SERMO AD IVVENEŠ, QWSA, cris ordinibus jnitiari,6č examinilefcib mittere intendunt. cum epiftoiio I * Vu* ad Hieronymum Gebuilerum,S£ te/ /*+ fponfoeiufde* LIBELLVS LOQVITVR. Quifquis honorati fubter tentoria Cleri, Diuin* captas munia militi* * Vtere pradcripto iuuenis ailtiflfime noflro 3 Emenfus uires ad mea dičta tuas* Tu quoqj quem penes eft delečlus munus habedf 3 Ex me, qui rtomen dent tibi rite, legaš * Ne male dum cautus Chrifto ccmfcribis inermeis 3 Pr&ceps cum uano milice dučtor eas,) PkG. M 11 j M, Hieronymo Gebujero Gymnafii fdmtn« xdis ArggrL moc eratori uigilannflimo Iac/Vuimphelingi9Seletftan?.S* ’ Efyderius Erafmus Roterodamus, Ger/ mani« decus,hinc abiens rogauitjhanc Cancellarii Eboracenfis orationem a me, noftro Matthi« Schurerio imprimedam 'dematdan,quod ea futurisChrifti miniftris plurimu profuturam atbitraretur, exopta& ad facradri myfte ria 3 fummumqj facrificium idoneos eligi facerdotes, qui non tam ecii, quam dei caufa ad id ardui mu/ neris afpirarent,qui uires fuas prius emenfi, fi ear/ nem SC lafciuiam, fipalfiones edomare diuino dučto poiTint, infeipfis forent experti. CurriturpafFtm (ait Bernhardus)ad facros ordies, SC reuereda ipfis quoqj fpiricbus angelicis minifteria, homines apprekendu t 3 fine reuerentia, fine confideratione, abftinentes reme/ ‘ dio nuptiali,& in omne deinceps flagitiumeffluentes. Eflfet aute fine dubio melius nubere qua urq SC faluari in humili gradu fidelis popu!i,qua in cleri fublimita/ tc y ČC deteriusuiuere, SC didričlius iudicari* cui alludit diuus Ioannes Gerfon de uitafpirimali arama: his uer/ bis.Rara fitelečtio in facerdotum introdu&ione,pro/ pterea malum illud tam late ferpit, q? multiplicantur iuuerres,inutiles,& tubrici facerdotes, de quibus ftulrif fimueflfperare,quod poflfufceptum facerdotium,ca flior fit eorum uita SC honeftior, SC non porius diflolu tior quado iam habent illud,a quo prius ex mala uit« farna formidarepoterant expelli,ficut Si deftolidi^ et ignauis? qui ingcnium\qni§^ttcris non intenderunc $dagiu loannesjjdd didleit^ea dominu Ioan/ pem dafficile eflfe difciturum. Quamobre Hieronyme iucundiflime ? tuis oro perfuadeas difcipulis} ut priufcj fe cotinenria: terribilibufqj facris adringera; temp tet , hunc fermonem legant 3 aut ex te(ueluti nuper elegan tiflfimu Stephani Hcefti Heidelbergenfis theolc^i fer monem)audiant 3 ne in cleri numerum obiter iam a ferula aut repulfae metu liberi, mox pcr«faxum s * ludum 3 leuitate 3 lafciuiam 3 blafphemias 3 ca:tet aq; im/ mania uitia pracipites diffluant 3 ac ubi uel infcida fua uel malo ui tx exemplo 3 plures animas orco 3 qua olim/ po trafmjferintj ipfi quoqj in ftygias tadem flammas perpetuo cruciandi mifere dimerganturmeceffe enim eft ut.fcandala ueniant 3 ue aut ei per que fcandalu ue/ nit 3 8i nune maxime 3 cum & fummo 3 aliifcp pondfid/ bus in reformatione neceflaria 3 ab utroqj clero aures obftruantur* Cenfores deniq 3 3 & iudices eorum 3 qui fa cris colla fubiicere gefliunt 3 ueluti pater 3 & fumus ami cus pbfecrOjUt habitasetatis 3 dobrina,ac morum ra/ tione 3 nec prece 3 nec precio delmiti, in hoc diuinu mini/ Iteriu ineptos alTummat :) tamqj graues 3 6t condantes fefe prebeant 3 ut eorum cenfura: 3 uel(utaiunt)exami/ ni adeffe uereantur 3 qui adolefcentia fuam bonis nf/ glečtis literis 3 aucupio ludo 3 fcortisconfumpferunt 3 6C armis a latere pendetibus 3 ut Sradiot£e 3 ut Carnifices prodire audet.ne fi huiufcemodi dolidos 3 & fceleratos (in quibus necp fcientia 3 neq; religio )ad fumma fidei nodrasdignitatetn admiferint 3 minusCbridufepaf/ mico&adama/ fum diiigere, minus Chridum futuru iudicemdmere a 2 uideantutj quippe cui tale^miniftros(qui Bernhardo tefte,non modo norplacn^/ed magis irritant)in ani Bodem fermo/ ma rum pernirie,in populi ruinam 3 in omniu murmur se quo fupra, in facrarum rerum cotempuitn delignarut* quomodo^ni aliorum animabus faelicker praeerit,qui fu x ipfius nullam prorfus habet rarioneC' quomodo purt-facrificabrt, qui uel a thoro fordido ad aram(qd de r^hus fub uili uefte fraterculis 3 uel in unius eoru pri ^orgius Gvm miciis Georgi us Gemmiger tetiatus eft)uel ab ara ad IB ’ scr " fcortum eueftigio fe tranffert 3 quomo Chrifli legem 5 quomodo anim* fmortalitatem^ quomodo pudicitia alios docebit, qui ne ipfequidegramatic# rudimenta plane noritfqui nihil philofophia: unqua imbibit, qui ab adolefcentia fua calamiftratus 5 & nočtiuagans, pu ellas 5 & fcorta inquietifllme,libidinofi(rimeqj(pudore cum pudicitia perdito) fit infečtatusC'qui nec de diuini nominiSjaut diuorum(ut Valentini 5 et Quitini)abufu/ nec de fuperflua ? & maliciofiflfima uini(quod bos ab/ rueret)compotatione 3 nec de obfcaeniflimiSj SC impu/ riffimis uerbis erubefcit/alutis