Paroemiologia Polyglotto$ boe eft: PROVERBlA ET SENTENTU complurium linguarum. E X S A C R I S VIDKLICJET H E- braorum fontibus, atq; cx optimis ac probatiffimis quibusq; Grxcx & Latin* lingus feriptoribus, de- fumr*, & in Locos Communes digeftse : & cum Ita- lorum, Hifpanorum, Gallorum, Gennanornm,Bel- garum, Sclavonum, Arabum,Turcarum deni- que j aliarumq; Nationum lentenciofis N on mtiino ttmere efl , quocl vitlgo diclltant. Sumtibus Heiiningis Grofii, Biblio- , pol* r.iplienfis. C V M S C^J, 1 E S T. Trmlegio ad ofteniiium. Proverbiis coilatce L I P S I mvAAAh Sereniffimo & Potentiflimo ' Principi ac Domino, Dn. chr isti A,N O II. Dvci S a xo n ijs . : S. Rom* Imf. Archimarscallo e t Electori Septem- viro; Landgravio Tvrin- gi jc. : Marc h ioni Misnia et Burggravio M a g d e b n k.- e e n s i,&c. Domino fuo Cie- mentiffimo Benehccntiffiniočj; Enchiridium boe I Vrol)erbiorum & Smtentiarum multilinguc-j, Grati animi & fnbječtifsimac obfervantia: M o n v M.. Lr b. u E SLi '• DedicAt Cenfccntujj Hieronymus Megifcrus. )( 2 IJS!D 2 .ST I N D E X Locorum communium, & prajcipuamm hujusLibelli fententiarum. A Gricultura. **■ 1 Aliena: vicx cenfura. Aliisfapere. Arobitio. Amicitia vera. Amicitia falla. Amicitia inter fimiles. Amicus in rebus adverfis. Amici vetcres. Amicimonendi. Ani or. i Amorfui. Animi indexoratio. Anxietas. Ab a^uafiientccavendunu Arcana non rcvelanda. Arp Affcntatio. Avaritia. Av.irus, 159 84. sy 74 si 46.47.48 6i 54. 58 SS ibid. ai Špes. 107 Storge. 66 Stiiltitia. a 6 . 2.7 Stultus. ibid, Sub omni lapide fcorpius dormit, 39 Superbia. ' 7j. 76 Superbia in rebus fecundis. 79 Sufpicio. 88 Šuitine & abftine. 113 Suum cuiq; pulcrum. 70 T. Taciturnitas. ^g Tela prsevifa miniis feriunti Temperantia. Tcmpus. m Tempus revelat omnia. u Temporis vires. , s tu. m. Temporismutatio. 113 Tenax requirit piodigum, 180 Timidius. 117.118. J19 V. Venatoria. I4 g Veirecuu- e O M M V K iVm.” S ENTENTIiE ’ ET PROVERBIA COMPI. VR 1 VM linguarum. I. Dev s. Iču? fAitxra*, Orpfc. iJlof A’ e* trsivTu &s*orf). Ab lovepr'mcipium,& tptdi- iim & fmis qucifo pendet. Ab love prituipiun Mufa: virgil lovu otiuniaplena. Ek ©ior vqK/.'a bu, qnu contrams'’. D.PanU Ari vf''f !J.t u.S.< ' rit trsu a .'/? ifi *c£ jjttc ; fy r >w ; o le li Pi ti g (a nasgdu more D.ipar nas biti? sdt>. CCGev ®ott 5um Sreunte Jjat/ tem fcfjafct f«n (Treatur. % EH prit ‘9a\uai <£(1 erivTct voi- tms. cictro, obfcurum Deo nibilpoteft ej[e. Idein. Ntbtleft,quotl Deta effuere non pcfiit,& qutdat> fine Ubere ullo. Ovid. JFactle tUomnupofjc Deo. Homer. Q i0 ) j)j Ti TTAVTOL SuLcLTnU. Epich. Ji ifit> &,ar. GaUici. En peu d’ beure Diea labeure. Malice. In una bora Iddio lavora. Malici. L’ hiiomo penfa, c Dio difpone. tTurcice. Adem tetbdr eder allabialatačlur eder. Vulgo. Homo prepotiti, Deta dtfpomt. Malice. Ogni un per fe.& Dio pcr tutti. jSiij jcbcv ffit* Jicf) /®e(t fiiv ime atle. Malice. Cfoi s’»iuta; Iddio 1’ a|uta. 5pc!fft cud) fcttjl/fo cuclj Q5off. Ovid. Nd ti d fubltme cit , fuprafa peric ula tedir. Nonfit ut mftrttu (uppo/uunnfa Deo. jdem. ^ Flcflttar tratus voce regatne Deta. Matci»l. Et DominummundtflctterevotA folent. II. Pietas erga Deum. D. Paul- Pieteti ad omnta utilii eH: ut qus premifiio* i Tim-4. nts babtat vita prafentis ac futura. Ciccio. Piet.a eil fmdamenum ommum vntutum. idem. Pieteti eft grata Deo. Nullum ) C. O M P r. V R. L I N Cy V X K. $ Nullutn est dmm.il , puter homtium, tjuod Menu bdbeat aliqumnotitiain Det. Jtnuum favientti umor D amini. Syrac.t. nw s—)N-p r—iDsn * P .i 9 . Refitli hochina irath lehova. Atm Dio, & non fallire: ^ fa pur bene & lafcia dirc s ama Dio di buon cuore, & lafcia dir chi vuolc. A! fin final,fervir a Deu ; e non fer mal. Cnttlan. «; Tout fe paffe fors tjue avmer Dieu. g*B. licfbc @o&6 gacf botoeit al. L’ elperance en Dieu eft cerrainc.Sc tut- Culi. te aultre vaine. CCGtr @ott n\mit/baf ftiol ge&arot. Qui ferc Dieu, ii a bon maillre. Gatt. Qui n’a Dieu, il n’ a rien. Gali. Otta fitpra nos, mhtl ad nos. Ad fecreu polt tur m evtendere mli. Vulga. Coelefliafemper (pecLtto, tila humana cen' c.cero. temmto. Nthil timere prater D tam tutifimum esl. Omniaprojpera evemnt fequeniil>tu De- Liv. um, adverfd Iferntntibut. Eiluc F.ile. degniii brack balluck bil- r»rc. meflihalick bilur. i. fa bene, & b it- taloal mare: le'l pefce non io co- nofce,conofcerailoil Creatore. A z Omni * 4 S E K ' . ' N T, n T P R O V. Cictro. Omnibus esi amonptetM. Siiiuft. Magno ubufe prsno virtus aflimatur. v III. Virtus. Phijt. yiytus omnibus rebus ant cit profedo virtus omnia in (e babct ; omnia adfunt bona quem penis til virtus. Cicero. Nibtl txpettndum putcr virtutem:nihilfu~ gkndurn putcr vitium. itd. OcHar il vitic, amar virtu fideve; ogni ingiuftitia aliin riman punita. Horac. Virtus cit vititimfugere. odsruntpeccarebonivirtuti« amore, - - Ciccro, Nilul quidquam fine virtute Uudabtle. idemi. Vera Um vera virtutt debettir. jj ein , Glort.i virtutcm tamqtumumbra fequitur. Sencca. Gloria umbra vtrtutis esi. Itd. Chi Temina virtu,ricoglic farna. Vive ut vivas. itd. Vi ve cosi ; che doppo !a morte' vivi an- cora. ciceao. Omnis nofira cura debet in bec ver fari (im- per, fi pejjlmus, ut boni aliquid tfjuu- mtis: fin minus , ut certe mhtl mah. Horac Vtrtus eii methum vttiorum utrmtfe reda- dum. Ual. La difcretione c inadre della virtu. Chi * ' ' \ s / > / / v* *"***■ 'V\ e/tUtp t , COMPtVR. tl N G V. Chi non ha difcretione , non merica n-Iut. fpetto. Virefcitvulnercvirtus. a Geli. T endit in ar dna vir trn. o vid. Anem advirtutu longis mbagibus im. ciaud. Leradicidella vired Tono aipare, ma \^al. frutti dolci, lnvu virtuti iiulla esl vid. o v id. IV. Modus: Mcdiocritas: Modemtio. Tn omnibus rebus mediocritas e H optima. cicer®. Modus omnibus in rebus esl optimum babitUi pi autuj . Nimia omnia nimiu exhibent negoaum. Mediocntas c sl inter nimium & parum. Cic^ro. Suus tuufo modus dl: Umen magts ‘offendit l ' icm ’ ntmium, quam parum. Ogrli cofa uuolmifara. Ital. %Ne quidnimis. Terene. Htrnefne oranille. i. Omniacum medio-Ture. critate. Quod nimium cUfugito. Cat®. Vulgb: Otrne qtiod dl nimium vertitur in vitium. n ar rii 'Src^rrlcv hbys{ tsi *-<*- Anch. hcuifj A 3 sis m 6 SENTENT. ET PROT. SLf KS/U TV. f/iMTOt TO 7l*.tOV ts3 Tadta quod nimam e H ciet, htnc vetrn ijla loqueU e sl, Si mel er it nitfiium ,fd mage quam tnel erit. sd. II melefi vol guftare con le punte deU li dita. Mcdtrata dur ant. Ture. Madach atlering hairlufsi orta fidur. %ytrab. Hairultknuri eufathuha. i. Op tim* qu, Jtd. Ognitroppoetroppo.Mr/* 1 tCGeitu man bas 2irm&tujt»wtfpamtet / fo Jerfpringets germ 2ttmcnbeu25oge te mijt fpanitl / fo fccrft f>i gterue. SCGenn man bie fci/tenju fjoef) Jcucfjt/feJer* fpriitgen fie. 2ttt jti fcpavpff maefit feljartig. . \ / v N COMPtVR. IING. 7 U are toufi urs ten !u fe galle. Gad. X>tt 3?ogc eu tnad) ttict afujts ftactt gfo fpamte«. No ttrar tantola corda.ch’ ella firompa. rtal. E’nonfi uuoitirarl’arco tanto , cbefi fpezzi. Quod caret alterna requie ditrabile non eji. Cato - JEfi modus m rebrn ; funt cera denu], fines, H ' ,rat * Qui>s ultra citrut }j ne<]mt confifttr« verum. II tnolto e’l poco rompe lo givoco. Ital, tgu Mjcnig t>ut> Ju fid/Dctfccrfret alfe fpicl. T Praceditgtoriam huoiilitai, puntu?. Vinm pramium c si optimum. At sil. f #* quidm virtut fibimet pulctmma merces. Cicero. Nifjil en veraglori/t dulcius. Viopcn.Dat milu glor ut vir as. sil. Fax me mu bonejla gloria. j ta l Se lodi il buOno, e’ ne divien migliobe. S’il trifto biafmi, e’ne divien peggiore. Ciccro. E a e it prefecio j ucunda Uus , qu& a!> fiijs profictfcttur , qut & ipft inUudevixe- runt. Vlinifeh adamdan ugulmeck, fechird^r H ' hiirmetdur. i. e. Httttjium ttt laudari d laudato viro. VI. Peccatum. eictro. Cu]usvis eft homiisv errtirr-.nullius, tii/iin- fipientif ,per(everare in enote. Hum,trum e st petuir.jtd peifeverare dia- bolnum. 11 eft ! . ( COMPLVR. 11 N S V, 9 II cfl: comiiiun a tous d’ errer, 8 c diabolic GJL perfcverar. Sdfcn ift fein fdjaub/ a&er lattg fige«. Peccato vecchio, penitenza nuova. j u 4 Peccato celato, mezzo perdonato. ud. ( Sic ir. vtilg« at German, ) SSetcttf ift bd&geintfd Quod tegnur trn jr« creditur effe mlutn. Martial, Nobisperfitafumtffe debet : fi ttnnes Deos cic«ro, honmesg 3 ctlare pofiimus.mhtl tamen a- vare,nihtl m]u(le, mbil hbidinese,mhtl in- contmettter ejje faciendum. Turpe quid aufurus te, [me tefte, time. Aufbn, Scelm tmra je tMitum quictgu*t ulium, luvcoal F a cit amen babet. «$ Oni noti vet at pcctare, c urn pefiitjubet. St|| Tanto ha chi tien, confilium & mentem inprimit aufert. h O^ando Diouuolgaftigar uno,la prima ud. A j cola 10 S EN TEN T. ET P R O V. cofa b, che gli toglie il cervello. 0 ob plamen krik/ bercoffc jjcsn ban {tjite fimicti. (7d/i.QuandDieuen: courouce far 1’ hotnsne, il luy tolt fon propre fens. Homer *|y ^ Qth iiit&ippe. OnJ. A;f)iL tunt oittlts (uperi mortalia \u(lis. Culi. Dieu punit tout,quando il lui plait. nosani /j)i ^u^Tcicra cl blcibt biigcftraffk Serd lupttcr dtpbfhcram in[J>exit. 0otc Ean idoI cine jeitfaug buvef) bit $iit C O M P L V R. L I N G V. II JEtueit Jeitigeu /Dieb erlctifft ciu ^tucfeiitcc ©cficvg. K* v Ji *mi coS^a wovyi(oy. id eft; Mordebit vel capra nocentem. Chi fa quel che non deč: Gl’ intravien, Jul. cjuel che non črede. A chi tnal fa, mal va. iuU Vlil. Tcmpus revclat omnia. Jfsr Ict MKeeAvf/juero', o i* jyu K(i/7tiov , o 5 yraShiriTiu. id eft, Nibil etl opertum, quod non revelabttur: & otculttm, quednonfčietur. Je 'S)»or 4>ai( tUi ctAtt^ai^evor. Mcnaa. Qutcquid[ubterrat{l, inapruumproferet Tcmptu omnia revelat. (atas. Veritas temporisfilia. AOcll. II tempo e padre dclla veriti. ' Ital. La veriti non puo ftar fepolta. J£s ttnvfc nic()fs fo vcitt gcfpumtcti / es fomt ialtutm bie@tmtten. Ntht! eft,quod ltngmqmtas temporis effictre cketo. non popit. Quando la pera ž matura,convien che kitat. caggia. 2(Is t>e pcerc is/ fo taft |i/ ban ten fcom. U It S F. N T E N T. ET P R O V. Gail.La poire chet quand elleeft meure. Jul. Tančo vala capra alleuerze, che vila- fcia la pelle. ( 7 /sS.Tant va le por al’ eau-,qa’ il brile. lul. 'I artto va la fecchia al pozz>o, che vi !a* fcia il manico. £5cr$vitgcmt bas ettbe gut ift/fo ift atfcs gut, Ovidius hxittti aftaprobat. 2 X?er recljf tf;ut/ber toitbs fritben. Ital. Allevar delle fluore, fi vedra quelčhe buttailfal. Gali: Audernierfcaaraon,qui amagž le lard. £>as r \ v 't J 4 \ COMUVR. t I N GV, I 3 ^Sas ttiercf (o6ef benOTiaftcr. L’ opera d cjuella,che loda il maeftro. Itd. Al oeuure on cognoift 1’ ouurier. Gali. t£efcf)kfyts/ man fieste. Vtfementem fectrti , itd metes. 2j>ic tu fceft / fo toirjtu and) crutctt. Chinon Temina, nonricoglie. Sarnacl) bie avbcit/ tarnaj ter Chj Temina virtu, raccoglie Tacna, Itd. In fine vidibitur cu\tu tont. Alla fine ficanta la gloria. itd. *£s ligt mcf;t am tod anfangeu/ foutem am toolcnben. ntd)t tod fpamjcu/foiitem tod ab> fdjTcffen. 2im.aii^tt$ren totrt nians tod jiutcn. PenTa al fine. Itd. La vita il fine,e’l di loda la Tera. Itd. h 1 fin loa la vida, y ala tarde loa el dia. Ufi*. 'A fim loiuia a vida,e a tardelouua odia./v/»£. Qt(alis vita,finit ita. Dicotum Vitam bedam fdd c um peraRa Aufon. funt. Omnia tum bona funt ,claufula quandobo- Vu ls°’ tiacR. 1 L)e bonne vie.bonnefin. GaS. Lžyibicn vic, bienmeurt. Gali. ' '■ i Chi t 14 SENTENT. ET P R O V. ltal. Chi ben vive, ben muorc Chi mal vive,ma! muore. pttrarc. Vn bel morirtutta la vita honora. Ital, ital. SpcfTo un bel morir la 1’ huomo conteto. X.Fatum. Fačtum infečium fieri ncquiuNecclfitas. Itivenai. Fata rtgunt bomincs. Fata regam orbtm ; cehafant tmnia lege. vir«), F ata vtam inveniait. Tu * c - Iazilon Gelur Bafsina. i. e. Manil. c ertum est & inevitabilefatum. jtal Quei che dee efler, non pub mancar. 2X?as fcm fol/bas fdjicft ft dj fcl&ft mol. KScim cin bing fciit fol/fo wrf)t8 biiftir. SSefcIjtrf jfH'»erttxl>rt. Jtal. Mal fi puo fuggirdaf fao deftino. La pecora.chedeve efler del lupo, bifo- gna che la fia. Quel, che il cielo, e 1’ amor vuole, ne pietre giovano, nd herbe.nč parole. Ital. A quel che vien di fopra.non c’ £ riparo. Gali. Ge tjue eft pafle, eft pafle. ,';tn tft f)iii/fca leif;et fciu o ute ntcfjr auff. Ovid. Nec qut praterijt hora reditepotel}. w» U c. Ouodfdlum eU inf e dum fieri non pottfl. F ra- / \ ^ ■ > 4 \ C O M P L V R. L I N G V. I? Prattrua m*gtt reprtbcndi pvjjunt, qudm laviut« . cotrigi. Quei eh’ e feguito.non puo tornare adie* ital. tro. % 20emt cin bing jjefc^cjjcn ijt/ fef man bas bejt bacjt* reben. Feras non iulpts quod mutari non poteU. SDas tm utefit fanft inetben/bas fcltu iviltii} fcibcti. %lt d atto di prudenza, il far di necefsi-/M/. ti cortefia. ( tfjen. 5Ss iftcintunft aus ter notf) cin tttijcnb ma* 11 bifogno ta fa r d i gran cofe. /ta '. 1 Befoing fait vielle trotter. Gali. &ic not macf;t audj mol cin alt 223cib fra6e, Ingens ttlum trte (fot m. Efficacior omili trte imminens necefota*. Curriu*. Nccefiitat cartt /cgc.Nccefsicč n’ a loy. Gali. Ba tiecersiti non lu legge. /tal,. y»otb bcicfjt Jtnfen. Wl«f? ift cin 6ittcr Bratit, iSl Qw p.ayarm, i. tl C C (fot Uti Tl C d« quidem rcfiftunt. XI. Confcientia. Confcitntiam a diis imuiortaltb. acctpimtu , C!ccr9 *' ?*<« divelli 4 nobu nonpettft. Int~ 16 S F. W T K NT T. E T P H O V. Idem. In omm vtt4quemquam a fua confcientia tranfverfum ungutmnon oportet dtfie~ dere. Wcm. culpa vacare magnum eft folatium. ide*. Confcitnttabene attavita iucundiptna eft. Aug Tran(]uillitatc confcientia nihil exeogitari beatius potift. Gad. Qui veulrlaconfciencemonde, II doit fuir le monde immonde. sence*. securitatčs magna portio eft, tiibil iniqui facere. , , Ovid, confcia mtns redi farna mendaiia ridet. idem. Confcia meriš ut cuique [ua eft, it a concipit intra VeBora pro merite,fpemf 3 metumfa fuo. Aufon. Cenfciut ipft fibi de Je putat omnia diet. Gad. Qni bienf B ve, O i ■ I »8 S E N T E N T. E T P R. O V . ve,jufques ella le perdue. Karat Virtutem mcolumem odinnts ; SubUtam cx ocula qimimus invidi. Ital Q»ando j’ uccello e fuggico , poco rile-* va , i! ferrar la gabbia. Ital. Serrar la ftalla , quando ft fonperfi i buoi. Tun. Getfcbmifcli jagmura kepeneektutarf- fen.i. čD« bor re$en furnlrcr tft/ mmbfttt beti 0\c* genmatitel w«b. Ture. Ath ogurlan duflan fora acbeir capifsi* mi caparflen. i. e. Jul. Doppo che d rubbato il cavallo , ta ferri la (balla. Gali. Tard on ferme la eftable,quand le ch e- val eft perdu. SJJeitn bie mts bem (taff ift / fpert jnati Ju fpat Jtt. Mathii/u peti bellttmadferre. Sen intimen Jufc^fieffeit / ttemi bas 2Jinb erfeffett i(t. 207an jaqt bte 2\af? Ju fpat bom @pccf/n>ettti er gefreffett ift. Sera m furido parfimonifl. bhljuv.it amiffo (laudere fepta grtgt. e»id>us ^ otu[imel elt UjmJulltu f'-[cu *b bamo, Omm- I COMPLVR. MN G V. I ‘s,*ccipiterfr Sufpetlm laqtteos,adopertum milvm kaniti. II can fcottato dali’ actjua calda,ha paara ital, anco della tredda. ^Dav&ranfcte Bin&« r fikdjtens Jcivcr. Chidllato morfo dalle ferpi, ha paura ud. delle lucertole. XIII. Sapcrealienoperi- culo. Scitum eft, pericttlum ex ahufacere, (ibi icrent. <]uod ex uftt fiet. * Saggio ž,chi nel tnal d’ akruifi fpecehia. Jta i Frhx quem faciunt tehtna pencuta cautum. Fehciter i> (apit,qut alieno pertculo fapit. w»uc. Fehx,quicutiq, dnin rt Tibull. Alterrn difies poffe carere trn. £9 fpiegljdt (jem faecfvte / Cie ijem aeti etneti aitCern fpiegdt, 1! (e cliattie bien , qui fi chaflie p er au - G.\U, truy. Ben e felice ouel, die eflcf accorto d 1’ jt*l. altrui fpcfe itnpara. Auoft. 1 ' B x £s 20 S ENTENT. ET J? R. O V. ŽEs ift gut 'mi ait frcm&bcm i|f;!)c!K uC eft (apers,qtti ubicuw% opusJit,ani- mum pofivjleclere. Sapi . ^ . V ^ - • ' V ' v / i # f CO M PIV K.4 L I N G V. Zt Saptenttfimus eli , cut quod opus fit tpfi ve- Ciceta. nit m mentem. iftuc fapere est, rton qnod ant e pedcs modo Tetcnt. ef/ vi dertfid etMm illaqu&futura funt, projptcere. Sutnma prudentk eftftta puterita agnofit- Aemyl. re,utfut/ 4 rts projpiciatur. Plob - ■ddfummum (aptens uno tumor eft love: di- hmji. ves, Liber, hdnoratm, pulccr,rex deriu } 3 regam. «1 Al buon intenditor poche parole. ital, Chi malintende.peggio rilponde. ital. A bo entendear he fault cjui ufte parolle. Gali. A mal hablador,difcreto oydor. Hfi*. Dtttum fapienti fit e(l. Tcrcnt. ©dcf)rtcii kute« ift gut pvc&tgciu No« tamen ignorat, quid dtjtent ara lupinis. Horac. Entouttempslefaige veille. ^ ^ GaU. Quic quid exl}eciatumeft diudcviits accidit. Scaeca. PravifateUminuffeTiunt. Prrnaptu ob [la ::fero medicina paratur, ovict. Cit,}) mala ptirlongas invaluere morit, dlelleborumfntflra quutn]am mtisagra tu- Pctf. mebit, Pofcentes vtdeas ; venienti occurrite morbe. Sattiu ett mitits mederi,qudmfini. E in clie’1 mal č frefco,bifogna rimediar, vi, B 3 Omni • 22 sentent. et p r o v. Cicero. o m m um reum principu pur v a funt ■ fed fuis pr e gr efilnu tt(a augeni ur. Gali. De peu de chofe vient grand noife. Jtal. Buona guardia fihi va ria ventura. Jul. Chi ben lerra , ben apre. Jul. La cfttnmodita fa I’ huomo ladro. Gali. Da petit vient on au grand. • 2 )att tlcijit commcit tet groete. Gali Petite eftincelld engendre grand fen, ‘Dan ber fcoufc 6 am-itt en l)iujs. $yrac.2. Dc parva fcintilia nugnum fipe c x:\UUir tncendium. Jul. Di picciota favilla fpefTo nafce un grao fuoco. rmc. Aflafieben tfchokb nefnetfchikhar. i. e. Ex minimit initijs maxtma. }£m icbcs biug imi|; cin anfattg l)abm. SOTit bar tteftefo fc^et mn a« ju fptelere* Ilammafumo eft pi‘oxima. jtal. La ftoppa no Ha bene appreflb il fuogo. 5C0o Šercer fcitb< 3 trcf» btt) cinaubcr ijt / fca 6 reroicts gent. ciefro. gi Quicquidagu.prudenttr dgite finem. Jud. Penfa a! fine. eiccro. No« debtmus (]u'dqum agere, cujiunon pofimut caujjkm probabilem rtddtre. A ben / ( / I v ./ l >\ \ / '\ C O M P L Vit. t I N G.’ n /tal. Itd. A ben s’ appiglia,che ben fi conflglia E Paviezza talhora mutar configlio. •R Difapulttt efl prioris poflerior diet. 2)ev »actjtag ift bes fcerigen @cl}iikr. P ojleriores cogitationes (ut a funt) fapien- tiores effefolent. Atir^ca Q(cvr!$it trolfiaTt^eu. 1 fecodi' penfieri fono i migHori.vff cotra, Ita ^ Pren le premier confeil de tem m e , non lefecond. c »ll 7 l Molticonfigli delle donnefono, Itd. megli o improvifo,cli’a pen far vi ufciti; e-be quefto e fpeciale e propriodono fra tanti e tanti lor dal del largiti. v ma pud tnal quel deglihuominiefler buono, che maturo difeurfo non aiti. Omniaprius con[the,quam ar mu cxperhi rQICa *‘ (apitnttm duet. Pnufquam mcipias.ccnfulito: & ubi confu- saluft. lutris, mature opus tftfaUo. Penfa pritna, Sc poi fa. ital. 5ja& ruti; »or ber SEf> nngs bcit tnugs. 11 fault reculer par mieulx faulter. Gali Q$cr eiit gtoffeit fpruug tfjm »»it/ ge^t Jrniot Gort raet/gcet vaet. ( fnubcrficfj. En cas hattif, nul advis. At Germani •. B * 0C^lielr 24 sjntbnt. it p n. o v. @cf)ttcllcrratl; UNjrJv 0cf)UC(tcr ra ti; Stel rpipeu l)at. J ml. La no«e 6 madr,« d,e\contigli. Cpnfilii & cttrjus noti extm »dem c si. / Stat - M.de »imela mtmflrat »mpetus. X V. Nemo fapit omnibus ho- ris'.-.Neque lupiter omnibus idem, 'Nemo fapit omnibm boriš. Gali I! n’ elt fifage qui pefaille aucunes fois. Ital. N’cflun non nafce maeftro. Gali. Les plus fages faillent fouuent en beau cfiemin. i <3js cen goet fonftmpr fctct olti/ts tnd ge« raeSt. - Gall.\\ e it bon maiftre,quijamais ne faille. Horat, Ouandocj 3 bonus dortmtat Hotneriu. ž£csn perC f>ecfc fcier Pecte/ čute gf)craet't tud tc Palične. 1ts Permtt (tel; and} ivol cin pferb mit tner t fft(Tett. jul. E’ cade un cavallo da quattr 0 gambe. Gali, Vn cheval a quattre pieds,& fi clietbia. Gali Inmentferreegliflcbien. gj a it il n’eftfi feur, qui ne gliiTe. Gad. II«’ cit fi bon charrettier, qui ne verfe. w ■ ' n* . t COMPtVR. L IN G V. Jiiemaut c ti is (o fefer/fji; eti tnad; f;em mt^ gacit. II n’ eft fi bon m^rinier qui ne perille. GaS. A grand pefcheur efchappe anguille. GaS. Non onima pvjfumas omnes. 1 utti gli huomini fanno ogni cofa, ma ital. nonunfolo. Tutti non pofsiamo efler Dottori. jtal. S Nfg, Jupiter ommlus ulem. Impotstbie eft de complaire a tous. (Jati . 2X>et t»oft eiitcm jebett recl;t tljun? 2X>ifongfjen / itacc elcfjr gJjeuou« Sf>cit ? Ser majic frft aufffkfjat/bei: eim jebeit ttsclte fed)t Onnepeuteftredetousayme. Gali. On n’eft pas Iovb de tous- GaS. Ohi fa la cafa in piazza, 6 la fa alta, d la jtal. fabafla. XVI. Aliislhpere. 