• • <SaUsJ>W2/i


ARBOR

FiECUNDA FRUCTIBUS

HONORIS & HONESTATIS,

Emmentifjimo, ac Reverendiffimo

S.Kostl  Eccl. Tituli S.CAiciLiiE

Prcsbytcro

C ARDINALI

C^ELESTINO

SFONDRATI,

&c. &c.

Domino , Domino Gratiofifiimo

In demifsifsimam S. PURPUR^E Gratula-

tionem oblata

*

a

MUSIS SALISBURGENSIBUS.

—■- 1  ■ - ■ — -■-—- u  —i.. , 11

EX TYPOGRAPHEO

Toannis Baptists Mayr, Aulico-Academici Typographi

& Bibliopolx.

EMINENTISSIME

AC

REVERENDISSIME

S. R. Ecclefias

CARDINALIS,

T)omme , Domme Gratiofifsime.

Alisburgenfes Camasnas ia
Tuas S. Purpuras plaufum
effufas confpicis, Eminen-
tifsime Gardinalis.illius ru-
tilo fplendore (ut Memno-
nis quondam ftatua Solaribus radiis )cwT a <:
aniroatas ad cantum. Communis equi- c 3
dem illis gratulandi titulus,Benedi£Hni

a 2 No-

Nominis , Ordinisque Communio: ex
quo enim Celeste Sidus C/ELESTf-
NI SFONDRATI ab inferioriSpH^ERA
S. ordinis Benedidiniin Purpuratorum
Patrum Eminentifsimum C^etum , tan*
quam ftellatumS. EcclelixCjELUM ele-
vatum fuit, ingcns profedd fulgor &
decus in univerfam D. Patriarch* Be-
nedicti Familiam redundavit., Eft ta-
mcn alia, uti propior, ita magis propria
& fingularis caufa gratulandi, quod no-
ftram, unicam Germanise Benedidinam
Univerfitatem , non tarn Geatilitiis
TILE llluftrifsimx Profapias Stellis,
quam Luce copiofifsima T UAL Sapien-
tise in publica SS. Canonum Cathedra
per plures annos colluftrafti, quo tern-
® f '°-  pore, ft alias unquam, certe Lex Lux  (t>
fuit.

Potiores exultandi partes nobis ven-
dicamus.quia TE veluti Nostrum  fu-
fpicimus; imo quia Nos tanquamTuos
aXE clementifsime refpici non dubita*

mus.

mus. Tui efle ca^pimus, ex quo TU
Noster. Debemus immortales gratias
Helvctico Parnaflo ( fie appellamus
Principale D. Galli Coenobium , non
minus fapientia, quam San&itate incly-
tum) quod Arborem Sfondratam ad
Rheniconfinia implantatam.ad noftrse
Salfaeripas injuvavienfis Athenasi viri-
darium transplantari conceflerit : ubi
dulcifsimos Virtutis & Do&rinas Fru-
ctus comuni bonoprofunderet, Tan-
ta jam tunc erat hujus Arboris Ampli-
tudo, ut radices & ramosa Rheno ad
S als am usque protenderetjhaud vano
praefagio , fore, ut in Tiberis quoque
Jittore radices ageret Septicolli S.
Ec elefias Paradiso implantanda, cum
ad S. PuRPuRiE faftigium caput attol-
leret.

Itaque tam in fubjeefifsima: devo-
tionis monumentum, quam demifsifsi-
mi applausus argumentum Mufas no*
(Iras Lucum  adornant, nonqualem fal-

b fo

,<??" fo nomine w  casca Gentilitas Deorum
mwme^ fuorum monftris facrabat, a denfatis
arborum umbris opacum, tit tucius la-
(^)Rom. terent Opera Tenjberarum, w  quibus
obfcura ilia Nuraina, aeque lucifuga, ac
nodivaga colebantur : ut per offulas
tenebras facilius vitarcnt ofFenfatn ini-
mici luminis, aut iicentius furerent in
offcnfam asterni Numinis. Luconoftro
Lucem afFundune amplifsirnam dupli-
cata Virtutis &Dodrinas Sides a, quas
non tam in Gentilitio Sfgndrati
Stemmatis fcuto, quam lllius faftis &
fadis refplendent. lp/a quoque Arbor
Sfondrata tot llluftribus fulget radiis,
quot avitis nobilitata meritis.&jnfig-
nita trophsis. Hinc merito frondes,
apicesquc facrarum fibi Arborum eer-
tatim Numina in obfequium fledunt,
aut in Coronam pledunt. Minerva
olivaefuse pinguedinem, pretiofam vi-
tis fuavitatem Bromius , perennem
Lauri virorem Apollo , quercus im-

pe-

penetrabile robur Jupiter , innodem
Abjetis re&itudinem Diana, Mars pal*
mas gloriam, & cedri immortalitatem
Mufae confecrant.

Meminere nimirum in una AyvOTTC

Sjotjdratd collegia teneri

Caelitum munera, (jMCC, divifd b£(t~ C

tos Efficient,

Quinam vero abeffent frudus Hono.
ris StGratise, quando Sfondratas Ar-
boRi , tot aliorum llluftrifsimorum
Stemmatum Arbores innexas , fuas
frondes, & dignitatutn infignia infe*
ruere taut potius Ipfamet Arbor Sfon-
drata in aliorum Stemmatum Arbo¬
res fuarum frondium amplifsimum vi*
rorem explicuit, casque in fuae glorias
partem admifit. Video hicMartiales
adoreas, & Equeftris glorias decora a
fascundis undique ramis pendula, heroi¬
cs Virtutis amplifsima documenta,
etiam Fabiis StScipionibus invidenda.

b 2 Quae

(e)  Pau-
lusCamil-
lus &
Francifc*
Sfondrati
Cardina-
les.

Qux tamcn afpeduro tnaxime rapiunt.
funt Ecclefiafticarum Dignitatum fru-
dus pulcherrimi, quos Virtus & Do-
drina genuerunt. Quisdubitet, Sfon-
dratam Arborem charam & lacraro
effe Superis , quam Sacratiorura hono-
rum muneribus tam cumulate exor-
nant? Hie Abbatiales, hie Epifcopales
Infuhe, hie fupremi in Ecclefia Senatus
PurpurjE, (t)  hie denique fummse in toto
orbe Dignitatis faftigium, Regalis Sa-
cerdotii infigne.trinum fummi Pontifi¬
cates diadema, quo Arbor Sfondra-
ta  in GREGORIO XIV. quondam
toto Chriftiano orbe refulfit. In tan-
tos nimirum frudus eruinpunt Arbo-
res , quas in Ara Religionis radices
figunt, omnemque fuum virorem Sz
vigorem Divino cultui , fandctque
Ecclefiae bono confecrant,

Verum haec ingentia TU A  Profa-
pias Majorumque decora , quamvis
maxime TUA ,  quia illuftrifsimo San-

gui-

guini infita, vix tamen TUA aeftimas,
EM1NENTISSIME & REVEREN.
DISSIME CARDINAUS , quippe
qui Sanguinis claritatcm , & aurea,
qua: tulit, dignitatum poma , altiori
Divini Spiritus impulfu pridem gene-
rose decufsifti, humili Monaftici flatus
cucuIJo involuta; fed hoc ipfo Illu-
ftrior: nam ut nihil magis contemptui,
quam pauper & inhonora fuperbia; ita
nihil in Caelitum hominumque teftima-
tione fublimius, quam humilitas hono-
rata. Quanto deprefsiores egit radi.
ees Animi TUI deprefsio , tanto fur.
rexit altior ad Virtutis & Doctrine cul-
men t  tantoque fcientiarum fruclibus
opulentior : quarum fides ne forte fub
Poetica Mufarum acclamatione labora-
ret, & pridem clarifsima volumina toti
orbinota, & recenter Vatieana Oracu.
la , collata S. Purpuras dignitate tefta-
tam reddidere.

Magna prorlus eft, & antiqua libro.
rum, Arborumque cognatio; nam ad

c arbo-

arborum membranas & foliapnmxvam
originem referunt. Tantilla Rant bafi
iramortalia ingeniorum monumenta,
i{' Stro 'Sc ut Clem. Alex. (/)  apellat, Medic a*

MENTA OBLIVIONIS. TU EmiNENTISSI-

me Cardinalis , hanc cognationem
T Gentilitise Arbori afleris, imo in-
feris, dum profundifsimam TUA M, o-
mnisq; generis dodrinam 5c eruditione
innurneris Foliis , 5c plurimis volumini-
bus explicas. Non h*c folia Ventus
I 9 ?),ob  rapiet : (l)  neque poteric illis Summa
nocere dies. ^ Acceperunt ilia a TUA
manu 5c ingenio ; referent vicifsitn
TUO Nomini ceternitatem, Florebit
in his folijs  Regalis Sacerdotij jus, de-
cus, lplendor, 5c S. Ecclefias Roman*
Majeftas, cujus aris 5c focis tuum cala-
mum dignilsime confecrafti: jam qu o-
que Liliatus Virginis sine macula
Concepts Candor in TU1S foliis no¬
va vernat gratia, cum in cjusdefcnfio-
nem D. Thom* Aquinatis Angelicam
dodrinam, hadenus a plurimis ex ad-
verfo pofitam, faederafti. Noli

