosynas illis, prout debet, si facultas szippetit, ero- gare, quantum fieri potest, sive per pri- vatas, sive per publicas collectas et ele- emosynas illorum necessitatibus succur- rendum curabit. 104 6. Inprimis autem spiritualem aegro- tantium curam suscipiat, omnemque dili- gentiam in eo ponat ut in via salutis eos dirigat, atque a diabolicis insidiis salu- tarium adjumentorum praesidio defendat ac tueatur. 7. Accedat autem Sacerdos ad aegro- tum ita paratus, ut in promptu habeat argumenta ad persuadendum apta, ac praesertim Sanctorum exempla, quae plu- rimum valent, quibus eum in Domino consoletur, excitet ac recreet. Hortetur- que, ut omnem spem suam in Deo ponat, peccatorum suorum poeniteat, divinam misericordiam imploret, et infirmitatis poenas^ tanquam paternam Dei visita- tionem, patienterferat. et adsalutem suam provenisse credat, ut vitam moresque suos melius instituat. 8. Deinde^ qua per est, prudentia et charitate, hominem ad sacram confessio- nem inducat. et confitentem audiat. etiamsi v elit totius vitae peccata confiteri; ac si opus f uerit, tam infirmo^ quam ejus fa- miliaribus vel propinquis in memoriam revocet, quod Lateranensis Concilii, ac plurium summorum Pontificum decretis cavetur sub gravibus poenis^ ne medici 105 ultra tertiam vicem aegrotos visitent, nisi prius ipsis certo constet. illos confessionis sacramento rite expiatos fuisse. 9. Illud praeterea diligenter servari curabit, ne quis pro corporali salute ali- quid aegroto suadeat, vel adhibeat, quod in detrimentum animae convertatur. 10. Ubi vero periculum immineat, Pa- rochus monebit aegrotnm, ne daemonum astutia. neque domesticorum vel aliorum pollicitationibus, aut blanditiis se ullo modo decipi sinat, quominus ea, quae ad animae salutem pertinent. opportune pro- curet. et qua par est devotione et celeri- tate sancta Sacramenta. dum sana mens est, integrique sensus, religiose suscipiat, citra fallacem Utam ac perniciosam pro- crastinationem, quae plurimos ad aeterna supplicia perduxit, in diesque fallente diabolo perducit. 11. Quodsi aeger aliquis hortationi- bus ac monitis Sacerdotum vel amicorum et domesticorum consiliis adduci non po- test, ut velit peccata sua confiteri, tune non omnino desperanda res est; sed quam- diu ille. vivit, repetendae sunt frequentes, variae et efficaces Sacerdotum et aliorum piorum hominum exhortation.es ; propo- 106 nendaque aeternae salutis damna et sem- piternae mortis supplicia; ostendendaque immensa Dei misericordia, eum ad poe- nitentiam provocantis, ad ignoscendum paratissimi. Adhibendae sunt etiam tum priv atae, tum publicae ad Deum preces, ad divinam gratiam impetrandam pro salute miseri decumbentis. 12. Videbit denique Sacerdos, quibus potissimum tentationibus aut praviš opi- nionibus aeger sit subjedus, eique. prout opus fuerit, apta remedia prudenter ad- hibebit. 13. Sacras imagines Christi Domini crucifixi, beatae Mariae Virginis, et Sandi, quem aeger praecipue veneratur, ob ocu- los ejus apponi curabit. Vasculum item adsit aquae benedidae. qua frequenter aspergatur. 11. Proponet etiam aegrotanti. prout ejus conditio feret, aliquas breves oratio- nes, etpiasmentis ad Deum excitationes : praesertim versiculos e psalmorum libro, vel orationem dominicam, et salutationem angelicam, symbolum fldei, vel passionis Domini nostri meditationem, et Sando- rum martyria et exempla, ac coelestis gloriae beatitudinem. Haec tamen oppor- 107 tune et discrete suggerantur, ne aegroto molestia, sed levamen afferatur. 15. Consoletur inflrmum, dicens, se pro eo in missae sacrificio, et aliis pre- cibus oraturum, curaturumque, ut alii itidem pro eo faciant, idque re ipsa prae- stabit. 16. Si morbus gravior vel cum peri- culo fuerit, aegroto, nisi jam aliunde hoc factum sit, caute suadeat. ut, dum Integra mente est, rem suam omnem recte con- stituat, circa facultates suas rite pieque disponat, si quid habeat alienum, resti- tziat, et debita, si quae habeat, solvat aut solvenda curet; sed haec aegroto sug- gerendo omnis avaritiae nota caveatur. 17. Hortetur denique, ut, si convalu- erit, ante omnia ad ecclesiam veniat, ubi Deo gratias agat de restitzita valetudine, et sacram Communionem pie suscipiat, ac deinceps meliorem vitae disciplinam teneat. 18. Nemini nisi convenientia loqua- tur. Sciat considerate et urbaniter se ge- rere erga nobiles, et alios, ut ajunt, ho- noratiores; familiarius agere cum ple- beis; sciat aliter pios, aliter negligentes aut impios, aliter doctos, aliter rudes, 108 aliter patientes, aliter impatientes aut de- sperantes esse alloquendos. Quoquo modo autem se gerat, eos ad veram poeniten- tiam conducere satagat. 19. Sacerdos igitur infirmi cubiculum ingressus primum dicat: Pax huic domui. 5. Et omnibus habi- tantibus in ea. Mir bodi tej hiši. Odg. In vsem, ki v njej prebivajo. ©er j^riebe fei mit biefcm gnitje, 91 ut Unb mit cdlen, bie betvoljnen. 20. Mox infirmum et lectum ejus, et cubiculum aspergat aqua benedicta. dicens antiphonam Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor: et primum v er sum psalmi: Mi- serere mei Deus, secundum magnam miseri- cordiam tuam; cum Gloria Patri &c. Sicut erat &c. et repetitur antiphona: Asperges me &c. 21. Deinde erga infirmum officium suum praestet, ut supra dictum est. Pauca hic annectimus ad obvium usum, quae prudens Sacerdos post alia de statu va- letudinis verba interjecta pro varietate salubriter inter colloquia ponere poterit. — 109 — Actus fldei. Verujem, Gospod! pomagaj moji neveri. Gospod! pomnoži nam vero. Bog je svet tako ljubil, da je dal svojega edinorojenega Sina, da, kdorkoli vanj veruje, se ne pogubi, temveč ima večno življenje. Kdor v Sina veruje, ima večno življenje. Kaj pa da verujem, Gospod! da si ti Kristus, Sin živega Boga, ki si na svet prišel. $dj glaube, $err! aber erfejje bn, waS tneinent ©lauben feljlt. Marc. 9. 23. £> ^err! bermeljre in unS ben (Slauben. Luc. 17, 5. ®ott Ijat bie SEBelt jo feljr geliebt, bafs er feinen eingebornen ©oljn Ijtngab, bamit alte, bie cm iljn glanben, nidjt berloren geljen, fonbern bas etotge Seben Ijaben. Joan. 3, 16. 2Ber cm ben ©oljn glanbt, ber fyat bas eiuige £eben. Joan. 3, 36 3'a £>err! tdj glaitbe, bafs bu K^rijtuS, ber ©oljil bes lebenbigen ®otteS bift, ber in biefe SBelt gefontnten ift. Joan. n, 27. Aetus spei. V tebe, Gospod! zaupam, ne bom ©sra¬ moten vekomaj. Čemu si žalostna, moja duša? in čemu me motiš? Zaupaj v Boga; še ga bom hvalil, on je moja pomoč, in moj Bog. 110 V tebe, Gospod! sem klical, in rekel: Ti si moje upanje, moj delež v deželi živih. Kdor v Gospoda zaupa, je srečen. Nobeden ni bil osramoten, ki je v Go¬ spoda zaupal. To je obljuba, ki nam jo je Bog dal, večno življenje. ?(uf bidj, o £>err! Ijoffe id), laf§ mid) nimmer* mefjr 311 Sdjanben merbeit. Ps. 30, 2. SSarum bift bu tranrig, metne ®eele?- unb ivarnm betriibft bit mid)? §offe anf ®ott; benn id) ttterbe iljm uod) baufen : er ift mein £)eil unb mein ®ott. Ps. 42, 5. 311 bir rufe id), o ^jerr! unb fpredje: ©n bift metne ^offnung, mein ©Ijeil im £aube ber Sebenbigen. Ps. 141, (>. ®er auf beti £>errn fjofft, ift felig. Steiner, ber auf beti £>errn getjofft, ift ju | ed)anbeu getoorbeu. Eccli. 2, 11. ©iež ift bie SBerfjeifjung, bie Sott unS ge» geben, ba§ emige Seben. 1. joan. 2, 25. Aetus charitatis Ljubim te, Gospod! ti si moja moč, moja trdnost, moje pribežališče, in moj odrešenik. Kaj imam v nebesih, in kaj ljubim memo tebe na zemlji? — Bog mojega srca, in moj delež je Bog vekomaj. 111 Spomnil si se me, o Bog! in nisi zapustil njih, ki te ljubijo. Gospod! ti vse veš; ti veš, da te ljubim. Vemo, da njim, kateri Boga ljubijo, vse k dobremu pripomore. Kdo nas bo tedaj ločil od ljubezni Kri¬ stusove? ©id) mili id) lieben, o §err! benii bit bift metne Starte, metne gefte, metne gufludjt, mein (Srretter. Ps. 17, 2. 3. SBas Ijabe idj im £>immel, unb maž liebe idj anf Gerbcu anfjer bir? — SJfeineS perjem? ®ott, unb metu 3lntf)eil ift ®ott in ©migfeit. Ps. 72, 25. 26. jperr, bit Ijaft meiner gebad)t, unb biejentgen ute berlaffen, bie bidj lieben. Dan. 14, 37. §err! bit meifjt aUed, bu meifjt, bafs id) bid) liebe. Joan. 21, 17. ii'ir toiffen, bafsS beneii, bie ®ott lieben, alle ©ittge gum iBeften bienen.Rom. s, 28. iber mirb unS alfo fdjeiben bon ber fiiebe Sfjrifti ? Rom. s, 35. Aetus contritionis. Gospod! ne svari me v svojem srdu, in ne tepi me v svoji jezi. Ne pomni grehov moje mladosti, in mojih nevednostij; po svoji milosti me ne pozabi, zavoljo dobrote svoje, o Gospod! 112 Zavoljo svojega imena, Gospod! mi boš odpustil grehe; zakaj veliko jih je. Več je mojih grehov, ko las na moji glavi. Svojo hudobijo spoznam, in moj greh mi je vedno pred očmi. Ne zavrzi me izpred svojega obličja, in svojega svetega Duha mi nikar ne odvzemi. Potrtega in ponižanega srca, Bog! ne boš zaničeval. Bog! ti veš mojo neumnost, in moje pre¬ grehe ti niso prikrite. Pošlji mi svoje usmiljenje, Gospod! svojo pomoč, kakor si obljubil. Oče! grešil sem zoper nebesa in zoper tebe; več nisem vreden tvoj sin imenovan biti. <£)err, ftrafe midj nidjt in beinem ®rimme: giicfjtige mičfy nidjt in beinem 3orne. Ps. 6, 2. Sebenfe iiicfjt ber Siinben meiner $ugenb, unb meiner Uiiadjtfamfeit. illad) beiner $8arm» fjer^igfeit jei meiner eingebenf, um beiner ®iite ivitten, o §err! Ps. 24, 7 Um beinesS 9?amen§ ioiUen, o !perr! jei gnabig meiner Siiube, beitn ifjrer ift biel. Ps. 24, 11 Skeine ®iinben finb jaljlreidjer, ate b te -fjaare meiited gmuptež. Ps. 39. 13. $d) erfenne metne SJiijjet^at, unb metne ©iinbe ift jtets bor mir. 113 SBermirf mid) nid)t bor beinem Slngefidjte, unb beinen Ijeiltgen ®eift nimm nid)t bon mir. Ps. 50, 13. (Sin jerfnirfdjteš, unb gebemiitljigteS $erj mirft bu, o ®ott! nid)t berad)ten. ®ott! bu tennft meine £l)ort)eit, unb metne s Dlijfett)aten ftnb nidjt berborgen bor bir. £afč, o $err! betne Stormljerjigfeit unb .jjilfe iiber mid) fommen, loie bu e£ berfprodjeit I)ii]'t. Ps. 118, 41. SBater! id) Ijabe mid) toerfiinbiget toiber ben £>immel unb bor bir; id) bin nidjt mef)r ioert bein Soljn ju Ijeifjen. Aetus eonformitatis eum voluntate divina. On je Gospod; on naj stori, kar je njemu všeč. In zdaj, Gospod! stori z menoj po svoji volji, in ukaži, da se v miru loči moja duša; zakaj, bolje je zame umreti, kakor živeti. Moje srce je pripravljeno, o Bog! moje srce je pripravljeno. Ravnaj s svojim služabnikom po svojem usmiljenju. Kakor je volja v nebesih, tako naj se zgodi. Zgodi naj se tvoja volja, kakor v ne¬ besih, tako na zemlji. 8 114 Oče moj, ako ne more ta kelih memo iti, kakor da ga pijem, naj se zgodi tvoja volja. Ako živimo, ali ako umrjemo, smo Go¬ spodovi. Kristus je moje življenje, in smrt mi je dobiček. Sr ift ber §err; er tfjue, mag gut ift in feinen Slugen. !