propri# immemor 3 fa mx (uae negligens, ingratus ei de cuius fanguine uiuit, z\9 conteptor fub quo iudice ftabit,Ha:c pio zelo eo^ examinafcoribus 3 q ad facerdotiu feflinat, dičžta uelim« qui uero in achademiis uniuerfalibus inertes, & ieptos philofophia; gradibus ornant,eos q paterne admonu' crim(fi lubet)in diatriba noflra ipfi poterunt indies co templari. Vale ex Argento raco, cuius prudens fe na/ tuSjErafmum notirum^ob farna excellentis dočlrin^, Heinrico Ingoldo dičtatore 3 finguIari honore nuper af fecit 3 fed & pheriq? ex politioru liceraru cultoribus, illumCte interprete) hi^jnagicer exceperunt 3 Sc iiianv & deuotiffime po teft fecu meditari,femetipfum inter ordbnanefos,quafi unumadefle ex duodecim circufedentibp Chriftum in ccena gIoriofa ? quos duodecim apoftotos,tunc Chri ftus ipfe dignatus eft in facerdotes adoptare, cu dixit, Hoc facite m meatn comemorationetiu Huius ergo ca: dinis dignitas 5 longe fuperat ueteris olim tegis uetuftu Aaron facerdotiu, huius ordinis fubfimitas celfior eft angelisjfacultaspr^ftantior caeloru uirtucibus, Etera ordp ifle is eft,que deus dei unigenitus in tenis perfe/ ipfum in ara crucis adminiftrauit, SC iam cado regnas, apud patrem exercere pro nobisnon definit* Et quem excrcendum iti eerr is^pfis agbfliiis, SC eom fucceflb/ ribus facerdotibus feifosriTfaeculi dereliquit« Quare agite o prasclari fei/enes irTpref biteros* i* fenes 3 hoc eft in facrumsftud facerdotum collegium adoptandi 3 ma/ turo uobiirum, dcliberato Si dffinito iudidorem tam arduam 3 ^m faftam pro eius fuperexcelfadignitate 3 pro ouere tanto,et tanta grauitate penfate 3 atq$ aniad tiertite*Et iam non palTim(puto)accedetis(ut jfolet fi 't?l^fLKnfoknter 3 procaciter 5 aut proterue^ut quafi im probo mre uendicetis ab examinatoribus ueftram ad/ mi$onem*ErudiGffimus em'quifpiam 3 & exerdtatijf/ fimuXfan4iomo tališ leuitatiSj dC inconftantt# retro abiens, aptus efl regno dei. Et fančta gaudebit ecc^iiaSnc fibi in facerdotem no ordinarij omniuanitatisaento adeo facile circumfertur*Quali em cordis 3 6£qarida deuotione fe ad faaos ordines ingerebat 3 qui (ic uičtus impatientia 3 quosnon ualuit obrinere^Tacros ordines paiuipedit 3 & eos nititur 3 qucd in (e eft prope blafphe mare, Nosautč ifta cogimur de praxipuis 3 & Audio/ filfimis literarutn fcribere^ut difeant mediocres ne di/ caindočlij&rudespatieter tolerare, fi quado afacris ordinibus fapius p iuAosexaminatorcs arceantur * Qut nem fin t admittedi. ex parte fcientia?, C Quiauero de medioeribus iam fermo mcidtt, uelim omnes intelligant ordinand^omnino eos reiiciendos femper^ ubiq> afacris ordimbus 3 quiin dobrina bo/ narum literarum non adbuc pemenerint ad Aatum 3 faltem fcientia? medioere* Mediocres profečlo repu/ tandiniilloexiftunt modo > quigramaticalium litera^ expertes i 6Cinopes J eam noncallent gratnatic^ fcien/ entia 3 quafaltem latinos codices maxime facrosque/ ant prompte 5 expedite 5 dC fecunduintegrirate iuAam legere 3 & fenfus aefententias literales ut iacent ? eorundem iibrorum rite fecundu ordinem coArucAdis .A Patoma prjmo nitjo* exponere 5 SC hoc noti tardiuf^lle/ed faciliter'quidem* unde appareat eos.nAi terier 5 aut leuiter iiteras ap/ prehendiiTe.fcd fci£nci« SC conftručlionis pofleffione habere racJicatam, 8 Cquafi cofummta. Igiturquicuqj facras literWiel omninolatinamlinguamperpera le gunt,ud^a legendo aiufta f«pe titubantferieuerbo 01111,1*1 ta tardoporundem legut interuallo, ut nullij lingu ^.latin« ufum exercuiffe uideantur. hi interea a ^ lapisa^anturordimbus 3 quoadufq}pftudiidiligen/ tiačuaferint indodtrina literarum peritiores s Qui non funt admittendi ex parte natur« * C Similiter qui natura defides funt^uj obtufo^craffo SC tardo ingenio,S£ qui denicp ipfos facros fenfus non ualenteKprimerejud intelligere 5 abigendi funt, ut u el aliis ardfidis natur« fu« magis accomodatis fefe ap/ plicentjUel uberiorem 5 & diuturniorem exhibeant di/ ligetiam ad Jftudium literarum,quoufq} ualeatfaltem inter mediocres gramadcos numerari. Inguibusme/ diocribus tam alta requirimus gramaticalis fcienti« radicetn j^tn firmam ,tam fixam.)Ut fpes fit,q» ipfi (o/ lifme aliis dočtoribus ex folis libris, SC Audio ddigenti queant indies magis 3 SC magis legendo 3 atqj fludendo proficpre* Qd fi ad hanc fciend« radicem non adhuc perueneris chariffime ) SC o amandflime 3 ut iufte legaš SC expeditC)Ut faciliter §C prompte coftručlionis fetv fum exprimas ? fi no talem te fendas ? ut ap«d teipfum iudicaueris ) noli(tequ«fo)p meram pr«fumpcionem teipfum offerre examinatoribus ♦ Noli eum gradum fupra te in ecclefia dd qu«rere*cui neqj nune, nccp to/ to uit« tepejre uaicbis idoncus minjftrare# Nam ance fufceptos facros ordin^qui hi tum non euaferunt, raTeTud nik| hunc mediocrem (la/ l| uidimus poft fufce/ ceptum faceroptium,in aliqua eos literatura profecif fe,fcd Temper ftulti,Temper ffolidi ad d^repitam hta tem tales pmanTerunt.Et propterea ajAdrudem ple bem exiftunt huiuTmodi, etia de manife{fcrf|»^rantia notabiles,inmagnu fcandalutotiusfančti f .'