Noli proin mirari,fi confpicias Mi-
nervam in ne&enda TUO Immortali
Nomini corona occupatam ; cui exor-
nandaj fi alia Sfondratarum Arbo*
rum decora, folia, frondes floresque
deeffent , Tuorum Librorum Folia
abunde fufficerent, Saneldumsei Prin-
cipis votum erat, ut fibi Liber in Re¬
gale diadem a aptaretur : co  TUA, qua: coj<*.
totius S. Ecclefias bono edidifti vsolu-
mina Tibi ne&xmt lMMARCEScibiLEM (<0  «■)'•

Pet. f.

gloriae Coronam. Dodtoralem in Am
reolas Docloralis prxludium , pri-
dem Salisburgum impofuit : paulo
poft llluftrifsimam Coronam Epifco-
palis mytra: S. Ecclefias Hierarcha IN*
NOCENTIUS  XL  in Cathedrali
Novarienfi obtulit,ut TUA in Sedem
Apoftolicam merita coronaret. Sed
tunc videre erat pulchrum Helvetia:
cumltalia certamen. Vocabat ifta,re-
vocabat ilia : cupiebat ifta Sfondra-
tam Arborem patrio fob, foloque re.
ftitui; ilia in Helvetico fundo jam a plu-

c 2  ri.

ribus luftris radicatam xgre  patiebatur
avelli. Italia Paftorem , qui verbo St
exemplo gregem pafceret; Helvetia.
Paftorem, qui vicinos lupos a grege
depelleret, poftulabat. Praetendit ilia
utilitatem; ifta 8t necefsitatem. Prte-
valuit tandem necefsitas utilitati ;patria
fpiritualis, carnali; Helvetia Mediola-
no, cum annuente Sum: Pontif. in an*
tiquifsima D. Galli Abbatia Sc Princi-
patu Abbatialis Infulai corona dignis-
fime es redimitus.

Verum akiora TE manebantSupe*
rum fata. Quod INNOCENT!US XI-
caipit, INN OCENTIUS  XII. per-
fecit, quando inferiores honorum ,
decorumque Coronas in PuRpuREi
Gai.ERi Goronam commutavit, 8t de*
cantatam toto orbe Virtutem atque
Dodrinam in principe Orbis Urbe col-
locavit.

OfelixRoma, qusetanta: Virtutis Sc
Sapiential Principem non jam in (criptis
tantura, tanquam Speculo et imagi-

NF

ne ingenh, (l)  fed in viva fronte, & S.
Purpura rutilantem conl'picis, ac ex ’ iu
ipfiusmet ore dodrinam Cedro dig-
nam excipis. O 1'upe.ri fervace a mor-
talis vita: teredine hanc Eminentifsi-
mam Sfondrati Arborem diutilsime
indemnem! In quantam illaaltitudinem
confurgec, in quantam amplitudinem
ramos frondesque difFundet, quam ne
quidem fomniata Babilonio Monarch*
Arbor (m>  ad*quet! Quantis ilia Clien-w^*'-
tibus propitiam Umbram projiciet!
Agnovic falutarem iftius Umbrae  effi-
caciam, Divini Nutninis inftindu.fu-
premus Ecclefi* Catholic* Antiftes;
ideoque fub TUyE Protectio-
n is umbram totam D. Patriarch*
Benedidi Religionem , quanta quan¬
ta per orbis plagas expanditur , voca-
vit , cum TE S. Ordinis Noftri Fro-
tectorem nominavit.

Ad hanc TILE Eminentifsim*
Protedionis Umbram noftra quoquc
Bencdidino - Salisburgenfis Minerva

d ad

adfpirat, & poftquam votivum carmen
ad Arboris Sfondrat^e ramos,velut
jeternum devotifsimas mentis anathe-
ma appendit, ab Umbra quietem ca-
ptat; fruitura Temper optata profperi-
tate, quamdiu vel ab aufpicata Luce
geminorum Siderum, vel a falutari Um.
bra Sfondrat^e Arboris, benignopo-
tietur influxu. Ter Opt. Max. Numen
Pylios adaugeat annos , TEQUE
Noftri S. Ordinis, totiusque Dei Eccle-
fix  fplendidifsimum Lumen diutifsime
fervet inocciduum. It a vovet, die
Anno 1696.

Eminentias Tuse

DcvttiJJim4

Univerfitas Salisburgcnfis.

jYLVARUM patulos longseva ffirpe
receilus,

jAtque triumphalem Virgulta imitan-

_tia Scenam

Ingre Jior: fed  non qualem per mille viarum
Anfraftus, dubium itruxifti Dsedale Saltum;
Autlatebrasliodona tuas,quercusquefonantes,
Pt dare fatidicis folitas oracula ramis.

Nil Nemus Hefperidum, nemoris nihil aurea
quidquam

Dona moror: nec ubi primae certamina formas
AblolvifleParis Phrygia memoraturin Ida
Arbiter imprudens; nec ubi proftrata jacere
PmgiturHerculeis Moles Neme^ea lacertis,
Caeca iubire lubet mendacis Limina Luci.

Scilicet his nemorum quod fpe&em  lumen
in  umbris?

Vana Poetarum procul hinc ludibria. Nullos
Vera petit Virtus, genuinaque Gloria fucos,
Vix ubi non Laudum cumulo fuccumberet
Atlas,

Et quemvis non fi£laonerant miraculaverfum.

Luftra peto, fed enim luftra llluftriffima:

Sylvam

Ingredior,fed quae Clariis antiquior antris,

A Quae*

jninentifli-

Cardi-

mi

nalis

Quseque fuis eft Alcinoi fecundior hortis.

Quid vero dubiis necquidquamambagibus.ukrb
Conftringo duducupidam prorumpere venam ?
Arbor co- Eloquor. Ilia Arbor , placide quse furgit Auito
%mbus E-In Sfondratorum femper viridiffima Scuto
Inftar erit Syhce,  quam luftraturus,anhelo
Aoniis equidem,fed cum formidine,pennis,
Ne mihi plustribuens,properotemerarius aufu,
Dum Sacra Virtutis rimor penetralia, viftus
Longa operum ferie , non amplius inde re-
gretTum

Inveniam. Quid ago ? V os, 6 Duo Sidera  clar&
In Gentilitio  Heroum radiantia Ccelo !

Vos aperite viam,radiisqueoftendite veftris
Non tentata fequi; ficcarn vos imbre rigate
Caftalio, & folito perfundite Numine Mufam.

Tu vero, quern Romano  veneramur in o/lro y
Cjelestine! dabis veniam ,non omnia laudum
Agmina C quis numerare velit \) fed paucula
tantbm,

Et velut illarum libanti Semina VatL
Celfa petit Sfondrata Arbor : contingere culme
Tam lublime meus non dodiusPegafus alis,
Circum radices humili modo carmine repet.

Altera ab undecima niveum rigidumquc

bris creatus . <-> x

EmmentiiT. Uecembrem

cardmahs. £ ux  j n g re {p a ?  brevi rurfus fua lumina Mundo

Eripiens, nigras gelidi per cornua Capri
Prolixasque nimis nocftes fundebat, & una,

Ut folet ,horrentes Scy thicis Aquilonibus auras.

Pen-

ia.Dece-

Pendebat paffim nemorolis ftiria ramist
U rebant montana nives, ftringebat& undas
Pigro bruma gelu, & flavis leges alma capillis,

Et gemuit viduata luo Dea Chloris amittu.

Cum fubitbj feptem lacris qua collibus aka
Tollitur, & caelo cognatas furrigit arceS J™ 0 ™
Romulidum Genitrix , molles agitare fufurros Hyemem.
Caepit, & infolitum fpirare Favonius asftum,

Quem comitans Zephyrus madidas afpergine
pennas

Ambrolia quatiens, lastoprata omniarifu
A/picit, & limiil ad laetum prata omnia rifum
Afpiciendo mo vet. Mora nulla ; & gramine
cam pi

Pubefcunt,nudisque redit fua gloria fylvis.
Germinat omneSolu: nigram vaccinia pompam
Purpureamq; rolae, referunt vioIasq;rubentem.
Aliger haud adeo pittas Junonius alas
Explicate haud adeo vernanti vefte figuram
Multipiicem induitur Soboles Thaumantis, &
umbras

Diverfas radiat curvato luminis arcu.

Kara adeo miratur Hyems Ipettacula rerum,

Et fubitum pitti Veris line vere theatrum;

Ac mox iinpatiens flantis per rura Favoni
Occultat glaciale caput, niveosque capillos
Concutiens, dat terga fugas , reprimitque do-
lorem.

Nix Hyemem lequitur; fugitillaftabilc frigus,

Et non manfurse Zephyro regnante pruinas.

A 2 Sed

Conveni-
unc varise
arbores.