5«i ipfi ftbi fapiens pr odeffe nequit, nequiC' Cicero. quam[apit. i Ouifibt [tmitam non Japiunt, alteri mon- lJcra - ^ ftrant viam. o&m fdbfnmituit/uicmattbs itflfj, Ooftuifa, comc la candela. j t „i. BS fi»* tG S E NT EN. ET P ROV. Qm fibt nequam ; mi bonus ? JEs ift cin &sfc 2tofj / fo |F>v fcftjt iiirftt ntag matifett. Jul. Chi n on (a fare i fatti fuoi,peggio fa quei d’ altri. Gali. Qni n’ eft fage k (oymesmes,il n’ eft pas Medice curateipfam. (fage. GaU, Bon eft le medicin,qui fe fceit guerir. Gali. Advocats ne voyent goute en leurs cau- Mietuaitt en is tiu|s in Jijns fcifs fticf. (fes. XVII. Stultus. Stultitia. Indočlus. cicero. stultorum plent funt omnii. JtaL Querto mondo b una gabbia di matti. Gali. Qui cuyde eftre fage, il eft fol, Gali. Bien fol eft, qui i fol demande fetiš. KCas tttcfjf in einem tft/ bas 6n ngt aucfy nie* maitb ans |tjm. Jul. Chi nafce matto, non guarifce mai. Jtal. I matti fatio le fefte,8c i favij le godeno. Jul. E’ fapiu ii matto il fatto fuo, che non (a i! lavio tjueld’ altri. ■Hel. Tutti i matti fi fanno fcorgere. Salom. F at uta plodit (iultitiam. tc.c.3t. -qt r—raj *—tm Nabal nabala idabber. Stultus ftulte lu- quitur* p ofi I COM^IVR. tlNGV. 27 [ttvglf Aeyti. Eurip. I pazz.i parlan da pazzi. Iul - Au fol ne faut foftaille, ne fonette. Gall ‘ QuandIefolfetaift, ilcftfage. G,x ^' 2tts beti fot gefroiigct! catt / tre« ttrijs gf)crc< teut. Au ris cognoift on le fol. Gali. Per rifum multum potem tognofcere ftttltu. Vui ^' On doibt honorcr les gens debien fopporter les fols. II fai£t bonneiournee, qui fe delivre d 'Gali. un fol. 51arrett fol man mit 2tol6eti (aufctt. 11 nonfapere.iuna doke vita. Ei tg| portir yi( SArof $iV. Sophoc. In nihil (apiendo jucundifiima vit d. Stekam« fa&eti bas 6c(te febc«. SOGermemgtattift am beftett bratt. 2Ber biel fatt mufj tne( t&iin. sedCic. Non potett e [Je jucunda vtta, a qua abfit prudentia. Foln’eftjamaisfanspeine. Gali. Stultitia tHajuseft tnalam, quam omnta »M-ticeto* la, & fortuna & corporis. SOermitifiarren J« acfem gcfjct / ber cget Wit®au^ett5u. Vn paizo ne fa cent«. Jt * ‘ sen t ent. e t *p r o v. ftin Tiarr macljt jcfjen. 8 . Jul. Maro bianco, carta de’ mani, ' Gali. MuraiJle blanche, papier de foi;s. 31dmn ftaiibc fcefdjmdffen 'een fdtanbe ttict cenite« / ntaer uiet ttnllen (eeren. Gali. O’ e ft faict d” un fol, d’ avojr home d' apprendre. Gifl.fTous afnes n’ ont pas grands oreilles. Vniji* Sunt ajirii muliffcliim bmo pidefulti. Q0?eit hieubi memgljct« čEfefe mef ttoce bce> nen/cufee oocl? bc svetle Ocren e« braccfjt. Veri- )■■■ s \ I ) I * A / COMPLVR, L ING V. 29 XVIIL Veritas. Eurip- Aruian. Marceli. Aelch. AsASf o ptt/Oo? T«f Veritatu oratio fimplex. AtaS f.57 T«f a,A)i9c 9 aa/w!. Ni efpcro ni creo fine !o cjue veo. Marnu met oculata funt, ere dunt % videni- 23cttcr/ aiit Dciijtcn/ San t>an fjoercu tfjictt. Q3ou fioreu fagen leugt man gcm. SBasDie 2(ugctt fefjett/ bctuegt bas Čer« nicfjf. XIX. Fidem fcrvandam, & promilšis efle ftandum, Pcrjurium. cjcero, Ouod affirmate, quaji Dee tejle,promiferit, id tenendum e\i. Pači* ^ - *. I / COMPLVR, LIKGV. Pačld feihper & promiffa fervanda funt,qut ldtn >- ntc vi, ntc dolo malo fatta funt. Promettere non d per dare : ma per jjJ. matti contentare. COtel gclote« ttitb mcnig gcbctt/ OTiacJ)! fcie Tlarreu in fremfcett leten* *X)cel bdofoeit eti luttcl gneten / toet fceu fot met fruegfcctt Icucn. ( f° rter » Promettere fans donner,eft fols recon- Got. Beaucoup promettere & rien tenir, faičl Gal ‘' fols en efperance tenir. llbeldelgivoco d,di,chi fa i fatti,d parla l'*l. poco. Pltu tnnegociji gerendit rts, auxm verl’a c ‘ ccto - profunt. r~wyon 3xhs npy uman pN En hammedras iccar, ella haivuaie. Uonfermofundamentumjedoput. , ^cn prtjft tjet fcggf;en/maet mccrbc fcaet. Sunt faU* verbu dijjicthora■ 1 Jer ?* I^>al detto al iatto.c’ d un gran tratto. ItaU ®tggf>ctt en&c fcoett/ bat Jii'» «»«• E>u dictan faičl, il y a un grand traičl. c * a - J ®«ebcu t>nb (jaken tft jwei;erlct?. , ^clopat ctt Pcrfecftett/žijii trne gbccftcn. C((ff 1 romettreSc donner Lotu deux.^ B ‘. hi Avfpuv juep Tii T* > ytvaMWV H t» faKiir. ^°‘ 8 j V • • 1 L %Z SENT E NT. E'T P RO V. Tttrace .Sois ibilemeck avuret lerungdar tichle- mek erlerungder. i. e. Ital. Le parole fono femine, Sc i fatti fono mafchi. Srtjotte ttcrf fiillen beit @acf lucljf. Itd. Le parole Jegano glihuomini, Selc funi i baoi 6 le beilie. 35i; bcn .fjoornc fcangt me« bcu Cfsc / bi; be tuoorbe bat COfait. Gali. Belfces on prend & liepar les cornes,les bommes parleurs paroles. fliftan. Al buey por el cuerno, y al hombre por e.l vierbo, 25e(cfbe maeeft fcfjutč. Itd. CofapromciTa 6 tnerzpddbbita. Gali. Apres avo ir promis, faire le fant. ital. Egli promette maria Sc montes. Tocnt. Aureos montespollkeri. Ital. Chi troppo promette, nulla attende. Ovid. Vromittatfacito.qttid enim pramatere h- Pollicitis dtves quilibet effe pot e st. ( dtt l Ciccro, QuOd ex animi tui fententu ]uravew , id nonfacere perjurntm el t. Tibuii. Ab mifer & (iquis prime per\uriacelat : Sera umen tac it a poetia venit pedibut. Ital. Chi promette, Sc non attende, sula pietra deli’ inferno fi diftende. Affai . ■ ' « - 'I C. OMPtVR. ttKTGVAR. t ? AflTai meglio e morir, che romper tede. Vbi quu femel pe\erarit: ei (redi pojlea, et- Ciceto. fimfiptr plures Deos]uret>nd convenit. XX. Menctaciuna. Qui femel d veritate deflexit,hk rton ma]o- Ci < e, °* rirthgtone adper)umm , qudm menda- ciutti perduci confuevit. Et qua potna d DOsmrnortalibtu perjuro, btu mettdaci conjhtuta eff. In virum bornim non cadit menuriemolu> Wtn ti fui caujja. ^hnil eft turpins vanitate. IdciB ‘ Mendlom metnorem ejfe oPortet. 11 Bagiardo auol haver buona tnemo- Ital. ri,a. Le bugie hanno le gambe cortc. Ital. Al bugiardo non e creduta la veriti. Ital. Artfttteles Phdo/opbm interrogatus , quid učit. Incrifactrem mcniaces :ut,inquit,ttu>m Ve *4 loquenttbus non credatur. ' Jr > le peut garder d’ un larron, d’un Gali taenteur ainfi ne peut on. XXI. Loquacitas. ’ Ma j° indifertam prudenum,qum flultm Ciccro ’ io i»4c,tatcm. Non C 34 SEN TE NT. F- T P K O V. tdtm. 2Va« ram topu,qudm modus in diundo qu&' rendns eft. -Diel bnb ttot reben ftefn nirtit bet; ctuaubei*. N on e st eju(dem,mulia& opportuna dicert- Horac. Perconratormfugito.nam garruhu ide eft> SCOer bicl fragt nad) nerceit mat; reti/ 35er fd)tv«i 3 l nad) toni) feuget gem. Sin Tiarr fan md)v frctgen / batu Jefjcn tvtU fen tonnen benefteu. Gali. Vn fol fai&plus de quefiions,<]u’ utnfa-' ge de riifons. Gravu eft culpataccnda loqui. Ture. Tfchock fuoilejen: tfchock jangelur. i. £Der t'ict fd)b)ai|t / ber (euget gevn. Ciii par la atTai, falla fpeifo. r^ian r^ao nrr-p-i t—dto Marbs dabarim , m c bi bet. Oui mu Ir a lorjuitur, admtttit peccatmP- £>er ift cin 31arr / ber ba rebt/ tras ff>m eitv, fdtt. Horac, f Omne fnpervacuu pleno de peftore maiuit' Ex abundantia cordts os loqmtur. Call - c < De 1’ abondance da caear, la languc parle. KOefj bas f)crt 5 beti ift/ gcfje bet mutib ftbet' Quod mcorde (obrij, id m or e ebrij. Terene. 1 (Jut qux VUlt duit,qtl£ MU Vult.audiet. , cb> \ » / COMPtVR. tl N G V. . Clu dice quel che uuole , ode cjucl, che /ulici. non vorrebbe. S>u to(t fenoli !)ciictt / fprccfen frfion borett. Nige felam vvcrurkhtng , anggUm ki Turt* a man gi alurfchen. i. fitlutabu, ita refalutaberit. tootf aciital/ macct antrooorbe focte. Contutoeltam /? dtces , audus PUut. man in iCalb fcfjvct?et / alfe fcfjallt es kicbcr f)erati8. ® l *t gtuf giOt 31U antmort. Grada grudam parit. Vi Je infra Tit. *>. ^c^bamr »betu Sauu / Mambami’ miebee l)erll6ct. ba mil miffcn mer er fet?/ fdjelt feiner fladjbarn jmeen ofccr bret?. ^Mtt bat ftcf) ef;c »errebt/bemt bertban. ^ar troppo dir on ek perda. GuB. ^ La Imgaa non ha oiTo, e fa romper [lltalur. doflo. * er k lingua fi languc. Italici, ^ c bcn cf>n bebast/ (>at 6alb fcl)«ben 6r«cf>t. ^ u U|;t. Ga//.Penle cc quc tu veux,parle ce que tu doibs. r-mi mjrnn vm ton Em or ineat, vaafeiiarbe. L' mc^t, Ital. chi troppo parla, fpeffo tal la. Gali. Qui ne parle, n’ erre. froiigljt/ cn mificget nict. £iit nict ncct en fcgfjt / tjecft littfcf ucrant* froorbcne. Gad Qui de toutfe iaift,dc touta paix. \ / / COMPIVR. tINST. Egli č meglio fdrucciolar co’ piedi, che con la lingua. varr) 1- e. Sub omni laptde fcorpitu dormit. Le fiepi non hanno occbi,ma oreecbie. &e&ofcfjenf)e&knC>OMii / enbe De klbctt cogcii. Lechampas a yeux, & le bois oreilles. Gad, Odi,vedi, e tace, fe voi vivre in pace. Ital. Oy,voy,Sctetaya, fc ta veux vivre en Gad. paix. ftoovt/jtet/fvmigfjf/ enbe tierbMccfit/ a« WJcct »icmanb tvat gfjtJ taccfit. N4/, vello. "Tieni la lingua fra i denti. holm' compefcc labcUum. Cherarofutener lelabra cbete, biatmo ad alcun.mabcnfpeflb vir- Atioft. tute. eas Vne bouche, Sc deux oreilles. Gad, Ptmofthenes interrogatus, cur unatn h^ Apoph, bumm linguam , aures vtro dutu: quia, . ~ ;C * itffuit, 40 SENTENT. ETPROV. inquit, dtiptd plus auditndum, qudm lo- gu tndum. Ture. Articktfchelis ifchitmege: dingle meghe loilede nifle. i.e. Audtendtmagu qudm loqucdi Jludiofut tjlo. Cave tihi d cant muto,& aqua filente. Ital. Guardari da huomo, che non parla.e da can,che non abbaja. Gali. L’ eave dormant, vaulc pis affer fcittb gcnt tieff. Gali. Le feu plus couuert elt Je plus ardant. Ital. Aliai fa.cbi non fa, fe tacer fa. Apoph. Artftotelcsad eum,qutinconvivio perpetua Jilebat ; Si, inqiut,mdoclui es, prudtnter fucts i fin do8us es, mprudenter. 3'cfi f>at> cin CTanl bent geb jej} Ju effeit/ bas m ti p rcbeu mas icf) mil. Ital. Ogni parola non vol rifpofta. Gali, A folle demande ne faut donijer re- fponfe, gcljart ttkfif auff alfe fra<| ein antmort. Ital. Poche parole e buon regimente. Jul. ^ Niun cacer fu mai fcrmo. Horac, Nefctt vox mtjjatevetti, Jdcm, £t femel emijjum volat irrevocabile verbum. SCOettit ban moti ftcraus ift / fe tft ee eincs AH&CIH. P»' COMPLVR. UNGV. 4» l J arola detia Sc fallo tratto, non puo piu j t al. tornare adietro. Athlan ock dunmes. i, e. la frezza tirata xure. non torna. fr Taram filentij prtmium. Nc[ctas,quodfcit,lif‘pis. Terene. ^ Chi tace, confelfe. /. ,Q»i tacet, confentire videtur. ' rmifdjnjcigeu berantroort mati tjict. Acin antmevt i|t and) cin antroort. Tatere noli,ubi non oporttt. eicer*. AmjicIm perduiit filentium. ©cljmeige« t ft eiue tuiift / flaffen tringet knguttft, 2«ev g^efteegeu/ ta« cjtiaet Mieux vaut taire , que mal dire. G*tL ® c ^»ctgenb«t> benefen tat* niemant tretv cfcit. ®cfca«cte«fei;nl53oUfre9. XXIII. Arcana non revelanda: Credulitas j Incredulitas. V . / i ■Afcunum nctfo tuferutaberu ullius umquAtn i Horae. ComiBi/Janj^ teges, & vino torna & ira. fol bev ati bet- lente fjeiffet* fcl;Wei(je«/t>et felbft iucf)t fcfcmeigc« fau. C i Sie- 'I 41 S E N T E N T. E T E R O V. Ture. Sierinung facklamainge fanga khim joldafcholurc’ i. Se tu non celiituoi fecreti.chitifaracompagno? ' 8*ncc». Ahum filerc quod voles.prius file. ECOas trn alletit toift ttiffen / bos fuge itfc’ tnattbt. CCDas 5rc!) tt)i(]eit/bas erfa^rett fjmtbert. £)as Cfitte f)dupt tregt fdjtecr. .©as cutem Jti citg / ift trezen Ju tteit / a(I«n JtECijcit ga-eeft. ©us tli: XOelocfeit. Ner\n & 4ttm [apunti* funt , non temere Cicerai- ‘rtdere. ZredulttM error efl magis,qudm culpa. ide™. Non ti fidar, che non farai gabbato. Hal. Q* 0t tt*citum velet , nemmi dtxerit. N? 0 ^ ingannato, fe non cbi fi fida. Ital. teicfjtficf) g(eti6tt / «)irb Uid)tUd) ietto* geit. ®* c 8(jevtngtje gfjetoeft / is ftaeft bebrog^en. “ boij s a ton kj cc | , n oudre,fi tu ne veulx Gali. p. perdre plus que le pouldre. ce q uc tu pourras faire.jamais ne at- Gal. *«ns ialtruy. ‘ c ' e ‘net ttetlap ftc^ atiff ten aubevn. 9«i d exjpecics amtces ,facere quod fer EnniA, '«?««<«. o ‘ tUet 'ni! ba6ett fcafj fm gctitigc/bcr fefje fcI6jt o«'J 30 ! jufemeri tmjgcn. pžPfttflbcrttlann. ^ndiniiug nafari, bakhifchi atleri fe- Tm*. ^'rdur.i, Otu- 44 SENTENT.ETPK.OV. Oculus Domini faginal cquum. ( )o. Ital. L’ occhio del padrone ingrafla ’1 caval-* Gali. L’ oeil da mailtre engrafle le cheval. Piinius. Frorts Domimpltu agroionfcrt qudm occi ' pitium. Ital. II pie del padrone ingrafla M campo. Jtal. Vogli ben i molti, conugba ti con po' eni. Odff.Pburneant demandc confeil, cjuine le veult croire. F ide, fed cm ftdat, r ide. Ital. Fidarfi,ebene.-manonfidarfi,£megIi0> Ciccro. 'Nemo iredit, ntft ct qutm fidelem putal. jul. Da dri mi fldo.mi guardi Dio: da chi non mi fido,mi guarderd io. Ture. Etick bat itine khimfeje,madamkbi kbu" eleiletuflnalmajaflin. i. Ncmini fidat , mfi t,um quo prim modiutu (alu abjumferis. ital. [nnanzi, che fi conofca un amico , bilo' gna mangiar un moggio di fale. Cmid toci/ttii bas pferb ijtmreg. 0if;c fftr bicb/(vcn)c ift mipficf). Gali. Aviourdliuy on ne peuti^lluy croire. Vir g ii. Nufjaam tuta fides. Ital. Non £ oro tntto cjucl, cbe luce. J£e ift mtfjf alles Sclb/iuas gkipt. It* ' / k 'l COMPLVR. LIN G V* ' 4 ? ^ch js nict al goni bat £>acr Minctt. c _ T out ce qai rtluift.n’ ell pas or. ^ * ^°n Qgniun fa patto : con L’aniino fa ‘Juattro. ^-iii con 1’ occhio rede, con cuor črede. 1 ' Mtm nofttafunl o(ul*u,(rtdunt quod vi- dem, filetu ben @{au6c« in bie Ijairb ge&cn. , A azzo che fi iida in finti vili. ^n bcr .^tnibc i)i«cfett/ dpuren touicfcn/ $ra* *»«» tocincn / snb bet- Brdmer fc^treren/ fp! ftctj nicmanb Sc^rcn. '‘-'hi tTOftnn fnpflo PTuIfl. Ttal* Ital* ifidare 7 '^ arrofto. *" Acan, chelecca cencre, non gli fidar^ 1 r na ‘ lafcia menar per il nafo,cotne un ital- buffido. 1,4 creie a?nico, ne fit inimico eput. Seneca, Iu amicurn babe as, prffeut fieri inimieum futes. Atn * t m<\u,*mefurtu, ederis MWfl«4W4- Puk * Maturus. < D ehoc Biantii difto ,qnod fit Ciceroniiju- sits tam, / Moi* CdMPtVR. t IS®' 4 ? Notni conofco , fe non ti maneggio. Ital. Nori d oro tutto qqei che luce. ital. fci;nb md)t alte jagev bic jjernlem futy ten/ ^3 fonb nicjjt alte Mije/ bic tange Stffcfter tvagtii. Non edoteor ogniun, che porta vajo. Ita ^ @ie f$l*ffe« njcf>t alfe bic fca fcfjuarcfjcit. C hi ti ta piu carczzc, che o on fuole: hsL 6 traditot’ ha, 6 tradir ti vuolc. 25e(fcr etn fatorfefjenber Srcunb/ bennem lac^cnberSemb. Adulacori tono imitatori del bcccajo* ital, che gratta il porco con la mano, per darglidella mar ra fa’ 1 capo. Hanno ilrnele in bacca, &c il rafoio a Ital. can. p, ,u P°- ‘ dicecon labocca, ma non col cuore- ital. ■^gh va coine il gallo.che canta con bn- Ital. ? na voce, Sc non refta di rafpar con icunghie. una nuno il pomo.nel’ alera il bafto. ital. ^ Alttra 4? 9ENTEN. E T PROT, Alt er a munufert lapidem, alt er a panem o* ffentat. Tul. Accennar coppe, & dar baftoni. llal ' Da unabania egli m’ unge, dali’ altra j me punge. Ital |)| 0 m j g U ardi da quella gatta, che dl' I nanzi mi lecca,& di dietro mi graffia- Aooph. ^tiflhenes duebar. Satius tffe imidtreif torvos, qum inparafttos. lili enim mot' \ tuos tantitm, hi veri ttiam vivos de vt' rant. Jjilte bi d) bor beueu Ba^en/bie forum Iccfel* bub btnben trageu. Slaclj mtcf) an bub 31& mid) f>m/ Sas ift ;ei3uub ber 2Gelt fiim. XCen hm niet alk brienbai/bte ous toclacfjm Sreutib buter aucjeit/bub fcmb bmberrflcfS' Ital. Arniči di ftarnuti, II piu che ne cavi» ^ un: Dio t’ajuti. Curtim. R egum oper ftpitu ajfentatio, qudm heP evertit. 1 viento. y?i>nmer ®cU / titmmci- ®cfe(I. XX V. Impoftura;Homines fallaces & mali. Proditio. ’^ ut «frequensq s vi* eU per amiciftllere no- orid. men, Tuiafrtqutnsfi 1 licet fit ria,črhne balet. Magttnocent htfidu qua latent. SeB " a * /. “? $ r * v, f a minus noccnt. c nkiare dufchme jeglur gisli doften.i. Ture. Melita eU h o [lem bal er e mtnifefium, qnam atntcuni fimuUtum. Act,t m *gu (jr occult« intnucitiatimeudt cicero. J«”f, qudm indiHt & aperu. nntogrt vitts ntalntn proditio , qum tfJ- Xcno i'*’ u m,quanto difficihus ocenita cavtU pof- i unt >qnam aperta. D Belle ?O S E N T E tf. E T F K. O V. Ital. Belle parole Sc cattivi fatci, ingannano i favij & i matti. Pubi. Malus ubi bornim fe f,mulat, tune ctt ptfii- mus. Ital. Con arte e con inganno, fi viue ifiezzo • J’ anno. Con inganno e con arte , fi vive 1’ alcr* parte. C4«.Parrromperie Sc par art, on vit del’ ati labonne part. Par art 8c tromperie, pafle 1’ autre partie. Gali. Ou de vray, on de menterie.faut entre' tenir la mefnagnie. Ital. Que! configlio, che ta non vorrefti pe r te, non lo dare ad aItri. Malimi ionfilium, confuliori pefiimum. jtal II configliocattivo al fuo autorfempr’ e nocivo. Ital. L’ inganno torna adoflo ali’ inganna^ tore. X«/.Tal refta prefTo al laccio.ch’ ad altrui tt' fa havea, _ Ture. Sarb siirckegenda khabin agidur. Ser 6bfc fetjabt jm fe(6cr mit feiner &e|d) cit ’ Gali. Tel po rte le bafton, dont il eft batu. Tare. K ii(chi khafduei khuinee achiir genat 1 dufchcr.i. 2$ il ' * . v ; ) ' ' ;/ .* : — Hht ctticm mibcrn einc grufce grefctt / feltt ftlbcv fcarctu. 1» Lqueos quos pofucre cddunt. QyH. trifft ifireit eigneu phi cucina frafche, mcneftra farno. J“>L ‘-''ngannarfeftcflo.ela pid facilcofa, tutte 1’ altrc. Improbo nemtni benepotttt t/fe. Cni d in diffetto,^ in fofpetto. itd, Hu nune preeium til, qui rečla prava /4* Ttr * nu ctunt. r \UT Audi aliquid brevibut Gjaris , & f4rt*r»i dignunuft vis tfie ahqutd. Chi mal penfa, tnal gli dia Iddio. Ital. Honi foit, qui roai y penfe. Gali. Decipten me /etn el du malefaxwt,faxinl£ i.c»rap, bene [i bu 1 deni deeepent. i/Mtituurn muh. ® lc fcMagen tiuanfccr fen fcaUeti Ju. ®' c Ufe« auattfccv tu Siofre ai>/ tdefcit £imbe. Vn bavbier rait 1’ autra. ^KnC&atHcv frfKcvt bc« anbtrn. Tulkhuimftn dalii tulkbulen.i. ( /*' n v '*!pe vutpitmre. "j** muf} 5ft c [)fc mit fattgen. ^ £ i'@d)4icfi mit @f&4lcrai faugat voif/ rj ti ber Itd.' Ture. $2 sentent. et prot. te c muf? cm tSdfafcf ffte tuc Ittcfcu fteffeir. 'Ital Chiha lavolpe per commare, porciia rete a cincola. ' C hi ha i! !upo per compare , porti i! can fotto il mantello. Ital. Chi fi diletca di far frode altmi, Petrarc. jSJ 0 n {i de Iamentar,s’ altri 1 ’ inganna. Ital. Non č ingamno che non fi vitica con in- ganno. Ture. Hiley hile bofar. i. e. Fnm fiati de m de- ftruit. efllatt mufi bofes mit bojem tfevtreibaj. jtA« rhvltkov liuefsHf. CUvumdtiVopelkre. Malum malo medic ari. astrah . Alhaniard ailavad tjuil allacrab. i.e. Vn venin de-ferpent g.uarit ce]uy da fcorpion. Malo nodo trialus qturindus efl cuneus. ou einem bčftu aft muf? mati cin fjarten 2\ei;I fticPtcu. firmi bčfcn aft geffott cin fdmrpffe 2 fyt. Ital. Che (i faol d’ vn Iegno Tal’ hor chiodo Arioft, con chiodo cacciar ftiore. tan.44. 