JOANNIS LUDOVICI
SCHÖNLEBEN
SS. TheoJ. Do&oris , Protonotarij Apoftolici
Archidiaconi Carnioliae Inferioris.
£MONA VI
DICAT
LABACO METROP
CARNIOLIiE
Veins Mmon& nomen Jure aflerium. Opusgulum Prodromum
AdChronologiam & Annales CarniolU.
Ëx antiquis probatis Authoribus , contra non-
nullos Recentiores Scriptores, qui ^Emonam in
Iftriam tranftulerunt, concinnatum.
Cum Licentia & Approbations Superiorum,
salisbuKgi,
Typis Melchioris Haan Typographi.
ANNO J£ï& Chriftiana; M. DC LXXIV.   Quieft^mo-ns condii* MM, DCCC. XCV1I.
L
'
^
Irt'Oïù&QtfW
JIAGNIFICIS, NOBILIBUS, STRENUIS, AC CIKCUJ1SPECTIS D O MINIS,
n TO AN NI BAPTISTS
DOLNITSCHER CONSULI,
D. JOANNI BARTHOLOJVyEO
BOSIOJUDICI,
Et Ornatiffimo Duodecim-Virorum Senatui Antiquiflimae Vrbis ^Emonse, nunc Labaci.
.   .   Felicitatem precatur
JOANNES LUDOVICUS SCHÖNLEBEN
ARCHIDIACONUS INFERIORIS CARNIOLLE.
;Ntiquiffimam Urbium, quas
inter fereniffimae Domûs Auftria-cae hœreditarias ha&enus depre-hendi, veßro fifto nomini Magnifici, Nobiles , Strenui, &Circum-fpe&i Domini tEMONAM, feu Labacutn, quia *vefiram,& quidem antiquo nomini reftitutam» Non eft, quod amplius (efatigent ingenia in perquirendis Mmon<e ruderibus, fiveinlftria, five inCarnia, five in Norico cum quibusdam Neotericis,& nuperis Authoribus. Confe&um eft bellum. Digito oftenfa eftPM M O N A in
) : ( 2                      ipfa
DEDICAtORIÀo                *:
ipfa Labaco , ut aliter fentire non pofïît, qui aliquid fentit. Pro vobis certavi in hoc Anna-lium Carnioliae Prodromo, veßer multis titulis, & quia indigena, & quia Patrem meum dudum Confulem & Urbis Capitaneum vobis prxefie voluiftis dum viveret t ac fatis ereptum velut co-lumen Reipublicaîdoluiftis;& quia me aliquan-do CathedraJis Ecclefise Labacenfis Decanum magnis honoraftis favoribus ; qujn & Capella-ntrm vefirum ad aram D. Georgi j Mart» ne qui-dem cogitantem renuntiaftis , prius benefìci qu am rogati. Sed ncque alia mihi areum enta défunt, quibus im pellar ad confccrandumnxsb'u laborem, quem pro patriae honore fufcepi. In earn quippe curam<fedulò incumbitis , ut Ui> bem veflrain Ducatus Carnioliae Metropoliti) non tam vindiçetis jEMONìE fplendori prï-ftino, quam ad antiquam Patritiatûs dignitatem promoveatis* Vivuntadhuc,qui k feniori-busTe audiviffe digniflìma teftantur fide , centum abhinc annis Labaci yifos Senatores Inter rioris Confili], cùp prodirent in publicum , ae-mulâ aliarum illuftrium Urbium prerogativa, nonnifi togatos, & purpuratos, ceu Patritios comparuifle. Quin & ex duodenario ilio Pa~ trum numero quavis trieteride unum ad tramandarli
DEDICATORIA«
cfeandam totius Provincia* Oeconomiam intet quadrumviros Deputatos adle&um f uifTe, Annales produnt. Anno certe i $ 7 5 *-è veftro collegio Deputatum Provincia? D. Leonardunv Chrön Senatorem, vettfsfcriptum^qù'o'd äf)üd me fervo, teftatur. Base qùìdem per variatio-nem morum & temporurn in defuetudinem ab-' ierunt, fedmanet veflerardorUrbem ornandi aedifìciorum nitore * corilìliorum maturitate * Oeconomicae curae folicitudine, quae cum illu-ftria à Majoribus acceperitis, illuftriora trans-mittere conamini in nepotes« Pérgite viri fpe«* datiifimH & dum pro patria indefefìe ïâboratis0 Patrhtam vefirum pariterlaborantem pro Patria,* quo ha&enus confueviftìs favore profèquiminf; & bono animo fufeipite Opufculum, quod operi ampliori Annalium Patriae , totius Inclytae Provinciae honoribus deftinato, praeludit. Id dum mihi ex perfpe&a 'veßra humanitate fecu-rus polliceor, in Voto quo vobis auguror diuturni felicitatem regiminis, conquiefeo. Dabam ex mufaeomeo Archidkconali Reiffaiti j ,Idibus Julij, Anno M. DC. LXXIII.
):(3         APPRO
APPROBATIO.
Reverendißmi Confißorij  Metropolitani
Salîsburgenfis.
IN hoc libello : cui Titulus ^Emona Vendicata : five Labaco Metropoli Carnioliae vetus ^Emonas nomen Jure affertum ; nihil deprehenfum eft contra bonos mores aut fidem orthodoxam y ideo cum facultate Rfmi Confißorij ty-pis vulgari permittitur.
.
Joannes Julius de Moll
Provincialis Auftriacus,CeI-filT. & Reverendi^ Principis & Archiep. Salisburg. S, Sediš Apoft. Leg. &c. Confilia-rius,Cönfiftorialis, & Colleg. B. V. ad Nives Canonicus.
-      \        r .    '-   -.
DIVI-
DIVISIO OPUSCULI;
Caput   I.
Status quœfiionis proponitur.
§. I. .'Emonae prima origoex antiquis Scriptoribus. p. r. g.II.De nomine ./Emonas varias fcribi folito ,  & ejus
Etymo                                                        p. 4.
g.III.De vetuftis Authoribus , qui ^Emonae Sc Nauporti
meminerunt. §. IV.Limites Norici, Pannonias, & conterminarum Re-
gionum.                                                    p. 11.
Caput II.
JEmónam veterem effe bodiernàm Labacfolidis\ar~ gumentis oftenditur.
%. I. Argumenta ex antiquis Geographis.               p, 24..
% II. Argumenta ex antiquis Hiftorijs.                   p. 42.
§. IfI.Argumenta ex antiquis Itinerarijs.               . p. 53.
§. IV.Argumenta ex antiquis Infcriptionibus.         p. 58.
§. V. Argumenta ex fenfu recentiorum Scriptorum.p, 63.
Caput.   III.
Mmonam veterem non effe bodiernam Cittanovâm in ¦ Jßria dare oftenditur.
§. I. Argumenta negativa ex Geographis & Hiftoricis an«   5 tiquis, quod JÉrnona nunquam fuerit in Iftria.   p. 73.
§. II. Alia argumenta ex antiquis Hiftoricis, quod JEmona non fuerit unquam in Iftria.                          p. 80.
§. III, Argumenta negativa ex Itinerarijs antiquis quod u£m<ma vetus nunquam fuerit in luna,           p. 87.
CAr
Caput   IV.
t                                          -
DifcuJJìo Refconßonum Neoterict ad argumenta pr<e-cedentibus capitibus addufta.
5.1. Argumenta fynoptiça, quoa* &monavctus fit hodi-ernum Labacum : & quod Aittanova non fit smotta.                                                            p. 91.
$.II,Difcuffio Proœmij Refponfionis à Neoterico feri*
ptœ.                     -                                   p. 97«
§JII.DifcutiunturRefponfiones.num. 3.4.?. §. J V. Difçutiuntur, ejufdem Refpqnfiones num. ó.ufque ad 11, in du fi v è.                                        p. li o,
§. V. Difçutiuntur ejufdem Refp. num. 12.8c 1 g.   p. 119. S. VLDifcutiuntur ejufd. Refp.num. 14. & if.        p. 122,
§. VII. Difçutiuntur ejufd. Refp. num. 16. & 17.     p. 134. §. VIII.Difcutiuntur ejufd. Refp. num. 18. & 19.       p. 141. §; IX. Difçutiuntur ejufd. Refp. num. 20.ufquead23.in-clufivè.                                                   p. 149«
,§.X, Difçutiuntur ejufd. Refp.num,24.ufquead 27.P.157. .§. XI. Difçutiuntur ejufd. Refp. num. 2 8.              p. 163.
§. XltDifcutiuntur ejufd. Refp. num.29.ufque ad 3 3.P.17Ï. 5. XIH.Difcutiuntur ejufd. Refponf.num.34.& 35. p. 180. , \. XIV.Difçutiuntur ejufd. Refponf. num. 36. ufque ad 42. inclufivè.                                              p. 184.
$, XV. Difçutiuntur ejufd. Refp. num. 43.ufque ad 46. inclufivè , & cohclûditur amenât« p.^j.non^fle alibi quaerendam quam Labaci.
.¦¦'•'¦
•¦.-..        p,               H   .             .              .            '.
...
JOAN-
«•S (i.) S*

_____________
JOANNIS  LUDOVICI
SCHÖNLEBEN
Carnioli Labacenfìs, SS.Theol. Do&orïs, Protonotarij Apoftolici , Archidiaconi Car-
nioliœ Inferioris.
iEMONA VIN
DI C AT A
SIVE
LABACO METROPOLI
CARNIOLIjE
Vêtus iEmonae Nomen Jure aflèrtum. Caput I.
Status Quaflionis proponitur
§• I.
JEmonœ prima orìgo ex antiqui* Scriptoribus.
I. Emona recentioribus Geogra-phis & Hiftoricis nonnullis lapis of-fenfionis , aut potiùs pomum Erî-dis^ft,quod cum plures ambiant Urbes, fi dedero pulcherrimêe inter illas, non refugiam literarium bel- Saltan. lum.   Condita eft juxta fupputationem Saliani, ^maiSo.
A                quem  *'
2                    §. /. Mmonœ 0rigo.
quem in hoc fequor.   Anno Mundi M. M. DCCC. XXXI. ante Chriftum M. CC. XXII. ante Romam conditam CCCC. LXXII. Primus ejus  conditor fuit Jafon cum Argonautis. Id quomodò accide-Sozom.      rit, narrât Sozomenus Grœcus fcriptor ( qui eia-bijlEccUf.  ruit circa annumChrifti CCCCXL. ) in lise e verba: 1,c '     Argonauta Meten déclinantes, non eundem in reditu cur-fum tenuerunt,fedtranmiffo mari quodfuper Scytbas e fi , perflumina, qua per Mas partes labuntur adltalorumper-<venerunt fines : atque ibi byemantes Clrbem condiderunt nomine JEmonam. Sequenti vero <efiate opera incolarum adjuti, Argo narvim quadraginta circiter fladia per ter^ ram machina quadam traBam, deduxerunt in Aquilimflu« <vìum, qui in Eridanum infiuit.    Eridanus autem in mare Zofim.Ub, Itaìicum exit. Ejufdém astatis author Zofimus cum s.biß.       ^g ^larici GothorumRegis tranfitu in Italiam agît, haec habet : Ad Stiliconnem wer o quidam nuntiumper-tulit, Alaricumreliüis Epir'u, & angufiijs (qua è Pan-nonia tranfitumad P'enetos impediunt ) fuperatis, apitd .   Hemonamcaftralocajje, qua tlrbs inter PannoniamfU" periorem £? Noricum fita eß.    Atque hoc loco par efi minime preterir e,qu<£ adUrbem banc' pertinent,§5'quo modo condì ab initio cCeperit. Ajunt ArgonautaS cum eos Mèta perfequeretur ad Ifiri adpuliffe oflia, qui bus in Pontunt fefe effundit ; retîéque faüurosfefeexiftimajje, fiadverfo fluminefubveberentur, ac tantisper in eo remigijs, &fe-cundi venti adjumento navigarent, donee ad mare pro-, pius acceßjfent.    Quum igitur id confihum fuijfent exg-quuli; jamqite adbunc locum pervenijjent, ipfa firuäura oppidi in memoriam advent us fui in ijias or as relitta, & Argo macbinis impofita, perque fladiorum CCCC. Jpa-tium ufque ad mare pertraBa.   Theffalorum litoribus ad-pulerunt ; ficuti PifanderPoéta memoria prodidit. Hemo-
JErnóM vindicate Cap. L               $
nâ igitur bâcprogreffus Alavicw, Aquilifìumitie trajeffo, jamquefuparatisApenuinis montibm adNoYicum acce fit. Hi montes extremos Pannante limites finiunt, &ijsqui ad Noricorum gentem tranfire <volunt, arftißmamviam prabent : cui cuflodiend£ prœfidiarij pauci [ufficimi, elfo Non inquiro jam in quibus accidentibus hi Autho-res aberraverint, fecuti haud dubiè aIios,quos le-gerant ; fatis ad propofitum eft , quod in fubftan-tia conveniant, & tradant .«Emonam à Jafone con" ditam, cum fugeret 4tetam Colchorum Regem > & à Ponto Euxinp ad oras Italia? contenderet ad-verfis fluminibus,
JI. Caufam vero & occafionem fugse Jafo-  Apollon. nis, & cur eum perfequeretur ^etas, petere licet /fA<jf-inL exApollonio, Diodoro Siculo,Appiano, Apollodo- gonfio'. ro, Paufania,Higyno,Valeriano,Flacco Juftino,Eu-  dor.nb. 4. ftathia, Orpheo te alijs antiquis. Fugae ordinem  jjjfjjàj? vero tradunt Plinium fecuti plerique, & ex Pon-  Apoüod. to Euxino in Iitrum five Danubium , è Danubio in '»¦ '•. Sayum, è Savo in Nauportum adverfo ubique flu-  b^oThÌ! mine navigafie Jafonem affirmant : cumque ultra gyn.f. 14, Nauportum ulteriùs navigare non poflet, navem  ^aler' fivehumeris fivemachinis ( intellige difTolutam.»  7/^0V & rurfum pofteà compaginandam ) per Alpes  naut.jw tranftulifle Warrant.   De hac igitur ^Emona quae- A?tó**' ftio eft inter Recentiores, ubinam locorum (ita U  ddhom.O-condita fuerit ; quae licet apud doftos & exaftos  dyjf.Hb. 12 antiquitatum Scrutatores citrà dubium agnofea-  £w».m tur jam profligata, oftendatùrque manifeftis argu-  àrabo u: mentis nufpiam alibi veram ./Emonam quaeren-  ylp/^7* dam effe quàm eo loci, ubi ex vetuftis ejus ruînis  ub.q.Q. furrexit CarnioliseMetropolis Labacum .• nihilomi-  rig. nùs funt adhuc aliqui, fedufti uno vel altero Au-
A 2                         thore
4                     § L JEmonœ origo.