Sed tamen, ecce! quid hoc ? Tacito nemus
omne movetur

Numine; quseq; priiis firmofundamine ftirpes
Conftiterant, jam ter concuflo vertice, vifse
Teftari venientem animam; jam poneregrelTus
Incipiunt,clivumq} petunt: nulla emanet arbor,
Gollem hunc polbhabito confcendit Populus
Haemo,

E Pindoque venit venturi prsefcia Lauras,

Cui fe fe lociant, vidtorum premia, Palmae *,
Hue Buxus frondofa, & amatas vitibus Ulmi,
Vos etiam hue pingues Tilise properatis,& una
Yobilcum trahitis lublimi e culmine Fagum.
Hue Abies hiriuta comas, hue Fraxinus haftis
EtCornus jaculis,Hymen2eisque ignibus apta
Contendit Corylus: non ramis Elculus aids,
Non Ficus,nonMyrtus abefb,non glandibus Ilex
Praegnans,nec quiformam homfnis Cybelejus
Atys

Exutus, vegetos migravit in arboris artus.

Sed quis Spiritus intus agit ? quo numine plenum
Sic nemus exultat? Stygiisne reverfusab undis
Orpheus, ut quonda, tadli modulamine pledtri
Arboribus rurfus vitales contulit auras?

At reditinmentem; fcio,quidSylveftriapo/cant
Numina: nimirum votis communibus unum
Eledlura adfunt, reliquus cui obtemperet omnis*
Arboreus nemorum populus, Regemq;falutet.
Et jam concurrunt : pofitam mittuntur in
urnam

Confcripta in fbliis dubio fuffragia fato:

Haec illam , haec aliam commendant munera
ftirpem.

Una tribus fruticum pinques miratur olivae Comitia
Divitias, Superisasqueac mortalibus aptas Arborum -
Ad multos ufus i & quantum horrentia Martis
Arina virosq; fugit,tanto quoq; promptior ilia
In florenti Olea veneratur fymbola Pads;

U namq;hanc putat augufto diademate dignatm
Non placet haec Heder^e, non Pino ; dilplicet
Alno,

Etreliquae, quae fepefitit v fententia turbae:
Haecpotiiis Vitem^plenam gravidamq; racemis
Ad fakes Vitem, votum geminando repokit,

Ut, quae Divinos animos dulcedine frudtus
Laetificet( quid nobilius ?) graviorbque preflas
Liberet hnmanas curarum pondere mentes,

Haec eadem Regale fe rat laeto omine Sceptrum,

Et jam, vivat,jo l Vitis,regat, imperet,alta
Clamant voce , Mimallonidum de more fu-
rentum.

Sed mox com p ori to flrepit u, / u fsi s q u e tacere
Arboribus madidis, dulci pleniffima fucco
Ad folium a multis magno fervore petita
Ficus adeft. Sed enim rurfus pars altera Rha«
mnum,

Undique fpinarum munitam fortiter armis
Atque vel hinc cenfet titulis Regalibus aptam.

His viror aeternus Lauri, illis clara triumphis
Palma placet, Sciflo ftudia in contraria vulgo
Arboreo, pendent incertis omnia votis.

B Atque

Hypoty-
pofisArbo
ris Ston-
draticae.

Atque iftud dum fervet opus, dumque
asmula quasvis

Imperii fafces & cum diademate Sceptrum
Au t cupit, aut fperat,N ova  adeft (mirabile di£lu )
Tale nihil quidqua reliquis meditantibus, ARBor,
Arbor  in immenfum latas,fua brachia,frondes
Diffundens; celfum feriensq; cacumine cselum:
Fixa flat ilia folo,re<Sto, quail turris, inaltum
Stipite, fubtilis cortex ampledlitur artus;

Quali primus amor Phasbi, caftillima Daphne
Obriguit,cum Phoebe! tuos fugitiva lacertos
lndueret Laurum ,decus immortale, recentem.
lnde micat viridi foliorum gratia ni&u,

Et quotquot folia, ardentes tot luce finaragdi
Accendunt fplendore diem,folemquelace(Iunt.
Sed vertex quantum fuper aethera furgit , ad
imam

Tanto plus tendit radix validiffima terram :

Ut, quamvis fimul incumbant Eurusque No-
tusque,

Omnesque Afolii di/rupto carcere Fratres
Autornu,autfolidam forti cumroborecedrum,
Aut quasque evellant nullo difcrimine fibras,
Ifta tamen nil mota luis radicibus Arbor
Haereat, &  nihil aufuras fine viribus iras
Defpiciat fecura fui. Jam vero quis ommes
Ex una hac referat pendentes arbore frudlus ?
Promptius asftivam , cum ’crefcit plurima,
mellem,

Promptius imenfus quot volvat littorc conchas
Oceanus; vel quot nodtu vaga Luna lereno

V * - di Ac-

I.

Decor omnis in Una.

Accendat, numeris compledlar,Sidera Casio.
Quidquid Pomiferi faltus, & vere perenni
Arva beata ferunt, vel queis Phasacia gaudet,
Vel quos obftupuit tellus Memphitica ftrudtos
Arte,manuque Semiramidis fuper aera Lucos;
Quidquid thurifluis Panchaja dives arenis
Halat; odoriferum quidquid Nilasus Hydafpes
Fundit; ab extremis quidquid grandasva Sabasis
Portat avis reparans adhe nova fascula vitas,

In ftirpe hac crefcunt faufto liima omniapartu.

Porro  tam auguftam npva in arbore Maje -
/latent

Cum  reliqui, necdum finita lite, viderent
yh'borei pro ceres , fubito qtiafi fill mine tadli
Attoniti fteterunt, dein longo tempore muti
(Admiratioconceflum linguse abftulit ufum}
Alter in alterius ftupefadtus imagine rerum
Obtutu hasrebanr, donee rara indole Stirpis
Ereptus rediit prior in praecordia fenfus.

Turn verb (pulchrum vifu ) nemus omne pro-
funde

In  terrain,capitum fuprema cacuminacurvans
Non tantum veluti Regent , fed Numinis  inftar
Arborem adorabat vifam, tacitumque receffit.
Haud fecus, ac veluti ftellarum turba minorum
Poftquam clara diu, per arnica filentia nodlis
Cum pom pa asthereo pandit fiia lumina campo,
Mox ubi Sol tremulo iiirgit redivivus ab Alto
Purpureis invedtusequis,fiigitilia, necaudet
Prasfens ferre ju bar: ftridtum eitus occulitenfem

B 2 Orion,

Orion, caudam abfcondit Leo, brachia curvus
Cancer, &Erigone fpicas, & Aquarius urnam;
Regem cun<£ta fuum venerantia Sidera Solem,
Solenitente timent tenues producere tasdas.
Aut veluti grex in beds petulantior agris,

Vel fera per fylvas,jam pinguiagramina tondent,
Jam certare juvat, vario jam ludere curfu,
Libere&absq; metu. Sedquando forte relicio,
Progenies Getula, Leo fpedtabilis antro
Advenit, afpedtu torvus, fulvasque minaei
Concutiens in fronte jubas, exfaucibusimis
Edit terribilem, Sylva refonante, boatum;
Tunc pecus omne tacet: tirriidus fua cornua
cervus

Submittit; notas petit urfus & urfa cavernas;
Tunc necapervibrarefuos,duofuImina,dentes,
Nec taurus mugirefolet: non fubdok gannit
Vulpes,nonaries blaterat,nonhinnuIus hinnit;
Non pecorum cuftos audaxlatrare ,remiflam
Sed cauda per prata trahens fugit ipfe Moloffus,
Talis erat reliquas inter reverentia ftirpes;

Gum fefe in medium ferret memorabilis Arbor.

Vos autem jam Sacra precor, Viridaria Di-
vum!

Pandite, tarn xmxanda Arbor  quo nomine did
Gaudeat, unde trahat Divinam ab origine ftir-
pem?

Dicite,quod foleatlatitare hac^riw^Numen,
Namcertum eft , aliquod latitare hac Arbore
Numen.

Et

Et tantum vos fcire illud, vos fola poteflis sfondmica
Dicere« Nimirum non eft mortale,necortum videtur in

• J • . 1 11 i • 7 r>  calls orta.

Cuidam Iriptolemo debet tam nobtle Stemma^

Tam Qelefte Decus; fed opus Caslfque Deo-
rumque

Eft,in quod magno ftudio fiiamuneraquisque
Contulit,& pleno transfufa eft copiacornu.

Ecce autem! video ( vel me mea lumina
fallunt?

Non fallunt) video pendere ex Arbore  dudtas
Diverfas hinc inde notas, atcanaque figna.
Magna latent his,non dubito,myfteria verbis.
Quin ago; quin hsec figna lego: tu Mu fa  legente
Dirige. Jam incipio : Dii faufte hasc omina
vertant.

CiELESTi (fplendore nimis nota quselibet ardet,
Pefftringitquerepercuflum mea lumina lumen)
Sed pergo : Cjxestinus. Qux gratia noftram
Infolitusque favor Caeli dulcedine venam
Perfundit? Nova res! hocfoliim Nominele&o,
En! citharse fe fponte movent, & voce fonora
Nomen idem repetunt i comoto cordecalores
Infe novos adverto. Quid hoc ? fed perlego
totum.

