100 KB0 KB200620202007Tavčar, Lidijaletnik:18številka:7/8str. 165-174ISSN:1581-6036COBISSID:1688663URN:URN:NBN:SI:doc-ETEDCMMWslPedagoški inštitutSlovensko društvo raziskovalcev šolskega poljaŠolsko poljegalerijemuzejimuzejska pedagogikamuzejske zbirkevzgoja in izobraževanjeIzobraževanje v muzejih in galerijah| diskurz kot sredstvo za razumevanje zbirke in kataloga umetnin|Celem niniejszego artyku u jest pokazanie, i koncept dyskursu mo e być kluczem do rozwi zania problemów, jak w procesie edukacyjnym (z którym mamy doczynienia b dÝ w muzeach sztuki i galeriach, b dÝ na zajeciach z wychowania plastycznego w szko ach), wyja nić uczniom, czym s istotne cechy charakterystyczne zbiorów i katalogów dzie sztuki. Stoichita, który rozumie zbiór jako specyficzny rodzaj dyskursu, podkre la, i dla ka dego zbioru charakterystyczne jest w a nie to, e zak ada on okre lony, jednoznaczny monta, wzglednie kombinacje wcze niej wyselekcjonowanych elementów, w zgodzie z wybranymi kryteriami klasyfikacji. Te kryteria mog ulec zmianie, jednak niemog do konca zostać pominiete, gdy w ten sposób zbiór jako zbiór uleg by zniszczeniu. Kryteria klasyfikacji wnosz pewien mechanizm seryjny, w którym ka dy element jest powi zany z ca o ci , która go zawiera i okre la. Ma to znaczenie dla zbiorów obrazów, gdzie elementem jest zarówno poszczególne dzie o, ca o ć, a za tym galeria, gabinet, lub muzeum. Dla katalogu rozumianego jako dyskurs, gdy s w nim usytuowane przedmioty, oznaczone s owami obrazy , sztychy , rzeÝby itd., (w przeciwienstwie do inwentarza, dla którego jest znacz ce diachroniczne uporz dkowanie przedmiotów) charakterystyczne to, i w nim te przedmioty nie s uszeregowane chronologicznie, ale na zasadzie synchronii. Tak e, je eli przedmioty w nim zawarte s oznaczone numerami, literami lub te innymi znakami, te znaki zawsze wskazuj rozmieszczenie przedmiotów w przestrzeni, a nie w czasieNamen pričujočega članka je pokazati, da je koncept diskurza lahko ključ za rešitev problema, kako v izobraževalnem procesu (ki poteka bodisi v umetnostnih muzejih in galerijah bodisi v okviru umetnostne vzgoje v šolah), pojasniti učencem, kaj so bistvene značilnosti zbirke in kataloga umetnin. Stoichita, ki pojmuje zbirko kot specifično vrsto diskurza, poudarja, da je za vsako zbirko bistveno prav to, da predpostavlja določeno montažo oziroma kombinacijo predhodno selekcioniranih elementov v skladu z izbranimi kriteriji klasifikacije. Ti kriteriji se lahko spreminjajo, nikakor pa ne morejo povsem izginiti, ne da bi bila s tem izničena tudi zbirka kot zbirka. Kriteriji klasifikacije vnašajo neki serialni mehanizem, v katerem najde vsak element določen odnos s celoto, ki ga vsebuje in opredeljuje. To velja tudi za zbirke slik, kjer je tak element posamezna slika, celota pa galerija, kabinet, ali muzej. Za katalog, razumljen kot diskurz, ker so v njem razvrščeni predmeti, označeni z besedami: slike , gravure , kipi itd., pa je (v nasprotju z inventarjem, za katerega je značilna diahronična urejenost predmetov) bistveno, da v njem ti predmeti niso urejeni kronološko, temveč po načelu sinhronije. Tudi če so v njem predmeti označeni s številkami, črkami ali s kakšnimi drugačnimi znaki, ti znaki vedno kažejo na razvrstitev predmetov v prostoru, in ne v časuTEXTznanstveno časopisjejournalsSlovenian National E-content AggregatorNational and University Library of SloveniaSlovensko društvo raziskovalcev šolskega polja