cS ** J3>: QA « DAVIDIS TENIERS ANTVERPIENSIS PICTORIS ET A CVBIC VLIS S E R,MIS PRINCIPIBVS LEOPOLDO GVIL ARCHIDVCL IOANNI AVSTRIACO THEATRVM PICTORIVM, In quo exhibentur ipfius manu delineatx, cjufque cura in xs incifx Piiturs , Archetipae Italics , quas ipfe Ser.mus Archidux in Pinacothecam fuam Bruxellis collegit. E I D E M S E R.M0 PRINCIPI LEOPOLDO GVIL- ARCHIDVCI- AB AVCTORE D E D 1 C A T V M. rvw mm vrem SfWkMJ^wtik«K r i ■ :> • . - aB ANTVERPIiE. Venales extant V-V ■ Apud IACOBUM PEETERS, in foro Calccorun* fub figno Montis Agnorum. M. DC. L XXXIV. Cum Prwilegio Regio, y ... > i. JK. Ji~ x < ■—■ • ( V. * .. J •T i % ; (UM) 8 > . x. .-■• . v- • . ^ ? j -. M •• h * - <>- \ > \ ■ r - - ■ ■ ■ . ■ : • ' \ x ' ■ ■ .• •■i < ."*" fli-. *t • -' • . r * t f ■ ■ . . — ■ ' f t f. i 2 ■, ... ■ SPECTATORI SALVTEM Abulx Archetypae, quarum imitationes hic vides, non ejufdem formc aut magni-tudinisomnes funtj omnes tamen revoca-ri oportuit ad eandem , uc majori con-cinnitate fe tibi fifterenc in hoc libro 5 ^Qualis & quanta fit unaquacque Tabula Archetypa , fi quem fcire juvet, palmos unicuique ad-fcriptos, & palmi hic in margine appofitam magnitudi-nem metiatur, Si quem vero deledtet videre numerum Tabularum totiufque Pinacothec* Sereniffim? fu? CeU fitudinis, uti jam Viennae ere6ta cft, conftitutionem,fe-quentes paginas revolat, in quibus reperiet quanti operis fuiflet reprrfentare omnia j Immenfi utique laboris, 8c temporis confideratio , in jam utcumque etiam prove&a setate & ( qux caufa omnium maxima ) Clementiffimi Domini & Moecenatis mei in Germaniamdifceflusopus abrupit:ut verofimul Italicasomnes Tabukhoc inThe-atro reprsefententur Jibuit & fc quentem addere Schenam, & multas etiam comprehendet,qu? antehac Viennse colle£tas fuerant,nec ad meam notitiam nifi per literas fingularis amici devenerant. Earum literarum de hoc ar-gumento agentium partis exemplum hifce fubjungo fl:u-diofo Ledtori confiderandum : ibi Statuarum , Tabula-rum, & qux ejufmodi,ipforumqueArtificum nomina & numerus indicantur. Vale,& fruere labore meo quando & ego velim favore tuo. D. T. Exem- 1 1 Excmpium partis Litcrarum de quo fupra. i D Pinacothccamautcm quod attinet,il-lius copiam acdiverfiitatcm idonee fatis ex-g! plicareperdifricile; proinde fuffecerit bre-gvitertantumjoci, feuPorticuum faciem, Tabularumque difpofitionem reprxfen-tare. Ingredienti locum ipfum tres fe primiim oblongae Porticus feu Pergulx offerunt, in qua-rum coeco feunonfeneftratc Jatere vifunturdifpofitx Ta-bulx feu Pi6turx,inoppofito autem eoquefeneftris inftru-£iro,Statux Bafibus altioribus impofitx cumOrnamentis fuis.grandioresplerxque & pnfci opcris .ponequasappen-fx parietibus fub feneftrisjuxtaque pidtx Tabulx. Porro inter alias multas ante-hac