~ Pia admonitio ad iuuenes,& de mori! fllGItur quifquises probus, SC ftrenuus iuuenis, fic tecum po tius couenit meditarhNolo inter feces cleri/ corum numerari* Nolo ego nobilitatem fančti ordinis per me uiolari*Ex hac naqj ftoliditate, ex his tenebris ignorantih, illud deplorandum magnu malum per to tam dti ecclefiam oboritur, ubicp per uillas,& rura ruftici,& rurales abudant facerdotes,parti q fordido, SC feruilife exercent opere, partim qui tabernis, ingur gitationibus,& ebrietati fefe dedunt, hi mulierculis ca"'-, rerenon poTTunt, ifti ludicra Tequunturadtalos tota die SC theTTaras, SC huiufmodi genus nugaram* Sunt qui uanitatibus uenationis, SC aucupii temporaconfu/ tnunt,<5£ Tic uitam deducunt tota omnino defidiofam, SC irreligiofam ad extremam Tenedutem,neqj aliter fi eri po teli* Nam cum ifti omnes bonas li teras prorfus ignorent,quomodo poflfunt in lečlione, SC Audio profi cere,ud ddedarif Quin potius abiečbs libris,&con temptis,ad prhdiclam miferam, SC in fuauem uita un diqj conuertuntT, quhrentes torpori Tuo, SC ociofitati in talibus nugis TatiAacere, Quocirca o boni iuuenes umnem jftam reiečtionem ueftra ab ordinibus,de qua prauorum Tacerdotum* b conquerimini,grato pc,ius %fdpite animo^ijdiu non fcntitis in uobis acrede^dertenftiagis ad legendum 3 & fludcnduin IiJ>ris legis da,|his fordibus, & fabuli ua nitaribus im&ariam perpetua 3 aut iaduram patiutur, ut manuu ct digitorum diuaricationem, aut iluporem nonkeik apparentem^eu kvcipience cculoru aibugine^autalia X eo ru tegrl oidine 3 ’qua; eu^dat^nondum manifefte temperta eft aut qučtež?alio ila^nte defečtu(nam de manlfcflis facite iudiciu efh.Verum inhromnjbuSjUt tbcra gaudeas, SC teta confcientia, o p/jobe iuuenis 3 hoc fecurum audi 3 & accipe confiliu*q> lin his 3 aut re/^ liquis huiufmodi(etia ©xiguis)uel ipfe de%£ds taueriSj uel alios de tedubitare credis 3 uel audisVub/ tnurmurare 3 femp rem to ta grauitati maioMŠ toris panditOjtiihii celans, aut ulla arte mtera tegens" debilia, fed eius iudicium cum omni patienna 3 SC gra/ tiaexpečlato 3 paratus in his omnibus dus parere man datis.Nam fi arte aliqua 3 aut tua folertia his ocultatis ad facros fubrepas ordines,per tota uitarn 3 aut tepre met pondus x^rx cofcientte, uel fi abfolutionem me rueris (qux inmuitisfokjm apoftolicorefeiuatur)te/ neberis tame femper 3 c« eulpa: occurrit memoria 3 la/ chrymis pcenitentiže tanta deffere pradumptione.Ne ergo facerdos fueris femp pplexus 3 & anxius 3 aut falte tepe pamicendus 5 age pitcuenias in his omnibus p fim plice 3 .& nuda horu confelfione taciem dd 3 exprimes omne latens uulnus pr&ripuo examtatori 3 & fecurius podea accedes quottidie ad tati altaris fac^ myfteriu* De his qui fyrtim 3 SC per mendacia ©rdines adequuntur» C HOC loco abominabiles de© exiduntiliiomnes SC finguli 5 qui fubdola arte 3 fraude 3 furto 3 per faltum 3 uel medacio 3 aut cum fcribis 3 SC examinatoribus muneria conuentione(quse redolet labem fimoniacam)aut qui carnalihis beneuolentia 3 abfqj examinatioe debita ob fciaent fua nomina in ordine admilforu redigb Et tanto b* fecu crimine cotaminar^r c^mes,^ inuoluunt ' 5 frau/ dis SC fačžti confrii 3 c<^eran i 'i£s 3 & confentienres.uci fi de cxm mftrudior t^aifpia^ fiue ipfe admiffus fic/iue minime, taniti in tanta mukitudine pro altero fodali examination|'/e fupponat, SC mentiedo alterius notne projVd^^minanbus, ifte a fufcepto ordine merito redditunufpenfuSjSC ad omnes deinceps ordines inha H^_^^^perpasnitentiatanti criminis mereač* ab/ folui ab ecLj q habet {eiufmodi facultate*Talis quoqj fe ingerens 3 nullo potitus ordine ? nec forte eos quaeres 3 fed procaciter cotemnens 3 fdat fe interea manere exe/ crabilem 3 extra mirnem fidelium 3 quoufq? mereatur debita cumpcenitentia abfolutione. Similiter quifefe uniuerfitatis alicuius graduatos mentiutur 3 ut euadat examinatione ? autquialiis fimile perhibet teffimoniu pro eis mentiti 3 execrabiliter deftriquunt 3 quoraperdi/ torum hotnimi cor fathanas teptauit mentirifpiritui fančto., Qui starem annoru 3 cum incerti finc 3 afterere audfentjinter mendaces computantur*Multo aute ma gis qui in his certu fibi fingnut mendaciu,cuius culpae fepefiunt parentes partidpes(ne dicam etia impulfo res)qui propter ambitione fecttlarem 3 ut iilios i cleri/ catu trudant^audent letate fatis proueda filiis multis modis nuncupare 3 aut faltem fonmiare 3 nec deum,nec