2inffetnen fjerbenOSrinDgejfort cine fcbarpffc faitgcn. H$4». A čarne de lobo, dientede perro. Arni-- r COMPtVR. LIN G V. n XXVI. Amicitiavera. No« aqua , non igni, non aereplurthu /of» Clcero • utimur qu>im amiatia. Amktis magii neceffarttu ctt, quam ignu & nqua. Ogni huomo ha bifognodell’altro itd. huomo. Nul n’ e ft fi riche, qu’ il n’ ait meftier d’Gali. amis. > ICSU nicfjt J« w?eit &ef«unbem ~ n ncpeultavoirtropd’amys. Gali. N mpotefi effejucundtus fublataatnidtU.ciwa. Id cm. ?4 St NT E N T. !T P R O V. Verni amicus e št is , qut e it tamquam alte? idtm. »laot. is amicus eft , qut in rt dubta ju vat, uit rt elt opus. Ital. A’bifogni fjconafcon gli amid. Ital. E megho unbuon amico, cbe cento pa* renti. Vaud ex multis fant amici hotntms, qui cer - ti [ietit. jRcero, Bx omnibus feculis,vix trtaaut quatu»r m- mtnanturpariaamiiorum. fj N i m i a famtltaritas contemtum parit- Ital. 11 troppo converfar partorifce difpre- gio. Gali. Chufo accouftumce,n’efl: pas fortprifee. Gali, Fille trop veve.robe trop veftae, n’ eft pas cbiere tenue. Plačo. To atam* Ttpior. Quod raruin carum. GaUAA chofe guare veve ePc chiere tenue. M*tiaL Nullt tefactas rtimisfodalem : Gaudebts minus,& minits dolebis. JCeejj nullt j is amicm, ncq 3 multis. Iul. C'- 1 ' uuole amid affai.ue provi pochi. €icero.' Amiatia mft hiter botios e (je noti pot til. Gali. Qni a £* faire 4 gens de bien,il ne fe foul* dc dcricn. •z’ 4 \ y COMPtVR. L1NGVAR. ? ? Amuorum omntA Junt comtnunu, Ti 7uv QtKa* Kaivk. o erac^t/ _ Su vreiji utcljt nne bcr učit) geratlj. ®*'cki doft, dufchman olmas , olurfe du- Tortici. r ( Xtl t ’ rti 'Ital. Chi mi vuol bene, mi fa inrofsir: Chi mi vuol maj,mi fa imbianchir. Ovui. Carripis.ut debes.fiultipeccata fodalu. Merts amid noveris, mn oderu. Ital, Si vuol a mar ’i amico co ’1 fuo diflfetto«, Maiuji, aj Vt ameris, ama. ®via. Yt ametts, amabilis ejlo. Apopii. Antalddes mtcrrogattu,qtto paflo quis atni' ex Plut. CQS (jbifocert p c fj et . st,int]utt, loqttatur illis jucun4ifima,praflet auttmutilifima- Ital Arna,chi farna-.refpondi a chi ti chi a' ma, Y,a.iH?yJ.ni 5 rniotiIcftcu cnbc ^utbcv&citcn / cuber. I T 9 oub 0 ne« fcvicntfeljappe. natu >cheficonofca un amico,bifo- Jul- gna mafigiar un moggio di fale. evant » quecognoiftre un amy,mange oaS. un tnuy defel avec luy. unto fpeffo, amicitia longa. Jut. ompter fouucnt eft longue amilih. GaU. ^-DcPeit enbe tvebetcjc^at / f;atifct te frient* wp tfameit. I* fr c ^ a ^ cun veuteftre bien aym&, GaU, taiffe toutes chofes come il les trouuc. ^ X V H, Amicus in rebus adverfis. D S Amim SEKTENT. IT PROV, Amnui certui is te imena c er nit ut. Vak. m. Swc(rtt jjtici armcipracipiii m adverfis rt’ btif toonofcuntur. ital. Gii amici ficonofcono a’ bifogni, COfen km bot ttrtent a( in ta- ucpf/ 53ot nfcfcit nacv De tcot. C JI. Ati befging voit on 1’ amy. nSr r-nsS (in Salom. Ach letzara iuvaled. i. Pmvfi-, ir ate t in adverfttate nafiitur. c -*p- • yj, C ( ^oor ctttcn gi)etfcut¥e!t fcncnt. GJl. H n’ eft fecours, quede loyauxamis f Oviri. St fuerii feltx, muli o s numerabu amitosi Tempera ftfuerint nabila ,foliu tria. id cm. jcullus ud amijfa ibit amuus.vpes. ide m. Siiluet ut fuluuin (peftatur tnignib.aurUOi- Tempere fu dura elt m/pUtendafides. Ciceio. \' t ant um igne,fic btmvolentta fidetu peti' 1 tulo altquo per [pici filet. Tempore felu i, tuneli dicuntur amici: Sifortuna perit, nullue amicus trit. i non. Kul!a fides utnquam mtferes tlegtt awieo ! ’ °vid. Diligitur nemo, ntfi cui [črtana jccunda efi Qua[mal intonuit proxima quaq 3 ]ugJ' idem. Vulgus atnuittat utihtate prebat. Jlimmcr 0ef(/ittmi!tee 0efc(f. &J’ ! parenti fi vcdcric ir.errare alla for ca ’ 4 tn* \ , ' COMPtVR. L IN G V. <9 °ia fra loro non s’ appicano. Stcimbc m bentot^ / gefjti 24. auffciH 1 H ... ue trere veulc bien, qae fa feur air, mais OiB. qae rien du fien ny ait. 4r cntc;con parente: suai d chi non ha Ital. niente. ^niico ne parentes amid. plus a de parents.plusa de nuifance.Gjff, ar ented’ appreffo, companaticodalla/M/. v« , jJ l c * ir ''X« ,Ta1 ft«t rvyyittt(- ‘ lClum otnnes confanguinti. j, 1 ha deila roba, ha de’ parenti, btl . . on funt ami(i,amici tjuidtgunt procul. c h? a lontana non ifpegne fuoco vi -Itd. bornimaimco tft opportuno amtcius. pi»owh , ^ r ‘ ac ^ 6a ' ; ift 6effcv in bet nč&itt/ bcmn cin ■vtnbei; p, bet farne. ^ V m, Societas malorum. ^ 4 to*fncti _ I)cukit. ‘ j<*k cum lupiš, curn quibm ejfe (upu. p, , *f /£t i 1 'o f/iroifvv[AfAssn£i§t Ci •' Peca la peče, s’ imbratta le mani. ital. dorme co’ cani, fi lieva con le palci. #*/.! c }' mit 2\a(3cu jaget/Der fcngct gem maiifj. pecofa {} fa, i( l U p 0 la mangia. ital. 1 c °lotnba 0 fa,il falcon fe la mangia. #*/. l ^ c m ecu fcfjacpmaect/ fccit OCColf |al fjcu Qa*> lefaift brebis, !e loup le mange. Gal!. »ntci-bie klepat mifcpa/bcu fref* 0 »!. ^ 11 A ' Va nnl ^ n > s ’ infarina. ital. dla vo!o cafa deldiavolo.per non nat. . Poterfi pcntir. , ^la compagnia b quella, che mena ital. ^ §'< hnomini alla forca. a maimaife compaignie eft cel!e>qui Gali. meine les getis au giba. m £is qu«et gfjefelfcap / bat te« man ter 3 a ^ { lei;t. Ital. Chi ha mal vicin, ha mal marin, plaur. Ahtpiid nuli prof ter'Vicinumitvilum. 1ts niujj' em Madžar mit tem a liter« trantfcmerfijrguf neme«. XXIX. Similitudo ftudiorU$ ; Amickia inter kmiles. OviJ. Scilictt ingenii Aliqua ett c cm or dia jun& Et [ervat fludij fceder a quitq-, [ut. cicero. frats cum faribttsfacillime coHgrtgantVf’ Jdem> N M esl, quod tam attrahat &a’diaat d k; mcttiam,qndm (imlitudo. Wem. Magnam vim babet ad conjungcnint anii (l ‘ hm, (ludiorum ac natur a[ mulit udo. idem. Ett rajucundifma amtcitu,quam fmitld' do morum conjunxtt. o/Mtov tfiKor. / Gali Chalcun epiert fon femblablc. Simllis fimih gaudet. Sem p er graculus ajhdtt guculo. &in 2\r4i;efim gem bet; ter aubont. .ji Jtalice. Corvi concorvi, non fi cavan tna*S oechi. ( Gali. Corbeau a corbeaune creyejamais* e / : > s 'm C O M P L V 1 *. L 1 s 6 v. ^ <5? Ture. tl,It. Uivsirtri. Cčr anbent tein attgc nus. on un iobo no fe mata otro. * 8 **t|retWira»o[ffecna#beni. s tnufj cin fatter tuuua- fein/bafj cin JColff *>cn attbern fnfjt. 1 r i s hi rfi Oe j o 1 d a fe d ar. i. ‘‘'^o coltnlb s’ accocda. 'j-vn inter fectnvetut ur [is. c c ' t,a ^ e ^onben en fcijten ntaleaubercn w «iet. m a7 * , rgj \vnct \v*ot, 7 ( Wtt tseis itsie tein aiiDern ttnf s Oet'8 *|t* ^ fnc^t tciitcf tein fjinberm ofcti/er fci; benn juiiot felbjt barfjmber gcwc|en. A1 “* ^Muin redius mttlligit. S tl „* "l ler m °Hes toncordta. luvtna). oW»/em duett Dem adjimilem. Še!-T blI ^ (ciff ' S cvn - Oo • ^ gcen ein gfcicfres. c fj ni ^ lin '!e appetifci; i! fuo (imile, /tal. le aiiftaUone , non ftce mai male a A«/. C ? Vjl ‘ a * \ le ^ g‘omema, non rtuoce al ftsllo- Jtd, . ne. %RmZf >artl>a 0VercH ^ lr »> afektu«. 64 3 EMTENT. ET PROV . Ture. It dilchi, domus derife. i. Hiftan. A čarne de lobo, dienta de perro. gatife JSEpci- bub ftincfcnbc Hutter jtifammcu. Jul. Tal čarne, qual cortel. Qua! guaina tal coltello. i Stnitles bubini Ubra Uchuat. Sifteltt fei;nb bes Sfels faTat Erauter. Jul. Ogni difformetruova ilfuoconfortn#' Tale č la cagnuola,c[uaIe č la patrona? Asearo(>’ oTroiii toicu tgl S^^ateurifit. Martial. VxorpefmA, pefrnuu marituii Miror non bene convemre vobit. jul. L’ ha trovato terreno perli (boi ferri. Jul. L’ ha le mani in pada con lui. Eti tjufdemjarina. OvoprognAtm eodem. In e/tdem est navi. Sence*. In eodem vdeludimrto jaett. ligt e&en in tem ©pittal Eraticf. Terene. Eodem in ludo dob fi. @ie baten alf cin vOlctftei* gcf)jCt. 3ft einer gut/fo feiub fic atle gut. Terene, Ecce ftmilid omma.omnts congruunt: iognoru.omnes nor it. OOict^okn eines Cuc^s. ©te tragei? tvul SCaffec ati ejttet ftangen. j pfofl ■> -A v J v J E’ fon unpajo, e una coppia. hd- N «c 4(ja1 •‘ utu, ' l«u,quam hic tui ejl, tufa hujus. ^ 0 » tamovum ovo fimile. XX X. Sirailcs parentum filii. Storme. Tel pere, tel enfant ; telle mere, telle GalUce. fille. Quale^ 1] padre ,tali fono i figlivoli. lulue. 0?oeb£fcaber/fo is bic fcue/l)oe bcmoebere/ f° bic boc^tere, noble eftoc, naift riclie plantage. c.itt. 0Ttes creantur fortibiu,& hbnu. EML)uvencie,eH in equu patrutn Vutm : nec tmhelkmferoces p ro generam *(]mL cobimbm. 1 Sn)le f>ecft fcitt p' 1 }* .ttniie beeft letn $aldxit. non traliena. ~g‘i e figlivolo di fuo padre. 'p 1 fd)kgt mebt aus bev ait, emifch agatfdan irak duslima«. i. ~ cc 2lpffd feitt ntcljt roeit bom 23aum. * X « X^«Kgr, KUMt »or. Mili .»rac. Ital. Jut. E 6(5 SENTENT. ET PROV. Mah corvt, malim ovum. ma l cuervo, mal huevo. Čuiat tfh;/ quat torten. XGie te X>ogcI ijVfo fegt cr JEt/er, Selan. Hud coza.huda cozliza. žhs roirfft {cin OKJolffieitt £am&, /tal. Cbi de gallina nafce,convien chc rufp a > d che razzoli. Ital. Ciii de gatta nafce, forci piglia. Bafjen tmbci- kriten i»ol mnttfat. Ital. Becco ha becco. Tiicog. p jqutlljnannafc'uurrofa. Ital. Ogni albero fi conofce al frutto. J -" c ’ Contra Heroum filtt nox*. @foj|cv l’itb veicljer £ciue Sinbcr guatf) trt felfen u-o(. H orat, Av. m parenutm, pejor avis,tulit Nos mijuiores, mox daturos Progentcm vttiefiorem. Eurip f Au”o»TnUeav ovijam ^toerh^vtroK' Vebementem in liberos amoris affefturn in ' didit Deus homimbtu. /fa/.Cbi non ha figlivoIi,non fa che cofafi* amnre- (Dic ftd>e gc!jf Uitfcrfic^/mcTjt ta&ei-ftcf).' Jtm Odteč fa« ef)c Jeijcit 2vmccr erite^ ,,|/ Cenit Jeku ^ntCei' etitci? Oaier, Balt* <1 ‘ ( . i 1 N v * C O M. P L v R. L I N G V. M inovem, firnihrudo & Clc ' ro ' e xemplutH. V*' 1 e ftempi muovono piu,che le parole, ital. Havenda eit ratio tiibgctiter, (\tt»s itnite Ciccro. nu r,quortim ftmiUs vehmtu ejje. Qu°niani doules imitantlit Iuvenal. i urptbtts ac praviš ottines fumus- >ex, talit grex. £ il Rettore,ta!i fono i populi, ital. Componitur orbis Regis ad exemplm■ n Sctlicct in vulgui man at exempla regentm: Uem, V{ %dtHumliiuos,fic moreš tajira (tquun- tur. E J Q»jt bcm/fo bu Uefejt/mcf;t nad)* le&eft ? Turpe eii, eum ex quo pudoris pudicitucfo cicero r petuntur exempla, cundem m aliquo h - bidtnti crimine comprthtndi. f orgef)eu/macf;t v»ot folgen. ^ Cl '«c{)t»ci'aiigd;£/bem ge&t man ttdjt •taci). XXXII. Difsimilitudo ftudio- rum; Saum cuiq ; puleram. 5“®t homintsjot fentenm ; {utis cuifo »»oj.Terenr. 1 ant de gens, tant de fens. Gali. antetefte, tanti cervelli. ital. p ettoribiu moreš tet funt,quot in orbe fi-ovid. gura: Q»ifapit innumtrtimoribus, aptus erit. Q£°t vivunt capttum , totidem jtudiorum Horac. milita. ®4tura nohti non minus mmerofas animo- r nm,qudm corporum deditformas. yfl e botninu (pectes.&rerum difcolor uftu . Ptir - ifdefuum cui% est : ne%, voto vivilur uno. f ua qumq 3 vtluptM. virgil. u, VtTjafunt honnmm ftudia. Cicer«. £ 3 II 70 S F. NT F. NT. ET PROT. Jul. 11 defiderio human nun d tutt’ uno.Arioft Ciccro. s H0 ijuiffo fiudio mdxime ducitur. Ovia. St ihtet e ji cupidm jiudtorum quijq 3 (uorunt- Horac, odtrunt hilartm tujies,mjiemj 3 jocoft. 2)td Ropff/bid fin«. Vulgo. s t q UU ama [ ranam, ranaputat ejfe Diand- Si quu amat ctrvam, tavam putat ejfe Ai(' na vam. f£inem jcbeu Marni gefcflt fan $ol6. fEim jcbeu bancft bas jem cin fak? fn> Tun. Hcrkhifchic gendi hui,adetfchi hofeh ge' Ciccro. Jur, j. suum cuuj 3 pulerum esi. : OJOD 0'133 0^3 Bachis, Bachos, Bachaas. i. c. hi jat tub, m poculo, m ira.fč.cuiustfc i»' genmm perfpuilur. o»id. Ouod fecit^utjife tuetur opus. Tiaut. Sum ctiujj mos. &in jeter f>ač fcine trcife. Sum rex regina plateujita cuitfejjiofa jponf*' Ital. Non d bel quel,ch’ e bello, m a quel,cne piace. Proper. Navita de ventil-, detauris narrat ar at or : Enumerat miles vulnera: pajior oves. Horac. Traftantfabnltafabri. Jtal. Chi fi becca il cervelJo in un modo , & chi in un altro. U t: ■ \ i \ G O M P L V K.. LIN G V. 71 Le lettere fono de ftudiofi; TtaL le richezze de i folliciti .* il mondo de i preibntuofi; il paradifo de i devoti. Natur* fequi(ui femtna qut(q 3 /«<£• Pmpert. LHafcun faičt a fa guife. Gali. Tutti a fuo modo,& gli afini ali’ antica. ^damden Adama farcki vvar. i. Ture. *Ja huomo a. huomu e differer.za. i ulit L XXXIII. Natura. Naturam exftllaf /ur c a , tamen ufque rt- Horat. ‘met. Lhi 1' ha per natura,fin alla fofFa dura. a,yr.i}, 0 y ,iS'iToT tortum haud umquam rccium. Ic ft fon art uicfjt. p, ie Nat}t left jh v ntrtufen iiidjf. V/ 11 gatta nafce.forci piglia. ^orfclj fjuppet toebcr iit bcu pol/ 2XJett f)c ccff) fctf)cl'per ten gfilfeeit (tol. p, le c 8ftev tatt iv fjitppcit nttf) laffcm r* 11 di gallina nafcc.covien che razzoli. W. ~ cr 5«d)8 tun (elite ničte ni$t laffen. *** Tniffet ftclfc (teh Me «ruotlc/ fo reefeti l&ttl hoch t>ie fu(j herftlr. E 4 Jlatut •JI SENTEHT. ET PROT, Matuc ge[)t ftir lefjr. luvenat Cuftodc & curd natura potentior omtit. GalLphs tire natura,que centchevaux. Matura treett a( mcer/ ba« fcben peerbett. no rac, j H m \ n i mvitd dues,faciesve Minerva. Cictro. ui a dtix op tima. idem. Natura duie erraremilo modopojfumus . Wem ' Natura duce errau nullo modo potepi. ciaud. Ad moreš fai tliš natura reverti. ital. Natura di poco fi contenta, Sence«. Naturam mutare dtffictle e St. &at m ber nature« ts / maer (juaet cm t>et' Dnjvcit. Gali. Ce que natura donne nul ne peut ofter. Hiš tft ji)m m ber f)aut/ mers jfjm in bcu tlet' bcm/fo ntoc^t man ce aitfjvtafcfjen. Ture. Curttugindcjfterarhuini deiftirmes.■>* Jut. 11 lupo muta il pelo,ma non la natura. XXXIV, Perverfitas huma¬ na? voluntatis. Terene. Natur d omnium bominum d lab er e prodi' vis eil ad Itbidinem. ® vid. Ntttmur in vetitum femper, cupimusfc M' gata. Ture. Iafack olana dahi fiade arfu khopar. , Chofe v C O M P L V R. LIKOV. 73 f Horar. Chore defendue eft la plus defiree. 60(5 lef)tt ficf) fc(6ft. C«i peicare licet,peccat minus-,tpfa potefiat ° vld ' Semina nequitu Unguidiorafacit. Q“od licetfingratum eft: quod non licet, a- idem- erth urit s Quod fequttur,fugio : quod fugit, ipfefe - *. . . quor. V llcu,< h dedtt vitium natur a treato. I ’ r 0 P er * Vittu nemo fine nafcitur : opttmus ide h orat, Q«» minimis urgetur. liirv * potcrunt impederc caufie in fieltu. ciaud. ^XXV. Nemo fua Torte con- tentus 3 Invidia, O&rft Mecanas, ut ntm ientum fiiis rebrn efie,maxima funt ctr~ Idem. dtvitia. tr ' lllor S e g‘seflajiene femper inagro : ovidm« '^tnttm^peeue gr and,us uber babet. £ / Optat 74 sentent.et prov. Iiorat. opiat ephippta bos piger : opiat ar ar e t* balhis. AOell. Alte na nobis,no(ha plus aliisplacent. G*U -qj En vie demeuretoufiours envie.' Ital. Aftio & invijia non mori mai. G cu P*ditate. Si« t 'l 3 ‘ re & n4,, di venut tam dira cupido. * ‘°l*ndum til j us regnandi gratia violan- cicero. um eSl. Di&um Casfaris cx Phoeniff. Eur. °*} ru mpite fadera pačit , nec rignit po(l- tofatefidtm. ea| nor,nefignoria, Ital. n °n vuol compagnia. ° n bene cum fociu regna Venusfc mantnt. XX X VII.Superbia: Iačtan- tia: Sciolus. | r*mm rebut follenne ficundit, Clau4. Vin utum rtS ' cicero. superbiam , f «jhdium,arrvganiim mm. Dem fuperbis refiflit , bumilibm vero A* gratiam. seneca. Sequttur fuperbos uit or d tergo Dem. Ital. Quando la fuperbia cavalca, la verg 0 ' gna,& il danno gli vanno in gropP*' } pbp jn? Provcr* B az adon, vajabo calon. i. n.2. ’ Venitfa/itujtem venit igttminia. Ital. ^ cader va.chi troppo fale. ftoe fjoog^ev gf)eclomcn/fo fttjacvbcv t>af» Gali. Quipllis haait monte,qu’il ne doit, . Plus bas defcend,f«n. “«« plumit fe omare, Cbi 7? sentent. ET p rov. 1 Ital. Chi deli’ altrui fi vefte, tofto fi fpogl<*‘ Horat. St for te (hm repetitum vcnerit ohm Grex avium plamti,moveat cornkuU fl ’ Furtivis nudata colartbtu. (ft " 1 Ital. La piu gnaftarota del carro fa fettip rS maggiorftrepito. 30&el bcriften ifc jmmtt Jti forbcift bavau* Ital. Dove e matico cuor, rjaivi e piti liog° 3 ' ; Gali. De grans vanteurs petis fafeurs. Cunius.c trn timidrn vehmentius Utr At, mor det. Sie #mtbc bie fcicl £>et[ett/6etffcn »kljf. CDielgefdjrei; roertig teolleit. Jtal ' >\Hairomor, e pocalana. ©rcffe iecrt imb tticf)ts barfpiibcr. Salluft. Unguh qudm mana promnor. $£r gc&e etn guf eu ^ncgljmamt / a&er ©feti. /M/.Egli ia piu di parole,che di fatti. Extra periculumferox. Bic Rbodus, h k [alt m. 2£emt bie tecrt lente fi^lugetj / le c« tt bapfferCOfamt. ital. Le parole non baftano. Ital. f Duro conduro,non fece mai bu° m uro. Gali. Dur contrc dur,ne fift onques bon m 15 ' gl »« {l1 1 >. ' / ; _ COMPtTR. L I N G. 79 ^ecufjattc ftcitj maleu feltai tleiiu y r atugia con gratugia non fa cafcio. GaU. 'iS! ° tl1 “ foons cum motite non mifcetur. XXXVIII. Superbia in rebus iecundis. Satictas parit ferociam. res decent fuperbU. Plautus, ^Profiteri, (uptrbiam magnopere.fap- Contri l ' lt *M, x f‘ntlevitatucQ. . , p f ( cu ^ns bmmmfuti , fortu&futuu : v,r S'»- |, ' crv nre mo dum rebus fuhUut [ecundts. 1 u> ^ ,r ‘‘>p animi rebus plerumcfj (ecundis: ° vl Nec fatih efl tqua commoia mente pati. eflo bemgnus: nemim thndus ; ptf cacc * c i s 1dtniUaris ; omnibus Grand > 80 SF.NTENT. ET PROT. Gali. Grand aife eft fort a endurer. Gali. Toutes chofes peut on fuffrir, fors

ie 0eif? itd jtefjet/fo fdjamf fte> -■ 2XJemt bem JCfel Ju tvol ijt / fo n£> 6vtci;t elit 23 mi d* Jttet;. * A/perius nibil efi butnili, tum fitrgit in a” 1 ' Claud Ital. JsJ o n č iierezza i la fierezza eguale, , d* un humile & vil huomo,quando a ' to fale. 2\em 0cf)crme|]ef fcfjarpffer frfjirt/ £>ctm k»eim eitj OSettfer ebcl Mrb. Ital. Quando la merdamoncainlcagnO, d che la puzza, 6 c!ie la fa danno. Ital. Quando il villano £ folo fopra ilfic°> non ha parente alcun,ne buon atn‘ e °' JScitcii f)oitt fcie t&ccit cnac^t/m celit fcrietiheii. Oh« jemel anciUa,numquam bera. - Aufon. "Fortunam reverenter babe. quicuq 3 tepC ,,t( j Dtvesab exilt progrediere loto . , j Cicero, ottanto fuperiores fumtu, tatitb nos fmgeramm. . | ? v /./ '/ COMPLVR. IINGV. Sl Sciecii GaL Nemo tonjidat nimium ftfuttdtt. Ne mo defperet meltora Upfis. bumfortuna juvat,caveto tolli : Dum fortuna t črtat, cavetc mer gi¬ be Htratfc forte fis utriuftfo mcmtr . £otturtareddit tnfolentcs. Honorei mutant meres. Honneurs changentmeurs. ' ® c nfctcl&ti^ecrcti/Coet mentcfj SWas ^em&fce ligt mir uaf)er fcenu t>er rocf. COlijit l)ctnfce gaetmtf »aerfcer/ tar* Cicero. šibi ut qutscfc malit,quod ati rita ufttm pel' tinct, tjtumaltert acquirtre »toneeffat* eft,uon repugnante natura, jtalui, Fa prima bene a i tuoi, 8c poi a gli altri.fe ta puoi. Ciccro. Nequtcquam (aptt, qui fibi non fapit. Tcrcnt. Flagitium e st, te altu confilium dare, fot* Japere: tihi te mn pojte auxtliarier. XL. Proprialaus. Ciccro. Dtforme efl de feipfo praduare, falfa p?*' /ertim:&c um nrifinne audtentiumM 1 ' tarimilitemglortvfum. LaU' 9e»eca> ^ C O M P t V R. L ! N G V A 8$ Uudartfe, vani: vttuptrare Jlultiefl. ftcf) fe( 6 ft lo&t ter ift f»» ?W. “®« ficf) felbft fdjentt ter ift tnifinrng. tt coUaudesjttcc te culpdveris tpfe* ^endi ugmekh khokhar* i. *Wi*Em fordit. fi loda, (i lorda 5 6 ,chi fi loda, s* itn- broda. "slodenella propria boeca fi guafla. Itd. Ch > fi loda da fua poda, s’ incorona di itd. merda. i lau 6 (i, cigeit fo& ) jtiucft. 7* carn.e dellaLoDOLA. piace ad ognuno, / (4 /, ~ 8 ‘* ba cattivi vicini. Itd. Hr r N & 6 fc 31act&arn/cr lo&t (Tc^ fct&er. f 5 °p fe lover.engendre d’ autruy haine. catt. Ne !*# de f t (atis botiefle, m (me mulmum ci«ro. tovidialocjut poteh. Lgudet te alienus, & no n os tuum. salom, jeb« Kramer lo&et fcittcti^ram. lodatlfnomeft.ic.ro. ital. Lergiitt erxfucUc emtorem reperit. p:«uc. fendibihnil opus eft hedera I d’ a ^ cr * d il fjuinto eieir.ento- Gd//.Foleftcelai, qui dit maf des abfens. ffad.Ne parle tnal aes trefpafies. VM e r l \ n '« v p v ■r ’ \ \ \ co mpivr. lin g v. 87 ^luje bctuajaratnas foilema.i. Ture. ^°riK8 ne maledixeru. (\uatt ban bit med) £i|it. »tani tebi uiemaitb mol. bie nfe^c Mutcu/ ti;un wcf)cr bcnit fcic Aitbtrn. ' Non 'tt Ttmedium adverfus Sjieph.snt£ vorfum. ^re/Slaufcc bnb auge kibeit fciitcu fcf»er(> *! Chi vol dir mal d’ altrui, perila prima Ita ’- di lui. * biafitna altrui,chi fe ftdTo condafia. luA de quoq 3 viro, cut dtcas, fetpe videlo. «1 ne feroit nuls mefdifans, s’ 11 n’ elloit Culi. de s efcoutans. Jcitj jeber tefjr bor feuier ITfjifc / fo tbcrbeit «lte toege rtin. ngniun fpazzaflTe da cafa fua, tutta la itd. citti (larebbenetra. SefcJjcbnen btiigcu fof man basbefte rebe, ^lami ift aller cfjreu tbtrtfj/ ■?5tr alfe biitg jtim beften fefjvt. fcinepucicr Jtmfefjett 21tigel bnb fatft/bertlemmetftc^gern. Il* c ame & ugna nefliin non mi pugna. Ital. ^ et f*cf> Jtstfcbtn ftvof) bub Setbei' lest / bet * w| Wt (ld?3cm. F 4 On 88 JENTENT. BT TKOV- j CaB. On ne doit pas mettre Je doy , entr« f:orce,& lebois. «(! A d tn/iem partem drenu* fufpicit • Ser 2(rgmoti ijt ein ©djdcf. To Som~v ii&CoKtit o t2 »o»J r* _ j Sufpicmts majorem pariunt ttluvnM^' ' (fuum fačla. £Die riti jeber ifl/ affc fcerbencff er eiticii fc(rn, JEs fiic^t feiner tein $inbcrro pfeti/er f<9 ^ £t,l! Jmiprfd6fibarbinl>erge«jefeij, . Culi, II femble a ang larron, cjae chafcun l 11 refemble- , UvfJ; .i . 1 *• : ,>\' ’ J -Jj X L11L Nemo fine crimi- ne vivit, Horac. Vitiv nemo fine nafcitur optinim Ule, Qui minimis urgetur. SCGiu fciit alte gcBrec^licfj. i£stftJciii9}?enfc&/ er $«t feinfpttberit#' Čreden, Cap. 11 n’ eft cheval, qui ne’ ait fon mahain* JEs ift £citt 9vo(? pl)tt ein tucf* Nallayfans blaline. Etoptrt. Vmcutc, dedit vitium natura črtat o. Nen tslpifcu [metina. COMPLVR. £ I N G V. __ _ 89 Ital. hal. G Ml. Ogm farina ha crufca. j ’ non c’ £ vouo.che non guazzi J-^hommc n’ eft pas ange. ^Cttfc^ci* cu jt|» 3^ccr» JČugfKte* v.y e ns ny au mondc partaičt. GaU. f«i;nb nicf)t atu gleidj/ fcte mit Jem Bci> ut tettcu. »mnu pojfumiu mnts. Vir S' 1- ’ ” CI * Mogen met alte cucti trio s*t'tl/oft tfccn ^rccm. '-hafcun n’ a pas le cerveau fi grqs qa’ GalL un morciere, ^LlV, Curiofitas, 'zr»\v7rt*y- ftoff-uJtj. Hoc age. ^ioftu nemo efl, qu'm idem pt mtlevolus. plant - ™cercaifattid’altrui ,noH puo efier-^ °uono. Su u [upor£ fit cui% fuarum itrum mn: cUa«. Mtenif nmis impticsri mtleftum eff. ena fc nobis traUdndafunt,at mjirorum Sa,uft - V ol ^ifumur. CUn a ^' Cn žfaire du (icn. M cf iKeft mtttcit jijiitn gfjeitcuge tc bati. x,. 11 c ercar and che non ti tocca. Gali. ® °cchi in lettera.nž tnani in tatča. d ah itd. tri. F j Atili- 90 $ E N T E N T. E T P R O V. Acdilitatem gerit fine populi fuffragio. j Tercnt. t ua quod mhil mtereh , peuontart defhl- 1 T4ntum ne a b rt tua ocij tibi e(l, ahtnt ** cures, eatf mhil qtht ad te pertinent? &u f)aft »id Jufcjjaffert / abet ttenig atifjJ u ' f ricf)tcit. SCcr alk bing »eifcdjfeit itti / bet mufi Bi# 1 ' ‘ tner Edit ©djfterbt eiitftecfett. Ital. Chi fa i fatti fuoi, non s’ imbratta ' c ; mani. ^ . Fercontatoremfugitoinamganultu ide t?" Qu & fupranos, nthilad boj. In aheno eboro pedern ponere. ' Nodum in ftirpo quarere. jul. Cercareilpeloneluova. Jul. Dar di becco, in ogni cofa. ital. A chi cuoce, ci fofti. ital. A chi tocca leva. £Oas biči) nidjt bremtt bas lefdje nicf)i- Ital. Di quel che non ti cale, Non dir neben n£ male. eiccro. Ouam quif] 3 novit ar um, m ta ft exer(t*' 1’roper. Qu<* potc,quif%tn e* contertt ar te ditffl- , Horac. Quaw/cit qitijque hbtns (cenfebt ) eXf ' ceat artem. Ml. Ogniun facci quel, che fa fare. J£itt)cb« tvart besfdnett, t "\ / , ■ Staše«. Italiii. Ital. ^_ C e M P L V R. L ING v. 9 * ®Nt&en Jjaubtoerff / ftmffjefjsu bngliicf, 3ffe*Ao haminum mor ti & celat & indtcat c«w. mm. vir.ulii oratio. 