tibi non confpeftas fenx cer-nuntur hic Senioris Brugeli; manu deformatx totidem Menfium varictatis mira colorum vivacitateac proportio-ne.eaque penicilliIicentia,artificio,indu{l:riaaccuratiffime elaboratx, adeofanead vivum reprefentantes utfpedlan-tium oculos fallere queant, res ipfas, ncn figuras earum apparere arbitrantium. Has aliae fubfequuntur cujufque generis & argumenti. Numerum omnium & Au&orum nomina Syllabus litteris hifce meis adjunftus.indicabit. Subfequuntur Hortenfium (ut ita loquar) rerum fimula-cra, Floras hortorumque divirias quafcumque & delitias reprxfentanra. Inde tum ad interiores &fpeciofiores Of-ficinas pergitur, carioresac rariores omne gcnus Tabulas exhibentes, iucundiffimo fimul acdeliciofiffimo oculorum & animi peritorum pabulo; ut menfium, nedum hebdo- madum madum mora opus habeant univerfa fingulaque pro di-gnitate atque ad fatiem intueri, confidcrare, cupidi. Du# alias Pergulashinc digredientes excipiunt: minor una , Conclave quoddam potius quam Porticus dicenda, quc varias tam Italicas quam Belgicas celebriorum Pidorum Delineationes Autographas pennafa£las ordinate ornate-que diipofitas reprefentat: major altera, majores etiam Tabulas pro loci proportione exhibens. Succedit fpacio-fior non jam Porticus aut veftibulum aliquod, fed ipfa Minerv^ do6tioris Atrium vel Aulaj pedum non minus centum & vigintilongitudinejlatitudine triginta; Hic vi-deas ampliores quafcumqueTabulas artificiose Belgarum plerorumque manu depi£tas ,qui nupero ,auc hoc ipfo fae-culo floruerunt:Quintini puta,Ioannis Maffifij, loannis Malbodij , Francifci Flori, P.P. Rubenij, Antonij van Dijcko&: aliorum infuperplurimorum, quoslongum ni-mis hic recenfere. Ac ne diutius in hoc Atrio (ftridim enim tantummodo ac veluti percurrendo hascipfa refero tibi) fubfiftamus , Bibliothecam huic Atrio contiguam, cum eaque ,angulum facientem ingrediamur: Nec in eataber-naculum ( quod minime mihi promptum aut propofitum, fixuri.) Recens illaquidem & adhuc in cunis; memorabi-lium tamen Librorum penu: ut etiam nimio & ad ufque tae-dium prolixiorem fore me verear, fi vel eorum dumtaxat Librorum qui Artis noftraerem aut rationem tra£tant,nu-merum,nomina, infcriptiones,argumentacommemorarc inftituam. Ibi plurimorum Declinationes, eorum qui a:reis ligneifve fculpendis laminis excelluere qua^vis artificia: tum lllorum quoque qui miniatura ( ut vulgo dicimus) feu aqueis coloribus pingendo nomen obtinuere, diverfa opera. Claudit agmenfpatiofiffimaomnium ItalicaOffi- A 3 cina, cina3jam-jama tc (utintelligo) omnibusaperienda,tuoque Pi£torio in Theatro ftudiolis Spsftatoribus particulariter reprxfentanda. Hic fubfifto & taceo , avidilfimecjue ejus a te vivam jucundiffimamque repntfentationem expcdo, prxfenteshas