thore nori fatis diligenti veritatis indagatole, eo-que novitio ; qui mordicus adhserent falfas illi opinioni, quod^Emona à Jafone condita illic fuerit, ubi ad Quietum fluvium in medio fftriae ex qui-bufdam non fatis notis vel nominatis ruderibus civitatula quaedam circa temporaCaroli Magni excitata eft, ac dicìa hodiéque Civita* noua. Quam fäulnt. 0P^monera Per immanent errorem, ut loquitur Cluve-libïu tìus, introduciam, priufquam refellam , praemif-fis nonnullis , quae vel.fupponi vel prasnotari de-bent» oftendam clarè,quod vera ^Emona non fuerit unquam alibi, quàm ubi hodie adhuc vifuntur ejus ruinas extra Urbem Labacenfem ad partem oecidentalem, Sc illas quidem non intégras , quia partem illarum occupavit novaCivkas Labacum, uti conftat omnibus Labacenfibus, & monftrari '             poteft etiam peregrinis ad oculura*
De nomine JEmoiicC. l.
;Ffinitas nommum äuget faspè diflïeufta« tem quaeftionum , tria vero occurrunt nomina quae in hacquaeftione praefen-ti ab invicem fecerni vel combinari de-bent, ut melius ftatus quaeftionis intelligatur. Ni-mirum Aimona, JEnonayte. JEmonia. De /Enona^quse etiam fcribitur absque diphtongo Enona ,, & hodie Nona, cujus frtum in Liburnia collocat Pta-
Sf *7.'Z' lòmseus»u^ï a*c : P°fi Ißrtam Itati£,reliquaLibnmi<er quœin llljrideeß, maritima\/equitur ora. Airvona, Fla-wonaï&c. Ar^runtum> Cocinniuntì Enona y J oderà
Colonia*
•IB  ' -:
JEmona nnndkata Cap. I.                   y
Colonia. De hac inquam Liburnica Enona, five ut Plinius in editione Bafileenfi recentiore habet/E-nona:namin vetuftiore anni 1539 Enona legitur ; nulla hie eft quaeftio. De fola ./Emona & /Emonia fupereft difficultas an fuerint àuse urbes, vel una eademquè.
II. Nullus Veterum praeter folum Plinium di-ftinguit inter/Emonam & ^Emoniam..     Hic ergo
agens deNorico,fìc inquit: Rbœtujunguntur Norici, piinJiï.g, Oppiâaeorum firunum, Celeia, Teuruia, fiana, JE- '•** monia, Claudia, Flavium, [oluenfe. Divinar Cluve- ciuver; rius fupponens duas fuiffe llrbes,hanc /Emoniam #**• Amt. Norici Urbem effe hodiernum Amone Oppidurti,   lib-lx:20 qiiinque millibus paffuum à Zuglio ( quod putat
, effe Julium Carnicum ) diftans, in finibus proin-  m Germ. de Carniae Sc Norici.    Abrahamus Ortelius vero  Hb-deNo-putat /Emonam Ptolomaei eandem effe cum^Emo- w0 c" *' nia Plini}. Unde lapfum effe ( uti in pluribus )¦ Plinium, quod bis eandem Urbem nominaverit; fe-!
¦ mei in finibus Norici, altera vice fub Norico in Pannonia fatendum eft : praefertim cum nullus alius vetuftusfcriptor diftinguàt inter,/Emonam &^Emoniam. Oppidum verò illud Anione ( fi quod tale eft, nam ex incolis itlius patriae nullum tale poffum refcifcere ) recentius eft credendum. Quamvis fi admittam/Emoniam in Norico ubi forte Amone eft, nihil officiât meo inftituto,quia non poffuntilK convenire, quae conveniunt verae Jg* monae àjafone Eedin*catae,uti ex dicendis eonftabir..
III.  Porrò /Emona quam Plinius in Pannonia coHocat, Sc de qua Ptolomaeus ait ; Inter Italiam PW.n&.z. <veròjubNorico Pannoni£ Herum ewitas Emona. Varie  caP- *f* quo ad Orthographiam feribitur à varijs , idquè
A 3                           fere
6               §. Iff Demmm ^Emon*.
fere vitio Amanuenfium , & Typographorum eo-rumque Corre&orum , quifaspeliteram literae fubftituere nihil penfi ha bent. Hinc videre licet in eodemPlinioimpreflbBafileae Anno i^cj.Emo-naûmpiici, (e) at vero in exemplari ibidem im-preito Anno 1549. Almona, per diphtongum (a?) . In Herodiano quo ufi funt Lazius,Cluverius,&: ali] legitur//<?wo«âGuinafpiratione : fed in editione ejufdem Herodiani, quam Annp 1493. Angelus Politiahus Fiorenti« edidit, legitur fimpliqter & truncate Èrnia. In Itinerarijs antiquis quorum fu-periore feculoin varijs Bibliothecis exernplaria repertafunt, ingens etiam deprehenditur in hoc nomine variatio. Cujus authorisfuerint ilia Itineraria paulò poft diçam. Anno 15:18, Itinerarium Antonini imprefium Venetijs uno in loco habeç Hennomacium\ in alio vero JEmonia. Idem Itinera-' rarium apudLazium, Cluyerium » Pyrkheimc-, rum,Peütingerum habet modo Hemonasmodq É-Ortel. in mona, imo &Hœmona. Abrahamus Ortelius id ob- , Synon. fervans, ait, Plinius habet JEmonam P arnioni* oppidum , &ALmoniam quoque inNoricusquod Julius Capi -tournis Hemqnam noe ai. Ptolom<sus Emonam Ifrbem ftatuit inter Italiani & Norìcum-, quam eandem effe puto cumMmonia P linij. Sic etiam legendum erit apud An-tpnium (quo loco HennomatHemioniaf &T Efennonia male habetur J hançque /kloletiw Clemona dicit ,<voca-ri : at cum Simlero potius credßm Çarniolia caput effe, quodhodieLaybach dicitur&c; Sic Ortelius , qui ad-oere potuiffet Hema, Hemonatium &c : Noneft proinde cur ex diverfitate orthographias & , nuenfium vitijs, arguamusdiveefitatemlocorum, fed haec omnia nomina conveniunt & referuntu-
nam
JEmona indicata Cap. I.                  7
nam eandemque Urbem JEponam inextremitate Pannoniae fub Norico iitam",vieinam Italia?, pro-ut earn defcribit Ptolomasus^ iri cujus antiquiflï-ma editione, quae apud me eft, pro ^Emona edam invenio Jlona* Eft haec editio Nicolai don-nis Ulmae facta. Anno. 1482,
Î V. Etymon hujus nomiriis smotta derivatur Ut exiftimo ab ^Emonia regione, fie dicta à vicino monte ümo, quem nolìro AÏbio & Bebijs monti-bus continuar! non dubitò,ut ex tabula IX. EUro-pasa Ptolomaei obfervaré licet. Et quia ex vEmo-nia , quae poftmodumàTheffaio Rege difta eft Theffaliä , originem traxit Jafon, Urbemquam eondidit in fine Partnonióe, ex termino fu,ae à Ponto navigarionis , 8c patria fàânomînari yoluerît iEmortâm j vel adjective /Emoniàm, quafì Colo-niam ^Emoniam. Quod vero in antiquis lapidi-bus & monumentisplèrunqueinveniatur Emona fine diphtongö, id errore Latomotum evenirle 'Crediderim. Hi quippé multoties erraffe deprer henduntur:unde obfervo in antiquo lapide P^ol-ttecis, quod alibi legitur folturegis, & rurfum./^'-<ve Cölug. pro wii)£ Conjugi. quibus fimiliàpaflÌrtl öccurtunt. De voce Henhomàcìum, five HetrìònA* ci%vî,ita fendo earn fbrmatam ex Hemonâj quafì diminutivum : tunc kilicet , quando a prillino fuo fplendore dejecta in parvum oppidum decre-verat poft Attilae vaftationem * idque colligo ex tempore, quo confcripta funt Itinerària , nempè declinante jam Romano Imperio, ut mox dicam: nequè enim hactenùs alibi legi; Hennomacìutnvél Hemonacìum quam apud Antonium, & folùm qui-dem in Veneto exemplari ; cum alia emendatiora habeantHemonam&Emonam.                 §. III.
t            §. 111. f^eterum Autbomm œtœ
De vetuftis Àuthoribus qui ornons,
& Nauportî meminerunt :
I.
^^"^^N ejufmodi quœftionibus magnae conili Ifll   fiderationis eftantiquitas authoritatis wm |||||  Se fcriptorum :   Unde recentioribus 9SLS3S  facile ndes habenda non eft, nifi yetu-ftiorum authoritatibus fulciant fua affetta , cum de antiqui s feri bunt.   Indogmatibus Ecclefiafti-cis , apud omnes major eft antiquiorum Patrum authoritas, quàm Doftorum recentium ; &: hi fua ferè vel evidenti ratione probare folent, vel tefti-monio veterum.    Quidnihoc ipfum locum ha-beat in Hiftoricis , ubi de antiquiflnnis , & jam quafi oblivione fepultis agitur ? Apud me certe in Geographia più s fidei habet Ptolomœus quàm Leander ; plus Strabo quàm Blondus , &c fimiles proximae aetatis.   Quare ut veritatem, quam af-fumpfi probandam extra terminos difputationis conftituam ; authorum, exquibus potiora de-promam argumenta , eetatem ac tempus, quo lcripferuntjlecìoribus ponam ob ocuios. Sunt au-temhi.