Cj;lestinus. Jo ! fuperis Venerabile Nomenl
Sfondratus. Ter jo/fatiseft:capio omnia tanta,
Et jamjarn facilem penetrant oracula mentem.
Scilicet illuftri te Cjxestine! fub umbra
Arboris  (umbra juvat, nimios ubi ferre recufat
Virtutis radios, oculorum infirmior ufus)

C Et

Et magis atque magis per plurimafaecula temper
Florentem in viridi veneramur fchemate Stirpem.
Et verb quantum Padus Euphratesq; recedunt,
Gadibus Eridanus diftat, Nilusque remotas
ATanai propellit aquas feptemplice portu,

Arbor Tantum tola omnes Arbor Sfondratica vincit
“ Majeftate Cedros, Ficus dulcedine, Fama
loti ar  Viblrices Lauros, astern^ f ronde Cupreffos,

Laeta umbra Platanos, & celfas culmine Palmas.
Sit per Chaonios fundens fua murmura lucos
Quercus arnica Jovi: temper citharamque, co» ;
mamque

Virgineaque fuas pharetras prsecingere Lauro
Phasbus amet: cunbtas inter gratinima ftirpes
Populus Alcidas placeat 5  ted Oliva Minervse;
Pinum depereat Cybele,Cythereaque myrtum:
Quascunque in variis commendant Numina
plantis,

Amplis una tiiis compledtitur omnia ramis
Sfondratorum Arbor , complexaque fervat &
auget.

At nova quse rurfus tacies etnergit, & ante
Occupat attonitam majori pondere Mufam?
Quanta hsec fertilitas! Arbor  non una, fed ingens
Ex unaAr- Nafcitur indew£7»/4?fsecundo femine;quodque
draticaam- Ante fuit ramus, nunc lplum itipite nxo
]“ r  Diffluit in ramos; nunc iptum vertice tangit
Sidera, in arboream migrans pulchro ordine
formam.

Eft & mirum illud: quavis ex arbore feutum

Pen-

Pendet. Materies fcuti velgema, vel aurum eft,

Vel gemmis, auroque iimul pretiofior; olim
Fors ducftaa ftellis,&adhuc incognita terris :

Materia tamen ars vincit. Nil Lemnius unquam
Quidquam Trojanofabricavittale parentiy
Talia nec viditNuma lapfa ancilia caelo.

Praetereanon vulgaris praeconia Famae,

Et varios decorum titulos, clarosque trophaeis Diverfa
Singula fcuta ferunt. Generosc hie Caffis aperta m

Fronte (sterna tegi Majorum Gloria nefeit) arb ° ribu *
Horret, & undantes ludunt in Caffide criftae: con pKU *‘
lllic fexcentis facile, aut quoque pluribus,unus
Involvit clypeus bene magna Volumina fertis,

Qualia Phaebus amat: fed qualia donatOlympus
Munera,facrae alibi Mitrae, Lituique corufcant:
Inque ali ; s alia effulgent infignia feutis.

Aft ego quid primutn venerer, quid polled
mirer,

"Nefcio: turbant incertos miracula lenfus,

Et quo plura oculisperluftro, plura videnda
Occurunt, auefta dubiae caligine mentis.

Sic nempeeft: CaeliSoboles pulcherrima,Virtus
Mortales fugit afpetftus, vulgoque reculat,

Et meritae vulgi famae praelentius ire
Arcano contenta fuo,contentaque tefte
Caelo, & qui Temper patulo videt omnia caelo.

Quae video,minus haec video: praeftringit inertes
Majeftas oculos; eft major copia rerum
Nefcia conftringi metro: lunt omnia magno
Plena DEo,obtulos hominum fugientia vifus.

C 2 Hik

Illic autem, clivus ubi fe lastior effcrt,

Apollo cu Procumbens quis ibi patulse fub tegmine kauri
Arborir -1  Pertentat refonas dulci modulamine chordas?
sfondrau- Colla illi vario ludit per eburnea fludlu

Aurea csefaries, quam non line lege fluentem
Laurea conftringit pretiofo in vertice morfu:
Deluper e ramo negledlim pendulus haeret
Arcus cum pharetra,levibus quae plenafagittis,
Sed quoque quae nitidis fcintillat plena lapillis.
Nympharum cumulata cohors latus undique
circum

Stipat, Apollineis ad plaufum quaelibet arrnis
Inftrudla; haec cithara vocales tangere nervos;
Altera mellito crifpare per aera cantu
Fufos ore fonos : multae levi arundine, multae
Magna ex arte, tubis animant majonbus auras;
Mia autem longo conatu brachia tollcns,
Praecipitante ferit refonantia tympana puiiu ,

Et rauco , at placido replet omnem murmure
fylvam.

Quot quot cerno Deas (ter ternas cerno) canorse
Omnes mirilico teftantur gaudia plaufu;

Et, quantum capio,Numen, quodcunque fit
lllud,

CLelesti  deFoNTE Ratum fuper sethera toi/unt.
Ter voces echo recipit ,ter garrula reddit
Mima foni exceptas triplici cum fenore voces.

Quid verb multis ? agnoico Deumque
Deasque:

Phsebus hie eft, Prsefes Parnalh & gloria, dotfto

Ca-

Caftalidum comitante Choro : bona Numina
Vatum!

Haec mihitam longum rapient e mente tumul-
turn,

Haec mihi Scutorwn  pandent oracula:nempe
Dicere qui novit de rebus vera futuris,

Dicere de rebus quidni praefentibus idem
Phaebus vera fciet. quin alioquor ergo, tacete.
Phaebe Pater! quid? non audit? Nirnis occupat
aures

Plaufibus immodicis Mufarum turba Patroni
In Jaudes effiifa fui. Proin elevo vocenx,
Phaebe / heus Phaebe! audit; jamque hue fiia
lumina fledlit;

Subridet, propiorque meam Deus ipfe pre-
hendens

Dextram,non, inquit, tacito quae pedtore volvis
Me tua vota latent: ex vultu colligo mentem.
Sed mmis alta petis: quae vix ego dicere, nun-
quam

Tu poteris penetrare fub his latitantia Scutis
Dona Deum. Sed enim magno quid majus
Olympo?

Parva tamen trahimus magnum in compendia
caelum.

Maxima fic minimis, fic dicam plurima paucis. a p° u ®
Haec placid^ Phaebus : clypeumque , ubi ful-

men apertae £ 52 ^

Haerebat galeae, alpiciens, & pronus adorans, P endul4 -
Aonio, quanto vix unquam, percitus aeftu
Ultenus pergit rofeofic ore profari.

D Glo-

Illuftrifli-

maSfondra-

torumPro-

fapia

Gloria Sfondratum geminos diffufa per
orbes,

Majorumque Decus; du&is per & atria ceris
( Heroumccris ) clarum referentibus ortum,
Nobilitas Generis , patulse hac fob Caffidis
umbra

Tedta latet. Quid? tcdta Iatet ?  mealumina
quidquid

Gernunt (quid verb non cernunt luminaPha>
bi?)

Sive ubi Neptuniliquidis caput erigo regnis
Efflans ore aiem ; vel ubi me condo profondis
Hefperiis tenebris, nigra Tub nodte fepultus j
Per totum Aut qua frigentis regione Lycaonis Urfas

Sidereus ftridet currus; vel verfos ad Auftrum
Qua parte emitto nullas altiffimus umbras,
Nulla meos radios tarn averfos natio /entity
Gloria Sfondratum quam non penetraverit,
orbem

Pro fpatio fortita fuo (led corrigo) Gaelutn
Pro fpatio fortita fuo: fuper affcra volavit
111a, &  per CLelestinum Carfeftibus oris
Invedta eft magnas Famse famulantibus alis.

cantata.

Cedite, Grajugense veteres! font fomnia,
magnum

Quern jacSlatis Palladium ( fi credere fas eft)
Inftar montis equum, Proceresque in ventre
jacentes

Roboreas Matris* Quisquis vel triplice ferro
Pe£tora munitus, per miile pericula fevos

Irrum-

II.

Irrumpens Colchos, vigilem fopiverit anguem*
Vellusque abftulerit, fpolium crudele petenti,
Damnofumque fibi. Profugus quicunque pa-
ternis

Oris, & multum terra jadtatus & alto
Intulerit Latte Teucrorum Numina Genti,
Cedite : non canitur mentito fabula plaufu.

Sed neque nil motus flammis crepitantibus
uftam,

Adm irante foco, jadlet m odd Scsevola dextram:
Nec Codes fua fadta. velit celebrare, volantem
Telorum excipiens fylvam, dum ponte redfo
Arceret Porfenna tuos a masnibus enfes;

Et fatale fibi, patrteque voraginis antrum
Curtius, & taceat Cato merfum in pedtore
ferrum.

Scilicet Heroem ftirps una e millibus unum
Oftentare valet meritum,quem Fama per orbem
Non inbonora ferat. Sfondrata ex Arbore
quotquot

Nafcuntur Frondes, pariter tot Mundus adorat
Augurio femper certo Miracula mundi.

Non obfcura cano. Claufis pro cedite
tumbis,

Augufti Manes! cataphradtaque Funeral Stirpis
Gloria SfondratccX  Tu Valeriane ! lecundis
Cui Mars aufpicris belli fuper arma virdsque
Imperium Generale dedit: tu Maxime Paule!
Magnorum Regum Protedlor & alter Iberi,
Vel poft fata etiam ,Solfulgentiffime Sceptri,

D 2  Quem

Eminen-
tiffimi Car-
dinalisMfc*
jorcs.

Quern , fummum Regni clavum moderante

Philippo

(lllefecundus erat) venerata Hifpania, Conlum
Confilia admovit totius ad intima Regni.