• Reg- 3, 18. @o tjanble nun, o £>err! mit mir nad; bet« nem SBillen, unb lafg meinen ®eift aufgeuommen ioerben im grieben; beun fterben ift mir beffer, alg leben. Tob. 3, 6. iblein §erj ift bereit, o ®ott! ja eg ift bereit ju allem. Ps. 107, 2. SSerfa^re mit beinem ©iener, roie eg betner SBarmljerjigteit gefdUt. Ps. lis, 1.24. SBie cg ber SEBiHe im .'pimmel ift, alfo ge« fdjelje eg. 1. Machab- 3, (•<>. §err! bein SSille gefdjelje, toie im £>immel, fo audj auf ber Srbe. Matth. 6, 10. ®ater! ift eg nic£)t mbglicf), bafg biefer ^elc^ boriiberge^e, oljne bafg idj ilju trinfe, fo gefdjefje bein SBille. Matth. 26, 42. SBir mbgen leben ober fterben, fo fiub ivir beg £errn. Rom. 14, s. Sfjriftug ift mein Seben, unb ©terben mein ©etoinn. hiiipp. 1, 21 115 Aetus desiderii. Tebi govori moje srce, tebe išče moje obličje; tvoje obličje, Gospod! iščem. Kakor hrepeni jelen po mrzlih vodah; tako hrepeni moja duša po tebi, o Bog! Mojo dušo žeja po mogočnem živem Bogu; kdaj bom prišel, in pred božje obličje stopil ? Moja duša hrepeni po tebi, moje telo te zaželjuje. Moja duša želi in koprni po Gospo¬ dovi veži. Moje oči koprnč po tvojem zveličanju, in po besedi tvoje pravice. Pelji iz ječe mojo dušo, da hvalim tvoje Ime. Želim razvezan in s Kristusom biti, kar bi bilo veliko bolje. SDiein £>erj fjat ju bir gefagt: Sž fudjt bidj mehi ?lngcfid)t: ©etn Sdngefidjt, o^jerr! mili id) jitdjeu. Ps. 26, 8. ©leidjtoie ein £)trfd) berlangt nadj SBaffer* queUen, alfo berlangt metne err! berlangt metne @eele, nad) bir biirftet and) fogar meni £eib. SReine ®eele fefjnt fid), iinb fdjmadjtet nad) ben SBorljbfen be§ .jperrn. 3)letne Slugen fdjmad)ten nad) beinem $eile, unb nad) bem 2Borte beitter ® eredjtigfeit. '• us,123 jjiifjre ang bem Serfer metne @eele, bamit idj preife beinen Slamen. 41, < 3d) Ijabe baš SBerlangen, aufgeloft ju mer» ben, nnb mit (Stjrifto 3 n feiit, mas toiel beffer m are. Actus gratiarum actionis. Vsajc čas bom Gospoda poveličeval; nje¬ gova hvala bo v mojih ustih vim in vitn. Moje srce in moje telo se veselita nad živim Bogom. Gospodovo usmiljenje bom prepeval ve¬ komaj. Vse svoje žive dni bom Gospodu pel; svojemu Bogu bom prepeval, dokler sem. Božje usmiljenje je, da nismo končani. Po milosti Božji sem to, kar sem. Hvaljen bodi Bog in Oče Gospoda na¬ šega Jezusa Kristusa, Oče usmiljenja in Bog vsega poveseljenja; kateri nas poveseljuje v slednji naši nadlogi. 117 $d) toillben^errn preifen 311 aUergeit: imtner foU fein £ob in nteinem SJituibe fetn. iDleiit jperg unb mein £eib fro^lodeit in bem lebenbigen ®ott. ©ie Srbarmungen bes £)errn mili idj ettrig* lid) befingen. 2 $dj toill fingen bem $errn in nteinem Seben, lobfingen toill id) metnem ®ott, fo lange id) bin. Ps 103, 33. SBarmljerjigfeit bes .‘perrn ift es, bafs mir nidjt bernid)tet finb. ©urdj bie (Snabe ($otteS bin icfy, toa§ id) bin. 1. C^r. 15. 10. ©epriefen fei ®ott nnb ber ®ater nnfereS $errn $efu S^rifti, ber SBater ber žBarmi)erjig» feit, unb ber ®ott allež ©rofteS, ber nns trbftet in aller nnferer ©rilbfal. 22. Perutile erit, seguentes preces ja- czilatorias suggerere aegrotanti, ut possit lucrari indulgentias iisdem adnexas. , Večni Oče! Darujem ti predrago kri Jezusa Kristusa v zadoščenje za svoje grehe in za potrebe sv. Cerkve. Naj se zgodi, naj bo hvaljena in vekomaj poveličana v vsem najpravičniša, najvišja in najljubeznivejša volja božja! 118 Moj Jezus, usmiljenje! Odp. 100 dni vsaki- krat. Presladki Jezus! ne bodi mi sodnik, ampak zveličar. Odp. 50 dni vsakikrat. Jezus, sin Davidov, usmili se me! Odp. 100 dni enkrat na dan. Jezus, moj Bog, ljubim te nad vse. Odp. 50 dni vsakikrat. Češčen in zahvaljen bodi zdaj in vsak čas presveti in božji Zakrament. Odp. 100 dni enkrat na dan. Sladko Srce Jezusovo, bodi moja lju¬ bezen. Odp. 300 dni enkrat na dan. Sladko Srce mojega Jezusa, daj, da te ljubim vedno bolj in bolj. Odp. 300 dni vsakikrat. Ljubljeno bodi povsod presveto Srce Je¬ zusovo! Odp. 100 dni enkrat na dan. Devica Marija, Mati božja, prosi Jezusa za-me! Odp. 50 dni enkrat na dan. O Marija, brez madeža spočeta, prosi za nas, ki k tebi pribežimo. Odp loo dni enkrat na dan. Češčeno bodi sveto in brezmadežno spo¬ četje presvete Device Marije, Matere božje. Odp. 300 dni vsakikrat. O Marija, ki si brez madeža prišla na svet, zadobi mi od Boga, da brez greha se ločim od sveta. Odp. l " dni enkrat na dar; 119 O Gospa moja, o Mati moja, spomni se, da sem tvoj. Varuj me, brani me kakor svojo last in posestvo! Odp. 40 dni vsakikrat v sku¬ šnjavi. Sladko srce Marijino, bodi moja rešitev. Odp. 300 dni vsakikrat. O sveti Jožef, zgled in varih častilcev pre¬ svetega Jezusovega Srca, prosi za nas. odp. 100 dni enkrat na dan. Jezus, Marija, Jožef! Vam podarim svoje srce in svojo dušo. Jezus, Marija, Jožef! stojte mi na strani v zadnjem boju. Jezus, Marija, Jožef! Z Vami naj se v miru loči moja duša. Odp. 300 dni vsakikrat. Sveti nadangelj Mihael, brani nas v boju, da ne poginemo v strašni sodbi, odp. 100 dni enkrat na idan. Jezus! Marija! p. 50 dni vsakikrat. Svet, svet, svet si ti, o Gospod, Bog vojskinih trum! Zemlja je polna tvoje slave. Slava Očetu, slava Sinu, slava svetemu Duhu. Odp. 100 dni enkrat na dan., Gštoiger žBater! $dj opfere btr anf ba§ foft« barfte ®Iut $efn Sljrifti jur ©enugtijining fiir metne ©iinben unb fiir bte Stnliegen ber fyl. Sirdje. 100 Sage SIblafž jebežmaf. 120 gefdfelje, ioerbe gepriefen unb etoig ber» f>errlier$ $efu, fei meiue Siebe! 81blaf§ einmal taglirfj. @iifše£ §erj meineS $efuž gib, baf§ id) immer meljr ©id) lieb’! Seliebt fei iiberaH bas Ifeiligfte ^>erj $efu! 100 Sage SlblafS einmal taglirf). ^ungfrau SJiaria, SJlutter ®otteS, biti bei $efuS fiir ntid)! D iViaria, olfne ®iiube empfangen, bift fiir unS, bie mir gu ©ir unfere nefjmeit. J00 Sage Sl&IafS einmal tiiglid). ©epriefen fei bie fjeilige unb uubefledfe Sm= pfdngnis ber feligften ^ungfrau SJiaria, ber SJiutter (SotteS. 300 Sage Žlblaiš jebežmal. 121 © SRaria, bie ©n oljne 2Rafel in bie 9BeIt eingetreten bift, adj, erlange mir bon (SJott, bafž id) oljne Sdjulb au§ ifjr fdjeiben mbge. Slbiafž einmal taglid). D meine £>errin, o meine SRutter, gebente, bafž id) ©ein bin. ®emabre mid), befdjufje mid) ioie ©ein ®ut unb ©ein Sigentfjum! lafž jebežmal in bet SSerfurfjung. ©iijjeg ^erj SRaria, fei meine IRettung! 309 £age jebežmol. © Ijeiliger Sofef, 35orbilb unb f£atron ber SSeretjrer bež fjeiligen ^erjend Qefu, bitt fur un§! 100 Siage SlMaf? einmal tiiglid). 3efm§, SRaria, $ofef! @udj fdjenfe idj mein ^)erj unb meine ®eele. 3efuš, SDiaria, $ofef! Oteljet mir bei im tehten ©obežtampfe. $efu§, SRaria, $o[ef 1 9Rit Sudj mbge meine ®eele in ^rieben fdjeiben. ^eiliger Srjengel SRidjael! SBefdjiifje und im $ampfe, bamit mir im fdjredlidjen OJeridjte nidjt gn (Sfrunbe geijen. 100 SageŽlblgf?einmal taglic^. Qefuž! SRaria! §eilig, fjeilig, Jjeitig bift ©u $err, ®ott ber •gjeerfdjaren; boli ift bie Srbe bon ©einer £>err= lidjfeit. Stjre fei bem 25ater, Stjre bem 'Sobne, Sijte bem f)eil. Seifte! 100 Sage Slblafs einmal taglirfj. 122 23. Studeat autem Sacerdos, haec et alia s. Scripturae loca sic memoria reti- nere, ut facile et quasi dictante natura ipsa possit congruentes versiculos aptare moribzis, ingenio, aetati.. conditioni, sexui, et captui aegroti; quae tamen omnia, ut jam supra dictum est, opportune et mo- derate fiant. ne nimium fatigetur aegro- tus, neque molestia ei inferatur. 24. Anteqziam vero discedat. dicere poterit Sacerdos supra infirmum aliqziem psalmum ex quatuor prioribus poeni- tentialibus, ut supra pag. 32..v el sequen- tem psalmum 90. Qui habitat in adjutorio Altissimi, ! ” s in protectione Dei coeli commorabitur. Dicet Domino: Susceptor meus es tu, et refugium meum: Deus meus, sperabo in eum. Quoniam ipse liberavit me de laqueo venantium, * et a verbo aspero. Scapulis suis obumbrabit tibi: =:: ' et sub pennis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus: non timebis a timore nocturno. A sagitta volante in die, a negotio per- ambulante in tenebris, * ab incursu, et dae- monio meridiano. 123 Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis: * ad te autem non ap- propinquabit. Verumtamen oculis tuis considerabis: * et retributionem peccatorum videbis. Quoniam tu es, Domine, spes mea: * Altissimum posuisti refugium tuum. Non accedet ad te malum: * et flagel- lum non appropinquabit tabernaculo tuo. Quoniam angelis suis mandavit de te: ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus portabunt te: s “' ne forte of- fendas ad lapidem pedem tuum. Super aspidem et basiliscum ambulabis: et conculcabis leonem et draconem. Quoniam in me speravit, liberabo eum: * protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. Clamabit ad me, et ego exaudiam eum: * eum ipso sum in tribulatiofie: eripiam eum, et glorificabo eum. Longitudine dierum replebo eum: * et ostendam illi salutare meum. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie elei- son. Pater noster &c. t. Et ne nos inducas in tentationem. H. Sed libera nos a malo. 124 t. Salvum fac servum tuum {vel salvam fac ancillam tuam). B. Deus meus, sperantem in te. t. Mitte ei, Domine, auxilium de sancto. B. Et de Sion tuere eum {vel eam). t. Nihil proficiat inimicus in eo {vel ea). B. Et filius iniquitatis non apponat no- cere ei. t. Esto ei, Domine, turris fortitudinis. B. A facie inimici. t. Dominus opem ferat illi. B. Super lectum doloris ejus. t. Domine, exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B. Et eum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere: suscipe deprecationem nostram, ut nos et hunc famulum tuum { hanc fa- mulam tuam), quos delictorum catena con- stringit, miseratio tuae pietatis clementer ab- solvat. Deus, infirmitatis humanae singulare prae- sidium, auxilii tui super infirmum famulum 125 tuum (ev infirmam famulam tuam) ostende virtutem: ut ope misericordiae tuae adjutus ( adjuta), ecclesiae tuae sanctae incolumis repraesentari mereatur. Concede hunc famulum tuum (s ?Z hanc famulam tuam), quaesumus Domine Deus, perpetua mentis et corporis sanitate gaudere: et gloriosa beatae Mariae semper Virginis intercessione a praesenti liberari tristitia, et aeterna perfrui laetitia. Per Christum Domi- num nostrum. b. Amen. 25. Postea benedicens inflrmum sub- Benedictio Dei omnipotentis, Patris et Filii, et Spiritus Sancti descen- dat super te, et maneat semper. b. Amen. Deinde aspergat mm aqua benedicta. 26. Si fuerint plures infirmi in eo- dem cubiculo vel loco, preces et orationes praedictae dicantur super eos in numero plurali. 27. Praedictae preces omnes, vel ex parte, prout tempus et aegrotorum con- ditio feret. arbitrio Sacerdotis dici vel omitti possunt. 126 Modus juvandi morientes 1. Ingravescente morbo, Parochus in- firmum frequentius visitabit, et ad salu- tem diligenter juvare non desinet: mone- bitque instante periculo se confestim vo- cari, ut in tempore praesto sit morienti; sumptoque sanctissimo Viatico. et sacra Unctione adhibita. si periculum immineat, statim commendationis animae officium praestabit. de quo infra. Sed si tempus suppetat, sequentia pietatis offlcia prae- stare poterit, si ita expedire judicaverit, pro conditione personae. 