1131 qnaleiuctniutH habtres,fait indicio t « oratio. "l antu dignofeitur avis. fernit ben Deget «m gcfaitg. fce^aun ftngfjt alfe t^efcccftis. Ogni |i«w. 91 S'E NT® N. IT PR. O V. Ital. Ogni necel cantai fuo verfo. Ital. La bottegetta del vino cbe ella ha. W Se tu voi conofcere uno, fallo parla re ’.j Jul. Quavtrocofe fanno nota la perfofl* ; ^ parlare,il mangiare, il bere bito- £>ttt tSfel fenut man ati ben Ofjrn/ Dttb bet; bcu mertett Dat £[)ortt. ; ”QT 1 — ECcji. Nabal nabala idaber. 6. Stultm flulte lequitur. r Jul. Al Fuono fi coofce la faldezza del ' CCGic cmer ift/ fo maetjt er SOftft. CCGaa ber COiatt fan/Jctget feitt reb att- •* OJiitti bovran beti mertett mef / ft>as matlfdjafft er treibt. ■ Ital. chi ha tiel in bocca, non puo fpuiar fl 1 ele. Ture. jemiCchden agatfi bilennr. i, S)m 35aum tetini man bet; bett frucf)^ 11, C7rtfl.Dedoulx arbre donlces pommes. Mat. L’arborebuona fa buonfrtjtto. % trans homment prafert. Jul Aila ciera ft conofcon gli huomini. 3ctj fef>e att bcm JTJeft mol/ wae ttcgelfi W r tvotmet. (t OTfatt fif)t att bett febent tvol/ tttae L / \ \ / I ti / COMPLVR.J 9? (* cc t»cl aen fce pluomeii / ivat !2>ogel fcatis. ‘tnago Vttlttis eft: indices e culi. C ' ccro ‘ u ‘ tut *c front animi tfl janua, qut fignifi- w c,u ' tat volutUdttm abdttam at retrufam. ,. in&icat mortt. Ute gfjcteecfenfcc* Call ‘De gens fignes le fautgarder. XL VI. Forma: Statura. Veftitus. virgil. Gratior(ejl)pulcro veniens in corporerit^ uf i$u KdrXo(j ot«v tyj vvr a i t- .. Quam grataforma til ,tui comts moitr mtns \ OviJ- Lir ett cumforma magna pudicitia. .. luvenai. R*r* til adeo concordtaforma, At fr cit it. ©djo« tnib frcmm fein ftef)et felttn in ©tatt. Gali. Beaute n’ a paix & chaftetč. t Gali. Beautč avec chaftete, fagefle accoitif^ gn6 de ricbefle, jeunefle avec cof 11 nence,& vieillerfe fans maladie, rarement en compagnie. ScU-». Zhiftn obrazn malo vode tribi. Mcnand.^Ja^oj^of &»r fj,5,M.ov, i KUhlf x«Kof. Deformis ejfe tnalo,qua>H pulcer mahu • Gafl-Beautč fans bonte, ne vaut rien. 0$ve‘' <* J t / / i COMPLV R. H N G V. 9 ? fonbet- imecfct toevleent oiilaugf) e Un’? 4 /i 0num ft 4 $ e e ^- ° VI J ' " eftfi vermeille face, qu’ ane petite Gali. Su /; Ure ’ en P eu heure.n’ afface. ‘«fc alte jcl;ic4v<5. _ c ^ats Toru gris cie riuičfc. OaU. ji Magn 4 ttlm p arvis gjrjtia rebus inefl. rebus fipe res magm dtprehcn- cie| auntur. 8 'f* «tc^t an btv groffe getcgeu/fottft crlieff G]?i! C ciJt^pafcti. r , p, hu °mini non fi mifurano i canne. -vff ^««/fi-ai; -Otan- Le r e * ,,t !* f«rfen groffe iLeutc. *Pczieriemig!iori tuU p il [ en gon ne’ facchi minori. abbatbien grand chefne. Gali. ^. u P'titbois prend on bien granlieure. Gali. -° tl 3 r offen toaffevn fcngt man grofje Sifcfjc / g 111 l * c .' ntlt loafjcm gtite $ifd)e. p P et « Venere groš caear. n P e tit tefte giit grans (ens. Gra„j . . At tema ; p ef -, e v, 'k r ' en dedans. c ^ofe aydefouuent.J Gali. Gali. Gali. Gatl. Le 9 Itd. Le cafe grandi dal mezzo in fii no* 1 habitano. gas gro0i t(t alfjeif etticr JEUtn fauf- itn< j !)$&{. Nullat, mahu , magma, ptfcis. y Itd. Gli arborigrandi fanno piu otnbrii cP frutto. Itd. panni rifanno le ftanghe. Caff.Lerobe refaičil’homme. * ge Člefcerett macfelj bcnCPJan/ fcccfea«. Gali. Les plumes font 1’ oifeau beatt. j Gali. Son honorč communement ceul* * ont beaux habillemens. Vir lene veji mu, vir irtdttur ejfe Itdlci. Vna pecora con la lana d’ oro. Corptts fine ptttore. /t4/.L’habitononfailmonaco. I ; *a/-Ilcercbiononfa la taverna. j Strma ell fmia.ctiamfiaurea geflet gc Horfcfj fjttppet toeber in fcett prt/ ! 2X?en f>c odi) fctfje fcper cen gftlbeit fak ISUi&a- mflc^cu t / t A t v ■ I I COMPJ.VK.. MNGT. 97 ll?« 0ndocufid on.i. Ture. fa 1’ huomo. ltai. XI -VII. Inconftantia & fragili- tas rerum humanarum. %.•j*/"™ tentii ptndentu file : 01rl ' , * 5/rr c *fu, alt er m ett interitus ;& urim Ug nteTt,tu ' ortw eilalterm. u,tn *s nos effe memmerimut, ea lege na- cicero, omnibus telu for luna propofitajit Sin >ta no ftra. (tata. { \ n '("»per omnia bomini humana medi- u cm _ v ient fovent en un jour > ce (jtiin’ Gali. ^^vicnt en centans G Gosi 98 sentent. et pr Ital Cosi quei vien a un’ ora,aun p u ° t0 ! Arioft. ch’ in tnille anni,o mai piun° n ean i. • * raggiunto. Cicero. Abeum omnia,unde ort j funt. idem. Honnafci bornim longeoptiinumeft. Piinius. Malti exftiiere,qm nonnaf(i'optimutti i(li ' fuerunt. Vftgii, Opttma quag 3 dies miferu mortalibitt a'’ 1 Prima fngtt,jubeunt morbijriffucfj fencfl lti: It labor, & dara rapit mlementta morttt n o »viž //žtk£w Vihti KvhlKOt, Kgu aK£*s. Malta cadunt intra talke,faprema^l^' Gali. Entra bouche & cuiJIier vienc fouue^ grand diftourbier. laTcnahfiiJtnat enim decurrere vdox Flofculus, angufla mtferafe brtvifiima V‘ !lt Portio. Dimidio vita nihildifferunt felices ah inf 1 ' lictbus. liomo btilLt. Ital. Quanto piacealtnondo^breve fogn°' Fctrare.j 1- j-j-j 1-j 3n tZ3^3n U "“P 1 Habel habalim hachol habel. Vani t as vmtatum,omnia ranit m. s. »cm. ffla triafemper in mete habeto lOuidfaip- Ouid e s 1 Qaid gr it ? ' .. mfj ce*ipcnift nidof COMPIVR. tINGV. 99 Sc-Rfioa, Quidfuiflt ? Sperma fcetiduin. £>wid es ? Vas ftercoreuon. Qutd cris ? Efca vertniutn. »afci contigit, moti reflat. i]uid krm vefrer vehat. /«wt humana,nihil perpetuumdatum . PIa “ tU5 * * 0 mfepa{]e,fois quebien faire. , Gali. j ^nduni omnium dierum Sol occidit• 'ft uoct) md)t alkr tag aknfct. lta d« placirum,voluptattut maror comts c »nfequatur. voluptatu comes. ^niumrcrumvicflfaudoeft. * ‘'• rt--— GaHicL Ovid- * el r ‘t au tnatin,qui au folr pleur^. 'nturtrMaUtu . il £u, f«tvb cfjnlcib* r , bcne f enza pene. m lc fmrbcn fciefcv £9clt fjabeit bict gafleu. i, 0tl fip U o haverla rofafenza la fpina.# • fi puo haver il mcle fenza lemo- la ■ r> v^e. , c ^a fus,baU olmas. i. V p b \»'l,ibifcL p °"g*udulu{ttu. Y? ‘ rubila Vboebus. U act ) betu' v\ogni fdjcmt bic 00««* . ^e&ct mct;t glljeit cm £0i»E G * Venit IOO S E NT EN. ET PROV.^* Tibuil. y en ,t p 0 ft multos um ferena dies. Ture. Khiifch danfora baliar olar. i. Ver hjtmem femitur. GaU. Le temps n’ cŠb pas toufiours en bon 0 difpofition. oviJ. Nubsfolet pulfa candidm tre dies. idem. Huda dies adeo eši auflratibus burnida » l,fl l/is, , N on interniste utfluat imberaquis■ GaU. Malheur ne dure pas toufiours. GaU Plaifirs mondainsfinenren pleurs. , Ovid. Gattdia princ ipium nojhifuntftpe dolo fll ' f GaU. J3eaux jours fouuenc fe timent en nOi fC noifts. X L V111. Gaudium: FeIix:B^ 3 rus: Fortuna profpera. jtal Cbi fi contenta,gode. Jul. Allegrezza di cuore fa bella peli^ uf di vifo. i Ton nniw di dio salom, Toblebmefthethamid. i. Lat us corde convivium conunuum. GalU Ioy du coeur faičt beau tainčt de vilšg c * Aug Vnde qnisgaudeat,plurim'um interesi- Scneca. Sol* VlttUSpuftut gaudtttmpt!’pctutt» , 'r i Chi c O M P tTR. tl N G V. 101 uuole il buon di,vada al barbiere. ~n uuuu ca j,j v auo, (vx uai v « '-bi uuol e l a buona fettimana^ammaz* c iilporco. ^biuuoie il buon mcfc, vada alba- ru gno- '“bi u U olc il buon anno, prenda mo- glie. ^bi uuole il buon fempre, facciafi prete. ^ 2{ 4f ; ' u tffe fine virtute nemo pottft. Ciccro. Ovidius . Dicifebeatus nte °bitum nemo fuprematfa fur.era debet. c r ° ‘Mc vitam b e atam, tum verattafata Au!or >- funt. £>ic, Peli Ss, Ce cbi ben nafce, Sc cbi ben muore. ital. SS&M tB nau gui fubet aua cuPU- jgd4 u i Au ‘ on ' . ftAlLCUpit. rjijs nnn h ahct. r^tttabommpartebtatum. Horac. n cft fi ricbe fefte, ou il n’ y ait «>. Cit o Unprofor um Uta in permciem ta40‘ . 1 ■ 4 i', i v r COMPtVR. LINGV. 103; ^ -®as bas ghicf m Cie J)čf;e f;c6t / bas t»rt es ttjcrffen. ~ 8 'ft tein glftcf of;n tftcf. j? c Svoffet giacP/jc me()t tftcf. ijuem nimiumfovee, jhiltumfacii. \ortuna vitrea esl,cum (plendet.ftangitur. S ‘fatu»avo!et,fteserbetareconfuh luyeo*U h*c eadem ,fus e confulerbetot. rp^s glftcf bat/fuvt Cie 33raut fjeim. U ® 8 euivu lontirigit adirtCorintbum. Sffict' Ijgt/Ccm ftiegen gc6vafite£ati(>eii iiisD^aui. *.! c l Ua lede (edes,& er it tihi congrua fedes: J* fede fede , nec ab illafede ret ede. ^ 61 nnjoItftbei-6(ei&. cin Jpaufj/fb bcncf nkf)t bratiš. p.’ 1 rta ben.non ft maova. Jta ^ "* fta in agio, non cerchi difagio. ■ XLIX. InfeliK:Fortuna adverfa, S!’ 1 n 9 deehaver bcn,no I’ haverft mai. '^ cr it nit ju ratcn t|t/bem iji audj.nit ju ^Nteinftevi?. G 4 $9f 104 SENTEN. ETPROV. Ital. Ital. Itd. Vab. Gal Terent. Italice . ' Itd. Itd. Itd. Tirgil. G dl. KO c ct' t)in Eompt/ba ift es gut getftjc«/ trii bali) bbfe trerbeit. Quarta luna natut. A cl-.i e difgratiato, gli tempefta il P 3 * nel torno. ©eljlegt j&m ber £agc l m bic Mcficit. S’jo cafcafti indietro,mi romperei il t 1 *' fo,tanro fon difgratiato, Mal per clii non e mvidiato. Miferrima eH fortuna,quat. Ognian ha il fao diavolo ali’ ufcio. Oui(}j fuos patimur manes. «11 Kitcmaitb en trect eens aubers laft. D’ autruy faispul ne fcait le pois. Quemfc premim fua mala. JitetiKjiiC ftiteft att ciites anbern gefdjtt^* ž£s tt?ci 6 femer/ tvo beti anbetn ber @c| lK ’ bntcf f/als ber j(;» ait (jat, Vbtukus, tbunam. _ fon 11 -I * I __COMtlVR. E. IN «5 V. IOf "Toufiours laneue tire U, ou dent fe de- CaO. uit. calamitas fola. V' a.Ky' c trn cL\ytct KetTtu. ex alte malum. u tnal ne vient pas feni. 04& y 11 'Bal attira i’ altro. 1td . ,, S r *tie fon.come le ciregie.una tira lta l. V ■*. n uifordine che nafce, ne fa cento. a C , u1 lompt alleitt. °nde vas mal i adonde mas ay. jJ' ° rii u unius,alterius interitus. ^'“fompendium^lterm dtlpendium. «ni decedtt, alteri accedit. ^T Cs £ uteti gtftcE ift bes anbent »itglftcf. p?” 4 n etnini bera ett, quin aluat ftt mala. , ctct « ^annen fpel is trancf« Kfaitne« N i° ot * k, ne perd.cjue autruy ne gaigne. ^ Un vit.dont I’ autre meurt. 0tl u inai male per ano, che non fia it m. m en per on altro. pianfe mai uno,che non ridefle un j tA l. *ltr 0 . Eurip. Terens. Ital. H tfpan. GaU. G*U. G f L. Es / 10(5 S H N T E N. E T P R O V. L, Ex malo in pejus : MinU s malum cligendum. saiiuft. K« humanafemper m deterius proldun! l,r ' jtaltd. Dal roal in peggio, dal cuogo alpa£t° r ‘ Ab cquo ad afinutn. Twc. Atindeninupefchege bindur. COan fceu cjfe bp bot cfd fpringf;ot. Jncidit in Sc.ylld.cjui rult vit ur e cbatjbi^' Ttal. Cader dellapadeila nella brace. Aiioit. Fumumfugtcns iti tguem inadit. , can. I 3 *j \iihii tli tA nt mferabile, quam tx bedttv fici mifer. E duobus tnalu minut eligetidum «#• cicero. g x ma [ u t it gete mmmaoportct. Iu1, De’ cattivi partiti bifogna pigliar il *° en reo. P raftat mi malo obnoxium cjfe, (Juditi £ts bet er ccit quaet 6ccti ban gf)eo?. OScffo: fcf;dr bemt gar blinb. %4-E ineglio dar la lana.cbe la pecora. SSeffcr in ber acl)t/bemt in ber fjacln. 3?ctev in bot ri;fem ban in bot riferit. ' 25eierinbevi>ogfjclettfantf/ban in bcttfr ren gfjecfaitcF. e Gall^M ieux vaut ovir cbanter les oifiH 00 '’ f]ue d’ citre enferme es prifons. ^ \ •\ ( \ I i / * I \ COMPtVR. ttNGV. 107 ^ u ff bet njcttfKU / tub / 2(uffev bet ftaubtti *ft Ant t^dbigcit. ~ ,e '£Oc[t ifutocf)i»cit gmtg. . nnbetu £nnbeu ift and) gut &vot cffeu. //» Qit \ 'r‘ l,n licet fu^ere,tie qu&re litem. ^ s 'ft 6c(f«cmit fef^uben geflcf;ummiferii Ipeseft. . bl «genes mt er rogam, q*idnm ttt Viti ex- ? , effit ? Spes,dixit. l >l * (pes bom,nem ,n miferiu confoUnfoltt. 'psranza č la ultima cofa deli’ huotno. . s P*o dum (piro. Dl $«<“• e !*. Qr( dul avttam jptsfacit, & meltb er*}« fibuli. efjierance^’ avoir mieux,vit le loup cant;nf>. * n<> (me vmbm tra. V;i fe corronce, s'appaifc. Gali ' jp er Jornig/fo gc!)c trfcott bet tuanb. Ufa Jkpius patuntia . AGtll. ;icn trite ocf cen »crfclj ml fo lanu/ bat f)t v A«accVt. J 1 * 1 * formica fua bili* inefi f. 0 n , c Vla mofcha ha la fua collera. Jul. ‘aheha inetsha tefeha rana. ScU>. ***** fante fpart/smb fmmfce erjtirnef / bet mttmsm. verita afidua amlttit auftoritatem. fatoer fifjt / atiff ben gibt mati ® minaccie fono arme del minacciato. J**l. J G ultos metus , ad paucos pcena pertinet. Veget, J n°n puo batter il cavallo, batte la lul. fell; 5 Mi IIO SEN TE NT. ET P R d V. Mi) KIV&V HcltinV iv KltfifVof. Malum bene conditum ne moveas. N oli movere camarmam. Nonftuzzicarcan chedorme. . Sin frf)(ajteubeu fmnbfcl man nit attffw«*' OCGcun? man bcn brecf ifittelt fo ftincf t «•* S)ie alten ftf)4bcu fcl man nicfjt aufffW? c ”' Ital. Quando fumailnafo ali’ orfo, non* ftuzzicare. ■ Ital. A lla pentola che bo!le,le mofche non v s’ appreffano. Temukntut dormiens non ett excitandn>- Sinem boflcn vOTann fot and) cin gdač £l,e 2£agcn trajen. Publ. Plaut. > 1 LIH. Fortitudo & conftanti^ in rebus advcrlis. cieero. Tanta cujupfe (unt mala vel bona: tsl antmus,qtti ta fuflinet. Plaut. Anilinu aquus opttmum est artimna coni 1 ' men!um. r, : „ C.mvif dobri rmtdium tli patientia. Bonus animus in rt m alt Arnu dium tfi ffiutcr muf!) / f;al6ei' lab. Teras non culpes , quod mm ari non poH$- 2X>as bunkbf faitfc meibcu/folat Ictben, opit’ \ I °R O M P t V R. L I N G V A R. ttt v'*f« e fi p*ti,quod emendare non pofiis. Senee *» af v °^ um,is >#<>» /«<*• Slitcf niii|; ntdit rcgierctt/tJas 6ofe tiki? ^ ‘»inbcii. j j' en &. rnj! nonpuo foffrir,a grand xtd. j JW nornon pit6venir. O;,, r r ,lle fycit,qui Hitler ejfe petett. toanui. 1 u,tl Jlacidljertefi 11 ’ l ^ e fe? 11 ’ I bur.. 1 ' Mimo ftbono atare, juvat. SJ' lUv M' P*tientu, Path^• corrigereefl ti efas. 'Ote č ll ' C i ' ei ' lx ' iU ^ t * n at[c jcrijbeit. ^5^38« faf Jtiuett fcevfa* n^ a etem Po « danariaccommoda- It4 [ Co--' tuttQ> Horac. JIV e „ : ^v-erfttč. forte & dure; en fin G . r . Piw e fagetnent endure. ‘tofortunatn lotu sanjale. ^!rb U,J 3 e &u(t fja&ctt/fnš cs eiitmal kffer s ^ 2 lH ,, f b ‘ c * e *‘ wmtB 155ic f«e tompt* V, C^i puo fare,come uuole.faccia eo«' It *‘- fjat/fcevmu(5mit (ft;mcnnwtv Ruando ut volumus non liett. n: .12 S E H T IN T. ET P K. O V-_^ Jul. p e r bifogno di buoi s’ ara con gli a^ 01, sjJ/Memnon-pMfu , .« CQ1«n muf; mit Cen pfecbett pfTiiat- , feafktt-mir nvM £tyx/\.o3mtin vobt&fltr’ Ital. Chi non piglia ucceili, mangi la civ et j' SCGer nicfjt 2\au(3Cit (jat/ ter muf; mit beiffem 1} Jtafj bir tein fciimut ftbev bie ^itiejum gefftK* JQim a« mas bir merbeit mag / fcnb auber fabretn . Ciccro. Ntf&t* quidquidacciderit.fortittr&n' ( , ttr feramus, &auidtjjt hominibf* " mmrimtu. Vg(tMfM7U.,fMQll(M7n, Hocumetsta,documema. OU£ ntcttit, docent. Ture. Sian onanler ugreduler. g)at let / bat lem, £arbe fmacfeii/teereu mef, 22 k 3 .»erf«fert / fcagkM' Antho. (}Tos(x. « ^ ^ JU« ravTtr hvtrele } kzu il ot > man mit frctp&cu OUffi ltmcn. Sab Ur eylemeck fchenligung an aaphta- Ture. E 'r Clur ' t> s a bur nuchtahul feregi. i. cArab. av erpatienza d la chiave della ali e- Ital. o &[ezza. il tnal,8eafpetta il ben. Jul. g unrf L ene fertur , unaf . ( j c '^ben pefa, ben porta. „ltal. tiffiudiULjuatm turfu. amnng(r(’ 1 i£hi> H ^ 3 '- SMlMit tecita. pjui.ftdMl & al(’i. ltet advtrfis prebita e x er atu rebrn, OviJi H T rifti X 14 SENTESSTT. ETPRbV. Trijlt materiam tempore laudts habct- GaU. Qui feuffre il rainčL Sencca. C akmitas virtutis occafio e sl. cicero. In omni vita nibil ett ad kudtm illaft rllti ’ qudm ipfa caktnitas. , SMa& - Sjj t aadjLXjcs^diuxm,maguu^damiAd^ r ^' x ' ucan - Crefr. 1 t tnadverfu virtus. 'fe* grenit ciiicm fcaa2]Q4fktia COJuuM#*' ScUy. Nežna pas plakati, dokle^mu nig p u °* rith vode. OrnrijAji^xzJiMjAim^(ezmememento '■ Otta (omel amiffal polica md hu ertt. Uijpan. Quien la lama ha perdida muerto and* en !a vida. . mitabcthm/ /•' gju- pedoi-cu / gjltižEfcokJi. LI V* Fortitudo: Audacia. Vifes. Telo animus praffantior omni. JEm fecPec muf f) i(t cin gutcr jjarttifd)* Ital .Caor forte rompe eattiva forte. Vcgct. Mmus tmet mortem, qui minus delici‘* rltff> nov it in vit a. fj*<" I C O M P L V K,, r. I N G v. It? J^nois ne vault rien qui ne le defend. GaS. f 3 '* ftrf) fiircbt/ čer [eg cin paiiger ait. Audctitcs 'foruma juvat. - virgif. efl -.fortes adjivat ipfe D e tu. Tibuil. notnbre ofado la fortuna le da la ma- faere S;e(pt alttjts Če ftercffte. ( no. ' 'ifartionbiu adfunt. CUi«, Tacit. ''Sgui in rebus gerendis riulli parcunčlabori, /■"Slinavi, non dudarji admimftranc nam utSalluft, Ovid. Idem. Terene. Cland. Scneca« Ital. 'o, agendo,pr off> tre omma cedunt. ^udentts Dtmipft juvat. ■Audentes farsi, Vemufa juvant. l° r ‘cs fortuna adjuvat. ors jnvat audtntes. yl tu>ia fortes metuit , ignavos premil. %nnurfj čem ®(ucl : fntermigcit geljcin ^pe(To vincere fuol.chi mai non teme. J ni ‘di num\utim (latuere tropaum. ^Jtiantenon fia, chi coraggiofo non h. bal. POrkack pafifgian laida it mes.i. T»rtiče, unidut mercatur non literatur. 'r C ^ a StS)et'f3 fi-ci;a feiitc fefjene Jratt?. nora vince , chi fortuna tenta. bal. ^fite atiff bte Xand / tm Eempft Čemtori) čanmtev. %'d tent ar e uocet f ien tfrhenttit. G*i. H 2 Chi IlS S EN T F.NT. E T P RO V. Ital. Clii cerca, trova. Semper tibipcndeat h mm. Ha\; ftidjt nacfj fo Eompjtu t)ccft. 4)ni>erforoffen f>at es offt gcitoffe«. Sapffet angegctffett/ jft foalfc gsfodjttfl* CCBagett gemitit/magtit Derlewrt v 2Bert'egdiitt>tI / mu|>’ aufffegen.. X*id fcetbir&t/bas man mcftt huv&f. SCO er alfe (taufoeit nSit jTijjen/ Joinpf ni^ ((> mef)r tu 2BaIfo* 2£cr iticf)t jagt / fo« t- faf;t nicfit Ital. Chi non rifega, non rofega. ital. Chi non s’ auuentura,non ha ventura- Saliuft. Vab er e H qmfq 3 fuafortune. SCOo tt acf) eiuerrittgt/ alfo ji>m gettngh £0er nad) sinem gii&eit SCOagcit ftctfct / * c fnegt je etn Ofrtfo bare c n. Iaitjuum petendum.ut sauttm feras. . SBcvattff fotc 25aiicftracr;t6t/focr foaratiff. ECOertfnterbieSSancfftJil/ foen fto|T et 111 ' fcarunter. JtaL Ogni anitnofo cuore vince ogni ei tr mo. . hal. L’ andetia a ca del diavolo, con 'i ‘P da in mano. c ali. II yroit a 1’ enfer I’ cfpee au poing- _ t \ I \ / N I ' . ' \ \ c P M P L V R. L I N G V\ II J T vrače, Ecclef. .3. Z7, r fotcfit temen (Tcuffcf. ** e |ackhljgi Klen bulur, 5. -vSldfftaf peričulamiH t Ho peubit. ----- £°rtes & nagnanimi babendi funt, mn qitt cicero. Uciunt, fed qm propnlfant mjunam. i acri potior prudentia dextra. vale. Fl, ®»|U gatie fecei- a-acfif. 0< Pw aro^eit pfi&S VtKtf.‘ Fur 'P- ^4st arina toga,concedat laurea lingua. C,ccr °* ° n v iribiu, aut vclocitattbus, aut celerita- I(iem » t, bw corporum res magme geruntur, (ed c °nfilio & audoritate & fententia. ^ 0n fdia fenum funt bafhe juvenum. P 1 * 11 ^ ». 0rz a fenza ingegno nulla giova. ital. - l£ ux vaut engin, que force. Gali, u °na la forza, miglior 1’ ingegm>. j ta l. aru *n funt far is atma,nifcfi c jiuftli i / dam . r *ftantia animt omnibus bonu corporis cicero. an *'i t. HconfiUi expers moleruit fua. A' infxaXtos čctfgar. °^ Ur namtfe injipietis mulile til. L V. Timiditas: Anxietas. . e gentres anitnos timor arguit. ‘toidi nunqum flatuerc tropeum. li 3 Timi- Idem. Oppi, Virgit. H 8 S E NT EN. ET PROt^_ /mbn. TmiJut & tgnavus elt, qui citm non Qp° r ' Marcel^. u{ , m)fl fajifaffi . ^ re f u git, fSW Ci cpporsunum. ji«/.Chi teme morte, non d degno di vita-.. itd. Ogni cuor feminile dubita forte, & p 111 la vita,che 1’ honor,gli d grata. <7oef) gttug madjt aite.iS tiegfjfettte. . Ture. Odden khorkhan, tutunden fakhinfi 0 ' 1 ’ Qui timet ignetn, fumum fugiat. t$el*>. Chj (e sbuma bogi ne hodi ugermy e - Gallus mfuo fiertjutlinio plunmum potw- Gall.Q,\uzn far fon firnier eft hardi. It*l., SpelTo intervien ali’ huomo il mal > c ‘ ie teme. i Gali. Le mal advient, d celuy cjui mal fonge- £>at men (jem fefoeu toelcgljt plccgfjt meenltcf teg^ef^icn. Itican, j \iuitos in fumma ptticuU mijit vtnturi umor ipfe mali. ©vid. Timor ipfe uidorum Sapefupervacuos cogit babere fttt tuS ' Ltports galeati. , Tufeide’ foldati delTinca, che gl* 0 t , ' • ■ v. < COMHVR. UNGV. 119 andavano trenta Tei acavare una rava. J* paura dcllafuaombra. Ital. $ «n gutci’ Sne^matm fjmber Č>fcit. p l ' frtrc^t fetu etgeit fctjatteit. ^§11 ha paura della mofche, che volan „ Peraria. T! r ge diru khorkan dari eckhmes. i. Ture. A?® bte ©panen fftrd^t/ttirb fetu j)irfj feeit. 11 ha paura Ji paiTere.non fenu m pan \?p*l. toniti tuta itmet. ( co. cadumnuut ? >' e ’tielrovinafle! Tta^. ■bfieiiij tfr 59unaidf>mi6fieT:/uTh;iltest!icf- o ;*4fenfcfr(rto gtfcn* e!c >el rovinaffe, fipiglierebbono d iltd. ftiolti uccelli. 1 ‘ es nues tumboyent efper er prendre Galllce. . alovettes. •^idc bett f>emeIe/fo ttdcrfgcet quacfe[etx b «ugeu. 