Et Vos,Divinum qui nomen & omen & un&
Virtutem,&claram traxiftis ab Hercule  Famam
Herculei Proceres! Tu, inquam, quem fepe
loquentem

Oftupuit bifrons Romani Fulminis Ales\
Pluraq; in Heroum celeberrima Nomina faftis,
Prodite. Hue Francisce adfis ; hue Paule
Camille,

Carole ! quos omnes (fuperi! quseNumina?)
tanquam

Semideos aliquos, non hoc ex orbe, fed alto
E Casio miflfos, ^edes Romana  decoros
Oftro & Purpureis juiUt  radiare Galer/s;

Aut certe fulgere Sacris per tempora mitris.
Quin etiam Decimus Quartus :

Quis Deus obledit fauces, asgrequemeantem
Tentat in attonitis vocem prsecludere venis ?.
Adverto: noftras Arbor Sfondratica  vires
ixcedit: non, fi vel cun&x  in carmine rupes
Caftalidum fremerent; non ,fi vel pedtus in
unum

Pegafeas Helicon omnes effimderet undas,
Sumciam,fateondigno decurrere plecSro
Tam Caslefte iftud memorato e Germine Ger -
men.

Te cano,vel potiiis trepidans,horroreque facro
Perculfus taceo, qui vix mortalia tangens,

Ter

Terfelici  Gregorius bis septimus ortu  xfvTum

Supra hominum fortes evedtus, Numine Solo iwf Um '
Inferior,Sceptrumque Dei cum muneregeftans, £™aiif
Et meritis orbem, cumulafti & laudibus aftra. Pro P atru9 -
Atq; hie  eft meritus fupremi Fructus Honors,
Fructus HoNESTATis,pars imo e fru£tibus una,

Queis Sfondratorum Stirps llluftriffima gaudet.
Dicere multa nimis videor? fed juro per iftam,

Qua mihi nobilius nihil eft, in vertice Laurum,
Perque hides citharse, per bina cacumina Pindi
Teftor, me nullas fpeciofo quaerere fuco
Ficftas laudum umbras , aut Famas ambire fa-
vorem.

Quod cano, idem refonant veris fuffragia libris
Plena ; hoc aeternas referunt in cortice cedri
Heroum tituli; fculptum fpeeftatur in auro,
ExpreiTum Pario Phrygioq;inmarmore,rafum
In tabulis; memori manet hoc in mente repo-
{turn,

Quot quot ventur us numerabit fecula Mundus.

Imo velut vario quam plurima flumina
traeftu

Excurrunt hinc inde, iuos fed denique fontes
In fluvium efiundunt unum, coeunte meatu:

Id , quod fat probat llliricis rex liter in undis,

Qui prius, ac bis terno Fuxini flumine ponti
Influat in gremium , grandaevum crinibus
iFnum,

Et Dravum, Savumque uda gravitate fluentes,

( Sexcentos taceo) bibit amplis faucibus amnes.

E Haud

Haud aliter , quidquid decorum, vel quidquid
habere

Nobile Virtutis nomen, famamque meretur,
Divifimque fluit, fed demum flumen in unum
Jundtis fluminibus, lie omnia fumma, capaci
Nobilitas Sfondrata  finu compledtitur uno.

At verb Gelestinus meus (ore fereno
Ulterius pergit Phsebus, vulttique manuque
Defignans clypeum , quo dodta volumina
magno

Circumfufa videbantur cumulo) meus, inquit,
tiff!carL C^elestinus , adhuc primasvae flofculus herbas
kpnmas- jam didicit , non Majorum  modb Sanguine

tate ftrenue * • • 0

incumbit Ultl,

adiueras. ^ut abaviim  titulis 5 non oftentare paternis
Duntaxat famam alterius, per limina ceris.
Verum eft: Sola Ilium Generis potuiflet origo
Et Patrius decor asternis transmittere feeclis;
Sed melior ftrinxit juvenilia corda Prometheus,
Quain qui fplendorem cunis natalibusomnem
Debeat, & tantum tritavi monumenta Gigantis,
Non eredla fuis videat monumenta trophasis.
Atque ideo teneros prasvertens ordine cur/us,
Ipfe repleturus pulchram virtute juventam
Mox facili ingenio mea, Mufarumque fecutus
Caftra , Boni Superi ! quam nobile mentis
acumen

Emicuit,quam grande jubar,certumque fagacis
Indolis indicium FNecdum tria propulit aetas
Luftra, & Caftaliis fe totum proluit undis

Fun-

Funditus exhaufto, quidquid vel Roftra Qui-
ritum

Fundere, vel poterant concepto numine vates
Cantare, Aoniam (ylvis mirantibus artem:

Ut merito e manibus facundae praemia linguae
Roma fibi, & palmam dubitarit Mantuatolli.

InLibrisamor omnis erat,majorque voluptas
Wullafuit, quamfe dod:is immergere fcriptis,

Et quae pervigilem faperent liixiue Minervam.

Sic proles genuina aquilae, quum crefcere fenfit
Alarum leve remigium, jam vere vocante
E tnolli nido caput egerit, explicat alas,

Et  fugiens Temper maternae debitor efle
Gurae, ardet magnis aufis comes ire paternis.

Talis CjElestinus erat, tampulchrafuturae
(Obonafigna!)deditjuvenis primordia vitae,

Vix etiam fperanda viris. Quis dicere poffit,

Quos frudtus tulerit Virtutis adultior aetas?

llle Cleantheo Sophiae perfufus olivo,

Pellaeo meliiis, dubios evolvere nodos,

Xe£tas Naturae caufes, miracula, m otus,

Caetera, Cimmeriis abfcondita prorfus in urn-
bris

Ingenii penetrare acie bene novit, &unde
Irato Encelado, pavidis cum maenibus urbes
Concuflae, emoto telluris cardine nutent.
llle lacrae leges Themidis, Themidisque pro- J uns P eri '
finae,

Jun£taque concordi geminarum faedera nexu
Imo corde haulit: rigidi quod Virga Catonis,

E 2  Fa*

Fabricii cenfura gravis, quod juris & requi
Agros Aufonio profcindens dente Seranus
Edocuit, bibit: ipfe potens revocare volantem
Aftraeam, aut fupplere vices & munera Divas.
Theoio- Ille,quid arcanis mediteturQlympia fatis
gus ‘ Sacra Trias , Trinumque uno fub Numine

Numen;

Quis lapfum reparare genus, Mu ndique ruinam,
Et merita immenfo fignan nomina Libro
JulTerit,ac longis fcribi damnata lituris
Altera, fiderei non alpedtura did
Lumen, & aeternis intermoritura tenebris,
Omnia tanta (uno cundtas in pedlore Mufas)
Omnia tanta, virens primo Sfondratus in aevo
Collegit, quae vix attingit torvafenedtus,
Sedula cum libris multos impalluit annos.

Creditur,&claro probat experientia fadlo,
Non folitam Lucinae operam (enfiffe, led efle
credkuf 6  Palladis exceptum gremio teramabile pignus;
fontes Ca- PieridumqueChoro commiflum, ladle remoto
S° shau " Non nifi Caftalios infantem haufifle liquores;
Ac citofpkndentes, puerilia munera, bullas
Effiigiente manu, folius imagine vifi,

Et riiifle hilarem tendentis ad ofcula libri.

Interea veluti fibi credita femina frudlu
Multiplici tellus reddit, ridente colono;

Aut Sol ut radios dementi in fidera fluxu
Transfundit, fed enim haec iterum conceffa re-
mi ttunt

Lumina,&acceptis animant influxibus orbem,

Sic

Sic Chlestinus jam plenus Apolline, dignM
Publicus audiri Doctor, quo funderet ante
Do&rinsebibitos (quanto cum fenore ?) fontes^
Salzburgenfe  petit, me met comitant ^Lyceum*

Ingemudre quidem * & magnum movers
tumultum

Hehetij Montes , data voce querentes
Tam charum fibi Thefaurumfine jure negari,
Quocum vixiflent ketos fine turbine Soles,
Quo fine vidturi mseftas fine fidere nodtes.

Sed quantus dolorille Eiit,majora Juvaiwjs
Gaudiaconcepit, cum fauftse buccina Famse
lnfonuit Salfo  Sfondratum accedere Pindo .

Et vero ut primum didlas pervenit ad oraS,
Mufarum quis plaufiis erat, quas cura videndi
Hofpitis optati ? Vitreis mox dicitur undis
Elirfutas tendifle atires, fimilisque ftupenti
Salza  fietifle, nec ulterius fua braehia ripis
Deduce ns, patulos vultu venientis in and
Sfondrati fixifie oculos; velut hasferatolini,
Odryfise quando ftupuit miracula chordae
Et Bryadurri frondofa cohors, cum molliter
auras

Percuteret Zephyr us, Vocesque emitteret ilia ij
Cjilestinus adefl , mox lasto ad fidera vultu
Sublatas plausere manus, & fumma petentes
Culmina,vifurae procul emonte,unde veniret,
Ac Salzburgenfes  peteret novus incola terras,
Ingentem unanimes dederunt , vifo hofpite 3
plaulum;

F

VenitSa«

lisburgum,

Plaufus
Mufarum
: Salisbur-
genfium
' adventantc
r Eminentift
Cardinals*

Sscpius unde echo mods immugiit antris t
AdfremuitPindus; totus bis,terquc quaterque
Subfiliit, Senio nihil impediente, Jmm'vus.
Nec mora: conveniuntMufae velociter,omnes
Omnia, Caftalio tandem quaecunque laterent
Effufurae in Sfondratum fua munera cornu:
Quo fad:um, ut triplices , Do£torumlnfignia,
Lauri

In Calestini  florerent verdee, magno

Sed remanente tamendubio,num gloria major

Doffiori  a dobtis fuerit collate Camaenis,

An Doftor  dod^as ornet magis ipfe Camaenas.