2. Ac primo, si aegrotus indulgen- tiam legitima auctoritate concessam con- sequi possit, eam UH reducat ad mentem, proponatque, quid ad eam consequendam agi debeat; praesertim, ut contrito corde sanctissimum nomen fesu semel vel sae- pius invocet. 3. Deinde hortetur infirmum et exci- tet, ut, dum mente viget, eliciat actus fidei, spei et charitatis, aliarumque vir- tutum, nempe: Ut firmiter credat omnes articulos fidei, et quidquid sancta romana Ecclesia catholica et apostolica credit et docet. 127 Ut speret, Christian Dominum no- strum pro sua immensa clementia šibi fore propitium, et merita ejus sanctis- simae passionis, et per intercessionem beatae Mariae et omnium Sanctorum se z>itam aeternam consecuturum. Ut toto corde diligat, et maxime dili- gere cupiat Dominum Deum ea dilectione, quaillum diligunt Beati Sanctique omnes. Ut ob amorem Dei doleat ex corde de omni offensa, qualitercumque contra Dominum Deum et proximum commissa. Ut ex corde ob amorem Dei parcat omnibus, qui šibi quoquo modo fuerint molesti aut inimici. Ut ab Us veniam postulet, quos ali- quando dictis aut factis offendit. Ut quem patitur dolorem et morbi molestiam, propter Deum in poenitentiam peccatorum suorum patienter toleret. Ut, si Dominus šibi salutem corporis praestare dignabitur, proponat de cae- tero pro viribus suis a peccatis cavere, et ejus mandata s er v are. 4. Hortetur praeterea, ut eo modo, quo potest, saltem ex corde ita per inter- valla precetur: 128 Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. p s . 70. 1. In manus tuas (Domine) commendo spi- ritum meum, redemisti me, Domine Deus ve- ritatis. p s . 30, f. Deus, in adjutorium meum intende: Do¬ mine, ad adjuvandum me festina. p- r,9, 2. Esto mihi (Domine) in Deum protecto- rum. 30, 3 Deus, propitius esto mihi peccatori. 18, 13. Jesu, fili David, miserere mei. Marc. 10, 47. . Dulcissime Domine Jesu Christe, per virtutem sanctissimae passionis tuae recipe me in numerum electorum tuorum. Domine Jesu (Christe), suscipe spiritum meum. , cl . Ap. 7) Maria, mater gratiae, mater misericor- diae, tu me ab hoste protege, et hora mortis suscipe. Sancte Angele Dei, mihi custos assiste. Omnes sancti Angeli, et omnes Sancti, intercedite pro me, et mihi succurrite. 129 Usmili se me, o Bog! po svoji veliki milosti. V tebe, o Gospod! zaupam, ne bom za¬ sramovan vekomaj. V tvoje roke (o Gospod) izročim svojo dušo; ti si me otel, o Gospod! Bog resnice. O Bog! hiti me otet; Gospod, teci mi pomagat. O Gospod in Bog! bodi ti moj varih. Bog! bodi milostljiv meni grešniku. Jezus! Sin Davidov, usmili se me. Preljubi Gospod in Zveličar Jezus Kri¬ stus! z močjo svojega presvetega trpljenja me sprejmi v število svojih izvoljenih. Gospod Jezus! sprejmi mojo dušo. Marija, mati milosti, mati usmiljenja! ti me varuj sovražnika, in me sprejmi ob smrtni uri. Sveti Angel božji, stoj mi na strani, in varuj me. Vsi sveti Angeli, in vsi Svetniki, pro¬ site zame, in pridite mi na pomoč. ©rbarnte bid) nieiner, o ®ott! nad; beiner grofjen žSarmljei^igfeit. Slitf bid), £>err! Ijoffe id), Iaf«3 mtd) nidjt 3« ©djanben iverben eiviglidj. 9 130 Sn betne ^)dnbe (o £jerr!) empfefjle id) mei= nen ®eift: bu fjaft mid) erlbfet, o £)err! ®ott ber SSalfrfjeit. C ©ott! fjabe adjt auf meine §ilfe: §err, eile mir ju Ijelfen. D $err unb ®ott! bu fei mein SBefdjiifjer. @ott! fei mir ©iinber gnabig. Sefu, bu ®oi)it ©abibž, erbarme bidj) meiner. Siebfter §err unb ^eilanb Sefuš Sfjriftuž! burdf bie Srgft beined Ijeiligen Seibenš nimm mid) auf in bie beiner Služermd^Iten. $err Sefu! nimm meinen Seift auf. ffllaria, SRutter ber ®nabe, iDlutter beržBarnu Ijerjigteit, befdfii£e mid) bor bem fjeinbe, unb in ber ©tunbe bež £obež nimm mid) auf. ^eiliger (Sdfufjengel, berlafž mid) ntd)t, unb befdjiifje mid). 2Ille Ijeiligen (žngel unb aUe ^eiligen Sottež, feib meine Siirbitter, unb fteljet mir bei. S. Haec vel preces jaculatorias pag. 117. positas, indulgentiis ditatas, poterit prudens Sacerdos, pro personae captu. morienti suggerere. 131 Ordo Commendationis animae. 1. Parochus ad decedentis animae commendationem accedens, clericum sal- tem unum, si potest, vel ministrum secum habeat. qui deferat vasculum aquae bene- dictae, superpelliceum et štolam viola- ceam. quibus ipse Sacerdos ante in firmi cubiculum (si commode fieri potest) indu- tus, locum ingrediens dicat: Pax huic domui. B. Et omnibus habi- tantibus in ea. Mir bodi tej hiši. Odg. In vsem, ki v njej prebivajo. ©er griebe fei mit biefem genije. Sl n t. Unb mit cillen, bie eš betooljnen. Deinde aspergat aegrotum, lectum et circumstantes aqua benedicta. dicens : Asperges me, Domine, hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor; st primum versum psalmi: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, cum Gloria Patri &c. Sicut erat &c. deinde repetitur antiphona: Asperges me &c. 2. Postea Salvatoris nostri crucifixi imaginem aegroto osculandam praebeat, 9’ 132 zierbis efflcacibus eum ad spem aeternae salutis erigens^ ipsamque imaginem co¬ nam eo ponat, ut illam aspiciens salutis suae spem sumat. 3. Deinde accensa candela, genibus flexis cum omnibus circumstantibus bre- ves litantas, in quibus competenti točo inseritur nomen patroni ecclesiae paro- chialis, et aegrotantis, devote recitet in hunc modum: Kyrie eleison &c. ut supra pagina 56 et postquam ter dixerit: Propitius esto, sic prosequatur : Ab ira tua, A periculo mortis, A mala morte, A poenis inferni, Ab omni malo, A potestate diaboli, Per nativitatem tuam, Per crucem et passionem tuam, Per mortem et sepulturam tuam, Per gloriosam resurrectionem tuam, Per admirabilem ascensionem tuam, Per gratiam Spiritus Sancti Paracliti, In die judicii, O g s o £ 05 133 Peccatores, Te rogamus, audi nos. Ut ei parcas, Te rogamus, audi nos. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Svoje jeze, Nevarnosti smrti, Nesrečne smrti, Peklenskih kazni, Vsega hudega, Oblasti hudiča, S svojim rojstvom, S svojim križem in svojim trpljenjem, S svojo smrtjo in svojim pokopom, S svojim častitljivim vstajenjem, S svojim čudovitim vnebohodom, Z milostjo tolažnika svetega Duha, V dan sodbe, Mi grešniki! Prosimo te, usliši nas. Da mu (ji) zaneseš. Prosimo te, usliši nas. Gospod, usmili se nas. Kriste, usmili se nas. Gospod, usmili se nas. Reši ga (jo) o Gospod! 134 53on ben ©trafen ber $blle, SBon allem Uebel, 23on ber ®ett?alt bes ©eufels, ©urd) beine ®eburt, ©urd) betn Srenj itnb fieiben, ©urd) beinen ©ob unb betn ®egrabniS, ©urd) beine glorreidje Sluferfteljung, ©urd) beine tvunberbare £>immelfaf)rt, ©urdj bie ®nabe bes Ijeiligen ©eifteS, bes ©rbfters, Sim ©age bes @5erid)teS, ©Sir arine Siinber! SBir bitten bi d), erljbre unS. ©afs bit ifjn (fie) toerfd)oneft. SBir bitten bid), erfjbre unS. §err, erbarme bid) unfer. Stjrifte, erbarme bid) unfer. £>err, erbarme bid) unfer. 4. Deinde citm in agone sui exitus anima anxiatnr, dicantur sequentes ora- tiones. O r a t i o. Proficiscere anima Christiana de hoc mundo, in nomine Dei Patris omnipotentis, qui te creavit: in nomine Jesu Christi Filii Dei vivi, qui pro te passus est: in nomine Spiritus Sancti, qui in te effusus est: in nomine Angelorum et Archangelorum: in no- ®rliife il)n (fie) o §err! 135 mine Thronorum et Dominationum: in nomine Principalu um et Potestatum: in nomine Che- rubim et Seraphim: in nomine Patriarcharum et Prophetarum: in nomine sanctorum Apo- stolorum et Evangelistarum: in nomine san¬ ctorum Martyrum et Confessorum: in nomine sanctorum Monachorum et Eremitarum: in nomine sanctarum Virginum, et omnium San¬ ctorum et Sanctarum Dei: hodie sit in pace locus tuus, et habitatio tua in sancta Sion. Per eumdem Christum Dominum nostrum. B. Amen. O r a t i o. Deus misericors, Deus clemens, Deus, qui secundum multitudinem miserationum tuarum peccata poenitentium deles, et prae- teritorum criminum culpas venia remissio- nis evacuas: respice propitius super hunc famulum tuum ( vel hanc famulam tuam) N., et remissionem omnium peccatorum suo- rum tota cordis confessione poscentem de- precatus exaudi. Renova in eo ( vel ea), piissime Pater, quidquid terrena fragilitate corruptum, vel quidquid diabolica fraude violatum est: et unitati corporis ecclesiae membrum redemptionis annecte. Miserere, Domine, gemituum, miserere lacrimarum ejus: et non habentem fiduciam, nisi in tua miseri- 136 cordia, ad tuae Sacramentum reconciliationis admitte. Per Čhristum Dominum nostrum. p,. Amen. Commendo te omnipotenti Deo, carissi- me frater ( vel carissima soror), et ei, cujus es creatura, committo: ut cum humanitatis debitum morte interveniente persolveris, ad Auctorem tuum, qui te de limo terrae for- maverat, revertaris. Egredienti itaque animae tuae de corpore, splendidus Angelorum coetus occurrat: judex Apostolorum tibi senatus ad- veniat: candidatorum tibi Martvrum trium- phator exercitus obviet: liliata rutilantium te Confessorum turma circumdet: jubilantium te Virginum chorus excipiat: et beatae quietis in sinu Patriarcharum te complexus astringat: mitis atque festivus Christi Jesu tibi aspectus appareat, qui te inter assistentes šibi jugiter interesse decernat. Ignores omne, quod horret in tenebris, quod stridet in flammis, quod cruciat in tormentis. Cedat tibi teterrimus satanas cum satellitibus suis: in adventu tuo te comitantibus Angelis contremiscat, atque in aeternae noctis chaos immane diffugiat. Exurgat Deus, et dissipentur inimici ejus: et fugiant, qui oderunt eum, a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant: sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie 137 Dei: et justi epulentur, et exultent in con- spectu Dei. Confundantur igitur, et erubes- cant omnes tartareae legiones, et ministri satanae iter tuum impedire non audeant. Liberet te a cruciatu Christus, qui pro te crucifixus est. Liberet te ab aeterna morte Christus, qui pro te mori dignatus est. Con- stituat te Christus, Filius Dei vivi, intra pa- radisi sui semper amoena virentia, et inter oves suas te verus ille Pastor agnoscat. Ule ab omnibus peccatis tuis te absolvat, atque ad dexteram suam in electorum suorum te sorte constituat. Redemptorem tuum facie ad faciem videas, et praesens semper assistens, manifestissimam beatis oculis aspicias veri- tatem. Constitutus igitur inter agmina bea- torum, contemplationis divinae dulcedine po- tiaris in saecula saeculorum. r. Amen. O r a t i o. Suscipe, Domine, servum tuum ( vel an- cillam tuam) (et sic deinceps) in locum sperandae šibi salvationis a misericordia tua. 5. Amen. Libera, Domine, animam servi tui ex omnibus periculis inferni, et de laqueis poe- narum, et ex omnibus tribulationibus. 5 Amen. 138 Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Enoch et Eliam de communi morte mundi. B- Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Noe de diluvio. 0. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Abraham de Ur Chaldeorum. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Job de passionibus suis. B- Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Isaac de hostia, et de manu patris sui Abrahae. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Loth de Sodomis, et de flamma ignis. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Moysen de manu Pharaonis regis Aegyptiorum. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Danielem de lacu leonum. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti tres pueros de camino ignis arden- tis, et de manu regis iniqui. b. Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Susannam de falso crimine. B- Amen. Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti David de manu regis Saul, et de manu Goliae. b. Amen. 139 Libera, Domine, animam servi tui, sicut liberasti Petrum et Paulum de carceribus. 5. Amen. Et sicut beatissimam Theclam, virginem et martyrem tuam, de tribus atrocissimis tormentis liberasti, sic liberare digneris ani¬ mam hujus servi tui, et tecum facias in bonis congaudere coelestibus. Amen. O r a t i o. Commendamus tibi, Domine, animam fa- muli tui {vel famulae tuae) N., precamur- que te, Domine Jesu Christe, Salvator mundi, ut propter quam ad terram misericorditer descendisti, Patriarcharum tuorum sinibus insinuare non renuas. Agnosce, Domine, crea- turam tuam, non a diis alienis creatam, sed a te solo Deo vivo et vero: quia non est alius Deus praeter te, et non est secundum opera tua. Laetifica, Domine, animam ejus in conspectu tuo, et ne memineris iniquita- tum ejus antiquarum, et ebrietatum, quas sus- citavit furor sive fervor mali desiderii. Licet enim peccaverit, tamen Patrom, et Filium, et Spiritum Sanctum non negavit, sed credidit, et zelum Dei in se habuit, et Deum, qui fecit omnia, fideliter adoravit. 140 O r a t i o. Delicta juventutis, et ignorantias ejus, quaesumus, ne memineris, Domine; sed se- cundum magnam misericordiam tuam memor esto illius in gloria claritatis tuae. Aperi- antur ei coeli, collaetentur illi Angeli. In regnum tuum, Domine, servum tuum {vel ancillam tuam) suscipe. Suscipiat eum (ve/ eam) sanctus Michael Archangelus Dei, qui militiae coelestis meruit principatum. Veniant illi obviam sancti Angeli Dei, et perducant eum (vel eam) in civitatem coelestem Jeru- salem. Suscipiat eum (£'eilež miffen in eiuem ©take geboren jit toerben, in Slrmnt, kkiifpeligfeiten unb ©leub ju leben unb ben fdpnerjboken ©ob bež Sreujež ju fterben; id) bitte bid), fprtdj im Slugenblicfe meinež ©obež: ©afer, berjeilje ffjm! ©prid) ju ©einer geliebten SDlutter: „ ©iepe ba betnen @ol)n!" ©prid) ju meiner ©eele: „£)eute nod) nrirft bit mit mir im JJarabiefe fein." © meiit ®ott, mein ®ott! Slerlafž mid) nid)t in jeiter ©titube! „$dj biirfte." Qa, meine ©eele biirftet nad) btr, mein ®ott, ber bu bie ©uette bež le^ bcnbigeu SBafferž bijt. 2Bie ein ©djatten eilt mein £ebeu baijin, mir eine SBeile nod) unb allež ift (fiir midj) ju @nbe. ©arum, o mein anbetungž* 143 toiirbiger (Srlofer, „empfdjle id) meinen ®eift in beine £>anbe" bon biefem Slitgertbličfe an unb filr bie gan^e ©iuigfeit. §err QefuS, iiiiitm mehe ©cele auf ! 3lmen. 300 Sage Slblafs jebežmal. t. Adoramus te, Christe, et benedici- mus tibi. U. Quia per sanctam crucem tuam re- demisti mundum. Deus, qui pro redemptione mundi volu- isti nasci, circumcidi, a Judaeis reprobari, a Juda traditore osculo tradi, vinculis alli- gari, sicut agnus innocens ad victimam duci, atque conspectibus Annae, Caiphae, Pilati et Herodis indecenter offerri; a falsis testibus accusari, flagellis et opprobriis vexari, sputis conspui, spinis coronari, colaphis caedi, arun- dine percuti, facie velari, vestibus exui, cruci clavis affigi, in cruce levari, inter latrones deputari, felle et aceto potari, et lancea vul- nerari: Tu, Domine, per has sanctissimas poenas tuas, quas ego indignus indigna) recolo, et per sanctam crucem et mortem tuam, libera me (z'eZ, si ctlius dicit -pro eo : libera famulum tuum vel famulam tuam N.) a poenis interni, et perducere digneris, quo perduxisti latronem tecum crucifixum: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen. 144 t Molimo te, o Kristus, in te hvalimo. B. Ker si s svojim svetim križem svet odrešil. Bog! kateri si hotel v odrešenje sveta rojen, obrezan, od Judov zavržen, od izda- javca Judeža s poljubom izdan, z verigami zvezan, in kakor nedolžno jagnje v zaklanje peljan biti; kateri si hotel pred Anna, Kajfa, Pilata in Heroda nespodobno postavljen, od krivih prič tožen, bičan in zasramovan, in v obraz pljuvan biti; kateri si hotel s trnjem kronan, s pestjo vdarjen, s trstom tolčen biti; kateri si hotel, da se je tvoje obličje zagrnilo, tvoje oblačilo sleklo, da si bil z žeblji na križ pribit, na križu povzdignjen, razbojnikom prištet, z žolčem in kisom na¬ pojen, in s sulico preboden: Ti, Gospod! s tem svojim presvetim trpljenjem, katero jaz nevredni (nevredna) premišljujem, in s svojim svetim križem, in s svojo smrtjo me reši {ali, če drugi zanj moli: reši svojega slu¬ žabnika [svojo služabnico] I.) peklenskih kazni, in daj mi (mu, ji) tje priti, kamor si seboj križanega razbojnika peljal. Kateri z Očetom in svetim Duhom živiš in kraljuješ pd vekomaj do vekomaj. Odg. Amen. 145 y. 2Bir beteu btcf> an, o Sijriftuž, unb lob« preifen bid). p. SBeil bu burd) bein fleiligež Srenj bte SBelt erlbfet flaft. ®ott! ber bu fiir bte ©rlbfuug ber ©cit geboren, befdfuitten, »on ben $uben bermorfen, bom ^ubaž bem iBerratfler mit einem Sufle »er* rat^en, mit Setten gebuuben, unb mie eiu un* fd)ulbigeš £amm jur @djlad)tbant gefiiflrt merbett mollteft; ber bu bem 9lnnaž, KaipfjaS, ^Silatuž unb fperobeS ungebiiflrlid) »orgefidjrt, »on fal« fdjen Beugen angetlagt, mit GJeiflelit unb Sdjmdl)« ungen gefieiniget, unb inž ?(ngefid)t »erfpieen merben mollteft; ber bu mit ©oriten gefrbnt, mit Saufleii unb mit bem Stofjre gefdflagen merben mollteft: ®ott! ber bu mollteft, baf§ bein 9(uge= fld)t »erfliittt, beiue Sleiber bir abgeuommen tourben, bafs bu mit Špagetu an bas Sreuj ge« fleftet, auf bem Srenje erfloben, uuter bie atauber geredjnet, mit ®aUe unb @flig getranft, unb mit ber Sanje »ermunbet murbeft: ©u, £>err! burcfl biefe beine fleiligften Seiben, meld)e id) llumur« biger (Unlourbige) betradjte, unb burd) baž fleilige Sreuj, unb burdj beineu ©ob befreie micf; ( menit eiu anberer fiir ifln [fie] bctet: befreie beineu ©ieuer [beiue ©ienerin] 91.), »on ben ©trafen ber £>blle, unb lafs micfl (iljn ober fie) ba^in gelaugen, mo bu ben mit bir getreu« 10 146 gigten diduber ^ingefii^rt Ijaft. ©er bu mit ®ott bem Stoter, unb bem Ijeiligen ®eifte lebft unb regierft, ®ott in affe Smigfeit. 21 n t. Slmen. 6. Tres piae et utiles morientibus orationes, cum tribus Pater noster et tribus Ave Maria, in agone mortis recitandae. Primo dicitur: Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster &c. Ave Maria &c. Oratio. Domine Jesu Christe, per tuam sanctis- simam agoniam, et orationem, qua orasti pro nobis in monte Oliveti, quando factus est sudor tuus sicut guttae sanguinis decurrentis in ter ram: obsecro te, ut multitudinem su- doris tui sanguinei, quem prae timoris an- gustia copiosissime pro nobis effudisti, offerre et ostendere digneris Deo Patri omnipotenti contra multitudinem omniumpeccatorumhujus famuli tui ( vel famulae tuae) N., et libera eum {vel eam) in bac hora mortis suae ab omnibus poenis et angustiis, quas pro pec- catis suis se timet meruisse: Qui cum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculorum. Amen. 147 Gospod! usmili se nas. Kriste! usmili se nas. Gospod! usmili se nas. Oče naš i. t. d. Ceščena si Marija i. t. d. Molitev. Gospod Jezus Kristus! zavoljo tvojih presvetih smrtnih težav, in zavoljo tvoje molitve, ki si jo za nas na Oljski Gori opravil, ko je tvoj pot bil kakor krvave kaplje tekoče na zemljo, te prosim, da toli¬ kanj svojega krvavega potu, ki si ga v svojih težavah za nas tako obilno prelil, Bogu Očetu vsemogočnemu darovati in pred¬ staviti hočeš, za toliko grehov tega svojega služabnika (te svoje služabnice) I. Reši ga (jo) v tej uri njegove (nje) smrti vseh kazni in težav, ki se boji, da jih je s svojimi grehi zaslužil (zaslužila). Kateri z Očetom in sve¬ tim Duhom živiš in kraljuješ Bog od ve¬ komaj do vekomaj. Od Amen. §err! erbarme bidj unfer. Gljrifte! erbarme bid) unfer. $err! erbarme bid) unfer. 23ater unfer u. f. m. ©egriijjt feift bu DJlaria u. f. m. 10 s 148 err! erbcirme bid) unfer. ©Ijrifle! erbcirme bid) unfer. £>err! erbcirme bid) unfer. SBater unfer it. f. tv. Segriifjt feift bu SDlnria n. f. tv. ® e b e t. $err (jefusS GI)riftii§, ber bu bid) getviir« biget Ijaft, fiir uus cim Sreuje ju fterbeu, im ftanbigft flebe id) jn bir, bafs bu alle ŽBitter= feiten beiner Seiben unb ©rangfale, bie bu fiir itn§ armfelige ©iinber cim Srenje, vorjiiglid) in jener Stiinbe erbulbet E>aft, mo beine beiligfte <$eele Mn beiitem ^eiligften Seibe fd)ieb, ®ott bem cillmčid)tigeit SSciter bcirbringen, unb VorfteHen tvolleft fiir bie ®eele bicfeS beine«, ©ienerS (btefer beiner ©ienerin) 91., unb befreie ifyn (fie) in biefer ®tunbe bes Sobc» von allen ©trafen unb Seiben, bie er (fie) burd) feine (il)re) Siinben Verbient ju ijciben fiirdjtet. ©er bit mit ®ott bem 23ater, unb bem f)eiligeit Seifte lebft unb regierft, ®ott in aUe Smigfeit. 