I I. Pompejus Trogus,qui floruitpaucis ante Christum natum annis, dittus à Plinio feverißimus auïïor. Hujus quidem opera nondum prodierunt, led extàt eorum Epitome contrafta à Juftino eleganti ftylo. Non meminit quidem Juftinus ümo-nae , fed navigationem Jafonis per Danubium, 8c Savum paucis perftringitjexqua etiam thefimaf-
fumptam
Mmona windkata Cap. I.                  9
fumptam probabo.    Pràetereo plures alios vetu-ftiffimos Scriptores, qui ejufdem navigàtionis mè-minerunt, fuis locis allegandi. f^ellejus Paterculus vixit circa annumChrifti vigefi-mum ; Sc NauportiGoloniae meminic in finePanno^ nia?, ut infra dicemus , cui magna fides habenda, cum fueritLegatus Tiberij ihPànnònia,utipfernet de fe narrât, Sc haud dubie Nauportum tranfierit.  strabo m, Strabo Amafenus circa Annum CHRISTI tri-  2* gefimum fcripfitfuamGeographiam, qui de fo ipfo profltetur.    Exponemus thm qua ipfi obivimus terra marique; tum de quibus aliorumfermonibus autfcripti» nobis fides eft faüa.    Ipfi obivimus wer jus occafum ab Armenia , ufque ad Etruri<e loca, èfc, Hic Sc navi-jgationem Jafonis, Sc fitum Nauporti cui Jïmona proxima fuit non uno in loco defcripfit.    Et fi ab Armenia in Hetruriam peregrinane eft,utique& Pannoniam attigit,autjproximas faltem Regiones. Cornelius Tacitus circa annum Chrifti centefimum Annales Schiftorias fcripfit,quantiis vir! meminit Sc ipfe Nauporti in finibus Pannoni?e, C. Plinius Cœcilius Secundus circa idem tempusAnno Chrifti centefimo decimoquinto univerfalenx. fcripfit Hiftoriam ex vetuftioribus combinatam , quos aliénât.   Hic non tantum Nauporto, fedSc ^Emonóe, certum locum Sc fitum defignat. Ptolomeus Alexandrinus floruit fub Caefare M.Aure-lio Anno Chrifti centefimo ottogefimo,quem Mar-tianus Heracleota appellat dirvinijfimum&fapientif-fimum.   Hic praeterquam quod limites ponatNorico , Pannonias, Iftriae, alijsque vicinis Regioni-bus, etiam Emonam, quo loco fteterit, oftendit. Berodianus Grascus fcriptor circa annum Chrifti
B                       ducen*
io           §. HL Feterum Autborum a t ai.
ducentefimum quinquagefimum, Hemonas difer-tis verbis meminit, nifi quod nonnihilaberret, earn in Italia; principio fitam fuifle exiftimans : nifi forte putaveritltaliae limitibus contineri,quid-quidfuo tempore Imperio Romano circa Alpes accefferat. ¦
Julius Capitolimi* circa Annum Chrifti ducentefi-mum nonagefimum expedidonem Maximini è Pannonia in Italiani recenfens ^Emonam Urbem nominat.
Pacatus Orator circa Annum Chrifti 390. floruit, & inPanegyrieoTheodofij/Emonam noftram piam ^Emonam appella vit.
Sozomenus Hermias vixit Anno Chrifti 440. Scftylö Grsecofui temporis Hiftoriam Ecclefiafticamferi-pfit, in qua etiam originem JEmonse tradidit ex vetuftioribus.
Zofimus item Graecus ejufdem temporis Hiftori-
eus de origine Hemonas mentionem fecit. \
Althkus Antoninus Iftèr Author Itinera ri j, quod é
pluribus protraftum Bibliotheeis prodijt fuperio-
re feculo, Sc creditum primo eft,effe Antonini Cas-
faris ,.fed Author debuit eilepofterior Antonino
Caefa-re, cum meminerit Canftantinopolis. Gafpar
Barth.iib.  Barthius conjecturât, asqualem fuine Symmachi
4;. Ad-     &Numatiani',q,uia&vo Theodofiano vixere circa
ver/, cap.  ^uniim Chrifti 390. Certe antiquior fuit Ifidoro ,
Gerard,     qui floruit Anno 63.0, Ghrifti, cum Ifidorus ipfe
Vo$Aib.i.  rrieminerit AntoniniHiftri,unde opinorfûifTena-
Lat.p.2.   tione Hiftrum velIftrianum.  Neque tarnen exifti-
foi. ÓQ2.    mes omnia Itineraria ad nunc Antoninum fpefta-
ifid m.     re> qUja non omnia fìbi corre fpondent. Verofimi-
'f.Slîbï' le eft poft jpfum alios defcripfiffe, & de fuo vel ad-
19-cio,                                                            ,       didifle?
smontiifìndicata Caput 1.               ti
«Hdiffe, vel nomina quidam imo tafle, & mutilata ¦edidiiTe, ut patet fi adinvicem conferantur variœ editiones Itinerariorum.  Aucfciora enim funt ali/s alia,  linde illud Venetum Arino Chrifti lyiS. im-preiïum unum ex pofterioribus; arbitrer,,. quod alius Author ab Antonino majori ex parte mutua-rum aliter,'quam incenera t defcripfit, multis no-minibus mutatis, quale eft illud Hennoma riunì, pro /Emona, quod fufpicor faftum circa Annum Chrifti f oo quando jam ./Emona è fuo fiorenti fta-tu decideratper Attilae vaftationem ; fi tarnen ali-quando in vetuftis Itinerariorum exemplaribus le-ftum eft Hennomacium, Scnonpotius Hemona , de quo du bito,quia illud tribuopotiùs errori Ama-fluenfis, quàm nomini Urbis,
Limites Norici & conterminarum Regionum.
. T verum ^Emonœ noftrae fitum defigne-
N mus,neceflârium eft prœcognofcere
limites Norici, fubquofitafuiflèfcri-
---------^ bitur à Ptolomceojitemque Pannonise
cujus civitas fuit, aliarumque conterminarum! Regionum. Et in primis illud certum eft Norico fuifle conterminam ab una parte Pannoniam, ab alia parteCarniam, 8c Japydiam, qua* à parte meridionali contingebat Iftriam,an vero Noricum at-tigeritlftriamimmediate, ficut contingebatPan-noniam & Garniam, mox conftabit.
II.   Norico affignat linges Ptolomœus his pto^W-> 5 2                          verbis: *fc«Ä .
12              §. IP, Limites Norici &c.
verbis : Noricum terminaturab occafu Oenofiwvio : à Septentrione Danubij parte,qua efiabOeno ufque ad Cetium montent. Hic primus & fecundus eft limes. Oenum fluvium, qui hodiéqueJiomen fervatnovi-mus : Cetius mons hodie vocatur initio Galen-berg proximo ad Viennam Auftriœ Sc praeterlaben-tem Danubium» cujus trattus protenfus ufque in Çtyriam inferiorem & confluentes Savi ac Saanaä ciuver.in ( ut Cluverio placet ) per partes nomina mutât, quod alijs quoque montibus accidit, & modo vocatur, HaikhenfoÜ, Mons Viennenfis, Khaünberg, Khaunegk, Thanberg, Frankhenfels, im ®efâat)i) / im $n;m&fp/£oc§ena(6en/ in ber pR&ffll I @c§nee6erg / in &er prcpn/ Semering, 2Crf^6erg/ £>arf&er<} / f)tóffcc» Laz. Mi- bct$/ ut vult Lazius î ubi non difpüto,an reftè haéc grauub.2. omnia jUga Cedo monti conjungat. Hlud certum eft traftum illum à montis Cetij principioCeleiam ufque Norico inclufum fuifle, cum inter Oppidä Norici edam Celeiam reponat Ptolomasuš»
III. Pergit vero idem Ptolomaeus : Ab'ortü
vero folis ipfo monte Cetio, & talis eft fitus tbtiuš
illius traclus à Principio Cetij ad ufque Celeiam s
quae omnibus nota eft in Styria inferiore. Propte-
reà rette ad mentem Ptolomaei defignat Jofephus
Molti, in  Moletjus in mappa montem Cetium in longum
Cofmogr.   protenfum, à Danubio amne ad Celeiam 8c ultra,
ptolo%   divifts.litteris majufculis AfONS CETIUS.
I VV   Iterum Ptolomaeus A merìdie vero parte
Pannani&fuperioris, qu&fub diSoefi monte.   Et quod
ine eß'fupra. Ifirìameo monte qui Carvancas appellator,
Bic quatuor oftendenda/unt.  i. Qux fit ilia pars
Panonias fuperioris; Norico à meridie contermina.
z* C4uisrfît ille mons diftus Carvancas. 3. Qui-
nam
jEmon£ vindicate Cap. 1.               rg
ham fuerint inquilini Carvancae eo tempore, quo fcripfit PtolomaeUš* 4.  cum fcribat monte Juper Jftriam, aniftria tunc immediate fuerit contermina Nörico. His bene eipenfis, conftabit, qui fuerint Veri limites Norici.   Ubi hotandum eft inter • Noricum & Iftriam ihterceflifle Carniam, Japy-diam,& partemPannoniae ; fed pro diverfitate tem-porum, diverfos fuifle limites tàm Norico, quàm Pannoniae, japydiae, Carniae, & Iftriae.   Nam heec divifio péndebàt, vel ab ipforum populorum fortuna, quâ fe lathis modo diffundebant, modo con-trahebant ; vel à RomänorUm arbitrio > qui fines finguliš praefcribëbant, poftquàm eas Regiones oecupavefant.    linde hon poflunt illi Regioni af-fignafi certi & ftabiles termini ; fed ad intelligen-dos Authofes, kinVeftìgahdam particularem ali* quam veritatem, temporis ratio nabenda eft, quo Author hic vel ille fcripfit.   Quaeftio hoftra procedat utrüm Emona fîta fuerit fub Norico in Pan-honia,& inter italiam&Noricùm» & ubinamejus" fìtus fuerit : quare attendi debet ad reliquarum Regionum defcriptiohem ejufdem Ptolomaei, 8ir ubi ipfe deficit,aliorum vicinaé astatis Authorum. tarn ad quatuor prœdifta punira.
V. Norici limitem meridionalem, quâ Pan-nonìae partem &; Carniam cöntingebat,putat Clu- Cluvtr. verius fie pofTe definiri :. Hinc porrò aliud montiuvL, Norice, f. j «gym, quöd a diSis confluentibus inter Savum &Saa-nam, abortii in otcafumad Sanœfontemprocurrit : inde y ero inter Samim è"Ùraimm ad Saut prìmum, dein jam Alpium Carnkarum, Norkarumque nominibus ad Nattfonis fontes, &c. Non male meo judicio, nifi quod monte CetioNoricosàCarnisfubmoveat,
B 3                             &
14              §. IF Limites N'orici, &c.
& Carnis nimis latum Regionis traftum affigliare videatur.    Ego ex Ptolomaeo Carnorum limites videor mihi elicere Tilauemptum flumen & Nati-fonem ; cui addereliceat edam Sontium,atquè ut plurimum fontem Timavi,cujus fitus eftinterSon-tjj fluenta &: Tergeftum.   Nam in defcriptione Ptolom.U,   Italiae cui Carniam attribuit Ptolomaeus ha?c ha-3> e. i.      'Dei : Carnorum pofl iufiexionem H adriaticifinus,intimus finus in quo eft Tilauemptifiwvìj ofiium.    Natifonis flu-minis oflia. Deinde polt nonnulla ; Carnorum mediterranea Forum Julium,Concordia, Aqiiilejaubì adverto, quod Camice limes non fuerit Tilauemptum flumen , led ultra Tilauemptum Romafinus fluvius ad Concordiam, alias non includere^: Concordiam Carniae ; confequenter etiam ab alia parte Natifo non terminaverit Carniam , fed hsec ulteriùs pro-cefierit adTimavum,quodcum fileatPtoIomEeus, fuppctias illj ferat Plinius , qui annis cirçiter. quinquaginr.a,ante Ptolomaeum fcripfit.   Hic di-. fertè , tametfi interpunftiones turbaverintAma-nuenfes, ut videatur duas Regiones confudifïe : PHn.lìi.3:  Sequitur decima Regio Italia Hadriatico mari appofita c'- ' 5        Fenetia, cujus fluDius Silis, Oppidum Altinum, flumen liquentia: Colonia Concordia iflumina & partus, Roma* tinummajusminusque.   Hascvidetur attribuire Veneria? , in quo diferepat à Ptolomaso, quod Concordiam attribuât Venetiœ,quàm Ptolomasus Car-nis adfcripfit  : nifi veliš poft vocem liquentia majufcuium punctum locare, ut coetera qua; fe-quuntur ad Carniam pertineant.   Pergit Plinius. Tilauemptum quo F arami* defluii : Alfa, Natifo cum Turro, prœfiuentes Aqiiilejam Coloni am XII. rallia pajjuumàmarifìtam : Carnoram b^c Regio : junftaque
im-
JEmona wmdkata Cap. L               15-
Japydum, amnis Timauus&c. Ecce à Tilauempto uf* que ad amnemTimavum collocat Carnos,ab am» ne vero Timavo ponit Japydes, quibus attribuit quae fequuntur : AmnisTimawuSiCafteüum nobilevino, Puccinum : Tergefiinus Sinus, Colonia Tergefie,ultra quam [ex milita paffuum Formio amnis t antiquus auttœ Italia terminus nunc vero Iflriœ. Ex his licet non pot fimus inter Noricum 8c Carniam certum acindu-bitatum limitem allignare, habemus tarnen hoc, quod inter. Iftriam & Noricum circa Adriaticum mare Japydes intercefferint, adeóque Iftri & Norici non fuerint (ibi immediate contermini. Jam vero ut Noricum à meridionali latere iéparemus à Pannonia, contiguorum Japydum fituseftinvefti-gandus.