'J 11 s> en fuit,trouue qui le clufle. GaS, 2* 8 f vdmtipt )()m 1 'omHeitffeL _%’eui. ScU>. Chi od ftraha umre,(petzi ma zuone- L VI. Confolatio. voTKtnf ttmiiZTfa) J,oyot, Animo egrotantt medtem esi oratio. Horat, sunt vaba & voces,qmbu$ bunc lenti e d°' lorem Pmsgnam morbi depeUerepa ftc ' Tercnt. f ] l!U y A l Kmiu } recla (nnjilid ajpAtti dam us . Ital. A niun confortatore dolfe mai tefta- Ciccr°, summa esl (lultitia fiuftra confui dolof ( ’ c um intelligas nibil pojfe profui. Ital. Dir il fuo dolor fempre mai giova, Et fpeiTe volte il rimedio fi trova. Ital. II mai crefce.a chi I’ afconde. *»««>• N ttlltu daL ur-eJl,c Mik mimiat atjfe modi at. ldcm. tar da lila quidcm medicina, fed certif 1 ' ma,qumadfert Unginqmt t __ _ T _ f _ Ovid. ^ ^nips paffe ne fe retoarne. Gali. 0Y & cedunt, dies & men fes & antti: nec ticero? ^^tritumtempus umquamrevertttur, jfe ” ,c ( l u od fequatur fciri poteši. t, ' i,efcc s biug^atfeme Jett. 0 i rne fte fem mile. i. ■j® 111 c °(a col tempo. 2((, ^ te * diofes ont lear faifon. 5‘ Catibe fcroglj fceeft fflnett tijt. l)ar >> vimak aereckh. i. H s Str- Ture. Ital. Gali. Trn. tli SENTEN. ET PltoE. Polyb Ovid. Strvundum eit tempori. muf; fcer žcft (fjr recljf tJjusi. j Ojufatlu optim ,i videntur, tujiepportV* 1 * funt mgentcs adfenmt jatturai. I tpipariliM mcditma luki, Aha tetaf^ ^ Žjjgji flnu ctlli Terent. AhmJlls dmiiJtiUUl aAjat, dtm.V^ poJhiLit. ovidius vtcndum e sl at at e: cttopsde Ubit ur at as ’• Nec bona tam fcquitur, qum bonAf fi ' mafuit. „ * stHcca. Omniaaltenafunt.temptu tantiemnojlrtt c]h plin, T emporu tantum bontjia avarttta c sl. .. c*to. «; Kem tiui quam nofus apta dimittere Fronte capittatajnft hatroccafio calv* e f, /!<»(,Bifogna pigliar le venture, quando l ' diolemanda. . f7.afl.Qui neprend, quand il peut.il n’a ur quand il veut. x ( Jul .Cin non fa qaando puo, non puo ‘ if * quandouuole. Jfa/.Batti il ferro.inentre ch’egli £ caldo< ?Its ccitfte jit tj|ts i« fcgg^cn. *,ulice. Clii tardi uuol, non uuol. , . <7«fl.QuantIe bienvien^.onledoitpretidf' I f ■ I>' Jtal. Intin che s’ ha il vento in poppa, v I COMKLVR. tINGV. »*? Ito.L Gali. GalL p.§ n * faper navigare. 10r dung faman c umadi vifen farna- Tutt. ne K i. Vbi viiti it temp m feu occafionem M« non infervirt,tu fcrvi temp ort. * U felta vien,dimora, ^ '°ine la va via, lavora. v jour bon ceuure. ^ 'era toufiours f ** rtj t 8 nict altijts Eermiffe. uhours nc font pas nopces. Gali. f^Pare volerfanclorum finguldfejli: iunfc. poterit cuCodtcefcnt DtgejU. f^&fimpcr feru. videTit.57. "jPore commutttur offuium, ut nenfit e c. ^ em per Umi. w iies aUttm vit m adfert, ahts mo- t* rent. n e piii il tempo,che Berta filaua. Ital. ^ & pju tempo,di dar fieno alle ocche. ital. '**!"« momentu maxim& fomptrum in * Ciccr0 * Punn >at ‘ tnes fi un *' _ t0 ttmptrit mmmrum rtrum mo- W cm * *«tnta m -"‘avertuntur. 1 ^dit in puu8o quod-UBJi £Min&it-iiL f, Cca de in nn ponto quel,c!ie non avie- «nill’anni. I " ‘ ei 124 SENTEHT, ET PK.OV- Ital. Eteosi c]npl ne vime a un ora,a un p uiv Arioft. t0 (c t ie m un a nno e maj piu nora er* giurto. jta/. Patu vccohii, modi ufati. . La 'datum veteres.feA noftrif utittlUf Add ' ' VttiiU Uudatur & alget. L VIII. Pueritia : Pr:eco- cia ingenia. O^uuUerunt m puaum, j jirimp *• „ . Jul. Dalla mattinafi conofce i'f bii(fft g> orI1 ° Vl,1 ž°- Vut maturi , cjuodvult suhca manetf- ■7/^4 Patti i tnarri indovinano. jSinbcr imt> Jiarreit fageti gern bie SCOifj Compt nicfjt tor jaljtttt. Contr k jieute prudentiores reddimur. . Fiaut. ut Ate, venim ingemo adipifeitut P* entia. idem-. Sapitntia at ^ (. 5 i/ ' -ju ■ r COMPtVR. LINGV. IZ$ celeriter eil nuturitatem aflecutu. k^ 9s fc« Jettig tvicb/fauft 6aft>» _ ^ 98 balb retff/bas Ijelt mcfjt Jttiff. %to&si&.fu x jciAf*xit. Ga«, 6 croift foudain, perit le lende- ^ain. fi-fct-ient. .d ^1 tUVtV^ t. £. Vlnol (i fa lafln^- Ital. Itd. q .^.prefto fi fa, qae! che fi fa bene. ^5 111 cofavuol tempo. >ne °,uod exceUem opus egregiumfafittU ' Mani '* j)jw ’ *•"» e«t Q^ c, k f *rtus habet, incrementa£ tar ds. t) e nd bie ne vient pas en peu d’ heure. Gali. ]et, nes anges.d vieux diables tornos. Gali. 3((j g . u i Us provcrbii aučtor eft Diabnlus. 2£ r 6 ett tuevfceit alte (Eenffef.] C]-,, t»ie bie jmtgett2B<>fffe. ir.;° n kp az zie m giovenezza,Ie fa It*. P°i in vecchiezza. ' n «f5 c m jebet eitt pat yjattct?fcl)ujjeii t>eta > r. fte Mtn/tt3o mcbt mefjr. polledro rompe la fua cavezza. Ital.) m LIX. Educatio puerilis«. “Pti ardentem frcnit arcere juventaoi, ■ t( finerein morešhaumremaks. ■ _ Ii 6 SENTE W. ET PRO^, Cicero, N«//«m muntu Retp. tfftrn polfumtts,qudm fi docemus atfc erttdi* n> juventutm. a Terene. fjfir patrinm eft. patMS COnfUcfdCa tM^ Suajponte reflcfacre, guktHalitns jMf*' Idcra. p udor e &libeialiuuMhaosiLtm ttt -r^ e(f(.atda.qudm metu. / £ej‘pti 0!K ^ er etelK 0)j aB ’ rie 'nen krneti tie btmbekfcereffetr- tl * c b £ ^du|e in ^3e(f? fceen/fi« ^ £t >be l k“r Paraprdl0 - tUU % n ^ £ i 0e l«t;8 in i>c peifc met fettem j a ccoitar e il tdoco alla ftoppa. itd. litem 'n ‘* K dftpa^k. i. 8 attmnveVrnnn r (j futum. H v lerl e f CtnUm ’ ‘l uhd lu ffl et alea * cxutzl obj Hr ncre puit. Out chm dtceret,, sicnt ttt J** ol>r, -mparvarn. At Parvum non - 'm Uii ° a ^ tera n dura. il&fon prentcnieunefle, 8cr« Dn , c ' nue e n viellelTe : t l Ue P r «nc en donture, GA. ill. izS S E N T E N. E T P R o V* il le mantient tatu qu’il dure. T ure. Tagyri adeth gajet mifchkhialc3ui'. <• Muure conftut-udmm difficihmum (>>■ Virgii. Adeo d teneris affucfceremultum tft- jtd. Nutritura pafla natura. j, Ture. Hep afadaliicden jaramafreck olur u • Terent, Betamtsommsfumus Ucentia. Guli Grant bandon faitgrant latron. t 2 X>as £aii|][eut nit lernt/bas leritt ber " mmmcrmci)!-. > £ 2 (ltc baume feinb bo/j ju biegen / bb/jbaubictSmiuicI/cu. »t it e mufj jeit(icf) trummen/ bas fi # 3 5?acfe |oI toerben. . ičtt) rooetfj ti;bt(tcf) trfimmen / bat tu« v ten fotl. Tjurum tolkt,quivitalum fu/hikrit* «] 2his 2ft ItarcF« btrni ežtt fm» 3 « J ** ftmjb frilff / fo fp( man aufffe* L’ »b*y Sd*y, I 130 S E N TE N T. E T P K O G*//. L’ abay d’ un viel, c hi en doibt on cr °'[ O0?eit inoct mfim/als bat oitbeit Ovid. a drl? cjaiid lU knihiu rerti ptu.inUUtU^r^ COlati mag &at altat irof forfauffcu/ f iel ' Sic nullum veh it tempus abibit tnt* s ' Ital. Čarne vecchia fa buon brodo» Gali. Vieille cbair faičt bonne foupe. Ont fcteeslj maett Dette foppett. Ital. Bea cjuella cha, che da vecchio W* uj Htjp an. A canas horadas no ay puertasced ^ teyct v(rm, ,§ ka «1 8\ {j.iv, ^ Facla juvenum, ccnftlia medtoiriu> n > fenumi j^cr mtfJcit taH)/* n alten ttmjfcfj/feinb feltcti tnnb fe«f f ' jjg Ital. Se’l giovanefapefle, e’l vecchioP° te 1 E’non d cofa, che nbn li laceile* Senis bu pum. Ital, Caftiga lo can,caftiga Io lupo; ✓ ) I I COMPLVR. E ING. I?t r, non caftigar 1’ huomo canuto. ^5 0|, 7tt J['hfli v n esl.gtu iadutun»is,(encm . A? &4mn feinb befi j« biegett. ^°ga efclitk. jorga olinas. i. alter Jtfd gjfjt fciit %dW at>. ^S.'i ha horaipai im pie nella fofla, 'rj? r bat bcitciiicn fuf; fcfcon tm grab* J (£ %i'cfyen !;ahtn buucfel OSIafer- . Nor > fii maifcarpa, che non diventafle ital, t C| avac a . Vl eillefa Ture, Ital. favacie encores feuffre eftre o-Oall. «nte. ? bt)£ leeefen 6e(>oebctt bed fmeers. , 3 , te Ttiffclit beborffen »icl fchmciv f te Iccfcit muf) gcm faltj. a capr a gi OVe ne mangia 1 ! fale, la vccchia il fale Sc il facco. Hitu &eboifen toict gevktts. i! b 5 Kt ( i, ■£-, stiUA y"i ■\ U X"'' c or por e o t uum umni a lunguere. et ffu’ ©ilbev bub ®c(b. /pl' a fante ikatout. 1 G ^‘ n’ a fante il n’ a rien. 1 z & Ital. Morbuli I?* S E NT B N. ET PR9V. & venmkemJU^erieM^eiidim^-t^’ n '*"% P‘P/tiiti pMrtmt reealrt addtrt md f iU ‘ gefmtfcljeit ift fc&etr ccict>tf>um&. k k. eiSr’ u>cw ugaihv iJiv bi (it bi, Nil/anitate vita lubet prajlatitius • Part fanitatu, veh fanari ,futt. XI fangue una volta I’ anno; il bag° 0 , na voka ilmefejiltnangiaruna ' ta il giorno. Infirmu caufia puftHa nocct. Sene tim ipfa motbus ell, ECSereitt tratit fjett / 3ara6/ »>*f ^ tuftrite es fceffer. Vbi quis dolet, tbi & manam habet. - u Ture, Nerededifchagemr,ondaduldocunti r ' ’ Alla va la lengua do duele la muel*- C^.Touiiours langue tire 14,ou dent « d uit. j., Il mal vien a lire, e va via 4 oncie. ,, ’ &ie 2\rattcl^eit Eompt mit pfan&en/® 1 ^ ~ fjmmcg mit t^tutukM. lf , G,n Maladies viennenti cbevaux,& reto 1 nentdpied. ^ S3e fteeftett ccmmeii te pmbt en gae» ^ umd}. rS , fault que la maladie prenne fonco fktte tnett {meten d/t fjtfrbiit. I \ ■I I COMPtVR., I IRGi M? grandc maladie vient on bien en 0 * 5 - grande fante. gtoctc ficcfte fcucn jaren fe fratre. p 4 gotta non uuol negotta. §b e rneglio pafcer fcbbre, che pafcer Itd. debbolezza. trattcfe geuafj/irav cr drgcr bentt er žuucr isaSf L XI. Mors. * for, t nihil ctrtius cit,&nibil incertius ho - D - Au. rtis. v, It:n s n’ eft plus certainche la mort. Gad. ' Ict ftcr* ban bc boct/cnfetfer ban be &uire. °, r! endum ccrte ctt, & ul mcertum,an eo Clctro - T 'Pfo die. 0 ° ut feut rnorir, on ne fcait quand. Od!. e ^> (Jtumri-s (it adolefccns, cin ftt ex- Ciccro. . P’°?4tum, fe ad vcfperum ejje viblurum? 4 y ita fugge &non.s’ arrefta un’ h o ra*/ m/. e morte vien dietrožgran gior- PeKare * \r n4te - 'otmdivosbaluitfaverttes, senec*. mm ut po([et fibi polhceri , ,ci flanb en tueet/ fjoe nact f)tm bc boof is. trn adjictant hodicrn* ctflftM* vita Horat. I j Tem - I }4 SENTENT. ET-PROV.^, Tern pora dl /uperi. ( t OI j' C«//.^ V 'iourdhuy en figure*deman en fep u - 1’roper. Ne bit forfttan includet crufl tna fata die s - Apetit ait mir/ mcrgett ati btr* Ture. Bu giun bife, faran fife. i.o. Hodtennhi, trastibi. j ta i, Oggi a me, domane & te. ital. Oggi in figura, doman in fcpolrurs* f?eut mfj/morgeu tofct. f urip. f ©ivaCTof $iie una m,met mor s, E t calcanda femel sil - , vuletbi. J* ni fic4s mili tres exorare puellas contkit. “‘‘““t 1 ^ ta fante pas ne te fie, CaU ’ , a tnorcicoupravit la vie. °§ r >i cofa fi trnova rimedio, fitor che Tu f- tnorte. °ntre la mort.remedeni confort. Gali. vim mor tu tioeft medicam e in bor- Jetrni trautffir bcit tobgcsmc^fcit. (tit. jjv Cl ‘ *obt t»i[ eiu ttrfadF) f>t6cit. ^ c boot ijeft afltift eeuig^c oorfate. * *flort n’ a point de tort. rtrum mor s c sl extremum. v 0r s uit ima linea rerum. So GalL Cicero.' Horac. Ciccro. luc.n. imago monii . \r 9tt inibil tli tam fmile,c]udm fomnus. tu ^t, tjuid eft fornnus , golida tiifimortu Ovid. n lWa go ? ‘ feccato genera la tnorte. Ital. „ bonu "bona, mali/ mala. v ^il 1 e n fon vivant met Dieu en obly,a la Hort ne lui fouuient de lui. J or tem optare malum,timcrepc‘jus. Aufofl * W c mttuas diem,nec optes. Martial I 4 L°>i' ir' SENTEHT, ET» * "V. p t -,r. ^ Vtve mentor let bi ffugit bora. Au(on. Vtvememortnortu. Msrtiai. T Pf e ) a ^ et mor ‘v te memmiffe Deut. 1- U rc. Onutmariium daim angadur. Ru igmn bangaiiTe jarin fangadur.i Mortem btud obltvifcere.nam (emptr mibt, er ds tdi. Motat, Pallida mors £<\uo Regumf turres. fevia. tih rapit juvenes, & rapit il!a fene s. Gali. Mort n’ efpargne nč petit nž gratid- Cofi prefto maoion le piegore gio^* ni, come le veccliie. , i'e!e cafi>ercu commcti ter m« 141 ' 1 ' c 6cftc. Prnpcvc, longtus aut proptus mors tabtrtuu < 5 * 5 , QiP toft meurt,moins languift, / i ^ C o M P t V R. tl NOV._IJ7 ben more, morendo efce di doglie. p*tr*tei j bi muore efce d’ affanni. Itd. morte pon fine a tutti i guai. it*. e una cofa, che non fi puo f«rc due itd, . v olte. ** morte h fin d’ una prigione ofcura, itd. * gli animi gentili; & gli altri š noja, hanno pofto nel fango ogni lor C r Cura ’ 011 muor I’ affamatojcome quel che ha 'jiangiato. * ‘PF* vita difcedimas, tanquam tx bofpi- Ciccro. ,,0 > non tanquarn ex dorno. Commorandi e nim nobis natura divcrfomm.non babi' -p tan di dedit. 4t u de maux, 8c pais mourir. ^tvis & umbra fumut. tf£ en> ur »torti nos.nojlra p, er toeis tecv Deu legteii &egra&f. t? e Puu , mriereptu. f&rrit 'iruvtKvtr. Vil! tUl F unt omnts aquales. >'«wrs«quat, i\* s ft‘ptra hgonibus aquat. claB °Po il givoco cosi va nel facco il Re, itd. j) c ? t|,e lapedina. 1 ®utre mond nul ne faict rapport. Gdl. i / Duke Gdl. Horac. Ideal. VidcTic.5. Ovid. Phocjrl. Claad. I 138 SENTEN. ET P K O V. Duke mori mtfirii. Moriui non mordent. ti vengol i i&itrnnv* hal. Huomo morto non fa guerra. JtM - Can mortonon morde, Ga ^' Tant plus de mortis, tant tnoins a e nemis. . ^^•Mortdcmefchartts auxbons done n* chife. L XII. Medicus: Medicina* Homer, la^is $> ang 'sroM «) 1 irra^tot atJu*- Jul. II medico promette le fanita, fop ra cjuale non ha ppflanza. .. j> Horac. Quod medicsrum eft promittunt jH*"* tratiant fabrilutfabri. j t , Pllbl - Crudelem medicum intemperans Agtfj *' ital. II medico pietofo.fa la piaga veri« 1 /’ _ Ital Egli va cercado il male,come il H| e I^ Gd//.[eune barbier, Vielmedicin; s’i‘ s autres ne valent pas un brin. Ital. Medico vecchio e barbier giovan^; js GaU. Dejeune advocatheritage perdu.^ noveaumedicinecimitierebon 11 * .{i hal. confeflbr medico Sc avocatOj 0 deve tcner il ver celato. ,. V_COMPLVR. tINGV. IJ9 ^ouleur celec,n’lw point de guerifon. Gali. * u !*m morit ivnorans, noti poteši curart 1.C0«, toorbutn. V ^| lv eut avoir la guarifon da mire, ilGaft g , Vconvientfon maldire, dne vivit, mifere vivit. dediču lictt impune ocadere. ' er rori de’ medici fon ccperti dalla Ital, ^j^Ta.ecjue’ de’ ricchi da’ danari. Portal, ne medico, ne medicina ital. 8»v,i. in medico,femper relevetur ut ager.ovid. detla plut valet arte malum. nodcfam nefcit medicina podagrant, de § 0Uttes medecin ne voit goutte. Gad. j* * r| Idng}, tar.de : cede , recede, redi. “Jttnt faluberrima: Vefci citrafaturita- , , '*>*<>» refuvere laborem, natura fenten ■ ^Ifrvare. !* fw& gefi|tifc/t»eiit»« Sitibi 140 SINTENT. ET PROV. Si ttbi dcfictant medici,medici tibifiant Hac trsa: mens hilarit, requies tnod en.0wi»« humana s fanat medicina doloft>‘ Soha amor morit non amat artifice ,, ‘‘*. Eriptt interdum,modo dat medicina (*‘ iU w juvet, monjlrat, qua0t ' ,e nočem , .Ovi caftiga, cento ne tninaccia. ital. e *dwnatur, cum nocens abfolvitur. Pubi. Publ. Ital. , - nat camfAiam dozU, cicero. ndo ‘ M.#! nocet Vuiftuv maltt pepercetit. Publ. ^ 'intfcere, idem quod bonos perdtrt. S( 1 e "'w bene & malefafta contemferis, C Hi $ n,0 { P 1 bonus, mahisfe improbior. t ( P cr «ona a’ trifti, nuoce a’ buoni. Ital. ° rte de’lupi ^ Tanita dellepecore. ’ r *os cmtA miftros defendere Imgua : ° viVit, *sy°® larrons faičl !e petit pendre. C ‘*P- ^ £ S>'ojfen £)te&efyencfen bie Metnem q ^ § r ands poiflons mertgenc les petits-. C?<*/A ur % et: P‘f ces f a P e irtMutos M ' Varr * ijjj « comeft,ut aves enecat accipiter. £t mag/bci - frfjeti&r bett aitfccm in facf. S M ‘^ ere P r *ftat,quamfacere injuriam. Clcero * Itts nocentem abfolvi, qudm infontem Rc £' l!a - »> aa, »nari. t *°r Cl s ^ Cc n >e ftp a sdroir. Gad. <5ll v ■’ 1' U ’ fojHTMt t> af B,e: i|Hnred)t. / corrige le metr.bbe, dont il a Ga n °ffenf e . 43 j, LXIV. Vita Aulicrt. . , Ojii volet ejfe pius. , HC *n. lt a j** u Hinu regnat in aula. seneca. ■ 4uf (>r % & tonjugij faerata fidet fugiunt idem. J* M 31 •? c ftuc)iici) ift/ben tKi&t m«« i u to b> 1 SOI«« 144 sentent. et pro^ EOlati rSfft Cen Ičfti nicf)t tf)t gen #cf/ £l ' ^ ben @ ima Fortunam dthtt quifg 3 mame jtni. Chi vive i corte.muore d pajaro* | Gali. Qui vit en court, meurten pailler. 3ung«r Ofetmcv/alterSSettfer. .j/ SCGer ben ftemtt Ju nafje ift/bn- bub wet jntn Ju feru ift/ba- mtf df (,c ^ Apoph. Auticus quidam iojuriarum palatittat^L i «xSen. tUtUifinm, turna tjuodam r°& 4,t J-‘ quomodo rarifiimam rtm quutus ejjit ; mjuriat,mquit, a(«r & gratias agendo. LX V.Equeftria* tl cic«o. Yt ad curfum equtu, ad arandamj 9 indagandum tanit: fic bomo ad d" ( jh melligendum & agendum nit9ti quafi mertalis Deus. luu, jj caval,tanto val,quanto e’ v*- 33?an fent een gott peett an Jiju j' c y Ital* Freno indorate » no« migliof* vallp, 0 : .. O O 1 C O M p L v R. LINCiV. 14 a»e / atjt ici;ii h b «u l>at;r is / cnt> t>a» &ci;ne gatifj. p. 0tl pied,bon 'ccil. !c e tout poil, bon cheval. p* a( fc [)acr martj lt>d cen goct pcert ftecfcit p^ v alcorrente, lepoltura apefta. p^ v al courant, fepulture oaaerre. ^ 11 correin pofta,con la morte fcherza. itd, l 'on caval, & rio caval, vol (peron: It« i. Morudonna,&: cattiva donna.vol h bafton. ° n cheval,tnauvais cheval, vfeulc I’ e GaI! * , (peron ; °°nne femtne, mauuaife fetnme,venit p, le bafton. ^ ev al de paille, cheval de bataille. di pagl ia,caval di battaglia. ^ rar ath machmnfe ichtiagi joftur tjv5 av al che corre non bilogna tprone. itd. p^jhgc Otojj fol man mcfjt fctu-ttvcibcii. lc c heval, peti te jourriee. | M U) Ptert/ clemi backam. , | ^Pfeib/tleme tarifen Cafi. Itd. 1. Ture. G dl. ^ ,r >daq uattro,caval da matro; Itd. a ^an da tre,ca' r al da Re; tienlo per h , te ‘ - Mij '-»n da un 3 no i dar i nefiun. B >liet 146 S E N T E N T. E T P R O V.> Jiict Iangt)cr falmeii beti rui;tcr , Sati men Ji/tte boeft;ferti (Tet Mmcfeil' ttal, A cavailo nuevo, cavallero viejo. LXVI. Venatoriaj & & Canibus. litri«*. Venandiftudiameiiit bet b»nb nicf;t luftig tftjnm ' reitet er auffbem binbern. ^ j J£in jagev biiberbroffen/ bat es cfft 4,1,5 nicbmat gciioften. . , ;I ,e< j ital. Cbi amazza cani Scgatti.no fa ma< ^ \ GaU-. Qui tne chat Sc ehien.ne faičl ja tT, 3 ^ 0 [t < 1 l • IV . ■ '■ ' > / - . -f ~ i " *fCZ/A. v rc Cajit frr. »•' > complvr. tis sv. 147 fi trova il baftone da dar al can. h * 1 ' i' Ul man ten£«nb fc^fagcu Boji/ |o t;at ec geffeu. j^et muf; entgefteu/ tuf: ev uie gcnoffen C \ * ! £fcenf)ortt fmiiten iritt / binbt ličite ee« J*- ,a >i Oefft Dattc cen ttttppel funteii / trati ^ " 1£| t beti f)>mb stan ttJitb jv.^ et 'toccafumprentleloup le mouto.Gd*. Ca« £ ^ l,e f acc * 1 &i l £ t£ tx ’°*r i5al f c t> ac P* Simile. C V, /Ht fitecr ve rvvij uav fcrjutp* <>. u timutusvehe metu ittsUtr at. quamor- Cuniu "' ‘ Mn c c]w maul bol;. > ir > V<»r«U;_1..- ter atte f>mib biltt/fo fot man mifffefcen. 11 oajofo 8c nonforzolo, guai a I la fua ital. o pdle - p n >rrifto can, mena la coda. ital\ c an paurofo, che fi tira la coda fra lc ital. ^ S^inbe. ^ 3rie affamato, non prezza baftone. Jta/lre. ° n k da tanto pane al cagnuoib,q«an-/ f4 /. 0 I* fua coda dimanda. n ditnifciar cane, chc dorme. ^foffenbe fjuttbc fot niemant tvecfcn. $ ii Ital. I48 S E N T E N. ET PROV. cu. tV '»SKsSt, t&ktmtu vKeiv. iUut *ft m tena panperem ejje,qudm divi- > ' er >‘navtgare. h*ic & venus animam *tmmitte,dolato IuvenaI * C°nfifw ligno.digitu a morte remotis .Ql l *ttuor,aut feptem,ft fn latifima uda. a< ft* r (is, ctim rogafftt qutndam , (j« chefifaccia. ^ Ie ftfurla mer p, Ce 4tie il veult ^ Q Ie in ur la mer,il re faičt pas des vens^*^ n 1 ^ in mare, naviga. ital. Q fa n nave, vol grand’ acqua, ital. pl^n nave,gran penfiero. _ ital. ^'naviga conera vento , convien ftar ital. ^1!! 1 le volte. 4 tar >n mar.al tondo in pore«: ital. Cl ° U (juintadecima no ti faccia 1 K 3 1 torto. Borea jfcal. Borea ere di dura: ma fe va di trott°» dura piti di Otto. [ 0 j ital, Chi fa contrabando, guadagna no 11 cjuando. /«/.** eS b.endirema, tnal va la barca fcnza remo. L X V III. Pcregrinatio. Mcnand.n^r« $/oy t i9nri 9aQgjnc rocbcr Ijerfclijft. cc« (t«;cv- ^ CTlaitbere cet;"atfctu.tSutjefaufc*/f®. 115 ' bocf> tttatteu, rfj t t . ; ' , ) I A. COMPLVR. tINGV. Ifl Sclatr» Gali. Guli. It4. Ga.ll. ^ ct tutJTJavvctt mit feitbet / C e m tčmpf cin ,^f)orf)m»ii>cr. ' 0< %imgejogen$inb/ ift £>ct; teti Jlctifeii .