adjungenslmaginesmeliori quapotuere ma- nu hicdelineatas&inxs incifas,quarumunadifpofitionem Porticuum exteriorum cum Statuis repraefentatjaddi po-tuiffent plures,fiid temporis brevitaspermifi(Tet,colligcre hinc meliusquamexmeis literispoterisqualesTabulxan-tiquisltalicis accreverint.Yale. CATA- C A T A L O G V S N O M I N V M PICTORVM- A. Albertus Durer. — uimfrinver. — Aldegraviiis, Antonm JVLoro. Antomus uan DijcL Ambrofim Bofcbaerto Adriaen BrouVoer. Andreas njan Artvelt. A. Adarienhojf. Ambrofius njan Vinnen. Adriaen Gerardus Dau. GotiZjales de ICock. \ G. de la Tour, H. Hieronymus Nipho. Hoefnagel Senior. Hoefnagel Iunior. Hieronymus Bofih. Hans Holbeen. — Hemskercken. Henrick de Clerck. Henricus Bles. Hermanus Hermit. Hiepfchen JVlarten. — Holfman. Herman Saftleven. Henrick Steertftyck. Hendrick D.r l mmM mmm* Wm k ^Slia ■ wmWi '.fttJL I I iiiil!ilpi!iii!!!i wmmmmmmm iliiUIVRlSlUI [HlUllWW inmwxiwwuMw Wi HIl 11M ■V'V-v mmfa wmfflmm m., ■H wmm iiTf.ViXl» ^mi^jViiJl1' msm0 111111 WSi f/W////f////////f/////// ///'/' mmmm 18® MWtMmm, WMMmm WkWwmk T.Tihiin ji. yAlu..5 Lata. L.Ver/irrmjn iuni.v /T f lAfvrjkrmm iunior f. ■ rmtcrct j. i'ilb> -4 LaU. ? 7 Mcolau* a iontc Venetonun fiux LXXXJT. jln/10 y.-f 78- ii VA , ■ w I. Tinftrct y Sehnffianub Vauvitib, Vfnetpvum fiux LXKXKJo JS7T. / omxn P.VeroncrP. Ci.AUa.CLa.ia. 113 • v. Hou d.tlj". I -4 Schiauonc /. 6 Jlta. ^Latv I e §1 s '.'.\V: \\\ -js^^mm im.Mm £. Bccl Jt io Jlm 16 Labt . I. Caria.ru jtuix.it. zr.i/nuSrmir/ 5 Jlta..$ Zata. IJPtSfehf. Jl T.Tlhna iumor I.PalmaStruor f 8.4ha.5 Lata. " W SJLyrAouiksf t 11 / miM py III/;''. iSfteMI ..... ffln fn ffiffl iMii wWfrti ■ i. wmMm ®ii NMMm I.Taima Senior jp. ' ZJha.sLata. i 88 £,r*oeljC I wmtim-j n § i «<,»»1 I ' Palmn Senior ]>. 20. Jh'1 u'" T .Hiftlctius Jc < /r -T ,..; ■/ ' ■>f,m 1 v-v? 1 T'' /ff.wt-m ' !i|i vr;i'.r y J T iilt: i|l f!|l >V.i!.. ■! . i i; i '1,1 ll. I "jiifjfi B ii "4 !r,'l,'i w ,fi!i I 'V 'iliMiNii m „11 ij i ■ "111 BrflM*'- fe ' f '} t 4 ■|! ;• kftp-. • ■' B ■■■' i « • i fi? ■ i" v Js .mr" r: ;■• '■■'s ■ s Uv i I»/ . ^mmi |i !: Iftlf lir i..l| l|iiri lii ■ Mal ; • I lirf S-t V j;.\>\- L • ' S i fii , f:nu • I ; .■•■ :( 'I '!|U"1|!li i fti1"'''' ' r |i HMwH .■•'■■ |f|! || ''I V J, " : J f: ■ ! ; r. «i m- JISjPji.fi;- i|j ' Ij l'! iii; : i ! • (,! il;'|il' \m r .'i l!1' i II ll', '' ||l , I ,, .1,- ■ ■! Viv ' ■'!:, , ■ M ■: , . li il,.|i:isvfc p [ r . 'i m i' I' ■ ! k m » mj: I, , j* >■ r ; 11! : \ |WJPhM W&fys IflMHflflM 1 S1 J MMi^^^tfmm ilit Ml ;. jt' v Iwl lllfW mMk Poriicuutn rostxfclus. ______- =7 „ • rJiocca iwitim.sbtuiczti yrt brtrjtorUtu! jcrt ccjualu lonmtuljjmor: uilicct isf Utitud: iy.Hit corretjonJcnt trei ojficincc majons loyitud: uusdcm, latitud +f. umfcrdua rm^ ^ j-.Cfo.Jculji