Praefertim verb reliquis magis incIytaNym-
phis

Promeruit Famam Sacri firudentia juris ,
Cujus non modo feiici penetralia curfu
Rimari placuit, meritamque hinc  carpere Lau-
rum;

Docetjus Ipfe fed ingenuos Parnaffi nadhis alumnos
canon™, jufofcfo  monftrare vias, exponere leges,

Funder6que Aftraeae cadeftia dogmata juftiis,
Qu&Canonum documenta dedit? Documen-
ta decora,

Quam numerofa Themis vel in uno corde la-
boret.

Quotquot verba, tot eft Divino viftis a b  ore
Fudiffe aeternis memoranda oracula cedris.
Lex, quae tarn dubio pateretur vincula fenfu,
Nulla fu.it, non longae adeb fub judice lites,
Nullus tarn densaimplicitus caligine cafus;

Quas

Quas tcnebras non difcuffit, quae vincula,lites,

Mira Sfondratus non dexteritate refolvit,

Vifus do&rina Mufas animare, novosque
Secum Soles Salzburgen/i mducete Pindo.

Atque ideo paffim ftudiis excita juventus
Auguftum, Themidis lacrata palatia, circum ftu I Jf o e f " s rfi
Tanto dilcentum numero cumulavit,ut amplo confluxus.
Quamvis, non tamen immenfam capiente ca-
tervam

Limine Palladio, per apertas fepe feneftras,

Affiifa aut foribus deberet plurima turba,

Calcibus infiftens, Sfondratum  audire docen-
tem.

Scilicet Autumni fie primo frigore Progne
Gum gruibus fugiens glaciales Strymonis un-
das,

Turmatim & denfo tepidum petit agmine Ni-
lum:

Sic ubi verna fuum pandit Dea Flora theatrum,

Et belle pi£ti jam rident floribus horti,

Convolat & ftreperis glomerat le plurima
pennis

Cecropii ftudiofa favi plebecula; flores
Occupat,unde fuas diftendat netware cellas,
Fragrantesque legat fuccos, dulcemque me*
dullam*

Et talis concurlus erat; cum publica Juris
Spargeret in dociles Sfondratus lemina mentes.

Sed velut umbra fequi corpus, lie Gloria

femper

(No-

Defertur
Epifcopa-
ias Nova-
renfis ab
Innocent.

(Nobilis umbra)folet vigili comes ire Labori:
Nec lemper vagus errat Honos , indignaque
captat

Pe£fcora,fed meritam Virtute indagine Famam
Veftigat tacitus, certisque pererrat oceJJis,
Donee agat se dignam in fplendida retia prsedam.
Nimirum nimis eft (clypeum jam fignat Apollo,
Quo tanquam e folio placuit fiifpendere iacras
Pontificum mitras ) nimis eft cata palpebra
Divis,

Ut videant bene,cuifummitribuanturhonores,
Qui'sve feiat ibabili virtutem jungere mulls
Conju gio,& duplici laudem mercedfe pacifci.
Cundta vident,inquam,Divi, tacitoque repo-
nuftt

Pedlore, quse quondam merito Iplerldore cb«
ronent*

Provida viderunt ergo quoque Numina,
quantis

Sfondratus meritis jam clarum exfurgat inortu,
Quam pulchras foveat calidofub corde fa villas $
Atque hos ut Lucis radios diffundat in omnes,
Quicunq;ineolerentSacratam NuminisiFdem,
Anti fies Novara  (fic difponente, luprema
Cui cum Romano Solio concelfa poteftas)
Prasficitur, proprkm audtums cum munere
Lucem.

Ac veluti dives pretiofi vena metalli
Cum tumulata diu latet inter vifeera magna?
Matris, vel Padtole, tuis fubmerfa procellis;

Aut

Aut in Erithrseis quae fepe abfconditur algis
Tongas gemma moras; led tandem nobilis ifte
Partus, velterrae gremio, vel margine Ponti
Produ&us, fa£tusque fuo fpe&abiUs ortu,
Magnum circumfert fecum pretiumque ju-
barque.

Sic decuit: meritis ut cum Sfondratus ubique
Crefceret, hie pariter fecum fentiret honores
Creviffe, ac caperet dignos e lemine frudlus.

Et jam Sponfa  novo Nov dree  laetiffima

Floribus & fertis involvi limina; cultu
Ornatos Phrygio, muris fulgere tapetes;

Ardere &  julfit numerofis lampada flammis
Juffit & Eoo fragrare altaria fumo,

Sfondratum  veiuti fefto exceptura triumpho.

Cum liibito ecce fuis abituro vincula votis
(Vincula, non ea, quae rigido plangente metallo
Malleus iEtnaeis cudit V ulcaniu s antris;

Sed quae fandtus Amor  puro conflavit ab auro)
Injieit, amplexuque ligat .Concordia Fratrum
Ducentum a Divo  celeberrima Nomina Gallo.

Quare conlurgunt vario certamina motu,

Du in Gelestinum patrio lolique loloque
Reftitui pofeit Latium  Natale, led aegre
Evelli fibi lentiret Terra Helveta Stirpem
Ante fua plantatam opera, fuseque rigatam:

Rurfus Roma  , Gregem Aulonio qui pafeeret m E pSp S

Agro,

p aftorem,led Relligio Nurfina  Parentem

&Abbat:m
Ducal is

Monafterii

S.Galliin

G

Optat, Helvetia.

Optat, qui poffetNat6squeDornumque tueri.
O Celebris pugna, aeterno memorabilis sevo!
Spe£bari a fuperis digniilima pugna; quis inter
Omnes, Virtutem titulo potiore coronet.
Vincit,qui bellum fcit tale movere:triumphat #
Hoc quicunque modo de fe pugnare coegit.
Sed tandem vaiuerepreces,valuereque vota,
Quse facra Relligio  magno congeffit in unum
Sfondratum ftudio : duplex grave pondusHo¬
noris

(Si grave, qui vel millecapax dignusqueferendis)
Ut fimul & Patri^ Princeps > fimul effet &
Abbas,

Non humeris equidem , fed nota cogitur arte
in genii portare fui Sfondraticus Atlas.

Omnia
fumma in
Eminentifl
Cardinals.

Singula quid porro memorem ? VeJutauri-
fer Hermus,

Armeniusque, pati pontem qui nefcit,Araxes,
Et celer Eridanus, gemmisque micantibus ar-
dens

Gangis aqua, & candens Rhodanusfpumante
procella,

Et Tagus & Bastis,fexcentaq; flumina Pontum
Intrant, nec Pontus tamen altior indefuperbit,
Aut praefixa fibi tranfcendere litora tentat.

Sic in Sfondrati pe£tus, mare fluxit in unum
Omne Decus;Summas non inferioribusaequat
Stirpes Majorum titulis; lp(e auget avito,
Virtutum mentis , tradlam cum fanguine Fa-
mam ;

Nu*

w ' *

< % ; X

y

'  ' ,fA ■

1  *"•

> V t

,VV


f \

Vi  I

Gaudemfua dona probart.

a

Nu mine deficiente meo, lane omnis haberet
In C^elestino dignum Sapicntia Phsebum.

Usque adeo,quas alios,(I fmtdivifa,beatos
Efficiunt reliquos, auguiti pedtoris unus
life throno collegia tenet : fed enirri asquoris
inftar

Hos inter Decorum affluxus,non ulla tumefcit
Fortunam fuper, elato Jadlantia faftu,

Cundta fed involvit reverente Modeftia peplo.

Sic Ph*ebus nofter,me fingula verba notante,

Scuta , ac in vifis renitentia fymbola fcutis
E docuit,fa£l6que hie tandem fine quievit,
Opprefliis numero tantarum & pondere rerum.

Ut ne fola tamen videatur verba dedifle,

Convocat Aonidum turbam, jun&oquelabore
Imperat, Arboream,  ramos,decerpere pompam,

Et Chesting dignam inde parare Coronam.

Nec mora: depoiitis cythansque, ly risque, tu-
bfsque

Om nia vultu hilari Parnafli Numina fefe
Aecingunt operi, certatim e culmine frondes

n  F r V  • n ftudium in

Excutiunt, fertumque parant, oc  germina tle-fleaenda
ccunt.

Inter prim a omnes Erato tria millia carpit
Ramorum e Cedris; totidem MufainclytaClio
Colligit e Lauris; valde officiofa Thalia
Refcindit magno cumulo florentia Palmis
Brachia; Chaoniis humeros onerata finumque
pAiterpe foliis, humerosque finumque parando
Serto effimditin oblequium ; fic Divafacratis

G 2  lira-

Corona E*
minentiflT
mo Cardi*
nali.