VI. Ptolomaeus de japydibüs hullam facit mentione-m nifi obiter in defcriptione Illyridis ubi ait : Tenent autemProvinciam qui Iflri<e bareni Japy* Ptol.B.u des, quam procul vero fefe extenderint non expref- c*I7% fit. PofTumus autem eorum fitum colligere ex ï'pfometPtolomœOjfi attendamus fines praememo-ratos Carniae & addamus limitem Pannoniee j aC infuper alios authores in fubfidium advocemus. Ergo faltem ad Timavum fe extendêbant Garni, ut vidimus ex Ptolomaeo, poft quos à Timavo co-lebant Japydes ad Iftriam ufque, quia inquit Ifirix bareniJapydes. Sed quis Iftrice tunc limes Septen-trionalis ? Juxta Ptolomseum dicendum eft Terge-ftum, quia in defcriptione Itali» ait t Hißriaßmili-terpoßflexum intimi Adriatici Sinus Tergeflum Colonia, Formionis fluminis ofiia, &Tc. quae contrariami^ diftis ex Plinio,cui major habenda videtur fides,eo quod fcripferit in Italia habens rerum Romanarum
majo-
io               % IP. Limites Norici, &c.
.majorem notitiam, quàm Ptolomasus , quifcri-p fie Alexandria?,    Cym ergo ljmitem Iftrice po-fuerit Plinius Formionem âmnçm, idem fuerit etiam limes Japydum meridionalis, A Septentrio-ne quod fuerint conterminiPannoniae manifeftum eft, quia cum Nauportus eâ astate fuerit in Pan-Tacit.Ub.   nonia tefte Tacito ŠcVeJIejo, 8ç Albius mons fit m. Amd.    contiguus Nauporto, quem Japydes incoluerunt, VeUeiMb.  manifeftum evadit Japydes conterminos  fuifle Pannoniée,    An vero contermini fuerint etiam PUn.ub.3.  Norico, in dubium revocat Cluverius ad illa Plinij c-24'        verba ? A tergoCarnorum & Japydum qua fé feri magnus itauïb.i.  Ifter Rbatis'junguntur Norici ì minime.    A tergo qui-e. *9i        demjapydia erant, fedlqngius diffiti trans Sauum am-nem.    Verum advertere debuiflet Cluverius ad tempus, quo feribebat Plinius ; Et ad ejus roen-tem juxta ac coaevi Ptolomasi metiri limites Car-niae.   Licet enim initio Romani Imperij Carni à Tilauempto fluvio ad Formionem ufque habitave-rint, & eam ob rem Strabo Tergeftum appelìave-rit vicum Carnicum, Plinij tarnen & Ptolomcei astate mutati ruerunt limites, & Carni intra Tilau-emptum acSontium reftri&i erant,ut patet fi çon-feranturea,quaede ipfis habet tam Plinius, quam Ptolomeeus.   Cantera à parte Sontij Orientali oc-cupabantcjrca Timavum ufque Tergeftum Japydes & deinceps per Ocram ac Carvancam & Albumi diffundebantur : fupra Timavum vero ad SeptentrionemNorici magnamPriorisCarniae partem occupabant ; atquè adeò Norici proximè contermini erant Japydibus, ubi inter Sontium 8c Sa-vum diffufi erant, recuperatis antiquls fedibus. Hinc fupra Timavum hodieque extat Goritia fit
àNo-
'Aìtnóna winâkak Cap. I.                 17
à Norico difra.quafi Noricia, fi non fuit ipfa.vetus Noreja. Neque audiendus eft inhoc Cluverius, qui Norici limitem meridionalem à Celeja deducit adfontem Savi, inde adfontem Sontij, quia nullo fidejuffore id agit,ea folum ratione induclus,quod Savus à Plinio fcribatur fluere ex Alpibus Carni -cis, fed Alpibus manfitnomenetiamfiinde in planum dedufti fuerint Carnj.i Nam Scipfe fatetur Carnos initio fuiffe Alpinam gentem, Se ab Epito-matore Livij fie diftam, poftmodum à Romanis a^epifle partem Veneticje oras à Tilauempto <^ue ad Formionem amnem, ob quod Orofius eos appellavit, gentem fub radice Alpium fitam y quod ijgnum eft nova divi/ione Provinciarùm fa* Ga per Romanos,partem veteris Carnias Inalpinœ fuifie Norico attributam, & partem veteris Nori-eiPannonise. linde etiam Nauportum, quod Stra-bo Taurifcorum Coloniam fcripfit, feu quod idem eft Noricorum , idpofteà Tacitus & Vellejus in Pannonia rep.ofuerunt, Cceterum ego limitem Meridionalem Norici melius puto defignari à Celeja ufquead ripam Savi, ad quam exiftimoconti-nuatummontem Cetium»ubi hodiequè Caluaftet mons uno milliari Labaco diftans, 8c non abfimi-lis Cerio propèviennam fito , idem cum ilio no-men Germanicum retinet, di&us Calênberg : à quo deinde alia juga fe Caravancse maritant, feu Ocras, quasimodo appellator (Jramge&ürc}. Unde Grainburgum , Neomarkha & ceetera loca trans Savum nihil dubito ad Noricum pertinuiffe,etiam fi darem quod latus Occidentale Savi, & partem* lateris meridionalem accoluerint Carni, încîufo corum Regioni fonte Savi.     £t hoc ad mentem
C                        Piolo-
sfc              & ÎK Limites Norici, Sc.
Ftolomseî, quiexpreffëait : Quod inde eßfupra lßrt~ am eo monte qui Carvancas appellator. Eft limes No-ricinon immediatefüpra Iftriamvfedmediante Ja-pydi'a & Carnia. Quis vero Titmons Carvancas mox aperiendum ,, & tunc piene fatisfiet quaeftio-ni, quis fueritlimes meridionalis Norici. Interim ex hoc liquet, quae. Titilla pars Pannoniae Superio-ris Norico contermina, quoderatprimum quaefi-tum : eft videlicet ilia quae Ceïeja Tub montibus; protenditur ad ripam Savi p rope Labacumr& ultra ad montem Carvancam, Teu Oc ram, unde Te-quitur in exttemo limite veteris Pannonias fitum; effe Labacumy & Tub Noricoi.
VIT.  MonsOcranominatusStraboni &Pfc?-'
lomœoquis Tue rit, cumalij de eo Tilèant, ex his;
Sirabo.lib:- ipfis inveftigandus eftStrabo : Japydes quoque circa
4-           bac habitant locaxSOcra\hm-contermina efll Etatöbi :
idcm.n.7.- Qcra pars eß bumillimaAlpïum ab Kbœtia ad J apy des
ufque porrettarum.     Apudfapydesrurjum fe' attouunt
montes uocnnturquè Albi}. Similiters a Tergefio vico-
C'amico tranfitus eflperOcram adLugeampalüdem. Msec
. Strabo: ex quibus facile mentem ejus affequaris1
Ocram dici ilìucf montìum jugum , perquod ho-
die Goritia Ilabacum proficiïcimur.   Sed Ptölo-
nxasus his ejus finibus non contentus Ocram con-
tihuat'AJpibus Pénninis.   Nam deTcribens Rhae-
moi'omlu- tóse liatus; meridionale ait : Ateridtonaìewerò Alpium'
scapili, mvntòbusbihc'fupra\Italiota;extenfis¦> quarumqiueapud
Grajaš funt gradus babent 30 Se. quaautemadverfus'
Pœnas'Jam" jwctœprincipium Liciamnis, Sc. gradin te-
nmf$ï+ Sc. qiœf)eroadlOcrafuntmontemgradusha-
cim itali ^ 3 3* &k Arguir hoc loco Gluverius Ptolòmae-
~m.i,c.ìv, uTwetrorjsj, (^ìsàPmmnamm Alpium nomen inter Li-
'/Emina lAniicata Cap. J.                 19
eîfontem & Ocram montent, qui initium Carnorum agri k fine Rbtetorumfaciebat, in Khaticis Alpibusflatuit. linde ait Cluverius de Ptoïomaeo : Ùt in Çotijs atquh Graijs,fic etiam in, Penninis turpißmi erravi't. De hoe ego nullam Ptoïomaeo indico licem ; illud tarnen miror quod Ocram montem tam procul extende-rit, nifi fortèfti c fenfu s jß$e , quod Rhama m à me -ridie terminent Alpium montes, qui ujper i taliarn extenduntur, Scidqtiod de Ocra fupjungitaccî-piendumnon pro limite Rhaetiae, fed pro conti-nuatione limitïs extra fines Rhaetiae ; Puto ergo à Ptoïomaeo per accidens nominatum monterò O* 3çra,€pqupd çontinuetur Alpibus lUfs, quée funt li* mes Rhaetiae. Et hoc ex aliò loco Ptolòmaei often* <do : defcribens quippe Italiam ait : ASfptentflom* ptolm "*• bmautem terminatur Alpium jugi» qu<e Rbjeti#$mm- 3,c''* tient. Praterea Poems, é3" Ocra Ç5 Carufcarfio monti* bus quifub Noricojunt. Non ergo Ocra fub Rhetia, fed fub Norico. Initium ejus eft ad fines Alpium .Noricarum ,;Scyocatur;alioripmine Alpes Carni-cae, (£rainqe&önj à Germanis. Id colligo ex Plinio ubi ait : In Danubium defluit Drauus è Noricis SatfUS ex Àlpibus Carnicis, quae Alpes cum invicem conti? nuentur 5c protendantur ufque ad Nauportum & ultra in meridiem juxta & Occidentem, optimè divinat Cluyerius eundem montem pro diverüta- Cluver: te partiumdiverfa nomina fortitum eiTe ;; quam» ttai.ta.i, vis ipfc non exacte unam partem ab alia difcreve- c'ì2% rit, dubitans an non errayeritPtoIomaeus nominando Carufadium montem pro Carvanca : quin etiam haefitans ubi Tullum & Phlygadia montes in hoc terrarum fitu oftenderet, quorum Strabo straboltK nieminit fas verbis, cum de Alpibus agit : Alia *-
C 2                          bine
2o             §. If.'Limités'Sforici> Öfc. _
lUyrico funt obuèrfa,_ C5'Adria ,' «^ Apennimis moni jam ante diïïus, C7 Tuîlus ac Phlyoadia, & montesJuprU-findelicos, #v #«#/& Duras &f t Aïw«, /z %«e Complu-res impetuofi âmnèsirt Iflrum confluant. J apodes quoque circa bac habitant loca &c. Totum hune locum vi-tiatum exiftimat Cluverius & pro Duras & Clartés legendum Drawus&Sawus. Addkquè : Partesigi-tur Ocra eminentiores fuere Alpim, Tùllus&Phljga-dia montes.   Horum aut'em fingali qui hodiefint habendi, baud facile quifquam dixerit,nec equidem ego prafliterim. Haecille , quae tarnen utcunquè per conjecturant ab invicem diftinguere potuiffet.   Nam intra Car-* nicas & Noricas Alpes adhucTuirmedum Carnise, U TullminumIdriœ , & Phlitfch Carinthiae à vieillis jugis denominata primaevum referùrttnomen. Quare ego de monte Ocra fie ftatuerem.  Ut cum dicat tamStrâbo quàm Ptolomaeus Ocram à Rrrae--tia ad Japydes ufque extendi,idem mons'Ocra dî--catur Alpes Nforicae, ubi deftuitDravuš, Alpes Car-niae ubi effluit Savus, Tullus magis interius ubi Tullminum Idriee , Plilygadia in Norico ubi Phrlit-fchium. Deinde difrus eft Cafvanca, qua per fur-* periorem  Carniolam circa Radmonftorfium M Crainburgum curvatus à Septentrione in Meridiem fleftitur j qüoufqne Hyperlabaci triplex no-men fortiatur.:   Dicitur enim Ocra Straboni qua iter Labaco Gofitiam patet, cujus pars magis ardua nomen habet Alpiuni Juliarum : hiric dextra qua Garnos attingit Carvancœ nomen fervaverit > laeva.qua Iftrias obvertiturCarufadius,diCta fuerit, fefvatque adhuc hodie vetus nómèn Carfum vel Carfus V qua via- Tergefturn ducit.   Huiç conti-nuatur Orienten* vèrfus Albiušmons, adhuc ho*
Mmondv'indicata Cap. L                it
die fie appella tus , Germanis liibén, U in longnrru procurrens ufquè ad Bebiosmontes. Atqne hasc ad fupra propofitam fecundam quceltionem, quis fìcille mons diftus Ca^vancas, quem pro parte li- ' mitis Meridionalis Norico afßgnat Ptolomasus. Pergamüs adtertium quasfitu'rrl.