ecdefiadei in re tanta iufto timore metuentes, Nam paupertatis inopia grauati, per filiu facerdotio intru/ fum 3 fperant SC expečlac uitam lautiorera. Hic nemo putet ullo modo ad fandat elemofynae opera ptinere ut pauperes 3 aut pauperum (iH citius pras ališad ordi nes promoueantur 3 non eni in carnalem } SC corporale fnbu^itionc 3 autuIlum' temporateordinis tacri gratia erogada efl. uultus potentis no efl honoradus, ita necpauperis prsna honoranda dl* aAcocbti quis,ut faciljus admittatur, fua i jsl parcntu tur^uos copetens acetona, esc oonoru morum proDi/ tas inagisexornauerit* Atiuimanitatis Sčgratias pro bitas fepe lucefcit in natura potiusliberali 3 qua 2 (e Ter nat dcnea,& condignacum corporis,tum animoemu di:ia, nec mdibus ateenrur, feruilibufc^ operibus 5 ubi ince(fus,uukus petsrior udtitus no rulticusfionccck: ncisindecorus. Deudbtu,6C aliis ciericoindccoris, pro/ pterquai reijciendi funt, U VErum niulto magis magno uituperio digni furtt^ im.no ab his iacris ordinibus ksngius arccndi,qui uani tate udlium gloriolagaudentfpl€ndere 5 aut laico atmi du lnccdences^ruhilominus audende ofterre exatnina dos,qui profufos capillos,^ comam nutriunt capitis, qui faciem pres le ferimt luxus 3 kuitatts 5 & omnis info kniia:( Jicet liceradlTimis) facer ordo conferedus non dl,qtioad certa figna,feu teftimonia econuerfo edi/ dspntfanioris animi, 8C melioris moddtia:. Pc as qukontraxcruot. b 3 i Luxurfa ^ CtRESTant pr«ter nxc$UH ia grauiffima qu«dam ipfis canonibus annopg^ ^cf tri^prgcontračtato ma/ trimonio implicatictmt 3 6č reliquahuiufmodi 3 qu«qa raris SC pa£cioribus pertment 3 nos eaconfultopraster mifimus ; a Msritioribus iuris perquirenda* Illudunum finguiis ^omnibos incomune dičtum efle uolumus. O.iHcSrhorridi fceteris fui 3 uel canonici impedimenti ^ttjpOs fecretius funt confcii 3 ad facros ordines nuilo InoHop^vefumant accedere 3 nifi ut ueremiferi uiuere uelint facerdotes (ut diximus ) uel asgr« SC molella: cofcienrisEjiiel ad minus dur« SC rigid«per totam ui/ tam pcenitenti«* Exhortatio ad fubdiaconos* d Superefi: aute nune o praclari iuuenes 3 uos quafi ad miflTos 3 8č in fubdiaconatu faltecoaptatos generatim otnnes ailoquamur,SC exhortemur indno,ut tam fub limibuSj SC diuinis faerametis ini tiari, &iam ordinarij deinceps omne fcelus 5 ome jflagiriu 5 omnecriine^ tur pe facinus, oes uitioru fseces longe fugiatis SC detefte mini. Vir tutern uero oem 5 & probitate fečlemini 3 caiti tatejpietatentjpatietiaomnejSC omne charitatem. De quincp,uidis pr«ripue fugiendis* C Verum quia idfermone exigeret longiorem. Nos quinqj tantugenera uitioru paucis expediemus a uo/ bis fumopere deteftanda 5 q> ex hiscitius oriri foletfre quens 5 & turpis infamia in onmem clencatum. Luxus igitur impuruSj SC infana carnis libido primu abomi/ nanda ell^ut caftiffimo uos corpcre fei uetis no modo ab omi ačtu impudico. Si libjdinofo,fed etia ab omni fpecieprurietis hbidinis* Apollolo c lama te., Ab omi c ' > , 1 ■ jraoini 1 ^ biben. H*c no . £r ucn:oru uU prcccs &L.act (litupenu » j pernjoofa f< i tjuaapuJp' 1 mulanrur Si amplis pro. . ftaimulard j udnulUmo ^dliinoL" oiiikiuiij . &0iiiutn >;r nec curamc I Per iflospr- fotrionu S ^pocu, tattni tu, ^ndoci fpecie mala abftinete at^ctittL Fugite fornicatione u bi nobis prohibet' ncn fo^^hnbitado/ed SC ois fa miliaris,aut fufpidofa corftifeiML^ mulierculis* Na qui tagit pice 5 coinquinabit?j SC caro noftra [ragilis no minus prona eft ad ruina( ti affuerit leuisjjccafio) q Itupže aridas ab igne proximo facile acceddnf. Deide Ira ° a feruida ira nos teperemus oportet } ne iracundia furore rapiamur 3 A quo decet nos fempe^ hiberi. Hic nobis ois percuffio uioletaprohibpm*^^. crucntoru ufus armorum^cum arma facerdciu m finr nar . preces SC lachryme,& leges ipfa: prohibendo canunt uituperiu de clerico percuflore. Tertio 5 illarapax SC Auarfrfa perrutiofa peftis auariti# procul nobis uitanda efl ? de quaapudpopuluomnes pene facerdotes ualdeinfi/ mulanrur SC notantur 5 quafi ud quodfumus auidi ad amplas promorioneSjUel duri 3 & tenaces in retinendis SC cumulandis pecuniis, erogadoem admodum tenue ud nullatn exercentes in opera pietatis*Proh pudor qcallidi notamur in contračlibus^cum fumusempu onideditiftudiofe 5 SC lucrofis uenditionibus. Hiagros conducutj SC uberiora pafcua 5 ut brutorutn armenta, SC ouiutn greges pafeantur pinguius, non cogitantes, nec curantes de pafcuis, ud propriarum animarum* Periftosprophanatur, SCcontaminatur honor fančti Gula& facerdotii* Quarto Chrifto docente caueamus ne cor da noltra crapula grauentuij SC ebrietate, ČC propter hoc potatorutn lngurgitationem, SC tabernaru ledu/ litatem fugiamus* Nam ruhil turpius crapulento^ SC ebriofo clerico. Contra