Uranie exOleis plenas pinguedinebaccas,

Sic & Calliope, lie omnes ordinc ( nulli
Huic open licitum fe fe fubducere ) Mufe
Fledlendo ferto vires & munera jungunt.
Quin, ecce! ut validofaafponte cacumina motu
Concutit, & fefe lie concutiendo,frequentes
Ultro dejicit ingenti conamine frondes

Arbons Arboreus  nemor um Populm.  Quafi turbid u s

fp°»te ex- Aufter ^

cutiunt XiUILtl

desinobTc- Casio prascipitet niveos denfo agmine floccos,
quiumMu- Sic decufia cadit lyivarum gloria, lastse

Frondes. Nimirum gaudent fua donaprobari ,
Et nunquam florere magis fe germina credunt,
Quam (I Sfondrati  placidiffima tempora cin*
gant.

Interea, dum Caftalides fua gaudia mHcent
(Maxima Caftalidum quid enim nifi gaudia di¬
cam,

CjElestine!  Tibi, tanto fervire Patrono)

Et qusevis ftudiofa fuos conferre labores
Ardet adhuc magis incepta decorare Coronam,
Ecce tibi! fubitfr dudlis per nubila fulcis,

Bis binis, niveis non ulla labe notatis
Roma affertur equis : non ut quondam ei?era
jadtans

Advolat Belligera arma manu,non formidabilis/iafta,
Aut tumida criftis galea, flammdsque vomente
Tedta caput, non cindta (iniftrum unibone la-
certum,

Nec jam fanguineas ritus imitata Minervas;

Sed

Sed latnrata probe Oebalio ter purpura Succo,
Ad geminos demifla pedes, fluxuque decoro,
Und anti modice lambit veiligia limbo :

Augufto diadema triplex in vertice, gemmis
Auroque affix fum radiat \Crux  fplendida magno
Pondere laevam implet, fed binas dextera Claves
Geflat,prgevalidas Claves, quarum altera puro
Candicat argento, fill vo rubet altera ab auro:
Ex alto fulgens miro fplendore Columba
Imminet, arcanas velutinfufuraloquelas,

Nec nil! Numinibus notas: ftfronte quadrigae,
Qua temo fur git, clypeus fpedlatur, & una
In ciypeo ad vivum facies exprefla Supremi
In Mundo Capitis , fclo quod folvere vindla
lmperio, nutuque poteft vincire foluta:
Integritas illi fpediata bis  ordine jexto
Impofirit nomen : prope ftant Tres infiiper
Olla:

Parvae equidem , fed quae vel Divum nedtare
plenae,

Vel meliore Galaxiae de ladle redundant.
Prasterea focix  currum junxere, Sorores
Stellarum geminae, Virtus  & Gloria , Romam
Quae femper, quoquo pergat* comitantur eun*
tem.

Talem ergo pallam , tales indutaque cultus,
Talialigna gerens,folio fublimisin alto,

Non rapido curfu , fed Majeftate verenda,
Vedba venit Mundi  7^^,oculosquedeorfum
Mittens,ut tanto Aonias conamineNymphas
Fledlere ferta videt(quid agatur,& ipla viciflim

H Quid

Corona

Mufarum

mutaturin

Galerum

Cardinal.

Quid tentare velit,cun£tarum prsefcia rerum)
Retro frena trahens , ftare alipedes jubet, hi
ftant:

Et j quis vos, altiim clamat, labor ifte fatigat
Impiger? O Mufse! Mufarum nulla vel aures
Vei refponfa dare, ingenti fervore fed omnes
Csepto inftare operi. Rurfus Roma altiixs infit:
Hens Mufse! Mufse! fed rurfus turbaDearum
Verba negant. Unus nimium labor occupat
omnes,

Munera muneribus,ramos conne&ere ramis,
Etfertis nova ferta no vis luperaddere. Tantaeifc
Cjxestine! Tuis pro Te lolertia Mufis.

Uranie tandem, bis,terve,quaterve rogata,
Non tamen avertens oculos, affixa labori,
Cjxestino, inquit, Sfondkato lerta paramus.
Nec plura : & propius jam Roma allapfa  per
auras

Ter fbrmans iacra figna Crucis, ter amabilfe
torvo

(Ut decet) arridens vultu, totiesque modefte
Virgineas tumefadta genas, fiiavi ore Coronam
Afflat, quali Aurora folet depingere flatu
Purpureas in vere rofas. Per fidera, perque
Omne, quod in toto vifumfpedlabileMuiidoJ
Quid video ? fubito qusenam hsec mutatio cafu ?

Scilicet ut primhm leviori flamine fertum
Appetiit Roma  (aut meriti quiscunque favoris
Spiritus ille fuit) viridi mox germina cultu
Mutato,rofeoperfula videnturami£tu;

In

V.

Vult fpatmm Virtus.

JL

In villofa abeunt frondes amenta, fubitque
Dudta in multiplices dependula fafcia Ipiras:

Tota G orona, labor virtutum, tota Corona
Mularumque labor ( Parnaffi plaudite rupes)
Purpurei recipit formamque ufumqueGALERi.

O quam tempeiliva fluunt, quam munera
Divum

Suntcerto fimdata loco! Jam conftat abunde,

Quam Virtus , & jundta. fuo Doffirina  Clienti
Nedtant,ac fledlant, Cselo afpirante, Coronam .

Jam liquet, unde fuos Arbor Sfqndratica Ra¬
mos

Evedtos fuperhasc rerum mortalia, fupra
Fortune cafus,iublimibusinferat Aftris:

Nunc fcimus, quam Divinos, per tasculanun-
quam

lnterrupta, ferat Stirps  laudatiflima frudtus.

Quantus enim verb {plendor, quas gloria
rurfus

Acceflit veftro Generi, Sfondrate! quod inter
Purpureos  fedeas, terreftria Numina, Patres,
Romuleo quid majus ?fpedtandus in Oftro.
Longd omnem luxum , variataque itamina
Serum,

Et mundipretium,Phryxeaque vellera, notum f ^«ma
Jafonis id ipolium,Parthorum cingula,cundtos pur* digni-
Oceani nitidos gremio flagrante pyropos, ta# -
Et fulgentia regali diadematafaffcu,

Et quidquid jadtare poteft Opulentia , quid-
quid

H 2

Fin-

Fingere faecundo quantum vis Gracia partu,
Majeftate procul fuperat,tranfcendithonore,
Exluperat pretio ,prasceditlaude, decore
Vincit Purpureus , quern mifit Roma, Galerus.
Scilicet haud alias communi haec munera voto
Quam Divum fensere manus* Non auia la-
bore m

Hie conferre fuum, vitium folenne fecundis
Ambitio rebus, flavasqueinnedtere criftas;

Nec triftes vivis mifeere coloribus umbras
Ullus tentavit Livor; fed laetus in illo
Tam facro quascunque ftupes miracula dono,
Eft totum Virtutis opus, nec habere videntur
Munus adhuc Superi , quod non prasdivite
cornu

Contulerint , digno ut niteat Sacra Purpura
cultu.

Et talis cum fit Rofeo tantusque Galero
MajeftatisHonor, non eft tamenaltior ille,

Aut meritis , SFonDRATE ! Tuis, Virtuteque
major.

Magnus es, & fublime tenes cum munere cui-
men;

Sed non inferiora poteft, quae fingula Temper
#Lqua lance librat meritorum pondera, Koma
SummseVirtuti dare premia. Maxima fpe£tas;
Jure parem titulum laus opportuna repofeit.

O quantus Soli calor eft, lumenque! nec ifta
Miratur quisquam fpecftacula: fcilicet ingens
enti quidni Soli eft lumenque caiorque?

Et

Et legem hanc ultrb tibi Ceeestine , tulifli,

Maximus ut meritis limili quoqueluce niteres.

Interea, quoniam nefcit molimina Virtus
Tarda pad, quin vivo animata calore,fupernas
Pofcitanhela faces, & tota quad ignea furfum,

Quo melior Genius,quo Farm & Gloria ducit,
Pulchro eludtari gaudet fuper sethera nifu :

Hinc pariter cito, percupidus parere vocand
Quo-Numen Te- cunq; jubet,nil cseteracurans, PergitRo-
Qua; privata, (equi, folo fuccenfus amore
In commune bonum, ardebas contendere Ro-  c ” dra
mam .

Et bene : Vult spatium Virtus ampliffitna,
quale,

Donee promiffum repetat fibi,fidera, regnum,

In mundo dare fola poteft Dea Maxima  mundi.

Jam fadsHelvcticos,multis,quibus infita,luftris,
Ditabat Montes Arbor Sfondrata: decebat
111am Septennis (nihil his comple&itur aether
Aldus in terris, nil toto auguftius orbe)
CoLLiBUsinferri: quo nempe propinquior aftris
Calefies caperet vel certius Ipfa favores,

Latius aut captos iterum diffimderet imbres,
Fascundans ficcumfelici afpergine mundum.

Quid ? Rhamnos & Sambucos , humilesque
myricas

Et fine frudtu & fylveftrem fine nomine vul-
gum,

Parva arbufta juvet demifsa in valle locari*

Eft certus cuicunque locus ;funt omnia rerum

J Mon-

Comitan-
turEmi-
nentiffimu
Card, fua:
Virtutes,
fcientiae,
merita.