Vili. Quis Carvancarn montem ea parte qua meridiem refpicit & in Occidentem fertur fi-niul fortitus nomen Alpium Juliarum, & Carufadij ìftcoluerit tempore Ptolomsei, ex ijs facile confta-IMt, quae paulo ante num. 6. infinuata funt. Si enim titi ex Plinio retülimus japydes ufqué ad Ti-mavum fluvium extenfi fuerunt, & ab altera parte quod nunc oftendaiiî non tantum Iftriam fed & Li-burnice partem àmbiverint & per Albium montem utroque latere habitaverint, jam certuni erit Carvancum montem à Japydibus habitatum.Prae-ter dicta igïtur fuperiore numero. 6. hœc noftro in-fu'tuto deferviunt. VirgiliusTìmavum Japydibus âdfcripfit.*
•-   -- ''--   dèrem Àìpés & Norica fiquis            prg-s»
CaßeÜa in tumuli*s Ö'Japydis arvaTìmaVi.            eorß'
in qucE Scholiaftes Sërvius,primam modojapydiam in-greßifs, hujus efi fluvius Timavus.   Duplicem Japy-diam elicit Joannes Lucius exantiquis Scriptori-bus, unam maritimam Sc fub Alpinäm, alteram » Jnalpinam.     De prima Dion : cum de Augufto fcribit : Cœjar Japydes ipfebellopetìjt, quorum eos qui  mon,i$,' atra montes bauaprocul e mari babitabant, non omninò 49>. difficulté-/ in fuampoteflatem redegit : qui veri) montiunt, vertices, &utraquè latera incoleoànt, eos non fine maxi-ino labore perdomuit. Ecce Japydes Cifalpini, & In-  Appìan, in : /alpini: de Transalpinis difTertèAppianus:/^/« 7%. ¦   ¦*                            C 3                      Ir ansai-
22              %. IF. Drnites Narici &c.
Tratélpintgensvalida ac fera, bis intra "vigilitifer e unno* Romanos copias reputare. Clarifîimè Strabo fi tum Japydum defignans : ßti nampè funt Japydes in Al-bio monte, qui finis eft Alpium, admodumflito ,: at que lisine ad P annonios &Iftrum, bine ad Adriamporriguntur» Ex quo manifeftè confequîtur Carvaricam &Ça-rufaaium à Japydibus habitatum ; eosque ulte-rius a«i prientem per Alpium montema.b utroque y? Hatere fuifie conterminosLiburnia?& Pannoniœ, Atque adeò hodiernum Senofetz Adelfperg, Cir-&hniz, Laas, Oblack, Reiffniz,Gottfchee&alia vj-• cina loca omnia fuerunt Japydiee Jnclufa. Oppila quse recenlet Strabo Monçetium, Avendum* Arupium, Metulum, cujus meminit Appianus e llrbs diflra Terpo vel Terporum, ubinam fteterint diyinandum. Ego Metulum juxta defcriptioneni Appiani deprehendi proximè ad Oblakh in duo-bus collibus , quos modica vallis interfecat, ubi licet rudera nulla ampliùs extent, nomen tarnen pagi difti Metuie yetuftum refert nome«. In Laas ^¦erò fupra EcclefiamParochialem in colle exiftimo fui/Te Terponum quia locus yocatur Stari Tergid «ft vêtus Oppidum, forte cprruptè pro Stari Terp, Vifuntur adhuc ibi multae ruinas murorum, &f gemini lapides in quorum altero literae omnes ex t ri« îae funt labarum tarnen Romanum fculptum cer*. Siitur; in altero frafto media adhuc infcriptiole-gitur. De c ceteris nihil certi poflum ftatuere,
IX. Ex hoc jam patet adquartum quœfîtumi, Stdubiumex Ptolomaeo,an Iftria fuerit aliqua parìe contermina Norico. Videtur enim quod fie, cum dicat Ptolomasus Noricum terminar! eo monte qui Caruancasfupra lßriam, fedrefpondetur negative.
Mmona^indicataCap,I.$.IF.Lïmit.Norici,&c. 2$
gativè.   Licet enim Norïcum ufque ad montent, Carvancam extenfum fuerit, & licet concedere-Éur,-q;uodadhuc fub dubio eft, monterai Carvan-eam ufqueinlftriam protracïum, cum ibi potius €arufadij nomen habuerit, eft tarnen Carvanca; terminus excïufivus Norici, & extra Noricum ; 8c quia latë diffufus conftituiî integram Provinciali* àjapydibus habitatam,, non pofeft dici Iftriant, fuifle immediate Norico contermina m, fed mediate, mediantibus fcilicet Japydibus , & forte etiam Carnis ab una parte, ab alia vero Japydibus & Pannonibus.   Quae fané omninó ad mentem Plinij &¦ Ptolömaei• prihcipumGeogfapfifEeScripto-f um, aïterius Latini alterius Graêci in medium ad-dufta deprehendet; qui aiïïduâ lectione plüres au-tfiores evolverit, & demum Plinium cum Ptolo-maeocorttuïerit.    Quod fi quis cöntendat Carnos tempore Ptolomàui latius habitafle, quam ïpfe> Ptolömaeus infinüet, id non difïïculter admiferö, teductanonnihil pröpius ad Pannoniam Japydia Çifalpina Sc Inalpina, ut in fu m mis Alpibus Italiae terminus cortcedatur.; Sed neqüefie Iftria in médiate contermina Norico dici póterit, quin potiùs retraftior, quam fi inter earn & Noricum foli Ja-jfydés intercédant..   Cceterùm fi Japydes ( ut ego-exiftimó )'aetate Plinij &c Ptolömaei â Timavößer> Ocräm &Carufädiüm Albiosquè montes habita-bant, concedendüm erit ( licet tergiverfetùr Clu-veriuš ) partem Japydiae fuifle ädfc ripiani Italia?, & hinc forte Ptöfornaeüs föripfit : Iftria barmt-Japydes',. nulla poft'eäeörüm mentione fa&k-, quali' computarentur pro una Provincia feußegiönelta-' fia& cum Iftria, licet cflenf IHyrici.   <£uod necef-
9A          ¦ §? /• -Arg. ex Antìq. Geojjrapbis.
fario vide tur concedendum, ficuti Velie jus loquitur fumrna Alpium juga .( nempe Juliarum. ) Italiani terminabant, quse utique per Ocram Sc Ca.* rufadium Albariumque diffufi Japydes incolebant, iriOccidentem.adTimavum ufquè prptenfi , ir» Qrientem vero ad inferiorem Pannoniam , uti fu* pra oflenfum,
CAPUTH
iÊmonam veterem effe hodiernarn La» bacum folidisargumentis oitenditur.
§. i, Argumenta ex antiquis Geographis»
i.
Rimus occurrit Strabo, qui licet ^Emo* ns mentionem non fecerit, Naupor-tum tarnen, de quo par cum /Emona-. quaftioeft, nonfemelnominavit. Hic Strafotto* ergo de Nauporto Colonia haec habet : Ocra 'verb 4t           bumillima prorfus alpium pars e fi, ubi C amis adjungitur,
qua ex Aquileia onera plaufiris ad Pattiportum (fìcenim appellant) deuebuntur -.fladìanon ultra CCCC. iterefi*. Inde per fiwvios ad Iflrum ufquè i/eäähtur, locaque buie vicina. Per quos vero fluvios vehàntur onera inox fubjungit. Pamportmenìmamnis ex Illyrijs naviga* bilis defertur : intrat àutemSarvumj.it facile infegefianum Oram, & Pannoniam, &T Taurifcos delabatur. Si tu m Aquileja? feimus, fitum & fluxum Savi feimus : O-ctaquae fît explicuimus,ergoiteroftendendum eft
JEmona. "VindicataCap.il.            ¦  25
ab Aquileja per Ocrarn donee perveniatur ad fiu-vium navigabilem ex Illyricis defçendentem,Sc fe-fe in Savum exonerantem, cui appofita fit Colonia cjufdem nominis. Et talis fluvius eft Labacus, qui in Savum fe exonérât, oriturquè in Illyricis , quia. Japydia accenfebatur olim Illyrico, ad cujus origi-nem extat hodiequè Oppidum cognpmine Ober-laybach, feu Hyperlabacum , ad quod merces ex Italia, & olim ab Aquileja, cùm floreret, onera plauftris devehebantur, & adhuc devehuntur ; ergo Nauportus vetus Taurifcorum Colonia,&c ejuf-dem nominis earn alluens fluvius Nauportus, eft Hyperlabacum Oppidum , Sc Labacus fluvius. Qjiodveròapud Strabonem legatur Pamportus, id dottiores attribuunt errori amanuenfis. Nam de eadem Colonia alibi idem Strabo : Poft promonto- Strabo Hb. rium ex Âquileja confcendentihus Nauportumftadiafunt 7' CCCL. ad quam Rbed£ perducuntur. EaweròeftTau-rifcorum Colonia : quanquam nonnulli quingenta effe di-cant. Promontorium iüudqwedam eft Alpium parshu-mïliima, qua ex Rbtetia ufque ad Japydes porriguntur. Hincmontana attoüitur denuò ad Japydes Regio, quam, Alpiam wocant. Pariterè Teraeftapago C amico trans-tmffio eft per Promontorium ad Paludem nomine Lugeum* Nauportoproximus eftflwvius Corcoras, qui onera exci-pit. Hicfanè Sabon intrat,Jabusque in Drabon ingredi-tur : bic <verò in Noaron penes Segeftam. Hinc Noarut augetur accepto Colapt, qui ex Amo monte ftuens per Japydes Danubìum illabitur adScordifcos. Ita Strabo ex vèrfione Guarini Veronenfis : & fere eodem modo paucis verbis mutatis re%entior Interpres apud Cluverium , qui locum depravatum conatur refti-tuere,   Illud hoc loco cum iplo notare fufficiat î
D                         erraffe
26           %. I. Arg. ex Antiq. Geographie.
^¦fveu i   erraffe nonnihilhîc Strabonem, quia neque Saruns.
c, 32.        in Drauum influii, neque Draruus in Noarum : qui in re-rum natura nullus efl. In Sievum Çolapisincidit ad Se-feflicam Infulam, & Seoeflam fiveSifciam oppidum, quod odie Sißekdicitur : ipß Saum ad Taurunum oppidum in Danubium delabitur.    Quapropter reSimfupra libro If. merces ait webkulis ab Aquile j a per Ocrammontem. Nauportum deferri, inde Kauporto ac Savo.flutnimbuA Segeflicam&c. Notât etiam alibi Sc meritoPampor-to Sc Nauporto, legendumeffeNauporto ; Se fie legitur etiam apud Plinium aliosque Authores, ut videbimus.   Interim ex hac licet nonnihil corru-ptaNauporti fitus defcriptione habetur Naupor-tum vetus fuifle ubi nunc eft Hyperlabacum, vici-num Japydice, ad quod non tantum Aquileja, fed & Tergefto adhuc hodie merces tranvehuntur per Ocram promontorium,itinere circiter CCCC. ita-diorum, vel'ut alio loco melius dicitftadiorum D. tot quippe fere.ftadia elicies ex LXIÏ.  M. P. quae Aquileja Nauportum numerat Antoninus, fi ofto ftadia pro unomilliari Romano, Sc rurfum pro uno milliariGerma,nico quatuor milüariaRomana com-putaveris.Et certe HyperlabacoAquilejam fi persia, quîndecim circiterGermanica milliaria cum d7mÌdÌQ,numerabis,quae per quatuor moltiplicata reddunt LXIf. millia pafTuum Romanorum, & fi ha?,c per odio multiplices,habebis CCCCXCVI.fta-dia,feu quafi D.ftadia. Quod vero ftadium unum veteres cornputaverintpro centum vigintiquinq; fl2dlH2e. E#ffifru>s ' & otto ftadia pro mille paffibus, habes rod.Polyi)  aPu^ Pünium , HerodotCj, Polybium , Gellium, Sc Cell. ap.     alios :.quae tarnen non poffunt adeò exaflè definiri GerTik  fy'MÔmWj «t«on plus minus alieubi deeffe vel
i.Proam                                                                            ^bun,-
¦ JEmonaDindicata Cap. IL               27
abundare videatur, uti apud omnes nationes in confeflbeft, qua;.variéfua miJliaria determinant, utfaepè unum altero dimidia ex parte fit longius. Hinc Strabo intelligendus eftadftruere fpatium verofimile, non accurate obfervatum. ubi lib. 7. ponitCCCL. ftadia. Iegendum eft CGC CL, quia addit, velut alijs placet D. ftadia,
11, Ex his jam confido primum argumentum, Juxta defcriptionem Strabonis Nauportum velNauportus Colonia cum fluvio ejufdem Hominis (ita fuit verfus Pannoniam , qua Savo influit Nauportus fluvius, fed proximè ad Labacum uni-jco nempe milliari infra Labacum fluvius Labacus Savum influit, isquè ex Illyricis mohtibus, feu monte Albio (ut Strabo defcribit ) originemtrahit, nee alius fimilis fluvius affignari poteft vicini-òr Oçrae monti, ergo Labacus hodiernus eft Nauportus veterum, ü Hyperlabacum hodiernum eft Nauportum antiquorum ad quod merces in; Sa-vum invehendae vehiculis devehebantur, prout ?adhuc hodie deyehuntur, At quid hoc ad jEmo-nam?multumfanè 5 quia limona omnium con-fçnfulocari debet prope Nauportum , & locatur abantiquis inter Nauportum Coloniam 8c Savum fluvium , qui fitus eft hodiernœ Civitatis Labaci : igiturextra controverfiam efle debet, jEmonam veterum nufpiam alibi locorum ftetifle, quàm ubi modo ftat Labacum Metropolis Carnioliœ.