9( n t. Sluten. Tertio dicitur Kyrie eleison: Christe eleison: Kyrie eleison. Pater noster &c. Ave Maria &c. O r a t i o. Domine Jesu Christe, qui per os pro- phetae dixisti: In charitate perpetua dilexi te, ideo attrasi te miserans: obsecro te, ut 151 eamdem charitatem tuam, quae te de coelis in terram ad tolerandas omnium passionum tuarum amaritudines attraxit, offerre et osten- dere digneris Deo Patri omnipotenti pro anima hujus famuli tui (vel famulae tuae) et libera eum (vel eam) ab omnibus passio- nibus et poenis, quas pro peccatis suis timet se meruisse. Et salva animam ejus in hac hora exitus sui. Aperi ei januam vitae, et fac eum ( vel eam) gaudere eum Sanctis tuis in gloria aeterna. Et tu, piissime Domine Jesu Christe, qui redemisti nos pretiosissimo sanguine tuo, miserere animae hujus famuli tui (vel famulae tuae), et eam introducere digneris ad semper virentia et amoena loca paradisi, ut vivat tibi amore indivisibili, qui a te, et ab Electis tuis numquam separari potest: Qui eum Patre et Špiritu Sancto vivis et regnas Deus in saecula saeculorum. Amen. Gospod! usmili se nas. Kriste! usmili se nas. Gospod! usmili se nas. Oče naš i. t. d. Češčena si Marija i. t. d. Molitev. Gospod Jezus Kristus! kateri si po pre¬ roku govoril: „Z večno ljubeznijo te ljubim, 152 torej se te usmilim, in te k sebi potegnem": prosim te, da ravno tisto svojo ljubezen, katera te je z nebes na zemljo spravila, da si britkosti vsega svojega trpljenja prestal, Bogu Očetu vsemogočnemu darovati, in predstaviti hočeš za dušo tega svojega slu¬ žabnika (te svoje služabnice) L, in reši ga (jo) vsega trpljenja in vseh kazni, ki se boji, da jih je s svojimi grehi zaslužil (za¬ služila). Otmi njegovo (nje) dušo v tej uri njene ločitve. Odpri mu (ji) vrata življenja, in daj mu (ji) veseliti se s tvojimi svetniki vred v večnem veličanstvu. In ti neskončno usmiljeni Gospod Jezus Kristus, kateri si nas s svojo predrago krvjo rešil, usmili se duše tega svojega služabnika (te svoje slu¬ žabnice), in pelji jo v vedno zelene in pri¬ jetne pokrajine raja, da tebi v nerazložljivi ljubezni živi, kjer se od tebe in tvojih iz¬ voljenih ne da nikoli ločiti. Kateri z Očetom in svetim Duhom živiš in kraljuješ Bog od vekomaj do vekomaj. Od Amen. $err! erbarme bicf) unfer. Skrijte! erbarme btd) unfer. £>err! erbarme bid) unfer. ibater unfer u. f. iv. ©egriifjt feift bu SJIaria u. f. iv. 153 ® e b e t fperr (jefug ©briftug, ber bu bitrtf) ben ffllunb bež ^3ropf)eteu gefagt Ijaft: „9Jfit emiger £iebc liebe id) bid),. barum erbarme id) mid) beiner, unb jiefje bid) ju mir:" id) bitte bid) ftebeutlid), bafg bu ebenbiefe beiue £iebe, bie bid) bom f)immel auf bie (Srbe fjerabgejogen bat, um bie ©itter* feiten atter beiner Seiben ju ertragen, ®ott bem affmdd)tigen ©ater barbringen, unb borftetlen motteft fur bie @eete biefes beineg ©ieuerž (beiner ©ienerin) 91., unb befreie ibn (fie) bon allen Seibeu unb Strafcn, bie er (fie) burdj feine libre) Siinben berbient ju baben fiirdjtet. Stette feine (tfjre) (Seele in biefer ©tunbe iljreg .gnnfcfjeibenž. Deffue ibm (ibr) bie STbjure beg Sebeng, unb madje, bafg er (fie) mit beinen £>eitigen ber etoigen tperrlidjfeit fid) freue. Unb bu barmberjigfter $err 3efug ©briftug, ber bu ung mit beinem foftbarfteu 93tute ertbfet boft erbarme bid) ber Seete biefeg bcincg ©ienerg (biefer beiner ©ienerin), filtre fie eiu in bie ftetg griinenben unb angeuebmen Certer beg f|Jarabiefeg, bafg fie in unjertrennlidjer £iebe bir tebe, mo fie bon bir unb beinen Stugermabtten niemalg getrenut merben tann. Ser bu mit ®ott bom ©ater, unb bem b c if’g eit @eifte tebft unb regierft, ®ott in alte (Smigteit. ?(n t. 9lmen. 154 In Exspiratione. 1, Citm vero tempus exspirandi insti- terit, tune maxime ab omnibus circum- stantibuš,flexis genibus, vehementer ora- tioni instandum est. Ipse vero moriens, si potest, dicat, vel, si non potest, assi- stenš, sive Saceraos pro eo clara voce pronuntiet: Jesti, Jesu, Jesu. Quod^ et ea, quae sequuntur, ad illius aures, si vide- bitur. etiam saepius repetat: In manus tuas, Domine! commendo spi- ritum meum. Domine Jesu Christe! suscipe spiritum meum. Sancta Maria! ora pro me. Maria, mater gratiae, mater misericor- diae! tu me ab hoste protege, et hora mor- tis suscipe. V tvoje roke, o Gospod! izročim svojo dušo. Gospod Jezus Kristus! sprejmi mojo dušo. Sveta'Marija! prosi zame. Marija, mati milosti, mati usmiljenja, varuj me sovražnika, in sprejmi me ob smrtni uri. 155 beine Jpanbe, o §err! empfeljle id> nteinen ®eift. $err $efug Sljriftuž! nimnt auf nteinen ntet biefe ®eele auf, unb bringet [te bor bas Slngefidjt bes Sider- f)i?c^ften. ©id) nef)me auf ©IjriftuS, ber bid) berufen f)at, unb bie ©ngel moden bid) in SlbraljamS @d)ofj tragen. ®ie moden feine (iljre) @eele aiifnelpnen, unb fie bor bas 3Iugefid)t bes 9Ulerl)bd)fteii fiiljren. ’£>err! gib it)in (ifjr) bie emige 9lnl)e, unb bas emige £id)t leudjte iljm (ib)t). 3’iit)vet biefe ®eele bor bas 2lugefid)t bes 3lderl)bd)ften! fperr! erbarme bidj unfer. ©brijte! erbarme bid) unfer. $err! erbarme bid) unfer. SJater unfer 11. f. m. Unb fiiljre unS nidjt in Slerfudjung. 'Sonbern erlbfe unS bon bem Uebel. $err! gib i^m (iljr) bie eloige Otufje. Unb bas eibige £id)t Ieud)te il)m (iljr). $on ber $forte ber §)blle. ©rlbfe feine (t^re) ®eele, o £>err! ®ie nd)e im grieben. Sluten. 159 £jerr! er^bre mein ®ebet. Hub lafs ntein iRufen 311 bir gelcingen. ©er §err fei mit bir. llnb mit beinem ®ei|te. Saffet uiu8 beten. ©ir, o £>err! empfefjlcn mir nun bie ®eele beines ©ieners (beiuer ©ienerin) 91., auf bafž fie, ber SSelt abgeftorben, bir nun etoig lebe. ©ilge burcf) bie 91ad)|id)t beiner iiberauž barm- Ijerjigeu ®iite bie Siinben, bie er (fie) auS menfd)» lidfer Sdjivčiclje in biefer SBelt begangen fjat. ©urdt Kljrifium unfern §errn. 9(nt. SImen. 4. Interim detur (nisi jam ante exspi- rationem, ut supra, datum fuerit) cam- pana signum transitus defuncti pro loči consuetudine, ut audientes pro ejus anima Deum precentur, et Sacerdos paztcis me¬ ntor ct bene moriendi jitgc studium. 5. Deinde corpus de more honeste compositum, loco decenti cum lumine collocetur, ac p ar v a crux super pectus in manus defuncti ponatur: aut ubi crux desit, manus in modum crucis compo- nantur: interdumque aspergatur aqua benedicta. et interim., doneč ejferatur pro sepultura, qui adsunt, sive Sacerdotes, sive alii, orabunt pro defuneto. 160 Ordo sepeliendi adultos. 1. Constituto tempore, quo corpus in suo feretro clauso collocatum ad eccle- siam, et dein ad coemeterium deferen- dum est, convocetur clerus, et alii, qui funeri interesse debent, et in parochialem vel in aliam ecclesiam juxta loči con- suetudinem, ordine conveniant ; ac datis certis campanae signis eo modo et ritu, quo in eo loco fieri solet, Parochus in- dutus superpelliceo super vestem talarem, et stola nigra, vel etiam pluviali ejusdem coloris, clerico vel ministra praeferente crucem, et alio vas aquae benedictae cum aspersorio. thuribulum et naviculam in- censi, ad domum defimeti, vel ad locum, ubi jacet corpus, una cum aliis procedit. Distribuuntur et accenduntur cerei. 2. Parochus, ubi ad domum defuheti, vel ad locum, ubi jacet corpus, pervenit, ponens incensum in thuribulum, illud be¬ sedičit, dicens . Ab illo benedicaris, in cu- jus honore cremaberis. funusaqua benedicta, deteeto capite dicens: Rore coelesti perfundat animam tuam Deus, Pater f, et Filius, et Spiritus Sanctus. B. Amen; et thurificat, dicens: 161 Odore coelesti pascat animam tuam Deus, Pater f, et Filius, et Spiritus Sanctus. Amen. Tum adhuc stans ante feretrum, dicit antiphonam Si iniquitates observaveris; et psalmum 129. De profundis clamavi ad te, Domine: * Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures tuae intendentes * in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris, Domine: Domine, quis sustinebit ? Quia apud te propitiatio est: * et propter legem tuam sustinui te, Domine. Sustinuit anima mea in verbo ejus: # speravit anima mea in Domino. A custodia matutina usque ad noctem * speret Israel in Domino. Quia apud Dominum misericordia, * et copiosa apud eum redemptio. Et ipse redimet Israel * ex omnibus ini- quitatibus ejus. Requiem aeternam dona ei, Domine: * et lux perpetua luceat ei. Et repetit antiphonam totam: Si ini- quitates observaveris, Domine: Domine, quis sustinebit ? Postea aspergit et thuriflcat funus, ut supra. n 162 5. Mox ordinatur processio, praece- dente ministra cum cruce; tum sequitur clerus regularis et saecularis per ordi- nem, binique procedunt devote psalmos. ut infra, decantantes, Parocho progre- diente immediate ante feretrum cum lu- minibus; inde seqmintur cognati et amici defuncti, aliique funus comitantes, pri- mum viri, dein mulieres, bini et binae, omnes pro defuncto Deuzn rite depre- cantes sub silentio. 4. Ejfertur autem funus super hu- zneros per personas pro cujusque loči more ad hoc assumptas; ast laici ca- daver, quolibet generis aut dignitatis titulo praeditus Ule fuerit, clerici ne de- fer ant, sed laici. 5. Parochus, dum cadaver ejfertur, de domo vel loco, ubi jacebat corpus, pro- cedens, statim gravi voce intonat anti- phonam: Exultabunt Domino. Et cantores inchoant psalmum 50. Miserere mei Deus &c. ut supra pag. 86. clero alternatim prosecplente. /V; /■ Requiem aeternam dona' ei, Domine: * et lux perpetua luceat. ei. Quodsi neque clerus neque cantores adessent, omnes antiphonas, psalmos et 163 responsoria vel cum ministra vel solus ipse Parochus lente gravique voce reci- tabit. 6. Si longitudo itineris postulaverit, dicuntur psalmi graduales: Ad Dominum cum tribularer, clamavi &c., vel alii psalmi ex officio mortuorum, et in fine cujus- libet psalmi dicitur Requiem aeternam dona ei, Domine &c., qui psalmi devote, distincte. gravique voce recitari debent usque ad ecclesiam. Dum interea ecclesiae appropin- quant, repetitur antiphona: Exultabunt Domino ossa humiliata. 7. Deinde ecclesiam ingressi cantant vel recitant sequens responsorium. can- tore vel Parocho incipiente, et clero alter- natim respondente, videlicet: 8. Subvenite Sancti Dei, occurrite Angeli Domini: * Suscipientes animam ejus: * Offe- rentes eam in conspectu Altissimi. t. Suscipiat te Christus, qui vocavit te, et in sinum Abrahae Angeli deducant te: * Suscipientes &c. B. Requiem aeternam dona ei, Domine. ♦. Et lux perpetua luceat ei. * Offe- rentes &c. n* 164 8. Deposito feretro in medio eccle- siae ita ut defuncti pedes, si fueritlaicus, sint versus alt ar e majus ; si vero fuerit Sacerdos, caput sit versus ipsum altare; et cereis accensis circa corpus, omnes de clero ordinatim in gradu suo, (nisi sit dicendum offlcium defunctorum, et missa celebrandaj. accedunt adferetrum, et cum candelis accensis stant in circuitu fer etri. Parochus autem facta reverentia altari^ sistens se contra crucem ad pedes ■ de¬ functi, absolute dicit seguentem oratio- nem : Non intres in judicium cum servo tuo, Domine, quia nullus apud te justificabitur homo, nisi per te omnium peccatorum ei tribuatur remissio. Non ergo eum, quaesu- mus, tua judicialis sententia premat, quem tibi vera supplicatio fidei christianae com- mendat: sed gratia tua illi succurrente, me- reatur evadere judicium ultionis, qui, dum viveret, insignitus est signaculo sanctae Tri- nitatis. Qui vivis et regnas in saecula saecu- lorum. b. Amen. In hac oratione, etsi cadaver sit mu- lier, aut plures sint defuncti, non licet verba: servo tuo, commutare in: serva tua, vel servis tuis. 1 165 9.Dein cantore, vel Parocho incipi- ente, clerus circumstans cantat sequens Responsorium: Modus I. Re-la. ae-ter - na in di-e il-la tre-mdn-da: Quandocoe-li mo- - Li-be-ra me Do - mi-ne, de mor- et ti - me-o, dum dis-cus-si-o vd- r,' z ■-"-f - - / 166 Refthtltur: Quan-do coe - li mo - ven- di sunt et ter - ra. ?. Di - es il - la, di-es i - rae, ca-la-mi - ta-tis et >6,. /' < < 167 per ignem. v R6-qui-em ae-t6r-nam do-na e - is D6 - mi-ne: et lux - per-pd-tu-a lil - ce-at e-is. Repet. Libera me Dne. itsgue ad t. Tremens. 