ocium SC defidiam* - - C[POftremonals<* '“'["Nil P to| W«in^ m, '‘»Acontf, * h uacnh ^utictffa 'fonamus, Vtnf/ :magis(j£/ :uneniaiw iiamusi itcrdotia Uerum, ubufdara nngimui ostema/ Mocidla ucun^« 3 5; jAfi<5< ^me/ ditationem, Praseipuu aute«^|»^|a inertemtorpore pncftat remedium lečlio rm olutio libroru kgis dri,& fcnpturaru^uos antcno^fančli patres 3 et dočtores edider unt.In quoru opufculis iaperilmprel/ done abadantibus polFunt uelmediocriter eiidiri, ua num & iucundu colligere folatiu, Et ut mani^js arti fexpra:ter opella exterioremerciu 5 habetofficin operiSjin qua nifi p uarios dies diligenter operetunj facileper artemlucubrabituruit«neceffaria*J^tnos pr&ter dei temp la & facelkpn quibus orantes quoti/ die 8C pfallentes 3 quafi merces exponimus uiatonbus, exercere debemus officina fludii interiore facra lečlio/ ne 3 & cruditioe^ut ditefcamus in dočlrina^ne uit« aster na: nobis defunt neceffaria* Ociofi ern ab huiufmodi opere fručtuofo no facile uitabimus fpirituale inopia 5 nec aliude habere pofTumus,, unde uerboru dei fančta confolatione populo exponamus. Quare fratreseka/ riflimi, tune putemus iullos nosefTefacerdotes 5 fi no/ bis folatio/i cofoktioni 5C gaudio fuerit tale continuu ftudiu fančlam fcripturaru+Hačlenus contra defidia, nam de radice uidorum fuparbia, & eius nequilTima comite inuidia tacuimus 3 q? per ueram humilitate 3 qua initio fermonis comendauimus 3 utruqj uitiumconfidi mus extirpandu*Memcntote aute nos uobis ordinan/ dis hasc fcripfifle omnia, refpicieres tantumaddebitu honore, 81 fančlam contempktione corporis CbrifH uerijid efl facrofančt« eucharifti« corporis } & fangui/ nis domini noflri Iefu Chrifti quotidie in altari a uobis immolandi*q> fi de ccrpore Chrifti myflico 3 id efl toto populo chriitiano( fuper quo etia uobis conlertur ab 1 J epifcopofacuitas tur,Accipite fpiritiim fančhjm,quoru^^feitis peccata, remitruntur ds SC quorum retiiiueritis, retenta funt)uos nune admo/ tieremi$,iam magnb et ladori fermone opus efTet pro tan tx rčiy dignitate. Sed nos in uerbis porius apoftoli Paulijem onem finientes, id ferme q>ille Timothea ^<£c 3 f 3 ens,in fingulo quoqj requirit epifcopo,nos ad om %ulos iure tranfterimus facerdotes, Oportet ^tsJ^acerdotem irreprehenfibilem efTe,fobrium or/ natum, prudentemjpudieumjhofpitalemjdočtoremj non uinolentum,non percuflorem/ed modeftum,non !idgiofum 3 non cupidum,fed fui domui bene prapofi/ tu ni j Si quis aute fua: domui praeeiTe nefcit, quomo/ do ecclefiže cbligentiam habebitS' non neophitum ne in fuperbiam elatus,in iudiriu incidat dyaboli*Opor/ tet autem & illutn teftimonium habere bonum ab his qui foris funt,ut non in opprobrium(frilicetlaicoru ) incidatjfii in laqueum dyaboli. Quibus falutiferis apo ftoli uerbis, poft aceeptu a uobis faerum facerdodu, Ut in omnibus rite conformemini,pradtet ipfe primus, SL pr*cipuus facerdos, dominus Iefus Chriftus, cui cum Patre, SC Spiriru fančto fit om/ nis honor, SC gloria in f#cula fig/ fuforum* AMEN, Vainf hclr C 0 !lA T ! O: |#> bu5 0 (OJ tpiftobom licquipp c V' P u ' oculos,quA 1 ^- torUv onl!V ’" r ‘ Jmrfi txi'taa pQK&** c manibus, ra re-j i apuenua toča ombus,prob;s txomcnt,quo < tonfucuvio v^u tiletnd.fcra-. a portautntiu^ k'm(m ^raketi-«. mm foiuirtuu o ■“popobibu ^nmi a ^cnb»ic.i ( 'H* %nij, '^Puse/fe ase rit fetnp oditi falrnho' uJifcp ,uS Pathan,Chore, SC Abytod|ft*pfka$ fecum repetant, SDatacha quod cu indigni facrificare ffi^Gjgnftferint, uiui abfor r€ & Abyr ® ptifint* Studeantpfsterea peroIHu^non aliufede jftud ouile ingredi,nam qui aLiunde, SC non rčr oftium "• intrat,fur eft,& latro.Per oftium intrant^ui ordinari cupietes,nec fuo,nec aljom ftudio A examinak ^gpr r ,>0.^ dbuSjtninis^ muneribus, autquouis alio padl^muL*^ cere, cprrumpere, feu a rečli iudicii tramitc conantur, Latenriaimpedimenta ceu funt naiJuiu, & ^ Ktatis defedluSjmembromdeforniitaSjleprajHerai/ ta ordjnum^ leus morbus, homicidiu, infatnia, coniugiu,bigafnia, femitus,5£ cxte ra idgenus, qbus afacris ordinibus ex canonu ftatutis rcpeliuntur^nž celant,q dtulofufficie ti,& quidem non (imoniace adepto prouifi comparet. Dii boni, quanta frausfquot doli, qute periuriafquot (imoniad contra&usf hoc tituloru aucupio timendič’ uideatquoru intereft, iudices examinis deciperepotes deu uera corda,& renes fcrutante falles nequaq,cofci entia tua mille teftes,dies ac ncčtcs te cruciabit,anim tuuuduti Tyrianu iecur, ppetuo uulturis morfu im/ Ty a ‘us petim cornodet^Sdfdtabat"' Agrippina Neronis ma/ Agt/ppfna terfup prolis fato Mathematicos,qui ipfu aiiquando Neronom* imperaturu refponderunt, uerum cu maximo matris incomodo, fubiunxit Agrippina, modo imperet. O ftulta mulierem Horefte infaniore,qua: mori non ab/ horret,modo filius domine^, Timeo nec hodie huiuf/ modi deelTe parentes,qut filjos fuos drius in facerdo/ tali fadigio cernant,ud fuperbia, ud auarida dudi, quoiure,qqriniuria,beneficiis,numeratapecuniapen Penfionu rs fionibuset fine apoftoiice fedis indulto rcdemptis, qv dcmptorcs» uidet,defedus fubtž ejfcap interdu debita £ ta tem not? fme maxima amma^&ru pernicie menriuntur. In q^a re,tu ordifi3naj,tum examinatores cautius^fpi/ / cere cetre|tur*R.eftat & temeraria quorunda oblerua Norem 'do p 0 lidiks,q Romanas uix balbutietes liter as, G ra tT£^dodi,pra:f biterat? ordine ifigniri pnefumut -j£ J^cmnplid facerdotio contenti,etia curatas ecclefias, .