11 f.   Alter vetuftus Geographus eft Plinius,' t qui non folum.*£monam nominal, fed etiam Nauportum fluvium Savo confluentem deftgnat : Hie ergo ait : Ad Septintriones F'armonia wergit ( nempè  Plin.ub.3. poft Dalmatian! & Illy ricum ) finiturinde Danubio. cap'2Jt
D 2                             In
2 S             §. /. Arg. ex Antiq. Geographie.
In e a Colonia JEmona, Sifeia. Amnes e lari &nauiga-biles in Danubìumfluunt.   Dravus è Noricis -violen-tior, Sa<vus ex Alpibus Carnicisplacidior.    Et alio loco in rem noftram.   Jfiriam cognominatam tradunt a flumine Jflroin Adriam effluente, eidemquè Iflro ex ad^ werfo Padi fauces, contrario eorum percnffu mari inter je-Ho dulcefcente, plerique dixerefalfò, & Nepos Cornelius etiam Padi accola. Nuttus enim ex Danubio amnis in mare Adriaticum effunditur. Deceptos credo, quoniam Argo narou flumine in mare Adriaticum defeendit, nonpro-culTergefie, nee jam confiât quo flumine. Humeri* tra-<veïiam Alpes diligentiores tradunt.  Subijffe autem Iflro, dein Sa<vo, dein pTauporto, cui nomen exea caufa eft, inter JEmonam Alpesque exorienti.  Hic ordinem nar-rationis nonnihil interturbat Plinius, ut fere folet iuâ brevitate obfcurior , nihilominùs fi bene ad-vertas haec adftruit ; Iftriam ab Iftro flumine in Adriam effluente nominatam plerique veteres di-xeruntjfed hoc eft falfum. 2. dixerunt etiamlftrum illum fuifïe ex adverfoPadi,Sc hoc etiam eft falfum.
3. Nepoš Cornelius, qui hoc putabat, licet cum fuerit Padi accola feire debuiffet, erravit.
4.   Nullus amnis ex Danubio in Adriaticum mare fluit.
?. Deeepti funt, qui illud fenferont, quia Argo navis , quae perlftrum delata eft dicitur flumine aliquo in mare Adriaticum defeendifle.
6,  Non tarnen confiât quo flumine.
7.  Diligentiores fcrutatores hujus navigation nis, tradunt quodhumeris traveda fit per Alpes, ppftquam
.-,                     8. Subi}t( five afeendit à Pònto) Iftrum dein
Savum dein Nauportum flurnen,   sì j •/                                            I                             9. Qui
1

JEmonaruindicata Cap.I.               29
9. Qui Nauportus oritur inter Alpes Sc /Emo-nam, Sc nomen habet ab ilia navi, quae ibi in por-tu conftitk.
IV. In hac narratione, quae novem propofi-tiones continet fupponit Plinius , quod alij exa-ftius fcripferunt, quod Argonavis adverfis flumi-nibus afcenderit five fubierit è Ponto primurrL. Iftrum five Danubium, deinde Savum , Sc demum Nauportum : imo id expreffè affirmât, fub dubio vero ait, quod aliquo flumine poft Alpes fupera-tas defeenderit in mare Adriaticum , uti ex brevi hac narratione colligitur : fed fatetur fe nefeire quo flumine defeenderit.  Examinemus nunc fin-gulas propofitiones. Primam, fecundam,tertiam, Se quartam velut fole meridiano clariorem nullus hodieetiam Adverfariorum defender, licet aliqui antiqui Sc inter eos CorneliusNepos eas veras effe cehfuerint.     (Quinta eft difputationis materia, utrùm Argo navis poll Alpes fuperatas impofita fueritalicui flumini ? Affirmant Sozomenus, Caf-fiodorus five collector Hiftoriae Tripartita?,Frecul-phus , & illi qui erronee putarunt Iftrum in mare Adriaticum exonerari Sozomeni verba funt : Opera incolàrum adjuti Argo navim C CCC. circiter fladia per terram machina quadam traffam deduxerunt in Aquilini flmjium, quiin Eridanum influii ; Eridanus autemjn mare Italicum exit.   Hoc factum refert Sozomenus poft conditam ^Emonam fequenti aeftate.  Sed vel ipfisfluviorum nominibus error deprehenditur, nullus quippe fluvius diftus Aquilis in rerum natura , qui prope Alpes currat vel Eridanum influât, alio nomine Padum dictum.    Martialis pii-tat Argo navim Timavo impofitam defluxiffe m
D 3                      Adria-

Sozom.llb i.c.o.Hiß. Tripartii* i. c. 7. Freculpb*
To. 2. m
4.C.2/.
30            §. I. Arg. ex Antic}. Gepgraphis.
Adriatioim mare , undecanit de Polluce Jafpnis comité : MarUaL                   £t fu Ledœofelix Aquileja Timavo
ltb%'.        -,           ; -Ebe ublfexenas Cyllarus baufit aquas.
Leda erat Caitoris Sc Pòllucis mater, Cyllarus vere» equus Pòllucis, ut & Virgilius canebat : Virg.Ub.3.              Talis AmycUi domitus Pòllucis habenis
Ceors-                  Cyllarus.
Ad quern locum Phylargyrus Commentator. Jean* tbumdicit C5" CyUarum equos,. quos NeptunusJunohi de-dit, ilk Cafiori & Pollaci, ut Poèta Grœculifabulantur, Alij per Hiftrum fluvium Argo navim defcendiffe Stràbolìb. in Adriam afferuerunt de quibus Strapo. Quidam 2'            etiam bonam Iflri partem adijerfo fiuminefubveffumja-
fonem cum fuis tradunt; nonnuuiujquein H adriam, igno-rationefcilicet locorum deceptL Alij etiam Hiftrum quen* damflwvium ex magno Hjftro ortum in Adriam influere ajunt, &c. Negant vero per aliquem flu vjum ultra Tußiftus lib Alpes in mare deduftam Argo navim, Juftinus, $2.           cujus verba îunv.Quiut aPonto intwverunt Hißrum,
alueoSavifluminis penitus inveUi meßgia Argonauta-rum infequentes naves fuas bumeris per fuga montium^uj-
Žolbn fib.  ^e tiÛitty* H adriatici maris iranfiulerunt.    Cui con-f,    '-     fentit Zofimus Argo macbinisimpofitâperqueftadiûm CCCC. Jpatium ufquè ad mare per tratta Thejjalorum lìt-Cluver.     toribusadpulerunt : Ad quern locum monet Cluve-itd. Ani.   rius : TbeffalìautemapudZofimum inteüigendi,qui Spi^ Hb,i.c.3i, nm &]{aqjennam condiderunt, babitaruntque apudPadi oftia, &c. Ex quibus ìaltem elicitur dubium effe an inter Naüportum & Adriaticum mare alicui cumini fuerit impoiita Argonavis : nullum.vero dubium effe quod ufq; ad Nauportü perdura fue-ric.Et quod poilNauportumad mareintercefferint
circiter
JEtnona ^indicata Cap. II.               31
circiter D.ftadia. Porrò festa Plinij propofitio bene advertenda eft : quod dicat, Nee jam confiat quo flu-mine. Unde etiamfi verum eflet,quod Argo poft Alpes alicui flumini fuerit impofita,non conftaret tarnen ex mente Plinij cuinam flumini poft Alpium tranfeenfum innataffet : confequenter non pofTe dici,quod ille fluvius poft Alpes fuerit Nauportus, turn quia quod Nauportum ex Savo fubierit con-ftabat Plinio, tum quia dicit Phnius Nauportum fubijfie, id eft adverfo flumine afcendifle, non vero in mare defcendifle. Turn quia Nauportus non eft poft Alpes, fed ante Alpes. Septima Plinij propofitio eft, quod dilïgentiores Scriptores tradide-rint Argonavim humeris trave&am per Alpes. Id humänis viribus impoflibile indicavit Lazius,quia Laz.Com-fcilicet verba Plinij nimis matérialité? accepit, & men't.Reip ruftico ut ita dicam fenfu. Non enim opus erat in- *?*• "' ^ tegram navim transferre , fed compagibus fohl-             *
tarn Sc rurfum alio loco eadem arte, qua prirmim fa&a fuerat compaginandam, cum interefTet expedition! Argus primus ejus navis fabricator. Vel certe moralis translatio intelligi poteft, quodna-vem primam ad Nauportum reliquerit, Scad maris Adriatici littus novam fabricaverit. Quid vero opus fabulas veterum novis fabulfs augere , utfacit Lazius, qui ait : cumadfontemLabaci, quieft ad LabacumfuperiuS afcendijftntfuperato monte- & nemo-re lftriamdefpeÏÏabant ycumque in radice alìorumfiwvio-rumfontes, utFormìonis ac Frigidi confideraßnt, quiuf-que admare ducerent, &fc. arte bac labore ìmprobo mon- ' temfiètusexcaijabant, atquèìtafubmonte, ianquam perfpecumprofundumac lateduc'mtemnarvem in loricati &c.perduxerunt.Hoc petim locorunrmultò minu^
pof-
¦
3 2            %.LArg.ex Âritiq. Geqgrapbis.
j   poffibile videtur , quam per montes transferrer na vem. Sed inquit JLazius : Suprafontem Labaci ubi nanus incipit, quod in Iftriam ducit, unius magni miniarti (patio fpecus efi in [copulo ampliffimus, qui admedìum milliareujque hominem adlucernam ducit, & fubindek tnultìs tentatus eß} qui in Iftriam ufquèfub terra perue-nißeni, fi prpjcaturigine rivorum, qui iflic ex jpecu in Iftriam defluunt, potuijfent.    Penetrare vero banc exca-wationem anfer docuit in jpecu ubi incipiunt jcaturighies , depofitus, qui notando baud proculab Adelfpergp caßro, in folum Ifiria egrejfus eft.   De fp e e u qu as na rra t vera funt, & hodie videri poflunt.   Verum ad illiusT* fpecus fcaturiginem à Labaci   fluvij fonte five Nauporti origine magnum fpatium interjectum.» eft ,  quomodo ergo ad illam fpecum pervenite Argonavis? An ftatim à fonte Nauporti excavatio illa laboriofa incepit ? & ubi illius vel modicum veftigium ? Admitto poft Nauportum ab altera montis parte fluvium Frigidum five Vipacum e-* rumpere,quem ex fitulociconje&amus abeodem. fonte cum Labaco feuNauporto nafei, qui deinde per Vipaçenfeni agrum decurrens tandem Sontip mifeetur, & in mare delabitur. Admitto etiam ab hoc monte alium fluvium erumpere quem voca-7 mus Alben Latini Formionem dixerunt, Itali Ri, {anoappellant, qui Adelfpergum praeterlabitur , fed procul valdè à Nauporto, uterque tarnen navi-gabilis tunc efiepotuit, «k deportare Argo navim, in Adriaticum mare, interim manet difficilitasr* quomodo à fonte Nauporti per montem faxis hor-ridum translata fit.   Si dicas novam navim fabri-catam poft montem tranfeenfum, dicam ego cre-dibilius eJTe quod novam fibi navim Jafon fabrica-
verit
Mmma windicata Cap. lì.               33
verit ad littus maris.   Nequè enim illi fluvij Frìgi-dus Sc Formio ftatim initio tales funt, quales Da-nubius, Savus, Se Labacus, ut navem mari Adriatico transmittendo parem transferre poflînt. Haec incidentes Et manet adhuc verum , quodajebat Plinius, non conftare quo flurnine Argonavis ire* mare defcenderit : imo non conftare an aliquo flu-mine. Ottava Plinij propofitio eft quae ordine nar-rationis naturali praemitti debuiffet. Subi j i autem Jflro dein Savo, dein Nauporto. Sc tum demum fub-dit : Humeris traveüam Alpes.    Exhacindicatur continuatio trium fluviorum navigabiliumufquè ad Alpium Juliarum radices.    Et quia non eft dif-ficultas de Iftro feu Danubio, néque de Savo , qui nomina adhuc retinent, de Nauporto probatur quodnonfit alius quàm fluvius Labacus : quia hic contjnuatur Savo, Sc in ilium fé exonérât,Sc eft navigabilis ultro citróq;^ multo magîsquam Iftet Sc Savus. 2, quia nullus alius fluvius oftendi poteft in Savum prolabens, cujus fons propinquior fit radicibus Alpium Juliarum , quàm Labacus. 3. quia Nauportus fluvius fuit vicinus Nauporto Co-loniae prius Taurifcorum, pofteà Pannonum, & ex defçriptione limitum,ut fupra dictum , Hyperla-bacum hodiernum , quod vetus effe Nauportum afferimus, fitum eft in fine veteris Pannoniae, igi-tur citra dubium hodiernus fluvius Labacus , eft vetus Nauportus. 4. quia Strabo difertè teftatur ilium Savoinfluere, licet errore amanuenfis mo-do Pamportum, modo Nauportum nominet. Nona deniquè propofitio Plinij : Nauportus oritur inter Mmonam& Alpes. Plane evincitPlinium collocare Nauportum prope limitem Pannoniae, Se non pro-cul inde ^£monam conftituere. Cum ergo nufpiam
E                               ali-
34           §. /. Arg. est Antìq. Geography..
alibi in limite PannoniasoftendipofTìt flnvius Sa-, vum illabens, vicinus Alpibus , & ortum habens propè Alpes, praeter unum Labacum , dicendum eft hodiernum fluvium Labacum effe veterem , Nauportum & vicinam eiVEmonam effeLabacum: talem quippe fitum habet fons Labaci cum fit inter Alpes Sc Labacum urbem. Quae omnia clarius exfequentibus elucefcent.