10. Dum cantatur praedictum Re- sponsorium, Parochus, Acolytho et Dia- cono ministrante, accipit incensum de navicula, et ponit in thuribulum; et flnito Responsorio, Cantor vel Parochus cum primo Choro dicit vel cantat: Ky-ri - e e - 16 - i - son. Et secundus Chorus respondet: Chri-ste e -16 - i - son. Deinde omnes simul dicunt: - ri - e e - 16 - i - son. 168 11. Mox Parochus dicit alta voce: Pater noster, et secreto dicitur ab omnibus; et ipse interim accipit a Diacono vel Aco- lytho aspersorium aquae benedictae. et ter aspergit corpus defuncti; deinde, accipit thuribulum, et ter corpus incensat, postea reddito thuribulo ei, a quo acce- perat, stans in loco suo, dicit:. y. Et ne nos in - dtl-cas in ten - ta - ti - o-nem. B, Sed li-be-ranos a ma-lo. t. A por-ta in-fe-ri. B. E-ru-e D6-mi-ne ž. - ni-mam e -jus. 1 D6-mi-ne ex-au-di o - ra - ti - 6nem me-am. 169 U. Et cla-morme-us ad te vč-ni-at. V. D6 - mi - nus vo - bis - cum. 5. Et cum spi - ri - tu tu - o. O r e m us Deus, cui proprium est misereri semper et parcere, te supplices esoramus pro anima famuli tui (vel famulae tuae) N., quam hodie de hoc saeculo migrare jussisti: ut non tradas eam in manus inimici, neque obliviscaris in finem, sed jubeas eam a sanctis Angelis su- scipi, et ad patriam paradisi perduci: ut, quia in te speravit et credidit, non poenas inferni sustineat, sed gaudia sempiterna possideat. Per Christum Dominum nostrum. Ji. Amen. Si defunctus fuerit Sacerdos, in ora- tione dicatur: pro anima famuli tui N. Sacerdotis, quam hodie &c. 12. Finita oratione corpus defertur ad sepulchrum in coemeterio, si tune deferendum sit; et dum portatur, can- tatur vel dicitur Antiphona: 170 Modus 8. Sol-ut. In pa-ra-df-sum de-du-cantte An- ge-li: in tu - o ad-včn - tu sus - ci - pi- ant te Mdr - ty-res, et per-du-cant te in ci-vi-ta-tem sanctam Je - ru - Sa¬ lem. Cho - rus An - ge-16 - rum te sus - cf - pi-at, et cumL6-za-ro quon-dam pdu - pe - re ae - ter-nam ha-be-as rč - qui-em. 171 13. Cum autem perventum fuerit ad sepulchrum, cantata antiphona, etcorpore defuncti prope sepulchrum humi depo- sito, Sacerdos stans ad sepulchrum, aqua benedicta illud aspergit, dicens: Sanctificetur istud sepulchrum in nomine Patris f, et Filii, et Spiritus Sancti. b. Amen. 14 Corpore in sepulchrum demisso, dicit: Sume terra, quod tuum est; sumat Chri- stus, quod suum est; caro de terra orta est; spiritus de sursum inspiratus est. Vzemi zemlja, kar je tvojega; naj sprejme Kristus, kar je njegovega; meso je iz zemlje; duh pa je od zgoraj vdihnjen. SHirnin Ijin Srbe, maž betu ift; Sljriftuž ne^nte, maž fein ift; baž fjleifd) ift attž ber Srbe gebilbet; ber @eift ift von obeti Ijerab einge^andjt. Denuo aspergens funus aqua bene¬ dicta., dicit: Rore coelesti perfundat animam tuam Deus, Pater f, et Filius, et Spiritus Sanctus. B. Amen. Et thuriflcat, dicendo: Odore coelesti pascat animam tuam Deus, Pater f, et Filius, et Spiritus Sanctus. B. Amen. 172 15. Deinde trina vice superinjiciat terram super funus, dicens: De terra plasmasti eum (pel eam), os- sibus et nervis compegisti eum (pel eam); Domine! resuscita eum (pel eam) in novis- simo die. Per Jesum Christum Dominum nostrum. B. Amen. Iz prsti si ga (jo) naredil; s kostmi in kitami si ga (jo) sklenil; obudi ga (jo), o Gospod! poslednji dan. Po Jezusu Kristusu Gospodu našem. Odg. Amen. 9lnS ber Srbe lyift bit itjn (fie) gebilbet; feine (ifjre) Sebeiite ttitb Dlerben jufmmneiigefiigt; ertoede ifpt (fie), o $err! um jiingfteu Sage, ©urd) $ejum Sljrtftuni itnfern ^errtt. Slnt. ?lmen. 16. Sepulto corpore. Sacerdos stans adhuc prope sepulchrum, dicit: Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie eleison. Pater noster. t. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. t. A porta inferi. B. Erue, Domine, animam ejus. t. Requiescat in pace. B. Amen. 173 t. Domine, exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Fac, quaesumus Domine, hanc cum servo tuo defuncto (vel famula tua defuncta) mi- sericordiam, ut factorum suorum in poenis non recipiat vicem, qui (vel quae) tuam in votis tenuit voluntatem; ut sicut hic eum (pel eam) vera fides junxit fidelium turmis, ita illic eum (vel eam) tua miseratio societ angelicis choris. Per Christum Dominum no- strum. b. Amen. Et faciens mami dextera signum 'crucis super tumulum, sinistra pectori admota. dicit : t. Requiem aeternam dona ei, Domine. B. Et lux perpetua luceat ei. t. Requiescat in pace. B. Amen. t. Anima ejus, et animae omnium fide¬ lium defunctorum per misericordiam Dei re- quiescant in pace. B. Amen. 174 17. Demum pr o laudabili more mo- neat Sacerdos circumstantes, ut genuflexi pro hoc defuncto (hac defuncta) et pro reliquis sepultis in hoc coemeterio, nec non pro omnibusfidelibus defunctis orent, dicendo: O r e m u s. Deus, in cujus miseratione animae fide- lium requiescunt, famulis et famulabus tuis omnibus, hic et ubique in Cbristo quiescen- tibus, da propitius veniam peccatorum, ut a cunctis reatibus absoluti, tecum sine fine laetentur. Per eundem Christum Dominum no- strum. a. Amen. t. Requiescant in pace. 5. Amen. Molimo. O Bog! v čigar usmiljenju duše vernih počivajo, daj svojim služabnikom in služab¬ nicam, kateri v Kristusu počivajo, milostljivo odpuščanje grehov, da od vseh pregreh od¬ vezani, s teboj se brez konca veseliti zamo- rejo. Po ravno tistem Jezusu Kristusu Go¬ spodu našem. Amen. Sajfet nng beten. D ®ott! in beffen Srbarmung bie ©eelen bet Sldtibigeu rutjen, Verleilje gndbig beinen, bier imb tco intnter in Gfjrifto ruljenben ©ienern intb 175 ©ienerinnen SJergebung ber ©iinben, bcimit fic »on atlet ®dpdb befreit, mit bit fidj etoig freuen mbgen. ©urdj benfelben 3efuS Gf)riftuS unfern .‘petni. 31 n t. ?lmen. Deinde alternatim cum circumstan- tibus in lingua vernacula dicit ter: Pater noster &c. et Ave Maria &c., primo pro modo sepulto, secundo pro omnibus in hoc coemeterio quiescentibus, tertio pro omnibus fidelibzis defunctis. Posteasubdit: i. Gospod, daj jim večni mir in pokoj. B. In večna luč naj jim sveti. ?. Naj v miru počivajo. B. Amen. t. §err gib iljtien bie etvige 9iufye. B. Unb bciS einige £id)t leudjte it)nen. £af§ fie ridjen im jjrieben. B- ?(men. Postremo aspergit tumulum et cir- cumstantes aqua benedicta. et omnes di- scedunt. 18. Quodsi cadaver e domo defuncti ad ecclesiam vel coemeterium efferen- dum, sed non statim sepeliendum est, quia ex rationabili causa differri debet sepultura, observantur et peraguntur 176 omnia, quae suprapag. 160. Nro. 1. usque ad Nrum. 11. pag. 168. inclusive prae- scribuntur, dictaque oratione: Deus, cui proprium est &c., Parochus manens in ecclesia ad feretrum, internet antiphonam: Ego sum. Et dicitur canticum Zachariae. Luc. 1. Benedictus Dominus Deus Israel, * quia visitavit, et fecit redemptionem plebis suae. Et erexit cornu salutis nobis, in domo David pueri sui. Sicut locutus est per os sanetorum: * qui a saeculo sunt, prophetarum ejus. Salutem ex inimicis nostris, * et de manu omnium, qui oderunt nos. Ad faciendam misericordiam cum patri- bus nostris: et memorari testamenti sui sancti. Jusjurandum, quod juravit ad Abraham patrem nostrum, * daturum se nobis. Ut sine timore de manu inimicorum no- strorura liberati, * serviamus illi. In sanctitate et justitia coram ipso, omnibus diebus nostris. Et tu puer, propheta Altissimi voca- beris: * praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus. 177 Ad dandam scientiam salutis plebi ejus: # in remissionem peccatorum eorum. Per viscera misericordiae Dei nostri, * in quibus visitavit nos, oriens ex alto. Illuminare his, qui in tenebris, et in umbra mortis sedent: *' ad dirigendos pe- des nostros in viam pacis. Requiem aeternam dona ei, Domine: * et lux perpetua luceat ei. Et repetitur antiphona: Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis, qui vivit, et credit in me, non morietur in aeternum. Postea Sacerdos dicit : Kyrje eleison: Christe eleison: Kyrie eleison. Pater noster &c. Interim corpus aspergit et thurificat, et prosequitur preces, ut supra pag. 172. Nro. 16., et cum dicrerit: Anima ejus, et animae omnium fidelium defunctorum per misericordiam Dei requiescant in pace; ce¬ dit ad sacristiam, cadaver atitem trans- fertur ad capellam seu depositorium coemeterii cum lumine ardente ibi asser- vandum, doneč perpetuae sepulturae tradi possit. 12 178 19. Omnibus peractis. Parochusactum sepulturae in libro mortuorum ad prae- scriptam formam accurate describat. Ordo sepeliendi parvulos. 1. Cum infans, vel puer baptizatus defunctus fuerit ante usum rationis, in- duitur juxta aetatem. et imponitur ei co- rona de floribus, seu de herbis aroma- ticis et odoriferis in signum integritatis carnis et virginitatis. 2. fuxta vetustam et laudabilem ec- clesiarum consuetudinem serventur in coemeteriis, quatenus commode fieri po- test, speciales et separati ab aliis loculi pro sepeliendis infantibus, vel pueris baptisatis, qui ante annos discretionis obierunt. 3. In funere parvulorum ut pluri- mum non pulsantur campanae. Quodsi pulsentur, non sono lugubri, sed potius festivo pulsari debent. 4. Parochus superpelliceo super ve¬ stem talarem, et stola alba indutus, et alii de clero, si adsint, praecedente cruce, 179 quae sine hasta defertur, accedunt ad domum defuncti, vel ad locum. ubi jacet corpus parvuli defuncti, cum ministris. vas aquae benedictae cum aspersorio, thuribulum et naviculam incensi defe- rentibus. 5. Parochus perveniens ad dictum locum, incensum ponit in thuribulum et benedicit; deinde aspergit corpus aqua benedicta, et thuriflcat, nihil dicens. Mox vero dicitur. vel cantatur antiphona: Sit nomen Domini. Psalmus 112. Laudate pueri Dominum, * laudate no¬ men Domini. Sit nomen Domini benedictum, * ex hoc nune, et usque in saeculum. A solis ortu usque ad occasum, lau- dabile nomen Domini. Excelsus super omnes gentes Dominus: * et super coelos gloria ejus. Quis sicut Dominus Deus noster, qui in altis habitat, ~ et humilia respicit in coelo et in terra? Suscitans a terra inopem: * et de ster- core erigens pauperem. 12 180 Ut collocet eum cum principibus, * cum principibus populi sui. Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Antiphona. Sit nomen Domini benedic- tum, ex hoc nune et usque in saeculuin. Postea aspergit et thurificat corpus, ut supra, et ordinatur processio ad ec- clesiam. 6. Dum portatur ad ecclesiam, di- catur: Psalmus 118. Beati immaculati in via: * qui ambu¬ lant in lege Domini. Beati, qui scrutantur testimonia ejus: * in toto corde exquirunt eum. Non enim, qui operantur iniquitatem, * in viis ejus ambulaverunt. Tu mandasti: * mandata tua custodiri nimis. Utinam dirigantur viae meae, “ ad cu- stodiendas justificationes tuas. Tune non confundar, * cum perspexero in omnibus mandatis tuis. Confitebor tibi in directione cordis: in eo, quod didici judicia justitiae tuae. 181 Justificationes tuas custodiam: non me derelinquas usquequaque. In quo corrigit adolescentiorviam suam? In custodiendo sermones tuos. In toto corde meo exquisivi te: * ne repellas me a mandatis tuis. In corde meo abscondi eloquia tua: * ut non peccem tibi. Benedictus es, Domine: doce me ju¬ stificationes tuas. In labiis meis pronuntiavi omnia ju- dicia oris tui. In via testimoniorum tuorum delectatus sum, * sicut in omnibus divitiis. In mandatis tuis exercebor: * et con- siderabo vias tuas. In justificationibus tuis meditabor: * non obliviscar sermones tuos. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Si tempus superest, dici potest psal- mus 148. Laudate Dominum de coelis &c. cum aliis duobus seguentibus. 149. Can- tate Domimo canticum novum &c., Lau¬ date Dominum in Sanctis ejus &c. fine- Gloria Patri &c. {ut in Breviario ad Laudesl) 7. Cum autem pervenerit ad eccle- siam, ingrediendo eandem, dicatur vel cantetur antiphona. Hic accipiet. 182 Psaltnus 23 Domini est terra, et plenitudo ejus; * orbis terrarum, et universi, qui habitant in eo. Quia ipse super maria fundavit eum: * et super flumina praeparavit eum. Quis ascendet in montem Domini ? * aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus, et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam, * nec juravit in dolo proximo suo. Hic accipiet benedictionem a Domino, * et misericordiam a Deo salutari suo. Haec est generatio quaerentium eum, * quaerentium faciem Dei Jacob. Attollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales: *' et introibit Rex gloriae. Quis est iste Rex gloriae? * Dominus fortis et potens: Dominus potens in praelio. Attollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, * et introibit Rex gloriae. Quis est iste Rex gloriae? * Dominus virtutum, ipse est Rex gloriae. Gloria Patri &c. Sicut erat &c. Antiphona. Hic accipiet benedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo: quia haec est generatio quaerentium Dominum. 183 a§ bein ift; Sljriftuž tteljme, fein ift; bnž §leifd) ijt auS ber Srbe gebilbet; ber @eift ift bon oben fjerab eht* geljaudjt. 186 Illudque aspergit aqua benedicta et thuriflcat, nihil dicens. 12. Sepulto corpore, Sacerdos stans adhuc prope sepulchrum, dicit: Kyrie eleison :. Christe eleison : Kyrie eleison. Pater noster &c. t. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. t. Sinite parvulos venire ad me. B. Talium est enim regnum coelorum. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Omnipotens sempiterne Deus, sanctae puritatis amator, qui animam hujus parvuli ad coelorum regnum hodie misericorditer vocare dignatus es: digneris etiam, Domine, ita nobiscum misericorditer agere, ut meritis tuae sanctissimae passionis, et intercessione beatae Mariae semper virginis, et omnium Sanctorum tuorum, in eodem regno nos cum omnibus Sanctis et Electis tuis semper facias congaudere. Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. b. Amen. 13. Demumpro laudabili more moneat Sacerdos circumstantes, ut, cum anima 187 hujus parvuli orationibus fldelium non indigeat, orent genuflexi pro reliquis se- pultis in hoc coemeterio, et pro omnibus fldelibus defunctis. dicendo: O r e m u s. Deus, in cujus miseratione animae fide- lium requiescunt, famulis et famulabus tuis omnibus, hic et ubique in Christo quiescen- tibus, da propitius veniam peccatorum, ut a cunctis reatibus absoluti, tecum sine fine laetentur. Per eundem Christum Dominum nostrum. B. Amen. V. Requiescat in pace. Amen. Molimo. O Bog! v čigar usmiljenju duše vernih počivajo, daj svojim služabnikom in služab¬ nicam, kateri v Kristusu počivajo, milostljivo odpuščanje grehov, da od vseh pregreh od¬ vezani, s teboj se brez konca veseliti zamo- rejo. Po ravno tistem Jezusu Kristusu Go spodu našem. Odg. Amen. fiaffet itn§ beten. £> ®oft! in beffen (Srbarntung bie Seelen ber ©Ičinbigen rnfjen, toerleitje gndbig beinen £)ter imb too itnmer in (Mjrijto rnljenben ©ienern nnb 188 ©ienerinnen Skrgebuttg bet ©iinben, butnit fie Pon uller edjulb befreit, mit bit (id) emig freuen mbgen. ©urdj beufelben $efud E^riftuž nnfern §errn. 21 n t, Slmen. Deinde alternatim cum circumstan- tibus in lingua vernacula dicit bis: Pater noster &c. et A ve Maria &c., p rimo pro omnibus in hoc coemeterio quiescentibus, secundo pro omnibus fidelibus defunctis. Postea subdit: J. Gospod, daj jim večni mir in pokoj. B. In večna luč naj jim sveti. t. Naj v miru počivajo. g. Amen. h. fperr gib iljncn bie emige Stiifje. H. Unb buž emige £idjt leudjte ilpien. H. £uj§ fie rufjen im 3-riebcn. B. Sluten. Postremo aspergit tumulum et cir- cumstantes aqua benedicta, et omnes di- scedunt. 14. Postremo Parochus actum sepul- turae ad praescriptam formam refert in librum mortuorum. 189 15. Quodsi parvuli corpus e domo ad ecclesiam vel coemeterium efferendum, sed non stalim sepeliendum sit, observan- tur et perdguntur omnia, quae supra pag. 119. Nr. 5. usque ad Nrum. 8. pag. 183. inclusive praescribuntur ; deinde Sa- cerdos manens cum funere in ecclesia dicit antiphonam: Ju veneš, et psalmum 148. Laudate Dominum &cl, ut supra pag. 184. Nro. 9., postea aspergit et thuriflcat funus, et dicit: Kyrie eleison &c. ; ut su¬ pra pag. 186. N. 12., et dieta oratione: Omnipotens sempiterne Deus &c. discedit, et cadaver transfertur ad capellam vel depositorium coemeterii cum lumine ar- dente ibi asservandum, doneč perpetuae sepulturae tradi possit. Benedictiones variae. De Benedictionibus in genere. In omni benedictione extra Missam, Sacerdos saltem superpelliceo et stola pro ratione temporis utatur, nisi aliter notetur. Stando semper benedicatet aperto 190 capite, hdbeatque ministrum cum vase aquae benedictae et aspergillo. In prin- cipio cujusque benedictionis dicat: t. Adjutorium nostrum in nomine Do¬ mini. B. Qui fecit coelum et terram. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. Deinde dicatur Oratio propria una vel plures, prout suo loco notatum fuerit. Postea rem aspergat aqua benedicta, et, ubi notatum fuerit, pariter incenset, nihil dicendo. Ordo ad facieiidam aquam bene- dictain. 1. Diebus dominicis, et quandocunque opus fuerit, praeparato šale, et aqua munda benedicenda in ecclesia vel in sa- cristia, Sacerdos veste talari, superpelli- ceo et stola violacea indutus, et aperto capite stans, primo dicat: Adjutorium nostrum in nomine Do¬ mini. B. Qui fecit coelum et terram. 2. Deinde absolute incipit exorcis- mum salis. 191 Exorcizo te, creatura salis, per Deum f vivum, per Deum f venim, per Deum f sanctum, per Deum, qui te per Eliseum pro- phetam in aquam mitti jussit, ut sanaretur sterilitas aquae: ut efficiaris sal exorcizatum in salutem credentium, et sis omnibus sumen- tibus te sanitas animae et corporis: et effu- giat, atque discedat a loco, in quo aspersum fueris, omnis phantasia et nequitia, vel ver- sutia diabolicae fraudis, omnisque spiritus immundus, adjuratus per eum, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. Amen. O r e m u s. Immensam clementiam tuam, omnipo- tens aeterne Deus, humiliter imploramus, ut hanc creaturam salis, quam in usum generis humani tribuisti, benedicere f et sanctificare f tua pietate digneris, ut' sit omnibus sumen- tibus salus mentis et corporisf et quidquid ex eo tactum vel respersum fuerit, careat omni immunditia, omnique impugnatione spi- ritualis nequitiae. Per Dominum nostrum &c. 9. Amen. 3. Et exorcismum aquae. Exorcizo te, creatura aquae, in nomine Dei f Patris omnipotentis, et in nomine 192 Jesu J Christi Filii ejus, Domini nostri, et in virtute Spiritus J Sancti, ut fias aqua exorcizata ad effugandam oranem potestatem inimici; et ipsum inimicum eradicare, et ex- plantare valeas cum Angelis suis apostaticis: per virtutem ejusdem Domini nostri Jesu Christi, qui venturus est judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem. g. Amen. O r e m u s. Deus, qui ad salutem humani generis maxitna quaeque Sacramenta in aquarum sub- stantia condidisti: adesto propitius invoca- tionibus nostris, et elemento huic multimodis purificationibus praeparato, virtutem tuae be- nedictionis J infunde; ut creatura tua my- steriis tuis serviens ad abigendos daemones, morbosque pellendos, divinae gratia sumat effectum: ut quidquid in domibus vel in locis fidelium haec unda resperserit, careat omni immunditia, liberetur a noxa: non illic resi- deat spiritus pestilens, non aura corrumpens; discedant omnes insidiae latentis inimici; et si quid est, quod aut incolumitati habitantium invidet aut quieti, aspersione hujus aquae effugiat, • atque discedat: ut salubritas per in- vocationem sancti tui nominis expetita, ab omnibus sit impugnationibus defensa. Per 193 Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum &c. tj. Amen. 4. Hic ter mittat sal in aguam in modum crucis, dicendo semel: Commixtio salis et aquae pariter fiat: In nomine Pa f tris, et Fi J lii, et Spiritus f Sancti. a. Amen. i. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, invictae virtutis auctor, et insu- perabilis imperii rex, ac semper magnificus triumphator: qui adversae dominationis vires reprimis: qui inimici rugientis saevitiam su- peras: qui hostiles nequitias potenter ex- pugnas: te, Domine, trementes et supplices deprecamur ac petimus: ut hanc creaturam salis et aquae dignanter aspicias, benignus illustres, pietatis tuae rore sanctifices: ut ubicumque fuerit aspersa, per invocationem sancti nominis tui omnis infestatio immundi spiritus abigatur, terrorque venenosi ser- pentis procul pellatur: et praesentia Sancti Spiritus nobis misericordiam tuam poscen- tibus ubique adesse dignetur. Per Dominum nostrum Jesum Christum Filium tuum, qui 13 194 tecum vivit et regnat in unitate ejusdem Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula sae- culorum. p.. Amen. 5. Post benedictionem aquae Sacerdos Dominicis diebus, antequam incipiat Mis- sam, aspergit altare, deinde se, et mini- stros ac populum, prout in missali prae- scribitur et infra habetur. 6. Postea Christi fideles possunt de ipsa aqua benedicta in vasculis suis ac- cipere, et secum deferre ad aspergendos aegros, domos, agros, vineas et alia, et ad eam habendam in cubiculis suis, ut ea quotidie et saepius aspergi possint. Benedictio populi cum aqua bene¬ dicta diebus Dominicis. Die Dominica flnita benedictione aquae, Sacerdos celebraturus Missam, in- dutus alba et pluviali coloris Officio con- v eni en tis, accedit ad Altare, et ibi ad gradus cum ministris genuftexus, etiam tempore paschalt, accipit a Diacono asper- sorium, et primo ter aspergit Altare, de¬ inde se, et erectus ministros, incipiens Ant. Asperges me. Et Chorus prosequitur: Domine, hyssdpo &c. ut infra. Interim 195 Celebrans aspergit Clerum, deinde po- pulum. dicens submissa woce cum mi- nistris Ps. Miserere mei Deus. Antiph. A - sper - ges me, Domine, hys- sdpo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Ps. 50. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Gloria Patri. Et repetitur Ant. Asperges me. Haec Antiphona praedicto modo di- citur ad aspersionem aquae benedictae in Dominicis per totum annnm: excepta Dominica de Passione, et Dominica Pal- marum, in quibus non dicitur Gloria Patri, sed post Psalmum Miserere repetitur im- mediate Ant. Asperges me. Excepto etiam tempore paschali, scilicet a Dominica Paschae usqne ad Pentecosten inclusive, quo tempore cantatur sequens -b" 1 . “b*« } ‘ Amtiph. Vi - di a - quam egredien- tem de templo, a latere dextro, alleluja: et 13* 196 omnes, ad quos pervenit aqua ista, salvi facti sunt, et dicent, alleluja, alleluja. Ps. 117. Confitemini Domino quoniam bonus: quoniam insaeculum misericordia ejus. t. Gloria Patri. Repetitur Ant. Vidi aquam egredientem. In Dominica vero Trinitatis resumi- tur: Asperges me, Domine. In die sancto Paschae, et Pentecostes, ubi est fons Baptismalis,flt aspersio cum aqua pridie benedicta in fonte Baptismi, et ante infusionem Olei et Chrismatis accepta. Finita Antiphona supradicto modo, Sacerdos qui aspersit aquam, reversus ad Altare, stans ante gradus Altaris junctis manibus, dicat: t. Ostende nobis Domine misericordiam tuam. (T.l Alleluja.) B. Et salutare tuum da nobis. (Z. I Alle¬ luja.) t. Domine exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. 0. Et cum špiritu tuo. 197 O r e m u s. Esaudi nos, Domine sancte, Pater omni- potens, aeterne Deus: et mittere digneris sanc- tum Angelum tuum de coelis; qui custodiat, foveat, protegat, visitet, atque defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Benedictiones esculentorum, prae- sertim in Pascha. Cum Sacerdos haec benedicturus est, caveat, ne benedictionis causa ponat ali- quid indecens super altare, veluti escu- lenta: sed quod ejusmodi est, ponatur super mensam commodo loco paratam. Benedictio agni paschalis. t. Adjutorium nostrum &c. zit supra pag. 190. O r e m u s. Deus, qui per famulum tuum Moysen in liberatione populi tui de Aegypto agnum occidi jussisti in similitudinem Domini nostri Jesu Christi, et utrosque postes domorum de sanguine ejusdem agni perungi praece- pisti: tu bene f dicere et sancti f ficare f digneris hanc creaturam carnis, quam nos 198 famuli tui ad laudem tuam sumere desidera- mus, per resurrectionem ejusdem Domini nostri Jesu Christi: Qui tecum vivit et regnat in saecuia saeculorum. $ Amen. Mox aspergat aqua benedicta. Benedictio ovorum. t. Adjutprium nostrum &c. ut supra. O r e m u s. Subveniat, quaesumus, Domine, tuae bene- f dictionis gratia huic ovorum creaturae: ut cibus salubris fiat fidelibus tuis in tuarum gratiarum actione sumentibus, ob resurrectio¬ nem Domini nostri Jesu Christi: Qui tecum vivit et regnat in saecuia saeculorum. 0. Amen. Et aspergat aqua benedicta. Benedictio panis. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra. O r e m u s. Domine Jesu Christe, panis Angelorum, panis vivus aeterne vitae, bene J dicere di- gnare panem istum, sicut benedixisti quin- que panes in deserto: ut omnes ex eo gu- stantes, inde corporis et animae percipiant sanitatem: Qui vivis et regnas in saecuia saeculorum. 9. Amen. Et aspergat aqua benedicta. 199 Alia benedictio panis. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra. O r e m u s. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, bene f dicere digneris hunc panem tua sancta spirituali benedictione: ut sit omnibus sumentibus salus mentis et corporis, atque contra omnes morbos et universas inimi- corum insidias tutamen. Per Dominum no¬ strum Jesum Christum Filium tuum, panem vivum, qui de coelo descendit, et dat vitam et salutem mundo, et tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. g. Amen. Aspergat aqua benedicta. Benedictio novorum fructuum. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra. O r e m u s. Benedic Domine, hos novos fructus N., et praesta, ut, qui ex eis in tuo sancto nomine vescentur, corporis et animae salute potiantur. Per Christum Dominum nostrum. g. Amen. Et aspergantur aqua benedicta. 200 Benedictio ad quodcumque comestibile. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra. O r e m u s. Benedic f, Domine, creaturam istam N., ut sit remedium salutare generi humano: et praesta per invocationem sancti nominis tui, ut, quicumque ex ea sumpserint, corporis sanitatem et animae tutelam percipiant. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Aspergat id aqua benedicta. Benedictio candelarum extra diem Purificationis B. M. V. t Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 190. O r e m u s. Domine Jesu Christe, Fili Dei vivi, bene- f dic candelas istas supplicationibus nostris: infunde eis Domine per virtutem sanctae cru- f cis, benedictionem coelestem, qui eas ad repellendas tenebras humano generi tribuisti; talemque benedictionem signaculo sanctae cru f cis accipiant, ut quibuscumque locis accensae, sive positae fuerint, discedant prin- cipes tenebrarum, et contremiscant, et fugiant 201 pavidi cum omnibus ministris suis ab habi- tationibus illis, nec praesumant amplius in- quietare, aut molestare servientes tibi omni- potenti Deo: Qui vivis, et regnas in saecula saeculorum. H. Amen. Postea aspergantur aqua benedicta. Benedictio domus novae. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 190. O r e m u s. Te Deum Patrem omnipotentem suppli- citer exoramus pro hac domo, et habitato- ribus ejus, ac rebus: ut eam bene f dicere, et sancti f ficare, ac bonis omnibus ampliare digneris: tribue eis Domine de rore coeli abundantiam, et de pinguedine terrae vitae substantiam, et desideria voti eorum ad effec- tum tuae miserationis perducas. Ad introitum ergo nostrum bene f dicere, et sancti f ficare digneris hanc domum, sicut benedicere digna- tus.es domum Abraham, Isaac, et Jacob: et intra parietes domus istius Angeli tuae lucis inhabitent, eamque, et ejus habitatores custo- diant. Per Christum Dominum nostrum. B. Amen. Deinde aspergat aqua benedicta. 202 Benedictio cujuscumque medicinae. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 190. O r e m u s. Deus, qui mirabiliter hominem creasti, et mirabilius reformasti, qui variis infirmi- tatibus, quibus detinetur humana mortalitas, multiplici remedio succurrere dignatus es: propitius esto invocationibus nostris, et sanc- tam tuam de coelis bene f dietičnem super hanc medicinam infunde; ut ille, qui eam sumpserit (vel hi, qui eam sumpserint), sani- tatem mentis et corporis percipere mereatur (vel mereantur). Per Christum Dominum no¬ strum. 9. Amen. Et mox aspergat medicinam aqua benedicta. Benedictio ad omnia. Haec benedictionis formula adhiberi potest a quovis Sacerdote pro omnibus rebus, de quibus specialis benedictio non habetur in Rituali Romano. t. Adjutorium nostrum &c. ut supra pag. 190. 203 O r e m u s. Deus, cujus verbo sanctificantur omnia, benedictionem tuam effunde super creaturam istam (vel creaturas istas): et praesta, ut quisquis ea (vel eis) secundum legem et vo- luntatem tuam cum gratiarum actione usus fuerit, per invocationem sanctissimi Nominis tui, corporis sanitatem, et animae tutelam, te auctore, percipiat. Per Christum Dominum nostrum. b>. Amen. Deinde illam (vel illas) Sacerdos as- pergat aqua benedicta. Formula Benedictioiiis cum Indul- gentia plenaria pro Tertiariis saecularibus, ceterisque omnibus communicationem pri- vilegiorum et gratiarum cum iisdem, vel cum Regularibus cujuscumque Ordinis habentibus. Ant. Intret oratio mea in conspectu tuo, Domine; inclina aurem tuam ad preces no- stras; parce Domine, parce populo tuo, quem redemisti sanguine tuo pretioso, ne in aeter- num irascaris nobis. Kyrie eleison. Christe eleison. Kyrie elei- son. Pater noster. 204 t. Et ne nos inducas in tentationem. B. Sed libera nos a malo. t. Salvos fac ser vos tuos. B. Deus meus, sperantes in te. t. Mitte eis Domine auxilium de Sancto. B. Et de Sion tuere eos. J. Esto eis Domine turris fortitudinis. B. A facie inimici. t. Nihil proficiat inimicus in nobis. B. Et filius iniquitatis non apponat no- cere nobis. t. Domine exaudi orationem meam. B. Et clamor meus ad te veniat. t. Dominus vobiscum. B. Et cum špiritu tuo. O r e m u s. Deus, cui proprium est misereri semper et parcere, suscipe deprecationem nostram, ut nos, et omnes famulos tuos, quos delicto- rum catena constringit, miseratio tuae pietatis clementer absolvat. Exaudi, quaesumus Domine, supplicum preces, et confitentium tibi parce peccatis: ut pariter nobis indulgentiam tribuas benig- nus et pacem. Ineffabilem nobis Domine misericordiam tuam clementer ostende: ut simul nos et a 205 peccatis omnibus exuas, et a poenis, quas pro his meremur, eripias. Deus, qui culpa offenderis, poenitentia placaris: preces populi tui supplicantis pro- - pitius respice, et flagella tuae iracundiae, quae pro peccatis nostris meremur, averte. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Dieto deinde Conflteor &c., Miserea- tur &c., Indulgentiam &c., Sacerdos pro- sequitur: Dominus noster Jesus Christus, qui beato Petro Apostolo ded it potestatem ligandi at- que solvendi, ille vos absolvat ab omni vin- culo delietorum, ut habeatis vitam aeternam et vivatis in saecula saeculorum. Amen. Per sacratissimam passionem et mortem Domini nostri Jesu Christi, precibus et me- ritis beatissimae semper Virginis Mariae, bea- torum Apostolorum Petri et Pauli, beati Patris nostri Francisci etomniumSanctorum, auetori- tate a SummisPontificibus mihi commissa, ple- nariam Indulgentiam omnium peccatorum ve- strorum vobis impertior. In nomine Patris f et Filii et Spiritus sancti. Amen. Si haec indulgentia immediate post sacramentalem absolutionem impertiatur, reliquis omissis, Sacerdos absolute in- — 206 — cipiat a verbis. Dominus noster Jesus Chri- stus &c. et it a prosequatur usque adfinem, plurali tantum numero in singularem immutato. Quodsi circumstantiae non sinunt, ut praedicta formula integre adhibeatur, Sacerdos, omissis omnibus, ita dicere poterit: Auctoritate a Summis Pontificibus mihi concessa plenariam omnium peccatorum tuo- rum Indulgentiam tibi impertior. In nomine Patris f et Filii et Spiritus Sancti. Amen. INDEX. Pag. De Sacramento Baptismi. 3 De requisitis ad Baptismum. 3 De Baptismo Parvulorum in genere .... 4 Ordo Baptismi Parvulorum. 6 De Benedictione mulieris post partum ... 23 Ordo ministrandi Sacramentum Poenitentiae . 27 De ss. Eucharistiae Sacramento. 31 Ordo ministrandi Sacram Communionem . . 31 De Communione infirmorum.37 Ordo ministrandi Sacramentum Extremae Unctionis. 50 Benedictio Apostolica in articulo mortis . . 76 Psalmi poenitentiales. 82 Litaniae ordinariae.92 De visitatione et cura infirmorum.102 Modus juvandi morientes.126 Ordo Commendationis animae.131 In Exspiratione.154 Ordo sepeliendi adultos.160 Ordo sepeliendi parvulos.178 Benedictiones variae.189 De Benedictionibus in genere.189 Ordo ad faciendam aquam benedictam . . . 190 Benedictio populi cum aqua benedicta . . ■ 194 Benedictiones esculentorum.197 Benedictio candelarum.200 Benedictio domus novae.201 Benedictio cujuscumque medicinae .... 202 Benedictio ad omnia.202 Formula Benedictionis pro Tertiariis . . . 203