^j^p^puiofas affumere,iilas regere,e6donari, rcatus | & fubdit^jru audire/acramenca minifirare no crubcfcut* Hi cu fcripniraru intelligentiahabeant nulia,qnopa do iter Iepram y &: lepra difcernent ,oes difrriminatim abfoluut, nihilduferentise inter referuatos ČC no ref«? uaisos cafus habetes.De reftituriombus precor a fub/ ditis con fu Iti od refpondebuti' Hmc abominabilis ani matu perditio, hinc roti us deri conteptus fuboritur«; unius quideculpa inmultos etir.nocentes difrunditur* quo circa ordinati cupientes, cxhortamur,ac p rruferi co-rdia dei noftri uifcera oblecram^nifi Gramatices dcvCiu t0S fundamenta bene iecerint,nijfi fcripturas fobrie intelli/ gere, iutelledas aliis interpretari, tnt£q?fandimcnia praclle poffint.facris initiari,curandaruq$ animarum regi men fubire cotendant mmime.Prarcipiebat Salo/ Soloni* di> minius ille Solon,Cu primu didicerisregi^tunc regito* nam redor populi prius fe qua populu redificarecb bet. alioqui erit uelut is,q curua ambra redit kare uo luerit prius qua uirga umbra curua faeiens reda fiat* Dic Sedeš,quo pado alios reget,qui. nihil literaru moru didiceritjSC hodie literaru indodifiimusdifcere Adagium. erubefcit,e pumice certo aqua, aut ab afino lana po/ ftulabutjilbus dodrina imbui Iperantes.Netno igituic • if tW . tlIr -i|) O »P'«ž “fflt-nminatim u, 0 J «n 6 refet “FKorafub/ :o:n inal)iIisani :ils fubcritw ; ur. ^ilirimatices > /obne intelli/ jdanflimcnia j(pmmta ipickitSalo/ i,tuncregito, rcdificarede fdituareufl nsrc&k llliccttrifl finnisdfcffl ino h Mp o/ Vfloig ititf a- _ facraru literaru igrtarils o^ai^refumat.facros ap/ pello liceras 5 gbus Roman^lefia in diirinisutič' of/ firiis 5 quaies fut epiftola: Paulpferr&ftgd-a, Collcda: Hymni,Seqntiaf& cartcra id genRPolitid« ti5a:tH^-fW non nicoru,& Poeta^# Hiftoriographoru Iauiitate ap/ ‘' c S% £dos * ^}bo,dumodo illi citra facra^ literaru intelhfiuscon/ temptu incubas. fertuldiuu Hieronymu anS-Jt* Jf^ on . Chrifii,non quod Cicerene carterofcp legifiet Aethru^^gario. cos.jUeru qa nimiu quod ccckte debuerat difiuliu&jK pulafle. Sunppfedo hx artes meretrice« nimiu no/ nuqkgente remorates, &nifi fobrius Icčlor adfuerit - ■* ' ■* ^ impulfu ( pcul dubio in urbe Roma^SačliiTuno i Chri ftopatre 3 ac dno noftro 3 dno Leone Papa decimo, illi pradidete cekbratu,medicarideliberans 5 phix 3 ac po efi partius 3 & citra chrifiianx religionis iadura. matu riusfanciuit incumbendu 3 cuius decreri bullx ločlaua feflione iamdudiskda: tenore 3 huic noftras fubneden/ duduximus epiilolae, Accuratius igitur ordinesaditu ri pfpiciant quo copetentefuo cu ordini 3 tu facerdotio dodrina adepti 3 honefta conuerfatioe ceterifq? adhuc fiatu necefiariis prrefato fermone eepiofe diuulgatis non deficiat 3 nec ratione negoriauois fua: alofiimo red dituri talentu fibi c redi tu nullo cu fcenore afterentes ignominiofe ligatis manibus 3 et pedib? in gehene ignis tenebras eiiciantur 3 quod fi qd incultius ex hoc itofiro cpiftolio coledifinne p receptor prodi tu fit tux cer.fu/ ra: emaculandum^Sč corrigendu fubiicimus, Valepc sedibus nofiris,x,die Septeoris Anno M*D,X 1111. C 1 Semperpaupcr eris^^upcr es Emiliane Dantui ss^ktkmbmc x nifi ditiitibus * /. Jj| % Alludit poeta chriflfonus* J Mos eftnraelatiSj praebendas non dare gratfs. "^f&ene nummatis 2 uel eorum fanguine natis* Bulia Lcortis Papa: decimyn očtaua Conciii Lateranen* feflione publicata* De anima: immortalitate. P.c (tudio phiIofophije 5 & Poetica: mederando*. Canonum^jčC theologias praeferendo * E O Epifčopus feruus feruorum deu Ad perpetuam rei memoriamjfaero appro/ ban te codlio. apofblici regiminis follid/ tudo nos aflidue pulfat^ut medendis ani/ mamin langnoribus J quomnosex alta omnipotens aučlor curam habere uoluitjhis potifiltnu^utinflarv tiusfiddes nune urgere cernuntur 5 falutifero olei SC ut ni medicamine^adinflarSamaritaniinEuangelio, fol licitam operam impendiamus > ne nobis illud Hicre/ mia: ebiiciatur* Nunquid Refinanoneft Galaad,aut Mcdieus no eft ibi. Cumitaqjdkbus noftris(quod da lenter referimus)2izaniat