V. Tertius antiquus Geographus pro nobis fententiam ferens eft Ptolomasus Pelufiota dicìus Alexandrinus, quia fcripfit 8c obfervationes fecit Alexandria?. Hie licet Nauporti non meminerit, proprium tarnen Jìmonseaffignat locum , ubi ait in fine Pannonias fuperioris poft enumera tas reli-Ptol.iib.2. quas llrbes, inter Italiani <verò fub Norico Pannonidt *¦'*• iterum civita» Emona. Quali diceret in limi ti bus Italia? & Pannonia? fub Norico, Pannonia? nihilomì-nùs Givitas ^Emona : vel :in limitibus Itali«,Pannonia?, & Norici, quafi inangulo trium Provincia-rum fita & omnibus contermina. Undc verfio Donni-Nicolai fie refert prsefata verba : Intimité Italia fub Norico iterum Pannonte civitas JHona. Talis autem eft fitus Labaci. Quia fi Italiani refpicias, earn habet Labacum à Meridie fibi vicinam, quia noctis dimidiae navigatione ad Alpes praevenitur Julias, au t faltem earum radices ubi Hyperlaba-cum feu Nauportum fitum eft. Si Noricum refpicias proximi ad-Labacum montes occidentales , quos intra horam facile accefieris, funt limes Orientalis Norici, montes fcilicet Camici feu Carvan-ca. Si Pannoniam refpicias haec à Meridie adhue paulo ultraHyperlabacum Ptolomœi astate pro-tendebatur9 ad Orientem vero mfra Labacum exte nfa
JEmona inndicata Cap. II.                35-
tenfa fuit in longum.   Ergo idem fitus eft Labari modo, qui olim fuit ^Emonae.  Firmat hoc Zofi-mus,cum Alarici Regis tranfitum ex Epiro in fines Pannoniee fuperioris,8cdeinde in Noricum deferi-bit. KeliSis Epiris ,& angußijs9 quœ è P armonia tran-  Zofm'li fiium adf^enetos impedìunt,fuperatk apud Hemonam ca-fira locavit, qu£ Ùrbs inter Pannoniam Juperiorem é7 Noricum [ita eß.   Ecce poft anguftias ( id eft Alpes Julias fita eft Hemona inter Pannoniam fuperio-rem& Noricum : quali fitu cernitur hodie Laba-cum. Ubi obfervare licet lapfum Cluverij, qui ait: Falfum effe quod ait Zofimus Alarkumfuperatis angufiijs Cluver. qii£ tranfitum è Pannonia inf^enetiam arcenß,tande apud ^ntl'c1** Hemona confediJJe,quippe bœc primum erat tranfeunda an* tequam adanoufiim}id eß Alpiumjuîiarum tranfitum per-wenïretur. Obferrare debuifîet Cluverius iter Alarici non immédiates Pannonia,fed ex Epiro fufee-ptum.   Quare profecìus ex Epiro tranfivit Macedonian^ Dalmatiam,Liburniam, 8cjapydiam relira adlcEvam Iftriaper montes Carufadium & Al-bium, ubi Japydes erant iter fecit,qui ipfi montes cum Alpibus Julijs conjunfti anguftias efficiunt & tranfitum ad Venetos impediunt : poft quos circuiti! fatto Hemonam venit ibiquè confedit. Hemona progreffus acceffit ad Noricum per Alpes Carnicas quibus conjunftce Alpes Noricae,ingref-fus eft Italiam novo circuitu,non per Julias Alpes, fedfupraperPontebam, qua via etiam fubindèu-timur Ldbaco proficifeentes in Forum Julium,non tantum per Alpes Julias : Nihil ergo in hoc erra-vit Zofimus defcribens iter Alariçi femper ambigui quo fe converteret.
V U Et quia de fitu ^Emonae folum cum Iftris
£2                           feu
jd          §. /. Arg. ex Antiq. Geograplìis.
feu Iftrianis ( ut eos hodie nominamus ) contro* verfia eft, qui^Emonam voluntin fua Iftria collocare ad ripam fluminis Quieti, qui fere mediam fecat Iftriam, 5c propinquior eft Pol«, quàm Alpi-bus, uti obfervare licet ex omnibus mappis Geo-graphicis,ex eodemPtolomaeo clarè oftendo /Emo-nam in Iftria nullam unquam fùiffe.    Et primo quidemaccipiomappas Veteres abipfoutexifti-matur Ptolomaeo formatas , quae fere omnes ad amuffim fibi correfpondent,quoad dèfignationem fluviorum&montium licet nonnihil difcrepent in locorum difpofitione, quia nonnulla nomina à Re-centioribus fUnt adjefta. Infpiciantur ergo Map-pae Se Tabula Europèe.  Quinta apud Ptolomaeum; editionis Venetae authore Jofepho Moletio Anno 1564. Rurfunt editionis Coionienfis authore Jo* Antonio Magino;Anno 1597., Item Jofephi Rofac-eìfeditionis Venetae Anno 15-99.    Praeterea vetu-ftìores Nicolai Donnis editionis Utinenfis Anno 1482. Item Petri Freulander manufcripta, quasr1 ad manum habeo.,   In his omnibus obfervabitur, quod à Septentrione in Meridiem,âMeridie inOc-cafum defignetur tra&us continuus montium* quorum initio ponitur Juliobona , quae eft Vienna prima loco fuperioris Pannoniae nominata à Pto-lomaso : in fine anguli qua fe montes illi fteftunt in Meridiem & Occidentem notatur fub radicibus Emona :]proxima adhuncverfus Orientem cumu. modica flexione ad Septentrionem ponitur Peto-vium.   Infra ^monam ponitur mons Carvancas,, meridie^obrerfus, & penes eum Mons Albanus , itautà parteSeptentrion ali horum montium fi^ gneturAmona- Deinde ultra illos montes ad meridiem
JEmona ^indicata Cap. II.               37
ridiem notaturPeninfula finus Adriatici in qua unicum nomen Scriptum legitur Pola, ut colligaturj itlaPeninfulalftriam repraefentare : & fub monte Albano verfus Orientem notato fcriptum legitur Japydes. Atque hoc faltem ex Mappis habetur , quod inter <£monam &totam Iftriam intercédant toti Carvancas & Albius mons. Ergo ,/Emona.» non fpeftat ad Iflriam , fed ad Pannoniam fu-periorem , cum paulò fupra nomen jEmonae majufculis ad fcriptum legitur PANNONIA SUPERIOR. Hoc vel ccecutiens videat. Sed dimmittamus mappas. Examinetur textus Ptolo-iricei. De ,Emona jam retulimus , quodPtoIo-maeus in defcriptione Pannoniae fuperioris cum Civitates enumerare vult,jncipiat à Danubio, qui eft limes Septentrionalis Pannoniae fuperioris ,"& ponat primo loco Juliobonam, quam alij Vindobo-nam &: Vindomanam nominant,eftquè Vienna Au-ftriae caput : progredì tur deine ad alia loca, & poliremo omnium nominat Pmtorium, Ai]agnianam9 quorum Magnianam divinent alij, Praetorium vero eft Praetorium Latobicorum , quos circa Laba-eum fuiffe oftendunt tabulae Antonini, Se ipfe Pto« lòmaeus dicit allegato loco : Tenent autem Pr&vin-ciam fid eft Pannoniae fuperioris ) aporie Septentrion naliÀzalu aAIeridicverò Lat obici fub Norico.. linde ego ex diftantia locorum in Antonino Praetorium Latobicorum colloco circa Rudolphs wertum, ubi adhuc paulò infra oftenduntur vetuftas Civitatis: rudera, qua iter eft ad S. Bartholomaeumin Cam-pertribus, ut vocant. Poft Praetorium &: Magnianam nominatam ponit Ptolomasus : Inter Italiani weròfub Norico Pannoni£Herum ci<vit as Emona, quafii
£j                            d»-
3 8            §. /. Arg. (K Antiq. Gepgraphis.
diceret ultima à parte Meridionali Pannoniae fu-perioris Civitas Emona fub Norico, uti & Latobici populi fub Norico, Pannoniae fuperioris inquilini, quos idcirco Moletius fub /Emona ante montern Albanum defignavit in fua mappa. Ergo ex mente Ptolomcci /Emona ßta fuit in finibus Pannoniae fuperioris contermina Norico ab una parte, ab alia vero Alpibus Julijs, quas Japydes tunc infide-bant,hinc per Albanum verfusOrientemporre&i, inde ad Adriam pertinentes ut fupra diximus : ergo /Emona vera non fuit in Iftria , ne quidem in ejus finibus, multò minus in meditullio.
VU. Infpiciamusulterius apud Ptolomasitm defcriptionem Iftriae , &videbimus , quodPtoîo-maeus nullam ibi agnoverit /Emonam, nullam M-moniam.   In defcriptione Italiae ad quam eo tem-Ptol.lib.i.   pore fpe&abat IftriaPtolomaeushaec habet : Hi-er,      ' ßriafimiliterpoflfiexum intimi Hadriatici fìnta Terge-ßum Colonia, Formionü flum'mis ofiia, Parentium, Pola, NefaÏÏum. Arfiafiumen finis Italia.    Haec maritima Iftriae ora. SubjungitPtolomaeus : Civitates antem funt mediterrànea Hißria quidem Pucinum, Piquen-tum,Ah)um.    Supple ex Plinio quod Ptolomaeus omifit inter maritima JEgyda hodie Juftinopolim , quam ideò forte praeterijc ,-quia habitabatur tunc à Romanis non ab Iftris, unde Plinius :  Qppida I-firia : cvvium Romanorum /Egida, Parentium, Colonia Pola, qua nunc Pietas Julia, quondam a Colcbis condita, abeft a Tergefte C. Al. paffuum, mox oppidum Nefadi-um, & nunc finis Italia fiwviw Arfia,   Prastermittit Plinius Pucinum, Piquentum3A!vum mediterranea. Ubi hic quaefo unum verbum de /Emona, ve ^Emonia ?nempè vera/Emona erat Civitas Pan
noniae
¦
LiV, lib.
JEmona. ^indicata Cap. II.                39
nonïae, non Iftriae. Tergeßum adfcribit Ptoloméeus Iftriae ; nolo difputare an bene an male, quia non officitmeopropofito; certe contra opinionemPli-nij mifcent antiqua recentioribus,cum Plinius ad Formionem am nem conftituat limitem Iftriae. Pa-rentium extat hodie in Iftria, Pola etiam nota eft. Nefaïïum ut divinat Cluverius fitum fuit ad ofti-um Aufiae fluminis dextraripa quannnc Caftel-nuovo confpicitur, cujus & Livius meminit. Puci-num male in Iftria collocat Ptolomaeus , quia Pli- *'* nius id inter Tergeftum & Timavum melius repo-fuit, fed puto legendum Petinumvel Petinam, vel ut legit Ughellus Pitinum , qui ait : Pitirium feu po- UgheMtd this Pucinum ( contrarium deberet dicere ) antique (ll\TQl' fuit Ifiri£ Civita» mediterranea, nunc ad vicum reduaa, ejiijque loco Pitinum novum decimo bine miliiario exftru-aum. Sequitur apud Ptolomaeum Piquentum-, quod hodieque nomen fervat fitum ad Quietum amnem.Denique Al<vum, inter mediterranea loca Iftriae foli memoratur Ptolomaeo, quod Plinio & a-lijsexcidit. De hoc ita differir Cluverius : Alvum ciuver. autem perfummum errorempoß Nefaüum pqfuit in tabu- Ital' lib-t' la, quum nullum eo nomine bicfuerit oppidum, nifi quoi pofl Arfiam fia im, Italia finem, bodiéque dicitur Aluona, quod &ipfe cum alijs auüoribw extra Italìam Liburniœ adfcripfit bis verbis : Pofl Hißriam Italia regìonemfe-quiturLiburnia Illyrice regionis ora : Aluona, Flauona, Tarjatica é5V. Hate Cluverius errare dicens Ptolomaeum, cumipfe dupliciter erret. Nam errat primo dicendo quod Ptolomaeus poft Nefaftum in tabula repofuerit Alvum , cum repofuerit poft Piquentum, fubftituit ergo Cluverius vocem Nefa-clum voci Piquentum, ut patetlegenti Ptolomaeum.