^tccui %ut. h «fa doma nig toga udobi nig. Jr Cl ' ‘lic auf;tam/ tam auef) ute citt. j He fcaic rien.cjuine va par villes. Jic fcait rien qui hors ne va. ~ h ! va, 8c torna, fa baon viaggio. va 8c retourne.faičlbon voyage. boef gf)cncttgf)/ tic gaet cti mctertccrt. ~' c Iattgf)c (ctocn/CN fcerre traubekii/fjocitu p, c,l be (ten bed brcnite fatcn, _ h ‘ va lontan dalla fua patria, vede l tat \- ^ c °fe,da quel, che gii credea, lontane; r ‘° * henarrandole poi non fegli črede,&c. , l 0f ro 1. ^'partout va,partoatprend. Ga,! ‘ K 4 £«« I f * SINTENT, ETPROV. itcm r!icgl)oitbe craet;e ttangt alti;ts Gali Petitecholede long poile. Gali. En longae voye, padle poife. CUud. Feli.v qui p.itrns f etie ' Ertet,& tgnotos alt er jcrutetur iberos: Plus habet hic vita,plus babet tile vi*- F.urip. M'i ui&tot OSH U/7uyG>i' 01K01 [Ani. Seat us tile » jtalicc. Chi lafla il cavallo.va perterra. _ Gali, 11 fait bon aller a pied,quand on cient cheval par la bride. .. £is goct tc tccf gaen / alfmcit tvctf 1 ’■ beiis. I < ) '1 ( \ C O M P L V K. L ! N G V. Ift Ital. Turctce, Itd. Vulgo. ^ XI X t Morcs & attributa di- vcrrarura gcntium. biomini fono fecondo i paefi, O^jerungbirture fi uuar. i. j § ni paele ha i fuoi coftumi. p ftbc ban beit lattbc/is mcitcgerauDc. */»er« Roma, Romano vivito mere. ‘'Jibsfcbc/fanbsecrc. ^munebanbcn. latibe cimgecnfdjanbe. j 5. d ef co Itahanato, diavolo incarnato. ItaI _ edefchi imendono pili di quel, che jtalici. j-^ an no efpritnere, g 1 e dcfchi hanno 1’ ingegno nelle mani. Ital. ®nne terre t ^aig g ence , Gali. l * e blc[)tioi' eim roten £0dffcf)cu / njciffci* l.g ' ai !5°fcu/bnb fcfjroariscn tCeutfcI>en- n ationi fmaltifcono diverfamente il Itd. dolorej 11 Tedefcho lo bcve.ilFrancefe il can- ! a ’ lo Spagnuolo il piange, Sc 1’ Ita- ‘anoildorme. ^ e tepiud e lG e novefe,che delTofca, Ital. Il R v °lete far una torta con un ovo. er gamafco ha il parlar groffo,e 1’ in- itd , S e gno fottile. K y Vine- I ?4 S £ N T E N T. E T P. K. O Ital. Vinegia, chi non la vede,no 1’ »pp re §, ia [ hal. 11 bianco 8c il negro , ha fatto ricca V e ' netia. ( eioč,ilpevere,c’l cotton.) Val?, m. Thraces bominum ttatales fiebiliter,tx^ ut ' as vero cum hilaritate celebrant. , ideoi. Aemui fingulu agrttudinibm Jingulos & bibebantmeduos. ldcm. Afud Romanos elim vini ufut mulierH> Ht ut interdtclus. L X X. Patria, ovid. Nefcio qud mlak folum dulcedine cun^° s Dueti,& immmorts ntn [mit t(f e r u Ide^. Amor patru,ratione valenttor otnni- j, cicero. Patrianibtlduliius,mlnharius invitd * debet. id era. patru folum, eiim omnibus c ar um t» > 1 vero dulce at% jucundum. Patru fumtu alteno igni til luculeritM' Senca, patriam tuam mundum exiftima. Omnc bomini nauk folum. Tiairu yH sraTfie. Ou&vts terra patria. u; 4poph. Diogenes interrogatus,cujas effeMflF^ Ko^utTo hiTtie ,td e H, civit mundi . ^ Sapiens ubtcutt^ loceiumagit,infid ?^' „i vivit. v* , X OMPE VR. tINGVAR. Itd. Ovid, §ni paefe al valent huovno ^ patria. blumfortipatria efl,ut pifcib. Itgtnt allen (anten. * tri>. '&es. Sr >t° e mercante.colui che perde,quan- i ta i. .**? colui che guadagna. , llsi bien eft merchant celay, qui perc, ^ c onnnc celoy qui gaigne. *%Ktt eti Uftljefeti is ^popniaue beeve. Cera IJčJ SENTENT. ET PROV. j (tal. Cera, tela č fuftagno, bella botcega, cpoco guadagno. Ital. Olio, ferro e fale, mercanzia reale. Jul. Femina, vin e cavallo, mercanzia d fallo. Jul. Spalle d’ afino, bocca di porcello, orecchiedi mercante. . P aas ulutrtna Ceres. ° rid * pax bomtnes, trux detet ir a fetus. Ideni ‘ , ‘or d 7 ^ tutior pax, quam fperata vi- Llvius ‘' „ "Via. ’ ^ 4 * 4 . £ »1 ‘Mi? | trtt *Mpbis imumerispodor. 1 ■ U ' x vauten paix un aeuf, qa’ en ga- c »d. 1 c ' rr eunb®uf. Cor dia res parvucrefcmijifcordia mu- s,lhlft > Co» ,n> *diUbuntur. Cor d‘a fulciuntur opes. n,0 ^ uct ® ctt * n l(j bonnnibm pace, beda cum vitiis babe. e n paix,il dort en grand repos. Gad. 'ftflut mit garači* fjaut fc^faffett ge^cn. ^ ^XXIII. Bellum :Militia. et qu' ttateat % clmtntia boftem vincere, Poiyb; p m urmts,prs(iat: hit magnam laudis 9 * ttem eommilitones fibi vendicant, tlite Hnii vittoria tribuitur duci. Belim I$8 SENIBNT. ET PROf^ Bellum dicitur, quafi miniml bellum,vei^ hm & beUuif nomen babet. 'Ital.fr Jon conofce la pace, e non 1’ efti* 1 ’ 3 '’ Anoft, c hj p r0 vato non hala guerra pri 013 ’ virgii. frSulht falus bello: pace,n te pofcimus etn ' 11 Pindar. FAloih Si 'eokifj.os rir. Dulce bellum incxpertis. Gali. A vieu gens darmes jeune chevah A jeune gens darmes vieu cheval< Ciccro, sufitptendabtlla funt,ut in pace fine * n r vivatur. . j;. Mem# Armorum exitus femper incerti & f( c*far. Multutn cum in omnibus rebiis , tuni ‘ militarifortunapoteft. ^ liviu?i Melior, tutiorfa, certa pax, qulw j }>y vicloria. Lučan. Nullafidcsjietascjj viris,qui cafirafi'fi^ jul. Grama quella ch&,che gli pratica (o ital. Bandiera vecchia,honor di capitan 0 : ( 1 Gali. Banniere vieille honneur du Cap ltaI Ciccro. Inter arma filent le ge s. or id. Viclafi pttgnaci jura fub enfe jacent. 2((s gf)Ctoalt cetnf/fo ts tat rccfjt boof' ital. La forza caca adoflo alla ragione- Apoph. Pbilippus rex dtcere folebat ,prafittnti° r efje cervorum exercitum duce l ( qudm komm duciore cervo. r V. / / ( 4 - I ■) i j; COMPLVR. tINGV. If 9 S( ipio Afiicanus dicebat, /e malh unum tipr Apopkr, 0 '?{’««> qum milic hofits perdtre. Mchmeni hor giortne. r«rr, fccu Jemfe mcf)t. jJ- l ‘Chtnen karin geife dahi fal jerinefai. Ture . ?} n bet feini) ift tete eiu Ometfj/fo ^alt fin 1 . Cc ^ ffti - eiik JJrkpfjaitteit. ‘jHiJuma bellorum conditto baceft: Pro-Tacit. Ihra umne s fibi vindicant ; adver/a um yjtoputamur. 'W» ommfenore. JVunAttsnmumfoa / ibonanorint, * r>(e jM,qu'tbiB tpfa procHl dtfiordibus Ar- ^idit hmo fadlem viclfim juJHfma telhu. ttmt- Horac, Virgil, 160 S E NT E N. ET P K O V. Ciccro. Hominumgenertumverjo cultura a& r ° rU a eilfdutans,nullaq 3 vita beatior eJ] e P ote £ PiiHiut. Agricolam venduceejfe oportet, non en>d ' cato. Paterfamilias vmdax [n, nonemax■ » Ovid. TempasinagrorucultuconfumereiitiU( e l’ \ Nonius. Formica pel perftmilis eft rujlicus hotno- jtalJB* ben al villan, egli ti vol mal: faglimal, egli ti vol ben. Punge il villan, chi 1’ unge : ung e » cti SOctm man ein OSatvtett Utt/ fo |f;m bie ©ticffdit. . GaIl.Oignes vilain, il vous poindra : P 01 gnes vilain , il vous oindril. Ital. Al villan,non dar la bachetta in man- fflfra. Al villan non ge dar baqaeta in m a ”' . Rufiicagens , eft optimaflens , fed '{r gaudens. & SCDcmt man bem Karner cin ffitgev ^ l!t > mil ct bie fauft gar Oabcn. lul. Al villan,dalli la zappa. G*//. Nul eft vilain fi da coeur ne lay vie° ’ GaU.\\ eft vilain qui faičlla vilenie. Jtal.\\ nobile ama,& il villa.no teme. L X X V+ Nobilitas generis« Cl, Poditi funt, eofdcm (jr nobilts tffe. N ' 0 blc eft ccluy,t]ui faičt les nobles ceu- Goi. I I / Ur£S ‘ rbcrates Harmodio generu probrum per , c °nvutHm objuicnti, mcum,inqutt,genut 4 m s babet onginem,tuu vero m te def.it. J » . Qa & proavos & qua nonfecimut ipfi, Ovid. 0 v,x eanofra voco. ^fpenusjaclat fuum, altena budal. Sencca. jvJ^bam (jadrt fcnb tifoa fpan/ ' q Ct ">ar bamals cin fčbtimaun ? 1 Adam fo vi (To it, Se Eva filoit, di- es, ou’ noble homme ertoit. TOJf Kukal •UHpvK.Llrtl. S ®pl>OC» to) Ur P e tft nobiles turpiter vivere. e ,I<4 eft, ut in te glorientur parentes , cfir y f °» t u m partnubm. j. Retp. l6l S ENTENT. ETPROV. Cicero, Rop. utile cit, mbilcs ejje bomines maj or ib tu juis. Jrumfr-/ reblidj / i«ds i>nt milb / fces2(bc(sfcf)ilb. ctf» L X X VI. Servitus: Libert3S» G*IU 8es’ il mefprend,chafcun i’abaye. j®cr v>ie(cn btcttt/bieltt mctrumC. ~p«v Cer gcmein bient/bem tanett rtumanb. ®ie ber gfjemeciite bient/bient cene« quaben beere. “® * ‘°n tre cofe da morire. ? Crr e» Cienft cr&ct j, er vice de feigneur n’ eft pas heritage. G*i. a k° noga zltrimena, tako (luzba doli. Sil**, ^ ferr, il fautqu’ il ferve. bicut/ t)i) moetbicium - tr bicnt/ber Cictiti Of e erv i,come fervo, O fij; ggi,come cervo* Clti I<>4 S EN TE NT. RT PR O V-_ Clii fervitio fa.fervitio afpetta. Gad. Qui plaifir faičt, plaifir requiert. Iu»cnai. MaxuH4 qtucf } domus fetvis est plen* r' perbu. ieicm. j ,'mgua mali p ar s pepima (črvi. Gad, A fervitcur oreilles d’ afnes. sencca. Quot fcrvos babemus,totide habemus boft cs - 1 —?ra ;—nno t=mav r-D na Marbe abadim, rnarbe gazel. Qui multos fervos habet,multos furesh*b ( ; Ital; Tanti nemicihabbiamo,quanti fervicor • Nemo poteši dominis pariter firvire duoutd’ Ital. Mal fi puo fervire pid d’ un fignorc. Janfe Šnecljft feiitb gnte pi-opf)ftcti. Ital. Chi non fa quel, che deve, cjiielche afpetta,non riceve. Gali. Qui faitce qu’ il ne doir, il luy advie n > ce qu’ il ne vouldroyt. . 4! Princtptum fetvet,medium tepet . w ir>> frigent. 3Qett)t 33d fen tefjren tud. * ii*..Ogni granata nuovalpezza beni* ca LXXVII.Dominus:Ma- giftratus. VideExcmplatn»Tit.3i* * / COMPLVR. LINGV. 16? o/k f a c o SimiTut. £)err mufi ftfbcr feiti t»cr Bticcfjt/ SpSil ers im fjaiife fitibeti mf)t. r'* 1 ' non fa fare, non fa commandare. ■*«/. ■“ e «e parere eft imperare. kvorum impertum fervare eft induptran- Enniut, pum. ‘nsmeth itoiege ugran mejen effendi- Ture. Itick dahi edemefs. i. ^ en >« rede D ornim agit,mfi antea mimfiri totitiia abierit. neftit difiimulare, ntfdt imperare. Apopk. tegtereit mil/ ber mufi f)o«itt>ttb nidjt (tfrtn/jcijcn imb uiefit fef>eu- jP ct bemn bitten ift gebietcH. mmft/framett lieb/imb rbfettbfeiier/ ^ ^MEe^rit fidj trie 2(priUeti mettetv ^iebet /Intel r» ; i| mebt/ . Vetrcu gimft erbcfrodft. ^ourde feigneur n’ eft pas heritage. GmS. ¥*g iflratus lex eft loqueus. Cicero.' viva eft lex. stoU. piger ad poem princeps, ad pramia ve- ovid. lox: • Qui. Hal, I principi hanno le braccia lunglie. . . Ilout. Ojttd<]uul deUrant tcges.plecltmuir Acl> ,v> ' 22?eim (id) ttc .^cricit mit ciuanfcei iatiff crt ' m4|Tcn Cie OSatovcit fraav fjet gcbein •Sei filitbe/ber 35at»re« buf;. Hal, Vn fa ’J peccato, 1’ altro la penitcnt**^ Ferrum tuetur principom, mehiisfidcs- *e»tca. Neceffe efl multos tmeat,quem mulit tia>e ' Cicero. qu\ multorum cuflodem je profuetur, fapmtesJui pritnum capitu ajunt CHP' dem ejfe opertere. . *PpP h - Anus quadampaupercula Pbilippum *?? - ut ' lam,ut caujam ipfius cognofcerttt‘ u bacflagitatme frequens obftrtpeiM ‘ u ’ refpoHdit filn non ej[e octum ; cum^ * n - incUmaffet, promde ne Rex quide»t tj} veliš. Pbtlippui admiratu anicuU libtl* _ vocem, non tUifolitm pubuit aurts, P ' mmetiamakesaudint. pivcs* i / f ' / COMPIVR. tINfiV. I67 L X X V111. Dives j Divitiaj ; Fortuna? bona. Sum inttUigimtu div it etn, cui tantapoffejUo cieero. eft,ut ad Hiter ulit er vivendumfacile ton^ temi« JIt ; qui nibtl qu#rat,nihil appetat: h ibil optet mplius. S *uper enim non efi,cui rerum (uppetit ufus. H°r*r.' c ontentum futs rebrn ejje,tnaximx funt cer - cieero. t[§imsq 3 divitia. Qyi eft content, il eftriche. Qailiivitiagrandes bomini funt,vtvere punt lucret. Aequo animo. diviturum eft nibil amplius velle. Qj>>« A j<58 s e n t e n. e t p r o v. fercnt. Bona (for tuna 'j perindc funt, ut tHuu * ni ' mw,quieapofider: Qui utifiit,eil>°' na ; i'Ji,qui mn utitur re£le, tnala. (Sefi ift cine gttfe gtlt @ommer CGBiuter. / /4 /,Non trovo amico piti fidato e caro. che mi fouenga.com’ il mio danaro- Cieero. Onima pecunia effict p o [funt. SC&js lan bas (it&e Q5clt itidjt tfjuu ? 25ar gete ifl bit foftmg. Horac. £t gcntu & formam regina pecunia donat* (geft rtgtcrf bic 225e[f. Ture. Ačlgaja hernesne mate ednu. i. Pecunia obedmnt onima. Sram iX)cims bub bas ®c(t tegicreit SOelt. jul: Amor fa mot, argent fa tot. Gad. Amour faičt mout,argent faičt tout. Omniaper pecuniamfalfafunt. (icali) Gali. On faičt tout par argent. Ture. Mahaslatmalfisolinas. i, Sine pecunia nibilfit. 1 £b tft atfes mir bm&bas Iic6< geti 3 U tilabeaufaire. Gad. Qli* 4 9fg®nt\ il a des belles chofes. lilfaitce qu’ilveulc. Jtal. Val piu una oncia di forte, che una h di fenno, ™ , < « 1 COMPtVR. LINGV. 1(59 GaR, £ur cbcr S>itb/ fjaftu geft fo Cnftu ticb. »jdt im 25euu! bii£t bcn2£irt. rs tl ’eft plu S amis, qu’en la bourfc, M 5' ic Seit fjeft/maett tel Drienbeit. ■ ' S' pii ar id argent faalt,tout fault, Callid, j. °ro fpezza le porte di diamanto. ItaUd. .martel d’argcnto fpezza le porte di*^ | , fcrro. » * c hiave d’ oro apre ogni porta. Tulite. .^anarifannocorrcricavalli. Ital. ^oari fono il verbo principale in pg .ital, k n 'cofa. p * na ri rifiutati non fr fpendono. j ta i. danaro vien di paflo , e vaflene di ital.' r—- r d; J corfo. jdanari fono fattiper ifpendere. da nar j f ann0 la gaerra. ^ kas tf)Uts/wevs bat. Ital'. Ital. 50& cnn @elt rebt/fe fcfjreeigt aUt 2X?dt (titf. : AaAjrror, trat HtsfttKItim \liyof. Ur o loquetite nibtl pottfl quavu oratio. t0 ?jnts rogatiu, cur aurum palleret,quo-k popht, nia w,inquit,plurtmos balet infidiatores. ' . atam qui met Hunt. | ( '^? n dol'- oro parla.lalinguanon ha// c ogniun črede. Horat. Ouantum quifq 3 fita mmmorutH fe fV4t T ant um hab it & fidei. ( * 1lt ’ &iu feber gftt fo t>je( er fkt. _ pvii. Auna nune vere funt fecnla: plurirm** 4U ’ , Venit bonos : attro cone iliat ur «ttto r ; i Jpfe ličit venm Mufu comitattu amtcf* y $t mini aimkrif, ibu Hpmrt fr 4 *' „ ; in P" COMPtVR. UNO V. 171 ^prttio pretiti nune eft-Mt cenfus honores: Cenfio amicitias: pauper ub'% jacet. mitmtnu malirum. idem. s *Pefolm auro multa (ubtjje mala. TibuU. non mor tali* peclora cpgk, virgii, Mrt faera farne s P ( peram. ?*• *go aurum,multa multis fipefuafit per- pi aw tu». n «e fere fi elerum caufja. luven.l. 4u ro pulfa fides, auro vtnalia jura s propcu. Aurum lexfiquttur,mox fine legepudor . ^ X XIX. Pauperes contemti & afflidi: Paupertas virtu- tem impedit. $<''-81 Wer Jautt am mcCrigfteu 1(1 / Ca mil }t* £<# 17* SENTEJT. ET PROV. Jgett mati fcnber<}tlt is eenficf. . 'Jtctindta inutilis vir o egtnti. J\'lK.ayaQ» Kiyg»u(>qi etyS(t Koi/t^a, Hc. Ho.' ^ mocft be fdjcmmef fcfjoe ttljtrecfeit / v., ^oltu «jat beb&ctt. *"*/ eit tam mi(erabile,quam ex blato effi- Cicero. 4 « mi/er. 2' ^nir in gid, ogni cofa ajuca. Ital, tticrint Trčit ouiig ivKslmu. bet &4um feltt / fo ttaubt jebetmat« c auff*' ld «to 1’ albero, ognan corre a far Ic- Ital.} ^ c batfgtt>6erbett faufft alte 223elt vjindo un J ^ p er terra, ogniun grida, Ital. A d agii. dagIL tiav e rotta ogni vento £ contrario. Ital. ba feit berlett/bem fjtlffc niemanb attff, Hci,d bet XC(tg«t» ftUt/fe (jat tt ffinff raber. Le 174 SE NTENT. ET PR©V. JH *^-Le mofche fi pofano addofTo aica^ a magri. Chragul na pražim u ruchu n? fida. Jts ge^ct mtr t>6er bie £f» { ^ B i»ie grojfen an fcaittef. Qut non liabtt m are,luat in corpor(> *al. Redimunt Vitam dmtu. Ga,i -Qui rienn’a, rien nedoibt. f/ifpa. A chico caudal.malaganancia. ,j Ital. Male 6 invitar 1’ afino alle nozze» cl5 convienportareo legni oac^ua- ^ < 7 rfC.Mal faičt invitar 1’ afne aux n®P c ^ cjiiand il luy faut porter bois ou e * C0?ett foept beu efel ttiett&ottc/ mt bralen moet. Čolni, cbedi virtu non ha fcudo: mancandogli la robba refta llU j^, c » ' I K i. • ' i C.OMP t n, LINGVAR, 17 ? °ea robba, poco penfier. Itd. vacutu c or tim latrone viattu fpogiiera ilnudo. veftimtnu iti ra h er e. pum, Ivtf ! iVm e n t tel t , Itd. Ijat / betu eutfelt atidj ttkfjts. j "tfljts jjt/ ba lumcii aucfj uufcub ge* ^‘ipueter mami nirfjts. v° Clls gebeli foyatmdi birjalangisagi. 5fe »cime r>a6cn fouueii einet* J;w»gvi* j> lr 8ei !^raubcu, jk z ‘ 1 iplakiongebclifoyamat. Ture, ll, m uacfcnbeu fomieu attcfj Jeljn ge&at* 1 »icljt aufjju^tu. j ^ p Ve non n’ d,non fene puo torre. itd. jP 5 CUr dort, cbi n’a queperdre, GaU. (j^ U , n y a que prcndre, le roy perd fon Guli. l}j ? 0 q«i nen babct. d ■ n t e donne.ce qu’ il n’ a point. Gali. n a rien nul ne luy ofte. G »U. \ b„ ne P e «t hommenud dcfpoviller, Gal. ; ( J (S fant, qtu poffum bommein ad turpt | t faptndium comnovere, inopu&ava- , &)**■!** Vlr eflt furax togim. 5l([ .j fai6l gens mefprendere. GaS, ,, artl > «11* frcomeif galgeu / «unntoet £* ' 176 S E N'P E NT. ET P R O V- ite mu(j geffen fctu/ ttemt glcicf) ter fuv bet tfjftfc ftuttbe. . Set fpuger trei&t beti SUoIff aus t>em K 5 ® 1 ' Gali. La faitu chafle le loup du bois. jj j it*L Ghi di vinti non d , di trenta non fa» ; eparanta non ha; tnai non fara > n mai faprž, ne mai havera. _ : Ital. Tra fepolto teforo, & occulta fapie nI ' non fi conofce aleuna differenza- juvenai.ToM domw Codri rinila componitHr T»t Animatn debet. , Ne ebulum quidcm habet,unde reflitn t1fl ' ] Ital. ‘Egi’non ha cafa, ne tetto: non ha t cl1 ' ne letto ; nč Iuogo , ne fuogo. Jtal. Nonglierandcan.nčgatta. jfta/.jL’ ha mellb la borfa grande nellaP ciola. . j; Ital. Chi non ha del fuo , patifce careft 1 * quel d’ altri. ^ Gali, Pcu pent bailler 4 fon efcuyer, q L1) 10 coutean lefche. St f)«t bas gclbiit ein SCe^ftciu t*tW' ;| ita/.jSono parente deli’ afino, che p° r vin, & bevel’ acqua. . - p ital Mortomi.tnortauna mofca in P a S ' / *' A ~ - 1 -- - ot*.h.fx Virlc{( , cjtn.fni’C^ ^ ilu-tlf uijjmf xkimCa v ‘ *■' y**c>u>j>fu>M4\ I (JO 7 ■TT+viaV c b‘>c*4 62>jpta.y ZtvZetioAKUtf C O M P L V K. L r N G V. I77 LXX X. Paupertas muka * docuit. Ars. P«upertat txcitat artes. ftontmem experin malta paupertas ja-bet. ® u k’- illa omties artes perdoctt>ubt qunu at- Plauc. 'fr- ‘‘^la j(«j 7 f'oiri»v $dd.7M*.at. AtitipH. Vaupertas enim morum magijlra efl. ^ a upertas impultt audax,ut vet jas fat e rem.Horat. Jp S ht[x of y!ny tu hSivnarae. fames docere multa uiortales folet. ‘ *®tr 2(mut ntd)t/fi3 tt>er Eci« Eunfh ftitfctm/v^etcf;ti)i!mb jutiitrt. ^agijjcr ar tis, ingeuto rt rti : Ego veri, inquit, omniame« ^ mecum peno. G*ll. De fcavoir vientavoir. Gali. Mie,ux vaut meftier cjue elprevier. Ital. Chiha artetrovarieapito. Gali. Qu‘ fcait meftier,ne peut perir, ital. Chi ha meftier,non puo perir. Gali. Qui fcait meftier, ha rente. &in jebee £mibn?mF f;at ciit gfil&eit Gali, Qui ne fcait fon meftier, ferre la bou^P' LXXXI. Bebitor* fvo f- Ital. Da! cattivo dcbitor, togh paglia p^r k' %x ctiicr fcngetoiflgit fftulb |c£ man i neme«. Ital. Nonfolocon denari fi pagano i debrt 1. Ture. I as tafta bir borefehi udermes.i. /tat. Cento carri di penfier non pagano 00 debito. Ital. Chi promette per altri, paga per £• Ital. Chidelfuovoleflerfignore, none ntr mallevadore. , vttga. JI’ aru. Speude, mxapufii e sl. r? \ / * / t I , / k * l I C O M P L V R. L I N G V. 17$ 33 Hirgcu fot man mftrgcit. Sc toglie a credenza, Jta[ Confuma il corpo, Sc perde la femeza. 1 »h»c funt mortsadeo res rtditt, Terene. Stquu Cjtiid reddit, magna bubetid* eft A gr Z' U - r prefter coufin gerniam.mais au ren- G . deriilsdepuuin. ^ftfnmacljt frcimbfc^afft / miebcvfovbmi ^pi etVer amy, ž rendre ennemy. c „ gie fcent f;ecft feftabe offt faanbe. M ' ^df^en (gdb mub ju 3Mcp/nxmt mans mt« berforfcert. prefte.nori r’ a : fi r’ a, non toft: fi G*i. toll.nontout:fitout,non tel:fitel> c"“" s,i ' Ital, paga innanzt tratto, t>a il fervirio disfatto. ^' r fctjfaffcn oba’ mir tvadjttt / fo fcf)fdffrc t>ocf> ber #ai»fjjtfts nidjt. 'P* 1 2XJttcljer frijjt bmb fict) tvte ber ?\re&s. 4u &li>ip cmit le dum cujufdam eqitUu objt Apopht} >«r tdefunch,duens: lubendus til qd fo- *tonum nubi etneiliandum hic lifius, in *? B ® ille tanto terc tbflridits fommtn ca- ftre petust. M 2 Firft S E N T F, N. E T P R O V. Apoph. Vtrft dicerefolent, e (je dno peccata:‘] u0,u> \ pr ms/it e/fe debitorem, alt er um i r>ef,t ‘ r> ' qaod obirati plerumtfc mcntiuntur, * >!l . pollicentur in diem, ne c pujtatit > f 10 pallicentur. Sie jiltte ftljuft &cf£?clt/eit miubcrt Ji ) 11 S 01- ' met. Gill. Qu> P a ys fa dcbte.fur foy acquefte. Ital. Chi paga debbito.fa capitale. Ital. Chi non ha debbiti, nOn ha credfto- Od/7.Hardy demandeur, mauuais pay eur ' , ©c^ei-pc macitbers ji|ij bc cjtiactftč b« t<|C ’ bci - s. Sd/ Baon rifcuotitore čcattivopagatore' , Gali. Avl crediteur fouuent plus fouuent »‘P au debiteur de fon argent. 7W-Tanto ha faltidio, chi dee havetyj u3l1t chidddare. (.' r ?^ Jtai .Da cattivo debbitor togli paglia p er LXXXII. AvaruSjAvaritia? Lucram turpc: De alie- no corio ludere. Pau Avaritiaftt radix omniumtnaloruiti. . titta ornim injuftitiafomeseB. chry(p. | G«o;«c tmpu ex mme avari.) i>„bi. c,v es , cives , fjuareodapeturnaprimitttt} { uvcnal _ Vtitmpott nummot. MK fžioTitv, & oTttv n /Stor. i. « " J j—'»v r tir 7 S ' * ^rendus vitim, virttts autem acqui(ito *iOn. ^et ©ci^tgctt <£»ottlofc 3vegd. racij tBCL-fccn / fo mitfm fceine @ce(c c 'Hc it«( auffCnc u6ci'tf)‘a- fefjen/ imb bar» k, tl( icIjract*crf>cM&nemm. '°n afpettar parole dal morto, nd gra- Ital. dali avaro. j^trtu nifi tim moritur, nil reclifacit. re fcit amor nummi, quantiim ipfa ptcu- ovid. n 'a crefcit. plus punt pota, plus fitiuntur aqua. ’ e ftentem(eqtutur tura pecmtam, majo - Horac. r Mn$jfames. ^j a nto un pid ha, tanto pid ne vorebbe "averc. M 2 Quant® 1?U SENTENT. ET PHO^ ■ ' 'J ' 1 ii ^ Jul. Quanto piu fcema ’i brfogno, tantof 1 crcfcc la voglia. £eclf niecr fjccft/ meer f)cC'6ett trnih CaH. Quand toas pechbs font vieux, avaf ,c eftencore jeune. j Sencta. Avaro tat» deett, quod habet, qttaw ‘l u ° mn habtt. Publ Iropii patu a de funt, avaritia otnttU- Hprat. seniper avarus eget. Claud. Semper inops ejutcuKifccupil. Jud. Alcuni patifcono per necefsita, e’l FlCC avaro per.volonti SCBcr J ti fefet trii/fccm tturb gar iticf ts- Sict at anlt/cit (alt titct f)C&E>ctt. Jtal - Cbi rutto vol, tatto perde. Gali. Qui tout convoite, tout pcrd. hiti čuvati eiitir flfcfjcn/fo fre6pt 2£olf tjecft altijts booglje op t fdjacp. ^°no haomini al mondo, che vogliono h4, il uovo & la gallina. Tgli vole qnefto mondo, & 1’ altro. Ital. %li ha de i cinque T.Bergamafchi, To, ital. Tien, Tira, Tofto,Tutto. Spende piu il mifero, che ’I liberale. italJ Chi vive i menu, fa le fpefe a i figlivoli Jul. d’alcni. ® lancia un ago, per havere unpal di ital. ferro. Buttar fardeJle per prender lucci. ital. 5W 4 1S4 SENTBN. et prot. J£r geni etn Stcuijcr / bafj er et« gA® tB gennmt. Pciunum mloco ttegltgere t maximum i n ' , ter dum e si ha um. Sas ift eiit guter pfemtig/ ber eiueti 38®** eifpart. Jul. Trillo cjuel faldo, che peggiora un d®" cato. 22?er geni gi&t fcer fragt mcf)t (ang. Tul. La buona madre non dice,voleu ? Julice. L’ c una bella cofa.pigliar duoi coloHf*^ 1 a una tava. Duos genervs una dote par are. Duos partetes de eadetn dealbare fideltd- Jul. fparagnato, £ il primo guadagnat°- Luirtbonus esi odor ex rt qualibet. r«rm«'Mufft furckhe baldantatli. i. Ser ž£fftgbeu maitfcmb fottjt &eto«ipf / *r fuffer beiut £>cntg. jKsgiltciit geftoliur pfemtig nicFjt Contra ds etn aitberer. Vub - Damnum appcHandum eH,cum lucrum. Scla>. Bogli ye dobar glas, neglo zlat chlas. K xt(6et Jerrumteu. £>irecl)t gut gebei;et ittcijt. 