Momentis fufpenfa fuis. Prasgrandia folittn
SfondratamRoma!  decent raftigia Stirpem ,
Quo poluere liiam Virtus  & Gloria  fedem.

Romam ergo, Sfondrate! venis, urbemque
fubire

Contigit; haud equidem pompa turgente fu-
perbus,

Aut faffcu fpe£tandus eras: non ferrea circum
Affiifa hasrebat lateri feges ; horrida nullo
Pulfa repulla bourn clangebant terga tumultu \
Sed neque feltivas vomuit bombarda favillas.
Solus Virtutum longiffimus ordo, chorusque
Mufarum , comites aderant \  praeunte co-
hortem

Et monftrante viam Genio, cui nomen Ho¬
noris

Fama dedit; longo Meritorum copfa tradlu
Cinxit utrumque latus ; famulorum Vota fe-
quentum,

( Queis utique Aonides, queis Salzburgen/is
Apollo

Annumerandus erat) totum clausere trium-
phum.

Atque 6 prasclarus comitatus! clarior omni,
Quam fi vel decies niveo Capitolia curru,

Et victor quis Tarpejas confcenderet arces;
Quando fibi Virtus fuus eft planfusqjdecusque,
Et veluti tanta nunquam caligine Phasbus
Obtegitur, quin exfurgens e nubibus atris
Producat fubluftre caput,fua tegmina fallens:

Sic

Sic quamvis latitare volens, fugi6nsque fonoras
Flaudentum voces, tacito facra limina greffu
Intrares, majore tamen fplendore refulfit
Virtus,necpoteras humili fub nube latere;

Quin refonas mox Fama tubas inflaret , &
omnem

CasLESTiNE l  Tuo repleret numine Romam,

Hie eft ille, palam referens crifpantibus auram
Ad vocem lituis, hie eft, quem diligit sether,
Aftrorum formofus Amor, cselique voluptas.

Hie eft, qui pridem Majorum e (anguine nomen Fainaevul -
Immortale trahens, mentis nunc enunet altus fumEmi-
Ipfe fuis, & quemStirps ante antiqua decorum nent Cart
Reddidit, ip(e no vis didicit cumulare trophseis
Seque fuosque. Hie eft, quem do£ta volumi-
na Dodtum,

Relligio Nurfina Pium, Prudentia Magnum,
Dile&um cun£tis animi Submiflio, toti
Denique comendat rerum experientia Mundo.

Hie eft, qui ante (acris fulgens in vertice mitris,
Nunc idem quoque Romano  rubet inclytus
O/iro.

Hie eft , qui quondam : fed  dicere plura pa-
rantern

Ora premens digito, vultuque minace, taeere
Famam, Cjxestine!  jubes,audire recufans,

Quid Divinus  adhuc de Te meditetur Ocellus .

Nee mora : Romanis laribus tetftoque re-
ceptus,

Qu2e,Superi! moxfigna dabas,clarilfimafigna,

i 2  Qtiam

Quam merito commifla /eras facra munera
plaufu.

Cun£ta decent, quaecunque facis : Te Roma
loquente

Haeret, &ipfa ftupet facundae flumina linguae.

Si forte implicito folvenda negotia nodo

Occurrunt (quam faepe folent occurrere ?)
quaeque

Multorum lalTant animos,fl:udiumque fatigant,

Tu veluti ridens, mox intima & ultima primo

Intuitu facilis penetras, clareque refolvis.

Nil fingo , quae fa£ta, cano \  quaeque omnia
dudum

Per totum fparfit SobolesCylleniamundum.

Si Te fpe&aflent antiquae laecula Romae,
^ternus tu Dictator line lite creatus
Jura, fibi de te populo plaudente, dedifles:
Quin le£bos etiam circum delubra Deorum
StravilTent cives,necnon gratante Senatu
Duxiflent feftos ad Pulvinaria caetus.

Sed ficut noftro Te maxima Gratia Caeli
Servavit mundo, Teque iftis nobile Sictus
Temporibus lucere dedit, fic Roma  dolere
Dicitur hoc unum, quod tanto Sole liceret
Serb nimis praefente frui, nec provida pricfem
Purpureum tibi,quo fulges,conce{Teritortum.
Quamquam iftas etiam bene compenfare vi-
deris,

CaiLESTiNE! moras, dum quaecunque ante ne-
garunt

Tem-

VI.

Dabit Umbra quietem .

Tempora, in immenfum nunc au&o famine
fupples*

Id cave , ne Caelum nimium te praecoce
plaufu

Eripiat, citiusque petat fua pignora reddi.

Nam certe, veluti fi quando caelifer Atlas
Suppofitos humeros paulum fubduceret axi,
Continuo tremeret mundus; fubfidere curfus
iEthereos & agi motas vertigine ftellas
Sentiret mortale genus formidine plenum.

Sic, quando fubitum tentarent aemula raptum
Sidera, quantis concuteres m^roribus orbem?
At veftram, precor, Aftra, fidem : fervate Pa-

tronum;

Vivat&innumeros Arbor Sfondrata  per annos:
Non illam infeftet caries, non ulla fiirenti
Turbine, vel moto tentent invadere morbo
Livida monitra Erebi; quin immortale perenet
Cum Cedris Laurisque decus, frudusque vi-
rorque.

rennet£mi=

nentiflim.

Cardmahs

Scilicet ulterius Sfondratce Stir pis  egemus,
Nec fatis ilia diu floret, nifi faecula vitae
Impleat, impletisq; ad primas tempora rurfus
iEtatis redeat, gaudens florentibus annis.
Magna exTE,SfoNDRATE ! capitfolatia, magnum
Infolitumque jubar, magnam Sacer Or do  co~
lumnam;

Aufpiciis (dubitare nefas) quicunque fecundis
Te TalemTantumque deditCaeli Favor, idem
Incolumemfervare diu poteritque voletque,

K At-

Atque hisconceptis TubmilTo pe&ore votis,
Comen- Eccelfacros omtiis fe fe Nurftna Prop ago
nedia.or- Abncit ante pedes , venerabunda olcuia hgens.
canUPro- Multa potes ; dextraTuillamdefendepotenti:
tedioni. Multa Tapis: Tacilem Tapienti dirige nutu.

Multa foves; Matrem  affedtu dignare Paterno .
Sic Habit Temper, lie inconcuffa vigebit
Gloria Nurjiadum , Te Protector e  fupremo,
Et quodvis prohibente malum , fortemquefi-
niftram.

Commen- Sed tamen imprimis fupplex tua Nlimina

datur Salis- / •

burg. Uni- pOlClt

veriitas. x ur ba Heliconiadum , quam ( nomina nota)

Juvavus

Pindus  alit: multumq; tuos ex ForiteFavorum
CiELESTiNE! fitit  riguos potare liquores.
lgnofce audaci voto. Tua maxima mentem
Fama rapit, meritisque fubit fiducia major.

Id meminille velis, quamcerti indagine fati,
Et meliore nota, quam caefo vifeera tauro
Infpiciensque fibras id dice-re fciret arulpex,
perfeciif- T a m tunc, cum (olito Dodlorum iniignia ritu

fime imple- 77  / , . r  1 0  r T

tafuntva- oalzburgi  caperes , hoc lplum culmen Honoris
votaRe&o- Purpuredmque jubar bene divinarit Apollo
saiSbu? nif ‘ N°ft er  (q u * Parnaffi etiamnum Redborhabenas
ais u s * Magnificus cum laude gerit, Mufasque guber-

nat)

Praefaga tunc mente vovens, ut Epomidis  ifte
Dodboralis honor, fed tantum ex parte rubehtis,
Totus Cardineo  quondam radiaret in qflro.

Im-

Implevere pii Superi votumqe precesque
Noftras(tam fuerant ardentia vota precesque)

Jam TE confpicimus Solium fublime tenente;

Jam quem Jura prius, Sacras & tradere Leges
E Cathedra Themidis licuit fpe£tare, videmus
Omnes Romanis  fundentem oracula Roftris .

Plaudite, Pierides! Summum tetigifle videri
Noftra poteft Fortuna gradum. Confcendi-
mus aftra,

Quo nunquam Livor roftro penetrabit adunco r
Nunquam Palladium repetet temerarius Aiax.
Credite : larga fluent pretiofis fecula rivis,
Optabitque omnis noftro de fonte bibifle, mS*’
Accendente fitim Sfondrati  Nomine, do£tas,dra«Ar-
Et faturante fimul guftato flumine, Lymphas.

Vivite, fiqua fuit> pofita formidine mentis,

Tutam wSfondratje dabit  Arbor  is Umbra
quietem .

FINIS.

v '■'i'i'&ti.

f H WP JIB

■

-H: ■■;<ji-..Vl^,.. :'.)>!

*A<'diM  „f.


r:n}.i,  fc'rfip/f

jp

. ' • :

' ^ ;

■gw^ypjgPWr^’"'- i r *Mip-vitfqO

. ■

.9HN

' :  “• ’ /■ ’ ‘ i; ...-■:. 1 n■,(:■ nroft


L  ^ (iiftou  .. :  v.

/ ' ' ; i!;i  '• ■ ■ ■ ‘i t*  ■ ■ i<j i q rinusiupit . tiivrf

::oi  ; (mrjT