172 KB0 KB200620202007Justin, Janezletnik:18številka:7/8str. 99-119ISSN:1581-6036COBISSID:1688407URN:URN:NBN:SI:doc-M60MXOLZslPedagoški inštitutSlovensko društvo raziskovalcev šolskega poljaŠolsko poljefaktografsko znanjeučenjevzgoja in izobraževanjeFaktografsko znanje|Cze ć wiedzy zdobytej w procesie uczenia to wiedza o faktach, czyli wiedza faktyczna lub faktograficzna. W dzisiejszych teoriach nauki jest to niedoceniony temat, co stanowi swoisty paradoks. W ćtaksonomiić wiedzy, Blooma, wiedza ta, mimo i jest umieszczona na najni szym ćpoziomieć jest jednak równocze nie opisana jako wiedza fundamentalna, dopiero, na podstawie, której jest mo liwe zdobycie wiedzy na ćwy szych poziomachć. Wspó czesne teorie uczenia - wzoruj c sie na Platonie - o wiedzy na ćwy szych poziomachć sdz , e nie jest mo liwe jej ustne przekazywanie z osoby na osobe. Artyku jest po wiecony pytaniu: Czy przekaz wiedzy, chocia by na ćni szych poziomachćjest mo liwy? Na pocz tku próbujemy stwierdzić, które znaczenie pojecia ćfaktć jest znacz ce dla pojecia wiedzy faktograficznej, którym pos uguj sie dzisiejsze teorie uczenia. Nastepnie przegl damy teorie uczenia i teorie epistemologiczne, które zajmuj sie pytaniem przeno no ci wiedzy faktograficznej. Badamy tzw. wiadcz ca epistemologie, która temat miedzyosobowego przekazu wiedzy faktycznej wi e z szeregiem augustynskiech teorii dotycz cych umys u, pamieci, wiedzy, mowy i komunikacji, a zw aszcza z ide dotycz c przekazu obiektów duchowych, ide teleduchowo ci. Na koncu konstatujemy, i podobne teorie przekazu wiedzy lekcewa spo eczny charakter i spo eczne istnienie wiedzy, z czego wnioskujemy, i znaczeniowe przedstawienia, które przenosi wiadoma mowa, zamieni w wiedze dopiero dyskretny osad, który powstanie w odosobnieniu poszczególnego umys uDel znanja, pridobljenega v procesih učenja, je znanje o dejstvih, torej dejstveno ali faktografsko znanje. V današnjih teorijah učenja je to zapostavljena tema, kar je svojevrsten paradoks. V Bloomovi ćtaksinomijić znanja je to znanje sicer umeščeno na najnižjo ćravenć, vendar je hkrati opisano kot temeljno znanje, na podlagi katerega je šele mogoče pridobivati znanje na ćvišjih ravnehćć. Današnje teorije učenja - po zgledu Platona - o znanju na ćvišjih ravnehć sodijo, da ga ni mogoče govorno prenesti z osebe na osebo. Članek pa je posvečen vprašanju: Je vsaj znanje na ćnižjih ravnehć prenosljivo? Najprej skušamo ugotoviti, kateri pomen pojma ćdejstvoć je vključen v pojem faktografskega znanja, ki ga uporabljajo današnje teorije učenja. Potem pregledujemo teorije učenja in epistemološke teorije, ki se ukvarjajo z vprašanjem o prenosljivosti faktografskega znanja. Obravnavamo t. i. pričevanjsko epistemologijo, ki temo medosebnega prenosa dejstvenega znanjaveže na niz avguštinovskih predstav o umu, spominu, znanju, govoru in komunikaciji, zlasti pa na idejo o prenosu mentalnih objektov, na idejo telementalnosti. Na koncu ugotavljamo, da tovrstne teorije prenosa znanja prezrejo družbeno naravo in družbeni obstoj znanja, saj vodijo k sklepu, da pomenske predstave, ki jih prenaša spoznavni govor, spremeni v znanje šele diskretna sodba, ki nastane v zasebnosti posameznega umaTEXTznanstveno časopisjejournalsSlovenian National E-content AggregatorNational and University Library of SloveniaSlovensko društvo raziskovalcev šolskega polja