1 ;®ie cs fjcrcommctt i(t / alfo gcf)t te rtJicbec , ^t>fcv gciBimt fejjrt fcat)iij. ( ba^iu* j^«Ie parta, tnale dtlabuntur. b* J randen kafanilan harama gider. Tare. bergaert/onlatig&e feerjam. ^ ,ll altcf bcm-cgtn/oitticm gebregeu. " ,lI act goet eit rijeft niet. j? e mate qutfitis mn gaudet tertius lures. , e biea tnal acquis,ne jovit le tiers hoir- Gali . V ^llegrezzade’ trifti duran poco. itd. yi ~ konta unde venet at illuc abiit. | V ' e 'K eft verni de pille pille, cdl. preit s’ en reva de tire, tire. 'Hujnefl: 4 gripes Sc a grapes, s’ en va a Galt. ^.oifes Scabafes. J r balal bin baramden iegdur. i. Tare, Pfcnntg mit recfjt / ijt beffer bcnti tatic v Kub mit t>ntcd)t. ge^u btrfiumet ttic$t/ sefitrt armef nidjt/ @at reic^et uicfjt. vand les pillars aurontpillie.Sc les pil -Gali. . lies ferontpillies, pillies aaront du pain, Sc les pil¬ lars mourront da fain. M. s Condtu l&S' S F. NT E N. E T P R O V. Condlis requirit fromum. Te»ax requifit prodigum. Jtafjec bcn gecbcit fjattbcr/ccmf ccn tam. i£tt! @parei' mil cju gejjrer Ijabm. Hijpjn. & padrc ganador, hyo defpendedor. a padrc guardidor, hyo gaftador- E&tcdu fielus (ub pcrfona rifus cfl. Oaod ndn capit Clmfhu , Ttipit fifcttf- Sat men SobccutL-ecft/Pacrt bicfmtls i cn Suncle iracrf. Gali. [,e diable prend, ce quc on ofte a V ,e ^' Pub! ’ SCGas niait |u cfjrai crfpart / bas fiit)d lar^c. , ■ S£s ift tn cins einbem fy ^ 1 \ J / ■ ' • ' 4 \ I COMPtVR, tINCiV. 187 LXXXIII.Furax. La commoditi fa 1’ huoino Iadro. Jul. Vcufio facitfurem. JStcbe cnbt fant boet ben bicf ftdcit. Kleine »ortfjetl nufaett «ti. ®fat mans/fo fpielfa/ ®fat maus mt/fo fa fa. ^ninu vtfiatu manibtu Itgit, omnid (umit. Lacii. |f>m auff bic ^eitbc/auff bie fftffe barfffi buj&mnfatfe&flt. ii jjgiirubbariail vovofottola gallina. / M /, ^ p gli rubbaria la pelte i fari Rocho. ^ Jul. kgii ha dei cinq ; T.Bergatnafchi,To,Ti#//4/, ~ er >, Tira, Tollo, Tutto. ^ppieca ogni cofa alle loro mani. iu{. ^'feiitmalftidt/btr muf? (cin le&faj tit» ■©ieb blciben. ~£ e ccin2tal& fat/ber fat atfa cin £fae. pjit fceu Meftcln fengt man an }u frtelcn. ^hi vol far robba in un’ anno , fi fa ap- ^ ^picarc in fei mefi. ■' ~ ie i)ct bmbteert’ berterenis/faifcccr ^9 *, Pect itctbt. n> eft ličite de prendre, qui ne veut GaS. a Pcndre. . \ xiid’ autruy fe vefatoft fe deveft. ^ GaU, 1$8 SENTt N. ET P RO V. ital. Da robbar a reftituir,fi guadagna trent* per ccnto. Ture. Ellungi c khoma dungungi a!ma gatuf' me. i. Qu Kotts ttaden. ( c3 ‘ j ital. La guerra fa i iadri, e la pace gli itnp 1 ^' Gali. On ne voit pas tantdegibets en četno- de, que de latrons. SOJett biitbt mccr bicfeit / ban gafgen JSstftan gut ^aubtnerd/ es lofjuet ^ fibel. Gali. Argent fait pendre les gens. Jul. Non ride fempre la mogliedel Iadro* Non curat nutr.ertm lup m. ^ . Ser OEDofjf.frifjt aitcf) teol etu gejcf)(£ Gali. O e beebis comptees tnengen bien j loups. ital. Tanro e cbi ruba,quato chi tien il h cC ^ Gali. Anche delle pecora annoverato ' cn mangia il lupo. Ta0t0 '•! 1 / r \ ' CO M P tv R. n N o v. 189 Tatico merica chi tien, quanto chi fcor- tega. tft fo iwf cin 5>icf> ter tie £ct;(cr 'f)dt/ afs ter ta ftidt. Chi ruba per alcri, 6 impiccato per fe. rtal. &te gfjcSoren is cm (jangljetj/ett tcif gf;cc»e fcreefe ';c66en fcatt ijertrincfeiu Quidoibc pendre,nedoibrnoyer. Gjl! ®5as ten O^a&en gcfjdrt erirmeh mcH. bulli , etiam tui rapirhifcluiter ctpt,gau- S , HCC dtum rapti duravit in pofteittm. rendre.ou pendre.ou la mori d’ erv Cjt ^ fer attendre. LXXXIV. Prodigalitas. ^ T °digi[iint,ertiit&odtt. Horac. tlis cet >lnmne fuperet. 1 , mcf)r nnt Peturen / tcun feilt pflttg m <*3 crdfjveit/ tcc fau fief) bes bettelus nit p c tiecf)ixit. c aiDpaignon , maa ta is mefnage" To>X* jc; ia/Mtla 1a.nfu- A nt hni. cif mrtvim 0$ irt>iu'/ixT»’i- JC12 " Aekfi- 190 SEN TE N. ET P R O V. Aedificarc dornus rr,uitits>&pa/cere multos: Eft brevis ad fummam femitA pauperieffl- Jul. Murarc&piaure,e un dolce impoverirf« %)bdUb fattfft bem KGo!Ie6 fcttt paits a&. Ap t »h. Diogenes pmentns prodtgt cujufdaits Ades> infiriptmtm babentes, veitules: facilh inquit,dtviniba)H,ut pra immoduA fW- pul 4 domum ev omeres, A far bene, noti v’ ^inganno : A dar via il fao.non v’ e: guadagno. Haut. Fe jj g fj prodegerit, Profefio e gete H‘ ccat, ntfipepeUens. Gad. Qui tout mange du foirjendemain ron- ge fon pain noir. Cicero, Np« it a claudenda eft res familiaris , ut tiott tam benignitas poftt apenre, na ita feranda efl,utpateat omnibus.SequutitUf eUim largitmem raptnet.Cim enim dan- do egere akperint homines , alienis bonu manum inferre cogltntur. It*!. Non gettartatodel tuo con le mirti, che m vada cercando poi co’ piedi. ital. Bifogna feminar con Ja mano, Sctton col facco. tS y{^t Si ph Gali. Fol effc qui gette a fes ples, ce quil tient en fes mainsi _ . ? / ( I w ' I / 'j / COMPLVR. LIN G V- 191 elt qui plus defpend , que fa rente ne g alt, vam. 1 anto fparpaglia una gallina, quanto radunan cento. Otftfitts uterepArte. c*to. futidum u o n bdet. Cicero. Ll veralitate liberalna perit. Hor«. LXXXV k Liberalitas & BcncJicentia. ^eralitate mhilefl natura h minit 4C(tm- acet *- niodatius. ,. ^eralitate qui utuntHT.benivolentiam fibi ' c »Kiliant. ((J , r, P*n(ior liber ulita c([c debet, in calmi- ' ' to fos , tiift forle ertmt digni (alamitate. Bene [a cl a enim,ut ait Ennius.male collo- ^ c *ta>mitur. ‘ J u °d in divir.it rebrn[uma fumttu,fapieti ‘»fr#. Benu (<)t StNTEN. IT PROV. Idem. Bonu quod betic fit, haudpent. Gali. Chofe bien donnee n’ eftjamais ‘ Ital. Fa prima ben d i tuoi, Sc poi d gli altri,fe tu puoi. . .. Martial. Extra foriuna eft,(]uid(]md donaturarf 11 ‘ Qum dedcris folat Jemper babebts op e! ' Vale. m. Liberahtaits duo funt maxime pr 0 ^ 1 ,. fonles: veram judicium, & honep" nevolentia. Publ. Eentficium dando acciptt, qui digno did‘ • Ital. Cbi dona ali’ indegno, due voItep ert Pubi. Benigrm etiam dandt caufam cogitat- Pacuv. Mumficus nemo putatur.mft panter voli HtUremdatorem dihgit Dem. Ital. II bel guadagnar, fa ii bel fpender. Ital. Chi piti fpende, manco fpende : Et, chi manco fpende, piti fpende- Ital. Chi vive d minuto, pafce i figi* v0 1 altri, e affaina i fuoi. Gali. Autant defpend ciche que large. a Fac fumtum promte.ciim res dejidertf ‘fl Ture. Tes uaeren ikhi kheret uuerutn- 1. Ris dat. (]ui (ito dat. Gali. OH' donne,deux fois donne. Itat. Chi da prefto.da due volte. Inopi bentfictumbu dat,qaidat celerd 1 • itat. Non fa don*re,chi tarda d dare. , ^ 7 <\ I •j ^_COMPIVR. tlNGV. 19? S| tene <]uidfaues,faetn ' Gf4t ww eTlt . , n g ra tugratta tarda faitt. <\ut tar da e [t,mor at a e sl gratta nafo idem. Gumfieri pr oper at,gratta gratamagu. ^ e ?M,crrde trnki rti efl fuuurrcre lapfo Ovid. | y. Gratiafe ojfiao^uod mora tardat,abell. i !r botiiu esl, tjtu pttdcft quibiu poteil,nocet Ciccr °- 0, »e homtni D e us. I li ° m tnes bomtmto cauffa funt generali, ut Cieera. j j ‘P[Utiter fe alt; aljjs prodeffe pvfiint. ,< ‘xwe & fccundthn Deum hotnim bo - idem. n> tnibusmaximeBtalmen non ten’ ac- ^orte, nč danno, n£ ignominia ria. '-hi n oce altrui.tardi 6 per tempo ii caJe debito i fcnntar, che non s’ oblia. il proverbio:che atrovarfi vand S’> liuoinini fpelTo, eimonti fermi itanno. N Deu* 194 s E N T ENT. ET p R. O V. Gali, Deux homtnes fe recontrent biča; m 313 jamais deuxlnontagnes. 0?et'3 tmb Zf>al fomntett ittdjt Jufammeu/ a * bcr bieleutetocl. Pubi, Bis ttt graium,quod opus eU.ultro Ji Mulo cmere qudm rogare. LXXXVI. Muncra. Ovid... Munera, črede mihi , plač ant hominesfa » deosjj : Placatur doniš luppiter ipfe datU- c=^D:>n\rj; u -yim nrrutf Dent.is- Sohadjeavel ene hachamim. is. Munus exccecat octtlos fapientum- hal. Clii ben dona, caro vende : fe vilian non d, chi prende. Gali. A cheval donnč, nedoit on en la boil' cheregarder. Ital, Cavai donato.no gliguardarein bocca. 0?Jaijfolfeittemgcf^citrfteit 0%$ tns ituM” jefieit. (F rt * C*7?eti tintcf> gecit g&egefcen pcerbe iu ben $oph., afa^a Saga, k’ in iviurtita. t- Hojhum dona non dona.ncc uti Ha Jurtt- C,,H II n’ eft fi bon acqueft,que de don. S)vj . d , Acctpttftmafemper Muncra Junt, auclor qua pretiofaf aCtt ■ * I s > H, \ * C k ■ (. coMPtm, UNGV. 19? Beneficium acciperc,cft libertatem vendere. Pub - Egli ha havuto la fentenza in favore, Itabci, pcrche ha unto le mahi al gjudice. 5C0cr fcljrmeet £>cr fe^rt, Dantur opis nulUs nune ni Ji divitibus. Martial. Quam itnque eomparatum ett, ti qui minus Terene, babtnt, ulfemptr aliquid addant ditio - rtbus. fcfeijtmir anjffeeugroffett jjauf* fen. &.c pferbe ftaden gerit/too es Juaot* na$ ift. Meltits aputi bonos, cjuam apudfortunates Ciceroi; beneficium collocart puro. Chi dona all’indegno, due volte perde, ital. L X X X V11. Voluntas. V* defint vtresjmen tU laudanda voluntas: Orid. Hac ego cententos auguror effe Deos. Qubdfi dcfuiant vires auduia e trte Properr. Lam ent ; 'tnmagnis & voluilfe fat eft, '~*hi faquelcbepud,n5 ^tenuto a farpiu. /ra/. Plus volutjfc ptuare not uit, qudm nonpee - Vale. m. c dlje, prof uit, Ojsoniam mn poteši fitri, quod v is, id veliš, Terene. quod fofiu. plus luet qudm par tfl, plut vult,qudm A 0eU » bet. Ne n N a 196 SENTENT. ETPROV. Oviri. Not) c ant tffcllu,quod votucre duo. lurifc. Valenti nonfit mjuna. Ture. Scbodekholarhitfch nefte joekdur an- danklu gutfcholakhi ifteniejup edef' fen. i.e. Tcrcnt. Nihtl tamfuale, quin dijficilernvitm fjtllAS, Nuilt fattt ptjiis (urdi,qua quiaudtre ti»iu> !f ; Galij 11 n’ elt fi mauvais fourd,que celuy, q aI neveut ovir. invitu canibtu venaribaudfacile eft- Vfiit »ntmlligm Oc^fcn ift uicfjt gut pffA3 c! ** LXXXV III.Gratitudo: Ingra- titudo. Exprobratio. Ciecro. Ih reftrenda gratta (fi modo Hcfiodo čredi > trnu ) debemm mu*n agres ferttles, q ut plus muho adferunt, qu turpitu gulim non ref eni, qn* r,t> bouefiior uufa rtftnndb X int : v-'' >■' t * f C O M P L V K. t ING, 197 X(46< ?><> Sc»>' it TIKTKir’ i«. So , Gr4(M femper gratum punt. Et betie apud memore.t veieru fiat gr atu vif •• fatli. *! Dixerts maltdtfla cuncla, lum mgratum hommtm dtxerif. In ingratitudme tuhtl nuli non inefl. Cicero. Ingraro hotnim mini pr jut terra ere,it, Auion, Maximum omntuin vitiorum pgnum til in- Q.umnl. gratittido. Eiihil e it tam inhumanum, tam munane, Ciccro. tam ftrum 1 qudm committere , ut bnv>- fuiiitm duam mdtgnus ,feti vulns tjfe videare. Otnnes immemores bettefitii oderunt. Mem, 1'nprobus e st homo,qut benefn iumfeit farne* Plautu«,, re & reddere ne ji it. Qyi Coufioiirs prend & rien ne foult.l’ a- Gad. mour t de fon amy fe tonit ®(kfcen tube njebergc&m f;ant bc bncntfc^ap tfamcit. Stenim mhil at nas, c um ingratum amat. Pla»f. mtferum est.ingraiam e (Je homtntm. Wem. ^ramns dur bil itiejene eyluck itmeck.i. Ture. ln gr*to fervire nefat. ^gtiro.s ante omnia pone fodales. iuvenal. umu nnferit owibw noett. p u bt. N 3 Ded«- J$>8 S E N T E N. E T P R O V, Martjal. Dedei us efl jtmper fumtre, mlfa darc. Qudtiio ijuifa major ibut b ene ju tu aueptit non reddit grattasltanto tnjujhor. Vt fementemfecerujta & tnetes. ital. Di huon Teme mal frutto. Gali. Qui peufeme,peu lecueih. Ital. Mal trimo cogIie,chi fcrvc a gcnte in- Anguemmfinufovere. (grat*> Ital. Allcvarlilaferpeinfeno. Mere lupotum eatules. jtalici. Chi Java il capo ali' afino,pertle il ranno e’l fapone. Quj lanem aht e%ternum, huic prat er fo¬ nem nthil fo relujut. 2Jn frcm&£>en (jimbcu fjat ntatt bas 23rcf W loščit. Jtat.Fa. ben a i putti, e’ felo dimenticano : * a ben a i vecclii, e’muojono. _ Vulgo duitur: nefe m [enem, nety in pueru (ollocandum ejje btnepcium : proptertA quod alt er non refert, alter non metni- nit. CBenntiicfj cmer gcii 9Com frfiejetrnb f) etl miebcr/»nt> fcfjt ttcf) ciitmal tnifaufft wi0 t>er/fo mer ts allts rerlcren. (dolu igcla*, Chacho nogazllrimena.tacho fiuzba pv»4. aliejua tngrato merilu ixprol>raJfe vt- lupttK. $ tnt " I/ z' \ r \ v V \ v I ' I 1 • • ■,, ‘ '' ) I COMPLVR. t ING. I99 . Benefuut non funt txprobrandaapud 1ne- tivfu».’ moreš. Odiofum eft genus hominum officia expro- Cicero. brantium : quii bien gaingne & bien efpargne 5 dc-^^ t vient toftriche. I^gnum uftigalpar cimama. L ° fparagno e il primo gua^agno. h*!, N 4 too S E NT E N. ET P ROV. ®l)cfpari< 5 t)eit monbt/ie ccu gocbc irctuc: OTaer tnaecft ter mareft quabc rente. GaD. Pctitc caifine lai-d grande maifon. hal. La cucina piecola fa lacafa grande. Nen mtelligunt h mine s (juam magnuttt v ttigalfit pantnioma. Seneca. Seta pantmtnia tn/undo etf. Gali. Qui difne touc, il’ na que foupper. Veget. Sera pan trnoma til, tune /er var e, tu deficit. Oto. Ne ttbt cjuid dc[it,(fuafitu utereparte. idem. Vtere quafttts modne,dum funttus abundat. Ovid. Labttur extguo,qw)d parfum cit ttmport longo. Ji ui uit-f, 'irroKtii rk uttlpr*. M‘n qu m Jrugahtate Juperat, qui fupelUčldtrt Juperfluam tnecum iiuum(erc-,& edutt 1 * e pira poculum bgneum abjecit: nefcit' bam,wquiens, & m boe nebu providijjt naturam. Lučan. jy^ ate q u ^ m p arvt productre vitattt, St quantum natura pet at. Prid. %Ventur& mtmcrtsjam nune ejlote (cntSt- .©eitcfct att fcen altca 07?aiiii. CjX?emi fcev fattg tvifft / »ras fcer alt kbfrff*/ fo en 6eutcf jtifaftcit. , ital. Chi vaacaval da giovane , va apie da Piijd. o]xli£uw tpSint, (vecclu 0 - Meliore/t miferaiione invidta. (miejs mtit- piautus, M avelim m:ht inimicos invidere,quatnt i'»' Ital. Meglio <ž cflerinvidiato.che auJeticot' diato. Gad. M |cux vaut eftre envid,quepitoyč* tits ift Dcffergeitcibt/ beim erfcarmef. ?Ti8 teter baUfbtt/ fcaii gt>cclaec^t te Ji) 11 * hal. Trifto č coluijche afpetta la merce d’ trui Oec o- r i • . \ I J / I< I C O M I’ L V R. L I N G V. 20$ ' XC. Oeconomica,&adrem i familiarem pertinentia, Pretium rei. propria, domiu optitua. £erb t|t golbes trcrtlj. *~!>Sf)cncn fjeerb/is goub ircvb. ^ °gni uccello (Uo nido č bello. nal. vrini in ts 7 nanuTtejv fatToinr, ^»liftrabihus^uam iticertafede vagAru ^acun cft roy en fa maifon. Gnil. ^ Wit foton gcmacfj / bet Mei6 buta (tu tutn^ac^. I ^ *s cen ccniitg iti Ji|tt f)in;s. ' jACafa fatta i poflefsion disfatta. Itd. 3'fon faičte, eft poffefsion desfaičl«?- _ Gali. 11 tnaifon neuve.cjui ricn n’ y porte.ri- Gali. n c r n n ’ y trouve. ^inuova, chi non porta, non vi tro- nalite. pv a> f n Maifon de qui ti veat mal> vienne un g 4 j, ^ ptocez 8c urinal. ^ ej ta quella chi, che da vecchio si. Jt ^ , * 4t a traf[hi č>att>tt/berf)a tlJ ' £ OtfJeifter. Gali. Qui a bon voifin, a bon matin. ital. C bi vol tener la cafa monda: non tenga mai n£ gallina.nd colomb*' G^Provifion faift cn laifon, flcdcpend 13 ® par raifon 5 fai$: la bonne mailon. ih*/ Quandil fermenta čne’campi, dditutticjuanti. quando il formento h su i granari. non fi puo baver fenza danari. Jta [ Chi ha pane Sc vino,ficuro va a dortfl> r - ital 11 faogo ajuta il cuogo. Gali. Le feu ayde aa cuifinier, Q5ect t5ier maeeft cenen fnelfen (Tctf. Št« gtifcrKodj/tf« ^uter 233o biti fodj fwb/ba tetrb ber 6i-ei; SCobiel^itttn jtitt/baroirb ftbel S e ^ tct \ Hal. Che colpa ha la gatta,fe la maf&r* matta. f , 9 Ital. Quando la donna folleggia > la **° danneggia. . Hal, Fnogo da camin.non fece mai mun feni n. CaC.Buchc tortue, faift droit feu, c . i i' \ ■ \ . / *' % / \ C O M P L V R. 1 1N G V. iO? ll zucchero non guafto mai vivanda. itd. A gatta che lecca cenere, non gli dar fa- ital. j Capr a ,becco Sccan, ' (rina. itd. j ia buoti cordovan. j Chi di paglia fuoco fa,s’empie di futno, Itd. I Sc altro non ha. e en orn f>tii;sf)ccft/en&e fongfc tt>i?f/&feft hwcf8g!jeucug(j. '“hi ha danari & caperi fornito pcr la Itd. . <]uarefinr>a. couft fa perdrc le gouft. Gali. ~en coft t>erCrt>fc Cen (cft. R^d non oput e sl. afle (trum eft. senec ^eglio č dar la lana,che la pecora. / t d. ** itieglio un magro accordo, che trna itd. v& r afla fentenzia. (cefj. R !l er t V* < ' uact «PPOanffCemtac^. ct « tenen Dogel in Cc Ijani / Can t^ien V*«? (ant. j, at is t’ 6c|tc/Cat men inCe ^anC [jteft. ^glio penna in mano, cbe uecello in Itd. »na. * Eme- 29 . P'g lia - . . t. CaU. Vn ticn vautmicux, que dix fois tu* auras. Cdl. ^j; eUX vaut un cn I a (joain, que deux ° e ' main. ift 6c(f« etn babi$/btm je&it #ettic£* Ture. Bugiunki imurta jarunki tauktan j e §' dur, i. Ital. E meglio hoggi un voto , che donian 1 unagallina. Ital. E meglio hoggi un carlino, che dom*' niunfiorino. CaU. On doic tenirla chofe certaine, & de‘ a ' ifler iiicertaine. Ga U' Mieux viut un prefent, que deux, Sc dl' re actends. Ong&efcpbe eperen / }ifn citfetete tiefcticrt* Tcrent. Nott emo fpempretio. &ie334rn$aut fcerfauffet* / c!)efccr23ar iP i flcdjen ift, Plauc. Certa amttttmus , dum incirta petimus- 3cjj ttjcis n?of mas icfj (jati / a&ce nW lt ' vinum > Ebrietasjlntemperantia. O/r* 19 trn* j/frgr &P 19 Homof* 1 P *nis& vinum vires conftTVMt atque 1 gcnerant. . Gozdova ]uha,psbenit(ha mučna; 1 phi tega ochuslia, flatcha unie dusha. | N vin al fapore,e’l pan al colore. , *"• ^vo d’ un’ hora, pan d’ un di,vin d un itd. anno, formaggio chc pianga > mine- ! ftra drcento occhi. Vinchtfalti,pan che canti, formaggio /m/’. pianga. ~bi digiuna.Sc altro ben non fa : ( va .j t d. 'pafagna il pan, Sc alla cafa del diavolo & panit naturt (atisfitiunt. Sencc ** Mature ell contenredepcu. 6m;cf is lidjtt gbmift. p ,e 2lugen fiitb »rtter temi ter ^5auc^. f ntgts addufto pomum dedH(ereramo t OSiam dt uUtufumere Unče juvtt. r. • » . _ • -*■ . -v*. Ori«L P ^ " tauuti j 14trit-e v l.ini,* j*rni> U ®‘ r chair.Sc poiffon poiiron. Grt. Itd. M ■» jv% jJVlUV/U p* rne fa čarne,e’l pefce favefce. _ - ^ fnegiovane, epefce vecchio. (caria. itd. y u ° n bora in pelca ria, Sc tardi in bec- Itd. u ° fenza fale,non fa nč ben male. itd* , llper- 10? SESTENT, ETPRO V.^_^ Ital. n perfico vuol il vin, c’l figo 1’ ac cC e de vino. ital. Chi ha cenato, ben dorme, Gali. Qui bien fouppe, bien dorr. ital. Chi va in letto fenza cena, tutta la nottefidimena. Ital. Chi mal cena, peggio inghiotte. . 0 , f Ogni flore piace.cccetto quel del Pindar. AiVti it arahcutt pic c mr , itrh* ^ ^ rta' I COMPLVR. L'lSGV, 209 Gmmtnda vet us qutdim vtnum, floret 4K- tem hjmnoTum recentiorum. Chi non fa, come la occa, hal. , la fua vita & breve,^ poca. ( ttial. Chi beve co ’1 bocal, non fa nč ben, tud. Amor di purtaoa,& vin di liafcho, Jul. la mattina d buon, la fera č guafto. Le vin n’ eft pas bon, quine refiovift^/j. fon homme. Gbi bevedel negro,guadagna la tintara. Non vinum bomintktts moderan,fedvtno ho- mineš [elent , qui quidem probi funt. Tre cofe fon buone al mezzo, il vin, il formaggio 8c il pefce. ^•iSdabctj (Sdft |cf?t tnmt fjinfccr bie bet ©aft arn lte6(teii ift fe fot er bent. ®ie tomt oitgcrocpert/gact kueclj engebaneft. On ne doibt aller aus nopces fans man-Cafi. der. fimilm til infano, quim ebrius. pla ut. ^o2Ceinemeebet/bagebtwi(? pj^.dentro.fenno fuori. hal. Ohije pian toga uflaran. Scla>. ® r encfettfc^apfoitbe/fcbabe/fcbfltibe. L «anespuerii oftendtbaa: flrvos temulen* K P 0 ^« s tos,qnb rnatit abtmmmttur tbrietate, q viden - 1 2SO S F, NT E N. E T V R O V. videntes qudm de forme (peftaculttm f i( homo temule) us, qudmcj 3 demcnti fundu- Sela*. Chi je tnertan toga vjamn. projiert. y tno j' orma p ertt; vm0 (.orrumpitur dttas. * Horac. Ouut mn ebnetas de[ignat?operut recluditt Spesjubet ejje rala,m praha trudit met* mern. Athen. 9foiyiy ct,vayt ž* 'SihoVru Vina {enem ut nolunt, togunt ductare ib<>' reas. Ciccro. Nemo fobritu faltat, niftforte infaniat , ne% m jolitudme, neque m convivto mode' rato. Itafce. Chi b^ila feftza faono,paratibabbion«* j Itd. panfe viern la dance. IPor effeus mirt) tein JEatif?* Ture. *y carm domaynge otnamas, i. Vrfus,nift fatur , noti faltat. 2XJemt fc:c 0acl'peifftiit roti ijt/fo firt (Tc mh 1 Latina Hacihtu dator. 