URN_NBN_SI_DOC-LT4LNWOL

K a k o te n a l o g o r u s t e j o iz d ani l i r a z m e r i n p o g o j e v , v zv e zi s p o k r a j i n o , z n j e n o t r a d i c i j o in z n j e n o p r o b l e m a t i k o , n aj p o ­ k a ž e k o n k r e t e n p r i m e r . l ) a m i b o k o t p r i m e r s l u ž i l a m a r i b o r s k a k n j i ž n i c a , o z i r o m a n j e n z a m e t e k , n e k d a n j a k n j i ž n i c a Z g o d o v i n ­ s k e g a d r u š t v a , p r o s i m , d a mi o p r o s t i t e . T o g r a d i v o mi j e p r i r o k i , d r u g e g a n i m a m . O p r a v i č i p a n aj m e še n e k a j : le tos o b h a j a m o š e s t d e s e t l e t n i c o Z g o d o v i n s k e g a d r u š t v a n a j t o r e j to v e l j a k o t p r i s p e v e k k p r o s l a v i t e o b l e t n i c e . S aj j e m a r i b o r s k a š t u d i j s k a k n j i ž n i c a po s v o j e m n a s t a n k u o t r o k Z g o d o v i n s k e g a d r u š t v a ; k o ­ l i k o r j e d o d r u g e s v e t o v n e v o j n e e d i n a t a k a k n j i ž n i c a v S l o v e ­ n i j i kot že o b s t o j e č p r i m e r l>ila m o r d a meti p o b u d a m i , d a so se po o s v o b o d i t v i o s n o v a l e p o d o b n e k n j i ž n i c e t u d i d r u g o d , pa je p o s r e d n o t u d i tem p o z n e j š i m š t u d i j s k i m k n j i ž n i c a m p o m a g a l o v sve t Z g o d o v i n s k o d r u š t v o . Z Z g o d o v i n s k i m d r u š t v o m , ki j e b i lo u s t a n o v l j e n o v M a r i ­ b o r u l e t a I(K)i. so si š t a j e r s k i S l o v e n c i u s t v a r i l i p r v o i z r a z i t o z n a n s t v e n o o r g a n i z a c i j o . N a s t a l o j e d r u š t v o iz z a n i m a n j a za d o ­ m a č o p r e t e k l o s t , iz ž e l j e in p o t r e b e , d a s v o j o z g o d o v i n o z a č n e m o s p o z n a v a t i z l a s t n i m p r o u č e v a n j e m in j o t a k o s p o z n a m o b o l j p r a v i l n o , kot so jo p r i k a z o v a l i t u j c i . N a s p l o š n o j e b i l a to p o ­ d o b n a t e ž n j a p o o s a m o s v o j i t v i , k a k o r s e j e j a v l j a l a i s t o č a s n o tudi na d r u g i h p o d r o č j i h . P r a v v t i s t e m č a su je b o j z a s l o v e n s k o u n i v e r z o oži vel n a n ov o in tudi to j e p r i p o m o g l o , d a se je vse bo lj za čel p o u d a r j a t i p o m e n z n a n s t v e n e g a d e l a in p o t r e b a o s a ­ m o s v o j i t v e t u d i v z n a n o s t i . O d S l o v e n c e v \ M a r i b o r u j e p o u d a r ­ jal to zl asti d r. 1' ran K o v a č i č , m o č n o z a s l o m b o p a je to n a z i r a n j e in p r i z a d e v a n j e i me l o t u d i v g r a š k i h S l o v e n c i h , zlasti v o b e h s l a v i s t i h , p r o f e s o r j i h g r a š k e u n i v e r z e dr . M a t i j u M u r k u in dr. K a r l u Š t r e k l j u . P o s e b n o M u r k o j e a k t i v n o s o d e l o v a l pr i u s t a ­ n o v i t v i d r u š t v a in n j e g o v e g a g l a s i l a Č a s o p i s za z g o d o v i n o in n a ­ r o d o p i s j e in je b i s t v e n o d o p o l n i l p r o g r a m t a k o d r u š t v u k a k o r g l a s i l u , k o j e v a n j na n j e g o v p r e d l o g b il o v k l j u č e n o p o l e g p r o ­ u č e v a n j a zgodov ine t u d i p r o u č e v a n j e n a r o d o p i s j a , l a k o j e d r u ­ š t v e n i p r o g r a m d o bi l i z r a z i t o d o m o z n a n s t v e n z n a č a j . I)a so z a č e t k i z n a n s t v e n e g a o s a m o s v a j a n j a bili s t o r j e n i p r a v na d o m o z n a n s t v e n e m , p o s e b e j še z g o d o v i n s k e m p o d r o č j u , j e n a ­ r a v n o : to j e p o d r o č j e , ki z a n i m a š i r o k k r o g l j u d i , i z o b r a ž e n c a in p r e p r o s t e g a č l o v e k a , in ki j e m o r d a bolj k o k a t e r o k o l i d r u g o t u d i n a j š i r š e m u k r o g u d o s t o p n o . N a t e m p o d r o č j u j e t u d i že bila d o k a j s t a r a in m o č n a t r a d i c i j a . O d S i m o n a P o v o d n a , k i j e vse ž i v l j e n j e z b i r a l p o d a t k e o d o m a č i p r e t e k l o s t i , in A n t o n a K r e i n - pl a . ki j e v s v o j i h D o g o d i v š č i n a h š t a j e r s k e z e m l j e p r v i p o s k u s i l 1n