feminator 2 antiquusiiuma* ni generis hoft^ nonnul los perniciofiflfimos errares a fidelibus femper explojfos,in agro domini fuperfemi/ nare > 6C augere (it aofus 5 de natura prafertim animat rationalis,^ uidelicet mausfiTt f& 3 aut unica in cunčlis homiuibus.Et nonnulli tem ^philo fophantes/cdm faltem philofophiam ueru effe affieOei4k*C5>ntra hii/ iufmodi pefte opportuna remedia adhiberehrupietes, hoc facro approbante concilio 3 damnamus 3 8C repro/ bamusomnesaflferentesanima intellediua^ ^mor p^ lemeOe^autunicam incumčtishominibus,autRoc^n dubium uertentes.cum illa non uere per fe y & eflenn^ liter humani corporis forma exiftat 5 ficut in Canone felicis recordationis Clementis Pap& quinti praedecef foris noftri in generali VienrrConcilioedito condnet^. Verum dC immortalis 3 & pro corporuquibus infundi tur multitudine fingulariter mul tjplicabilis 3 ČC mula/ plicata & multipbcanda fit, quod manifeftecollat ex Euangelio,cu dns ait, A nima aut occidere no poflut. Et alibi Qui oditanimam fuam in hoc mundo 3 in uita aeternam cuftodir eatn. Etcuteterna premia 3 &teter/ nafuppliciapro merito uita: ludicandis repro mi tat y aliasincarnacio^SC alia Chrifti myfteeria nobis mirne profuiflfent 3 nec refurrečtio expečtanda foret^ac fačli &iufti miferabiliores efifent( iuxta apoftolum)cučb's hominibus^Cuncj ueru uerominime contradicat 3 om nem afifertione ueritati illuminatte fidei contraria 3 om nino falfam eflfe diffinimus, &ut aliter dogma cigare non liceat diftričtius inhibemus 3 Omnefqj huiufmodi errroris aflertiombus inheretes 3 ueluti damnatiflfimas hazrefes feminates per omnia, ut deteflabiles, Čl abo/ minabiles hteredcos 61 infideles 3 Catholjcam fidem la be£aftantes 3 uitandos 3 & puniendos fore decernimus. Infuper'omtiibus,&:|ir|^til ; hilorophis in uniuerfita tibus liudiorum gčnerp^aČ alibi publice legentibus dilkicSe pr^p^ETmandamuSjUt cu Philofophoru principia^aut coclufioes^n quibus a rečta fide deuiare ; nofcu n tur^audi tonbus fuis lcgerint/cu expiicauerintj ^^cniale ho^de anix mortalitate, aut unitate,& mundi j^cFnitatejac alia hmodi teneantur eifdern ueritatem ”^^sionis chriftiana^omni conatu manifeftam facere, /^fperfnadendo pro poffe docere^ac omni ftudio huiuf medi philolbphiae argumenta, cu omnia folubilia ex/ iftant,pro uiribus excludere,atq; refoluere* Etcu noti fuffioiat aliquando tribuloru radices pr^fcindere,nifi & ne iterum pullulent, funditus euellere,ac eoru femi na,originalefq 5 caufas unde facile oriuntur remouere* Cumpradpue humana: Philofophia: fiudia diuturni ora,qua deus(fccF m uerbu apoftoli)euacuauit, &ftul tam fecit,abq? diuinae fapienti« codimenfco,& qua: fi/ ne reuelatas ueritatis lumine in errorem quancfoqj raa/ gis inducut,q in ueritatis elucidationem, Ad tollenda omnem in prasmilTis errandi occafionem, hac falutari colfitutione ordinamus dč flatuimus, ne quifqde cx/ tero in facris ordinibus conftitutus faecularis uel te/ gularis,aut alias ad illos iure arčlatus, in ftudiis gene/ ralibuSj Uel alibi publice audiendo Philofophke, aut Poefisftudiisultra quinquenniu poft Grammaticam 6č Dialečlicam, fine aliquo ftudio|Theologi^,aut m/ ris Pontificii incumbat*'Verum dičto exačtoquinque nio,fi etiam illis ftudiis infudare uoluerit,liberum fitd dum tamen fimul 5 aut feorfum Theologiae aut facris \kmrnnuttm ^tStamfacut, ufo\\M\aeu KT^tuUTOn ^ateotufetii \jncmouett. ku^\aw < 0 , 7/ ido^ma/ Adcolknda ludalutari uifčjdecz/ ms ud te/ du š gene/ phia:, aut imaacam i^aiitni/ j qiunque mm fta Canonibus operam nauausfiti m in his fan ftisfl uti/ libusprofeflfionibus facerdot^domini inueniant, un/ de ittfe&as Philofophia^aut Poelis^rtfes^, p ur gare. Si fanare ualeant, Et hos Canones per ordiharios lo/ corum 3 ubi generalia ftudia uigcnr^ rečloresuniuer fatatum corundem ftudiorum fingulis annm ^p nnc : - pio dudiijin uiraite fančtae obedientia: publicatime>\ damus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc ginam noftrae damnationis 3 reprobationis 5 difPnitionis inhjbitioniSj decreti, ordinationis 5 Patu ti di mandati infringere 3 uel ei aufu temerario contraire* Si quis au/ tem hoc attemptare praefumpferit, indignationeom/ nipotentis dei 3 ac beatorum Petri SC Pauli apoftoloru eiusfe nouerit incurfurum* Datum Roma: in publica SePione in lateranen. facrofančta bafižica folenniter celebrata, Anno incarnationis dominica: Millefimo quingentefimo tertiodetimo, Quartodecimo Kalen* Ianuari 5 Pontificatus noPriannoprimo. P* Bembus* D* de Comitibus 9 Papa mandat^ Papae obediendum eft ex lege diuina Chriftus enim dixit Qui ugs fpernit 5 me fpernit* EKAGGERAttgPRAEDICTORVM Ioannis Ger fon j^fermone exhortatorio pos 3 q in quarta parte fub j *** alphabeto Očtauo reperitur. In