2luff einem Doliču 23«ttc| jtc^ct etn froli*# ipaupt. *c fteeft iti einem SSeinfafj* Vina quies (equitur. »v:i, 'Ei vat e s cartmna, vino Ingtmmfacttnie, canunt. išutt* r ^_' COMPL VR. LINfiV. 211 Nalfa pluere dtusiefaviverc utrmma pofiut. h orat, Qua jcnbuMttr aqu« potonbm. Vjnu par ant animosjaauntfe t utorih.apt os. ° vitl - •^Of sti#£#?n»r yaAa, Ariftut. Vtnuni lac Venit is. Nox & amor, Vinamnibil moderalnlt 0y j,i. fiudcnt: lila pudore vacat,Liber, amartfa metu. Arcanum dethens detegit ebnetas. In vino ventas. 11 vin non ha timone. * o»ot in iSAkiov, Vinam tarti tlavo. J Ouod tn amme / obrti,id eH in lingua eliti. 11 vino d una mezza colla. - ®cs pptkij muitb fagt bes (;crf?en grmib, £®as berOOiami faii/Jcigt bet 2l»eiu ati. £Qa s bet’ n udi ter bcntft / bas rebt bcr Petič, ltldielutn doli doli Gidtiam ddt deli.i, Trnc^ SSoIleti ttnr cjar aufjtrittcfcif/fo Kroten teti’ r'i Jlamti. 2So Xliem ciiige^ef/ba gef?et K)i£ atis, Ebneitu mhil altud, quam wjawa volunta- Sene«. na dl. La fera lioni.la matdna babioni. ital. In vtnuin mu tam amprtur plarmtfo culpa: pi aut « < JuodJilvqui pop' p depnderet. • O z Quod VirgiL hal. '■ Ital, iiz S E N T E N. E T P R O V. c«°. Qu«dpotu peccas, tgnofcere tu ttbi noli, Nam nullu mcrimen vrni esi, fed culpabi - hentit. Apoph. Pit tac us Legem olim tulit, ut qui per temu* lentiam aliquid[celeris commiftjfet,duplo pletteretur. ovid. Certa tibi d nobit dabitur menfura btbendt' Offictum pufient mensfe, pedestfc.fuutn. Gali. On voit plus de vieulx gourmans, qu« de \'ieulx medecins. contri. 0ttf iebeti tmb gcfuubc tage ftefyeit nimmer n» eiittm CCTefjv ertnucfcrt im ttjeinglafj beti im 9)?ecr. OOoit brcttcfettfcfjap iffer meer bebcrPeu/ Sat« menfcifjetj cit bec tfmecrt gijejtorDett. Gula plures qudm gladius penmtt. Gali. Gormandife tue plus de gens,que 1’efpee en guerre tranchant. £)i bringt fonbev biiffl/cuft fettber fuft / wi& eebt fciiber&ciigcr/ (taft fiePcit jarcu tt jettgijere. eauX ts gourman font leur fofles a tout leur dents. SDerSOftmb iftbcs 6attc^s Otticfer Pub yu«t. «5 Voluptas e (ca malorum. Pindar. 'dC&lf X0£K Et TlCipm Theogn. tik1& T« ideot CCeat. , SAtit • ^ 1 ) 'A.. - / i / (i ( COMPtVR, 1 INGV. 21 } Sattetasferoaam parit. OOotf macf)t toU. jn ber ipa&erdrufcc feiiib tje ftftttec faufr. En Aouft les gelmes.fontfourdes. G*&. Sine C eter e & Bauhofriget Vernu. 223em i?nt> 23rcbt/l«ibt Denus ttotlj. XC11. Fames j Satietas, V oracitas. Socrates,citmad ve/peram ufe deambulaf- Apopht, / et, interrogattu . cundfaceret ? re[fon- dit : Opfono farnem, qub meltus časnem. Cibi condmemum eft fames, potionis filis. cicero, Fames optimum eft condimentum. ftungenft cin ptev 2 (ppctu is be befte faufe. II a’ eft menger^u’ A bonne faitn. GaS. o Ki/eof yh.vKfoone fucFer fmacfe. A bon gouft & faim,n’y i mauuais pain. q 4 ^ pn' ŽfT0 1. Suid. it tam rtiaza bona eit, lipanu defit. O '$ Abbon- 214 SENTEN, E T P R O V. * ta ^‘ Abbondaaza genera falhdto, 223cn tic OTlaui; fut tfi/fo tft i>as mccl 6i(tec- Gali, A caulons laals cunies fonr amcres, jtaL Coloinbo pafciato.ciriegiaamara. c«/. II n’ a pas foif, qui de eave ne boic. itai. Alio fvogltato e amaroil inele. Btjp dn. Al gufto dannado lo dulce le es amarg®* plaut. Vetrn ett adagiam: F ume s & mora Lilsrn in nafum concient, j.iv. Farna & frtgtu miferrima mortis genera. Venter caret aunbus. Ital. Cane aliamato non prezza bali one. (Fali. Chien affamd regarde bien vache tnala* Ital. La faitn cbafle le loup du bois. (de. G* 11 - La farne caccia il lupo fuor del bofco. ItM. p a ,n e picciola,farne vida: farne grande,farne'trifta. (tali. Aflai digiuna, chi tnal tnangia. piaut Veruundaunemmem apudmenfamdecet. ftlon"" dlemocrttus du ere (olebat^in capiendo cibo, o m n e m oportere abcffe celentatem. he( enim canmum ttl,beftiam tjjj magu,({UM hmmem decet. 7ure. Handa afchonda hafur bafch, handa ifchondanfififcb.i. ECcmt man tfft/ fot mait jttlattffeti. ijpSJcim mati atfett fol mat? jtdj 0«t>en mact)*: Eg u v' CO M P t V R.. t rN G V. IK Egli mangia da due bande. ital. Vivereper mangiare, Schaverla farne Ital pid grande che’l ventre. jCecfere HUnicftm defe. Goullard ayme beaucoup mieux les no- Gali, pces, epe 1’ efpoufe. Mangia tanto una rozza, quanto un ca- [ta f val buono. (gras. Les maigres gens mengent plus cjue les Gali, Turpe eši,ftomachifui non nofte menjuram. senec*. 3d>o ftcl) m ct)t. £jje oportet ut v tv m, nun vtvere ut edat.(te. Iucttditas vtftus,e(l in defiderio.no in (atiet& Cicer0 ‘ Tantum cibt & pot ionu adhibendum dl, w Wen >- reficiantur vtres.non opprimantur. Diogenes percontanti, «s?of jc^cikc, AfJicttav (Z&hH. Plutar?. Ventre pleno mejiorconfultatia. Dal ventre pieno efce miglior confilio./ta/. Si difcorre tneglio i corpo pieno. hal. ^orgmratfrc fetit bit fcefteit. Contri Coptaciborumfubtilttac animi impeditur. sen°eca, Graflo vetre no genera fottile ingegno. /(4< , r.rnJov i tikIh roir. * Ventre (raftu mm baud temin gignitur. q * Ven - žtg sf.ntent. et pro\t, Venter pinguu nongigmt jetijum iutrnem. Volgo, plenus venter mn ftudet libetitcr. Cpollet 2fropff/tcHer$opff, (potione replett. cieero. Mente rede uti mn pojjumtu, tnulto ctbo & Aiabr. Cibus immodicus & anima &corpori necet. XCIII. Verecundia. Pu¬ ci or praepofterus. Ciecie. sine verecundia nthil redu ejfe potefi, nihil Idem. Moderator cupiditatis eflpudor. (botteflu. idem. C uftos virtutu omtuum, dedectufugtens, & laude maxima confec/uens,verecundia eft. £Do ta n fcFjam ift/fca ift and) tem e(jr. KDc furdjt/fca fcf)am/toc fc^am/ t>a tf)te. Vale. M. Verecundia,parens eft omnit honefttcenjitij, magt/lra, mnocentu. Earip. Aifar b(ytr itAešor r£f. Verecundia pluejUvat bomines , qudm ir A. Bernh. Verecundiaforor eft continentia. Ambr. Verecundia pudicitu comes eft. chryfo. P udor franum vniorum eft. C( erVtt '. v a i e . m. Vbi ftudium verecundia tft.cupiditae rationt Itd. La diferetione ž madre della virtii. Itd■ Chi non ha diferetione, non merita ri- »Uut. Decet verecundu ejje adolefcente. (Tpetto. Menand.ricčc i^uffiav eirai /uo/ SottS, Omms trubefcens probtn ejje rnibi videtur- Caf o fenior ajebat ,fibt magis plat er e j uve * /j N , » l' N i COMPtVR. LINGV. »7 nes, quirttbtfecrent, qudm qui padefct - rent ; quod rubor trgu ut probam indo - , Itm.pallor non item, ■Diogenes adolcfcentt mit trube(centi, at fr ob id perturbato: bona animo es, inquit, fili: bas enim eH virtutis tinttura. f Jrenefčit,cHm perit pudorSenico; Ego illu periijje duco,cui quide periit podor Phnt. J* honos bornim pudico.meminijfe effictuidva. Eerecundiaviro egentieft inutilu. (fitltm. Eeretundari neminem apud menjam detet. Mem. * orco fchifo,non ingraffa mai. ital. j ^ vergogni a far cosi: hal. fcorla i( capo,8c fa cosi, J\' cuitiot a.\HTnf. Eleri^ homines,quoscunibil refert.pudet , Ttrtnt * u btpudendum eft, ibi eos deferit podor, Huum magif uftu efl ut pudeat. ^tamen ubifides,fi roges, nibilillos pudet .‘Terene, bit ubi ne opus eH verentur,illie ubi opus non verentur, 5 Chi ridc troppo.č tenuto matto, chi non ride, ha natura di gatto, e<# c ' *£s ftteft tciu SCGirt ti« Ofapffatts ton Oafts tvegan Jw/.Com’ una donna ha perdato 1 ’ hono re ' tuttoil mondo efuo. ^cc? e f' G»B. Meurtre & paillardife ne fe pevet jatna 1 * ital, An.or di puttana> 8 c vin di fiafeho, la P> a( r. 1 i v tOMPlVR. IINGVAR., 1X9 Jul. Jul. Ovid. U mattinae buono.la fera e guafto. ferve & puuane,perde il tepp.o. ■AlTai guadagna.chi puttana perde. ^ Iat mretrtx icrte tuivtt meuabilu are, Et milerai juffo corpore quaut opes. *'*ixime qui prent, fe vent: feintne chi G*U. donne, Pabandonne. _ (De t«mm» fucata ) imbiaca la cafa,la uuol appigionare/M&e, Chehaverpuo donnaal mondopiu di lul. a cui la caftita levata fia? ^ella in vifta, dentro trifta. hi Hecubajorit Helena. (buono, Ital. Arioft. V C. Amor. Q"i videt, it pet c at i qut te mn viderit, itie Proptr. Non cupiet: faSt crimna lumen habet. 1’ occhio non mira: il cuore non (o-ital. fpira. qu’ ceU ne voit,i cccur ne deut. Gal/. Utet ignotu eft ; ignoti nulla iuptdo. ovid. "^habeth giormekden dagur.i. Ture, f »»or ex ajpettu nafcitur. ** T “ da-o y& ybt7ui it^dirote ex vidcndo nafcttur mortaUbus. . ‘ u h funt in amore ducts. Prn P* . ° n tandall’ occhio, lontan dal cuore. rul. 0n g dc 1’ oeil,loing da cccur. 5P3 «i| c ' 4 ^* 120 SENTENT. tT PROT, £Oett »on angen/tnett tocm fja-fjcn. 223as bas ang nit fTf)t/&efcf)t»ert bas b cr 5 53af b’ ocgc niet eu pet/en fregccrf t&erte ■K<^QueIclied gli occhi aggrada, ji cuo re non fatia. _ Ital - Amor mi ftringe,8c ragion mi gouern** Ciccro. Appetittu nepracurrat r at tonem. Ital ' Amoretofleerognacelarnoti bifog 0 *’ Lufitan. Amor,foguo c rollc, a feu doo defc°b re ‘ Hifpa. Amores, dolores y dineros non pti cC * £tl eftarfecredos. £ce|te nodj ticfbe ctt can itfet g&rbecft bbfi*’ COicc bing raffcn ftcf> nidljt bcrgcn/bas Bran obcr t£rinb/bcr£u|«ii »nb bi« M*’’ Gali Amour, argent,toux & fumce, en/ecretne fontdemeuree. Jtal. Amor.rogna e tofla Non fi puo ten e nafcofta. (g 1 ?' o»id. Ouotfj magu tegitur, teUus magis ajtutf *' Idem. Quis enim bene celet amorem Eminet indicio proditaflamma fuo• Propcrr.tjj Errat,quifinem vefani quarit amoriij Verus amor nullum novit babere mod 11 Publ - Amor animi arlitriofumitur, non ptnit“ r ' Propcr. Nefcit amor nagni* cedere divitiic- idem. omnes bumanos/anat medicina dolorts • Solm amor merki ne n mat 1 ' >*HV r J . / I I C. o M P L V K. L ING V A R. lil Men mbi , quei nullu mer ttt meduabtlis °vM. Amor onima vincit. ( herbts. virgii, Ad ogni imprefa amor, refta vincente. & ttibtl eflcp, no tffrant captm amor e aufit. ovid. ■5 S ulic e t tnfano nemo in amor e videt . Pioj>. minite ts Menfct/fi? gflet fcaes men f< ntjet rit feiifct. Qnid deceat y non videt udus amans. (fibile. Ovid. Ouelche 1’liuomo vede,amor gli fa inui - jw. . Et 1’ invifibil fa veder Atnore, Dove ona. H y) fxi Kabei Kabli Tipa/), Thco ^ ' et, č enim amoriftpe qua mn pulera funt, i* a pHlcravidentur. K ; es ‘ttftUiciti plena ttrnorn amor. o»;diu» l, «ta,teme, Gra - i»U Ital. Gali. Ovid. Ital. Gali. JHiJpm. Publ. ZIZ SF.NTf.HT, ET PROT. Itd. Gravi petle m atnorfi psovan molče. GaU. En amour s a plus dc ducil, que di Leilc« GaU. 11 a’ eft tnartyre qued’ amours. Itd., chi ha l'amor nel petto, ha lo fperone * ilianchi. £He fcinfct cen j^melrjcf (pbcrt. Itd. Grand’ amorc.gran dolore. Ital. Amoreno efenzaamaro. Itd. Succia Lesbia la boc muf; ge^uicft babetn Calcio di giumeta no nuoce a ftallc>n e ' Ver u ir a fi qn Apopf,. goctum : f\ubd bit ajfeftus pottfimum *ViexLa«rc. (Upet ouo deditos. OciafitollM.pentreCupidinuarctu. ° vii Quis enim Modus odbit mori ? (ti: VirgO. buruu tn terris rubil efl , quod viva? dfnan* p IO pcrt Nec(modo (i[opiat)quod minusejfe veli.. Silirat omnu antant. Ovij. Militi* (pectesamor t(l. u Porodu mertes. 1 , V/- ^ Mon bene tonveniunt, nec in um (ide mo - ;d tIB . Ali ieftat & umor. ( 'rantur , umeriš , amabdts eflo. Ueai. F>uUibus ett verbis modu alenius umor. idem. Fcafior miftr etf ,’qm mat. **J auc * *>n ur & m eUe & jelie elt facutidifimi. ^ni mecte ii pič su I’ amorofa patiia,(le, 1 Cerchi ritfarlo,e non v’ invefchi i’ a- Ar tuli, Che n5 d in Tonama Amor.le odri in- A giudicio de’faviiuniverfale.(fariia, Qui 3X4 SENTEN. ET PROT, X C V It Mulier. Conjugiiuru idiom. Qui invenit mulierem benam, menit bonih & bauriet jucunditatem 2 Domino. r-fDv o r--wN mm d Me lehovah ifla mafchaleth. Id. fro. j)omus & divitia dantur d parentibus-.dDo - i** ,, 4* »Mino Autem proprii uxor prudens, ftin from CC8«i6 «ft «ines ODfannca hib, tča ift tem fccffcc fcemi fcer j from 2C0ei&fjaf. SEin fremmes 2X?ei& fan man mit gcl& m$ ( j irtcrmegeit. 3£*n goete fcraume is atlet ceven tvcetbeg^ #au(šei)r li$t am XCci&/ #nt> nit am 9J?atW- tert«. Pr'o Deum ati^ bommumpdem,qua bac fi' juratio esl ? (limq 3 omtiia- Vt omnes mulieres eadtmj. 3 {,ludeant,nt - Ne% declinatam quidquam ab aliarutH tngenio ullarn rep trias. vitgii. varim & mutabile femper V osmina . ’ Jtai. Non creder 4 femina aleuna, che fi volta, coine Fa la luna. Tcrent. Mulieresfunt feri,ut pueri, levi fententia- idem. -N«w ingtnium mulier um 5 nolunt ubi V0* ubinalis,(upiuntultrh tange 2Wci&«r/targc (mn. GnliRie n plus Jeger,v'J j Quinon litigat,codebs dl- Var Ge * Buon caval,8c rio caval.vuol fperont ^ rut. buona dona.Sc camvadona,vup! bafto. Nux,apniu,muher,pmili{unt lege hgatr. _ vuigi. NaqL bomfacium mbil bi.fi ver bera cefiat. Rendon piri frutto donne,aftni Se noči, ital, P d chio«**** ital. Gali Jtal. Gali Plantus. Menšd. Gali. Men. Publ. Gali. Publ. Terene. Jtal. Ovi.l. Jtal Gali. Z Z6 SEN T E NT. E T JRfl V. a chi ver loro ha piu le mani atroci. Doglia di moglier morta, dura fin alla porta. ('la portt. Douleur de/trame mortt.dure mques d Le donne da ben, non hanno nž orec- chie, occbi. F emmes de bitn n’ ont jeux,ny orcillcs. §ai'Wif 3 /macf)t fimgfratben tetven Mulier red.e olet ,fimbil okt. Ssa.Ko.osa. , v/ r sZ( y v,/ >i> v », Kand. tj /a. 2\eiit lifi/ijtt>i>er ttici&er lift. Fmcffe n’ tli , que enfemme m foit. £>ie braiben ftcrbeii bon Mi/fcljappe / mans ban fibavic^et;t. ©iiTSo^r ici Ttev itunav astre« yun. Mulier (it n folacogitat,male cogitat.(cond- Preti k premier confeil de femme, mn k [tj A ut amat,aut odit mulier ; non habet mediti. Nojh moreš mulierunu dum moituntur, dum comumur , antim elt. ( pt* A molini & ajlafpofa, fempre manca ipalehe cofa. (pttl/ t>er nem fetus glcic^en. CiČ>6cvtt3ei&e bief; mt, Si qua volesaptd nabere,nube pari. (iuveci: Qudm tnale trhtjuaies veniunt a d aratra ° vlJ - Tamprenntar magrio totuge nupta minor. <£mcc citgljefncfe peerbeu eutreefeu met trcl cenen magične. ( gler. Vaialefe handeravek uter horos din- Turdti Ttifte quclle čife, (tatst. hal . 1 ove cantan le galline,e’Igallo tace. (fe Poure ett U maifon.ou les ge line s ehantent, Gl(!t & leioc fetaiil. iiS sentent. ETPROV. 3as at te gvoct »erbrief/bacc tl)innete craei;t/ enbet!)aeiitai itict. (fue no/:/e. Hal. Tnfto quel marito, chi non fi trova alte Ofoof / ftaucf / cnbc quabe mijbett / Jijn bie nians mtcit fjtipfe briWn. C.iU. Mauuaife feintne, Sc la fumee chaflent fouuent 1’ homme de (a maifon. j t al k C hi non ha moglier, fpetTo la batte, Chi non hafiglivoli, bene i pafce. SCGcr battfjfricb nnf f;a6en/ ber tfjue tvas btc Jram mit fja&en. peett/mtj« Smeri/en mijij 20i;f/ £cub tcf »or mtjiis felfsiijf. Ital. Ne la moglie, nb il vina , il cavallo, nonfi uuollodare. Ovid. Ehge cut dic m, tu mbi fola places. Crcee ^ancn in ec:i f)v,i)s / be (Tatte enb be mups/een otibt man ctt |oncf mi;f/ »6 eettv ficlf ecn gt)efi;f. Menfe tnala uubunt Majo. ( čarne. Hal. Quando il marito fa terra , la moglie fa 53er3??an bviclitifoftge/ bas 2Uci6 itšpffe. fče ift 6effcr cin alte r mati/ »ii em fmig tveib/ benn em aft t»ci6 tmb cin ittnger gcfetb Ital. Marito vechio,moglie giovanc, a Harfi- glivoli. (iftinber. JEittdtter 3)?an imb ftmgcs 2X?ei6 / gemifle ^ 4 /.Chi ha bella moglie,la non č tutta fua. ■* ’ 1 ' Chi ( COMPLVR. HNGV. 229 Chi ha buon cava! e bella moglie, non £ Ilat ' mai fenzadoglie. Bella moglie.dolce veneno. (fatie. #<*£ Dummodo mor at a 1 tile vimat , dotata ett P^ut. Qu(fiovyWji- Philcm. Vxor (omenta ett,qua bona ett.uno viro. pi aut . Abpereatjidicitfallere ft qua virum. Tibuii. Vno animo omnes (očrtu odtruntnum. Tcrent*. IIIC. Ocium; Ignavia. Homincstuhil agendo, male agert difcunt. Coium. Octum pulvinar Satana. Ti£7ry)V KaKb. Eurip. lucundum malum ett tcium. Ocia dant vitia. ParetTe e la mere de tous pech&s. Gali. L’ o/.io d padre di meti i vicii. j ta l. Ocium famis mater ett, & frater farti. Ed Odam reges prius & beatat perdidit urler. Hom. Cernu,ut ignavum corrumpant ociacorpits: 0 v id. Vt capiant vitium, ni movcantur,aqua. Adde,qucidingcnium,lottga rubigine UJum, id cm . Tor pet,& ejl mul/d, quafnit anti,minut. Ve;iter,pluma,Veniu,Uudefugiendafequeti. Hcrm. La gola.il fonno Sc l’ ociofe piutne, Bath ;, hanno dal inondo ogni virtu sbandira. p j Dan- 2 7,0 S C NT E N T. E T P Tv O V. ^ al ' In famanon fi vien fotto ie čakre. Danti Octt mn minus, qudm . togot« rano exflare Čiča«. debet, Piam. šibi ne wv ideal ur ipfj tgnavt rede cavent. innius. Octo quinefiit uti , plus.m go c n baba, Otta m i um e st ntgoimm m nego i to. lucan. Var tam fetnper dant oaa menični. Ovul. Qu ttrreftn tuna e cundt faculta' tem lubebat : temam, fiper ntgligeiitu diem pufra eUbijitrmififfet. Segmuem fugitt), qu vittugnaviajaiur: Nam J v . > J 1 \ : ? C O M P 1 V R. LtNGV. 2}I Nam c trn ammtu Ungatt , confumit merita corptts. Si n on lntendes animum fiudiis , d? rebrn Horat ’ honeftu, Invidia vel more vigil torcjaebere. Ouidormiunthbenicrfine lucro & tu malo Plaur, quit(cunt. J ‘al. Troppo dormire caufa ma! veftire, Mul. Chi fi cava il foono.non fi cava la farne. Ga u t Menart que don la matmee, n' d pas la lan- gua emplumee. Gali. Qui dort mques aufileti kvant, il meurt povre fmablement. b 4>i{yav m/ Cer mot Cer \)id* »cnEafefcn loCen. Oui nucleum vult ejfe, nucem quo^frangat oportet. P 4 Cuncla- Z SENTENT, ET PROT, II C. Cun&atio: FeUinatio: Procraftinatio. Craste vicluru.cras dieti, Poftbume,femper. Dic m\bi,cr gnjati. Aflaipreftofifaquel,chcfifabene. LtaL Q5t« btitg muf} mil babin. Aflez toft fy bicn, C*U. Grant bien ne vient pas en pen d’heure. GmU. Pas & pas vat on bien loing. G * B . Pian.piano.fivalontan. Jt * L - £augfam fompt man audj meit. Wlit gutcr muf gefjt man aud) rceif. Chi va pian,va fan. Xial. A fcaglione a fcaglione fi fale la (čala. xt beti Jjats. £Q3as fstbett mir Ju eiku / jugt fciis boefj niv inaiib/ctcr ftef;cn mit t>p$ m tet fruefrkj ' \ } < r ■ v. . i COMPLVR. L I N G V. 2 3 f 1! fault battre le fer, quand ii eft chauld. ItaL 2X>anu bas eifett gfftt/fol nians fcbmiebijtu ?7?a» moet bet t?jer fmebeit/ te tcplet bat fjcet Chi primo vaal molin,prima raafena.us jtal. Qui premier vient au molin,premier do - Gali. ibtmoudre. (dur Euuei uran ockg dar fongra uran bocgi TurcicJ. SCcr ef)e fompt/ber maft cfyt. 2)oreit comt/fcorctt madt. Qui prtor temp9te,potior iure. C'hi tardi arriva, mal.alloggia. j ^ Qui tard arrive, malfeloge. p Ga £ Qui vient le dernier, pleure le premier. Gali. Le dernier venu eft le mieulx aymb. Ga ^ Les dernies venus, fermeslesportes. , Gnil. I C. Labor 3 diligentia; DifHcilia, epa: pulcra«. Noviras grata. Omniacomndodocilufbllertiavincit. tpanii. j t«b»r imptobm omniavjmit- ■virgii. ■Th tS' a. (nS( i SfSTct&ilf W£i )9Tti^0ihti9'MclV. Heiioci. ant« virtutem dii fudorem pcfuennn. ‘srgivlrT&v Tovav, .»»Abot Mi tv udintu, t E pich. Stol. Convetiitnttlntt Uborthut vendunt nobis otunta bona dij. Nibil fme Ubort. , Horat, Nul S E N TENT. ET P R O V. GaR . Nul bien, (ans peine. Horat. Qui(ludct optdtatn mfUcmingerentUt Malta tulit,fec it^ putr, (udarit & alfit- ®ott gik cim mol t>en bc\rftn/abtt mt ki; t>« Mr* roi yect(is *Slv luTuyjZ- ( Horac, tfrfjj ne m agiw vita lab»te dedit tnorlalibiu. Eurip. n^Kcf buKhotaf Tra.rn£. Labor bona gloru pater tft. COfatt fot arkiteit / als i»oli man etoig UU/ fcitb frcni fciit/afs ^olt man alte fhtnb fterbc. iob. f.r w u ncy L ? c =hn , AdarnLa—amaljullad. Hotno ad Lborem nat tu dt. Ital. Chi non uuol durar fatica in Qui/n rešetat, tifus feniper aliquid appottd Alnjuid moneat: ut ih qut te fare čredni ne (Hm : (pudtd‘ Et qtu tibi putaris puma, in txperiendo f ( ' as &cr£. ( r; a [j De nouveau tout eft beau. Q a ll Chofe nouvclle plaift. SDtn itteiJtt)irf;etc 6cc( ctnem man M** ^ w ( ( I r s r [ C O M1’ L y R. LINGV. 1}9 SletBc bcfcit fcfjren mol, (bcm, 20amt bergajt am Iiebfieu ift/ fo fot er man* C, Numerus. Multitudo. Vna hirundo nonfaat ver. Slu bunbte trat;e macljt tein minter, Vnarondine, 6 Vnfiornonfa primavera. lalagnus tafch diver olmas.i: vnapietra Tmc. ■ n on fa il murtK Vnut vir , nulhu vir. *£in man / tein man, felt tein .i£iclj ton ctnem ftteief), Plus vident ocuh, qudm oiulus. Jul E teggon pid quattr’ occhi, che ddč. t)eux yeulx voyent plus clel* cjud vng. Gali* 5)ele liefcen boen meer mcrcfe ban een, Six ouuriers font plds que trois. Gali. -^ete (iebeii Ji;it mt;fer/ ban cene, E’opinion de dix»vaut micux que de un. Q a ii h ‘troKt.lt rjstT»ys! Kcf.^ikv oL-Truhitrai. Muhi mperames perdidere Canattt. ^0 fciel focf) finb/ba mtrb bcr brci; »erfafge,. ^po tiel^ivtcn feiti/ba miib iibel gebntet' ^Sc-Hs uules guidtm adverlus duo s■ , Siteen feinb eius (jerm/ brci; freffc« jfjrt 3«' *^ ,eI ^nttbt fem bcfj&aft« t«bu TfchoK i Tort, 240 S E NT E N. ET P ROV. Tfchokkas khurti dalar. i. Molte oche anco un lupo morderannO* !Diel Šarfe fembCcs tffcfs tobt. CDtel fyati&e macf)tti 6al& fei;etra&enb. CDiel f)4ube macfjeu cin Ie»rf;te 35ftrten» Mulu minut om Itviut reddunt. F I N I S. LIPSI^E Michael LantzeN' berger excudebat N NO 16 0 5 . *• " i • '