collatipne ordinu fumma deber et abhiberi cautio eraturdpecialiter q,&: quales aflumunt ad erdotiCfquemadmoclu fine utilitate 5 imo cu grandi clefia 5 cocubinarior0 ? & foeneratoru clericoru,6Cmer catoru 5 8č breui uerbo hoim diftbluaffimam uita 5 atqj perditiflimajplufq rurales omnes ducentium * Pičlorii tetraflichon ad concubjnariu non uere compunčtum ni fcortu doma expellat* Si tibi uis čredam te pcenituiflfe malorum, Prifca uelim pofthac crimina non iteres. T urpe homini nimis eft 3 ubi fe fluuialibus undis Lauerit 5 a folito nolle cauere luto« Ad facris inidandum« G Vires tu as metire, Nemo te ad arduum facerdotiu cogitXiber es. Si graduni hunc amplečteris 3 cceliba tum facerdotibus indičtu feruato* Si a carne, ) aut Plu tone tentaberis, inuoca Chriftum 3 implora matrem. Mors fubeat in mentem ? & flammas ftygis fempiter/ Reuoluito uerficulos ex Saphico Vuimphelingi eaputiad ad fuum Sambuccellum • or %rio irt efub , fitur. JS* [C, ' mo ^grand,' »ttcipiie j tr utma/einec ^orij^nier " na Nuifytoj ■fiDum, iunonuerc 'pek um. / n faccrdotiu lcris,codiba irnt,autPJu r a matrem, s fempiKf/ umpheHf W Quandote carnlsreprobe^ iritus Vexat,autnoftet inimicusac Damuiimmittk cerebro furorc Vincere tentatis # Vulnerum Chrifli memorare fuppfcs Virginem pulfa precibus Mariam Sis memor mortis 3 Stygiaqj fkmmas __ Ocia uitans * Litcras faeras lege 3 non Nafonem ^ X,. Fcedaqui feribunt fugito poetas, Nec tuis ledas ftudiis ephcebos Efto facerdos* “ i. Guilelmus de Mara Iuris V.dodtor ad foanne deG anay magnu Francih Cancellari« In priorem fententia afHpulatmv Nori egomagnanimoSj quoru efl pars maxima 3 taxo* Sedquos infatuos deflečlit fceminamores 3 Sauacpcompefcit feruilibelua frceno 3 Etqui debuerantaccenfce lampadis inftar Illucere aHs 3 prebent exempla malornm Ccdibecjuos uita 5 cafto quos corpore femper Efle } atiimocj decet 3 quostangerefcemina nunquam Debuit^ecce palam fponfas ducuntq ? 3 tenentepj Ac tanqua licitis panter fibi. ne!xibusharrent* Scilicet hi fortios lemuresjferuafcg tremifeunt, A ideo foli nosftu dormire uerentur Qualia templadei 5 qaam faera paIatiacordis 3 Inquibus immundac ueneris fimulachra locantfif* i i / Afq;phare.tmtifuc JHkciflg ccdicolum V yit imsarma* habitabit Iefus Tc 3 purecj nitenda temp la * O fact^ančlxc^ manus 3 o regieuertex 3 Atq? infigne caput 3 clara rcdimite corona. ^ Ngnjpiket his labris olido dare fuauia fcorto 3 lune quibus ipfefaeru fumis cum fanguitie eorpus* pudethis manibusmeretricis tagere mebraC 1 Nune quibus a^thetrei regis pia membra tenebas Heu pietas 5 heu prifca fides 3 nihii ergo moueds Maieftate deif metuis nihil 3 & pudor ora Deferitfac ceca uidi caligine merfus Non curare deum credis 3 nec talia noflei' At qui forma domus Fpečfacula quanta miniftratf Difcummt tenues per menfam & fcamna popelli, Mekhifedech iuxta regina in fede locatur Ipfa iubet famulis, domino plerunq} minatur 9 Qui tacet 3 & dičlo parens taciturnus cbaudit } Quodfibijisatrox rutilum defcenderit ad cor In caput illius iacit infiammata catillum Hec fi iufta foret coniunx 3 quis talia demens Tam foret 5 ut ftamacho conftanti ferre ualerctf Sed quia legitdmo non efi foeiata hymena:o, Neuelit 3 atqj alium fibj preferat illa ueretur, Atqj ideo patitur 3 quicquid iubet afpera luno Hinc conflmda ruunt pario de marmore templa Decrefeunt ceufus^nec enim pia tura faeerdos Concremat 3 atqj ftatis hymnos nen concinithoris* SacrificatfarOjdiumum deferit ufqj Ojfkium 3 exp,endens curktos in pdliee numos Ec domini taleis patrimonN nit in ufus ? AcfinehonorepremitChfflU^fineinomine foonfa Cum ccrio niueas uellit de corpore^Stlas^ ^ [mpafliq; greges incerto calle uagantur., Hee cibus aut potus miferis datur 3 omnia nam<$ Feeda capit Mžen 3 aslatacp uoragine condiV Tune ferus ah fpreto lupus infidiatur ouib‘ 5 T unc iatro graflatur 5 tunc predam diripit hoflis ^ Arcp animas datmon cruciandas deftinat orco, P er h d us iufulfoscelebratdum paftor amores. Sed quis erit modusi ipfa equidem morsfola dolites Dfuidet. ac ukae cum trillia foluere fata Cogirur^afpcčPit miferam mens omnis in illa Ineeiiamq? dolet fine patre rclinquere prolem, Iilacdiuerfo mcerens affatur amantem Ei fiperare iubetdiri folatia morbi 5 Ofeuiacp incerdum prtebet^nudatep' papillas^ Arq; uoluprates animo gemebunda redudt Pmeritas 5 hi funt monitus^hatc uerba falutiSj Cumqj grauem uomit lile anima^at aereus ardens iliius in manibus 3 quem perdita fufitinet uxor 3 Ali inimicusatrox operiš fpečlator iniqui Alfidec expe<5tans morientis ut occupet umbram, Hic fmis miferis 3 quorum eft ea uita peračta* FINI S# Hieronymus Victor Vienna: Auftrke Scxto eidus Iulias ♦ M ♦ D»XVII Regnanrc MAXIMILIA NO, P. IA AVG* imprimebat. Seni rjr