C. 21,


40           §. 7. Arg. exAntiq. Geographie.
um. Errât deinde Cluverius,quod Alvum 8c Aluo-, nam effe idem,affirmet, 8c à Ptolomœo bis nomi-nari dicat idem oppidum ; (ernelin Italia, femel inLiburnia extra Italiam. Ego vero nequaquam hie puto erraffe Ptolomaeum, fed caeteris diligentio-rem fuiffe cum pofuit Alvum mediterraneum oppidum poft Piquentum, idquè toto ccelo diverfum-ab Aluona Liburnice, quod contra Cluverium ex ipfo Cluve.rio probo. Defcribens enim Cluverius Iftriam inter costerà fie habet : In Tabula Itineraria' Jfiria Peninfulœ figura depifîa confpicitur,cujusIfthmum reïïe quidemab Oriente finit Arfiaamnis ; atfalfo ab Occidente Parentium oppidum, a. quo linea itineris adPolam per mediterranea duüa millia pajfuum adfcripta habet XXX. inter earn lineam &mare figura majori* edifici} appofitaefl, qualis aquis calidis paffimin eadem tabula, & nonnunquamiPratorijs Romanis adpiüavifitur: fupra id œdificium ryocabulum appofitum eß dubia equi dem éjambigua Scriptum. QUA R TI : infra vero, veI potius a. latere ejus, quod PO L A AI fpeïiat, vocabulum SIL-f^Of IUudforfè fuerit antiquum amnis nomen. QUAE-TÜS, qui vulgo nunc incolis dicitur QUIETO, me~ diam ferme Hißriamfecans : adhujus dextram ripam If» weiter millia pajfuum a mari veßigia confpiciuntur antiqui oppidi, quod I t alite Scriptores hoc nofiro ft'culoper'int' manemerrorem interpretati funt H EMO NA Al Co-loniam, apudNauportum amnem, quem volunt hodie effe QUI ET UM, quum extra Itali* fines H E MONA At, nunc Labacum diciapudfluvium cognominem in Samum defiuentemfupra patuerit. Quapropter ejus oppidi nomen antiquum in Tabula, apudprœditiam cali-darum aquarum feu Pratorij Romani imaginem fuiffe ceti-fio S IL fil AI. Atquè b<ec fere funt loca Hifiria anti-quit
JËmona niïnacafâ Cof. H.               41
quis AuBoritus memorata. Haftenus Cluverïus : cui uti fuccenfeo, quod Ptolomaeo Allium cum Alvo-na confundere voluerit, ita grates habeo, quod'è vetuftaTabula itineraria produxerit nomen oppidi adfluvium Quietumin Iftria, quod iramanem ilium errorem transferentium ^Emonam in Iftriam deteger, 8c diffipabit. Puto itaquè Ptolomaeo rè-ftè poli Piquentum locar! Alnltim inter Iftriae mediterranea loca, idquè ipfum effe quod Recentiores aliqui Scriptores fufpiCati ixxnt Mmonam, ipfe vero Cluverius in fuaTabula Sifoumle'git. Cum enim ipfe fateatur in-TaSula fua non bene poffe di-fcerni , effequè dubiam & ambiguam fcriptu-ram Quœti, &haud dùbiè amanuenfis vitio cör-ruptam,nihil vetat fufpicari etiam alterum vocà-bulum aut corruptè fcriptum, aut certe non bene leftum : & melius Iegendum effe Aìnium pro Silnim, facile enim in antiquis charatteribùs & ob-foletis pro A litera vel fcribi vel exiftimari potuij: Syllaba Si. linde ulterius conjefturam formo, quod illi qui primi ^Emonam in Tftriam Una cum Nauporto tranftulerunt è Pannonia,forte fcriptum legerint Alvo, fed male vetuftasliteras difcreve-rint, & putaverint Iegendum Aemo. Et fi invefti-gando poftmodum in antiquis libris ejus mentio-nem, legerint Jafonem navigaffeperNauportum, condidiffe Aemonam,Colchos cuminfecutos con-didiffe Polam ; formaverint proinde judicium er-roneumnon procul Pola quœrendum JafonisNau-portum, & juxta Nauportum ^Emonam, unde ex Alvo fecèrunt Aemo, ex Aemo i/Emonam.Hinc er-roris origo, qui nulli vetufto Scriptòri poteft attribuì, fed fecùlo decimo vel undecimo œraè'Chriïïia-
f                              nx
r a. 2           §.v?. Aro. ex Anéiq. Geògrapbis.
. née. iiliterato fcrudi, quo yixdum in Iftria, Panno-nia, Norico quœprius turbata fuerunt, componi cceperant Scpofitisarmis pacis artes trattari ; uti fuo locopluribus éxponam. Et hœcfufficiant de-prompta ex vetuftimmisGeögräphis quorum tempore ^Emona noftra fuit in maximo iìore , ob id non tantum his nominata, fed ut mox videbimus etiam celebrata Hiftoricìs.
.   -$.11.
Argumenta ex AntiquisHiftorieis.
Oft Geographos quòrum.rnunus eftcui-que loco fuum allignare fitiim ( unde p rimam in ejufmodi controverfijs me-renturfìdem ) próximum locum tenent Hiftorici, qui licet non inquirant de induftria Ur-bium &c Regionum fi tum, plerunque tarnen ut fì-dem di&is concilient, & fuum cuique tribuant, in Geographica extendunt calamum ; aut faltem indicant ubinam hasc vel ilia urbs cujus mentionem faciunt, inq.uirenda. Quare meritò poil Geogra-phorum teftimonia adducemus etiam Hiftorico-rum veterum,"qui JLmonäe. meminerunt, ex quitus oftendemus ümonam yeterem nufpiam alibi incjuiri debere, qiiam in antiquis minis Labacen-fis Urbis. Et primus quidem occurrit f^ellejus Pa-terculus, qui fcripfit initio Imperij Tiberij Gœfaris circa annum Ghriftì 20. Hic ergo agens de Tiberij Caefaris vivo adhuc Augùfto expeditione fufcepta in Marcomannos, inprirnis limitera inter Italiani & Pannoniarn defignat ìumrrias Alpes deinde Nau-
pórtum
¦
Mmona windiöata Cap. II.               | §
tum in finibüs Pannoniœ collocàt, uri ex contextu apparet. Dèpromamus ejus verba : Necfeciiramin- Veìleji.ni crementifuifatiebatur effe Italiani ( nempèMarobo- 2.c,uo. vüs Marcomannorum Dux ) quippe cumafummUAl-ptumjuois, qua finem Italia terminant, initium ejusfi-nium, baud multò plus dücentis miüibus paffuum abeffet. Hunc <virum, £5* hone regionem proximo anno diverfis e partions Tiberius Cafar aggredì ftatuit. Et poft pau-ca : PraparaDeratjam hiberna Cafar ad Danubium, &c; cum imiwerfa Pannonia,infolens longa pacis bonis,&ad--ulta 'viribus Dalmatia, omnibus trattus ejus çentibus in focietatem adduïtu,ex conflituto arma corripuit&c.Gen-tium nationumque qua rebellauerant t omnis numerus am-plius oSingentis miüibus explebat, &c. cujus immenfa multìtudinu parentis acerrimi^ ac peritiffimis ducibus, pars petere I talim decreterai, junaamjìbi Nauporti ac ¦ Ttrgefiis confinici, pars in Alacedoniam eruperat. Ecce conrinia Pannoniœ Sc Itali'ae Nauportum & Terge-•fte, hoc infinibus Italia illud in finibus Pannonia?, inter quae limes médius paulò ante fuit defignatus fumma Alpium juga•', quae reftè inter Nauportum & Tergeften fere media funt. ErgoVéllejus agno-fcit Nauportum in Pannonia. Et quia non procul Nauporto ümonam fitam fuifle concedunt ipfì adverfarij, qui earn transferuntin Iftriam, fequi-tur manifefte JEmonam ficuti Nauportum fituiru fuifle in Pannonia, non vero in Iftria.
11. Alter vetuftus ScriptOr qui Nauporti me-riiinit eft Cornelius Tacitus, qui narrât, quomo-do inter Legiones Pannonicas audita morte Au-gufti, feditio interceflerit, ubi& meminitLegio-nis XV. quam /Emona feu Labaci ftativa habuif-fecolligiturexantiquislapidibus Labaci reperds.
F:                          Ait
44            §• H> Arg. ex Antiq. Hiftoric'u.
Tacit. Hb.   Ait eJfgo Tacitus : Hic rerum urbanarutn ßatus erat, fiutali   cum F armonica* legiones feditio inceßt : nuïïis novi* eau-fis, nifi quod mut at us Princeps licentiam turbarum, §5 ex civili bello fpemprœmiorum oft endebat.   Caflris aftiDts très fimul legiones babeantur, predente Junio Blœfo ,. qui jßneAugufti, &initijs Tiberij auditis objuftitiamaut gaudium intermijerat/olita munia,  Eo princìpio lafcivi-re miles, difcordare &c. Intere a manipuli finte cœptamfé-ditionem Nauportum miß, ob itinera & pontes, & alios ufuspoftquam turbatum in caftris accipere, <vexilla con-*yellunt : direptuque proximo <vicis, ipfoque Nauporto, quod municipi) inftar erat, retinentes centuriones irrifu é5" çontumelijSjpoftremoijerberibus infeïïantur,&c. Et poll nonnulla : Quin ipfe inter fé legiones, düarua &f quin* tadecimaferrum p ar ab ant ì eum centurionem cagnomento Sirpicum, Ma morti depofeit, Quita decumani tuentur, ni miles Nonanm,. preces &aduerfum afpernantia minas interjeeißt. Très ha? legiones nuncupabantur ottava Augufta , nona Hifpanienfis, quintadecima Parcìrol.    Apollinaris, ut eft apud Parcirolum inNotitia lm-Not.imp.   perij, quae fub Augufto in Pannonia fuperiore fta-Onrat. e.   tiva habuerunt,translatée poftmodum in alias Pro-Dio?«. lib.   vincias, quarum 8t Dion, meminit, & quintadeci-//•          mamtranslatamtraditinCappadociam. Interim
ex hoc contextu Taciti apparetNauportum fuifle in-Pannpnia, confequenter etiam ^Emonam Nauporto vicinata, ineademPannonia, prout à Plinio & Ptolomaeo locatur. Ad clariora digrediamur.
III. Herodianus deferibens iter Maximini è Pannonia in Italiam, ,/Emonam.five utipfe fcribe-bat Hemonam proximè ad Alpium radices colloca,!, licet in eo fallatur, quod earn Italia adferibat, exiftimans forte Itali* inclufas totas Alpes : fi-
tum
Mm/ona windicata Cap. IL               45
tum tarnen Hemonae à parte Meridionali vel Se-ptentrionali Alpium agnovit, uti ex ejus narratio-ne conftare poteft.   Adducamus ipfa ejus verba : " Alaximinus conferò itinere jam ItalU fines attingebat : HerodMi ac facrificato ad arm, qua in finibus ipßs ere&£funt, per- ?'$*•-gebat Uerfacere. Et initio fequentis libri. Alaximinm Idmlibj: poßquam ad Italia finesper<venit,pr£mißsß>eculatoribus9 qui explorarent, an itile in Alpium convauibus atquè den* fiffimis fylwis infidi* delitefcerent ; ipfi in planum deduBis mi li ti bus, jubet armatorum acies quadrato agnine incedere,    . in lonqum porreftas potiM,quam confertas : ut ab ijsquam plurimum campì occuparetur, cimüisque in medium coaüis impediments, ipfe cum fuisßipatoribus welutifubfidio fe-quebatur.   Et poft nonnulla : Ubi autem totam plani' tiem fervati* rite ordinibus transmiferunt,adprimam Italia urbem perventum eß, qua Hemona ab incolis woca* tur. Ea ßta eß in extremaplanitie ad Alpium radices. Hie fpeculatores atquè exploratores exercitus narrant jfîaxi-mino, wacuam reliaamurbem,aufugiffeomnes incoiasi templorumetiam ac domorumjanuk incendio confumptis, atquè omnibus qu£ <vel in urbe <vel in agrisfuerant expor-tatis&c. Alilites indigne tulerunt, quod,ab initio ßatim fame laborarent. Cumque noBem exegiffent, partim intra patentes communesque omnibus domos, partim in p lani tie ipfa, ßatim fole oriente ad Alpes accejferunt.    Hi funt longìffimi quidam montes vice muroyum Itali£ circumdfk-tì,adeòin altum editi, utetiamnubesfuperare wideantur, itdque in longum porretìi, ut unvverfam Italiam compre-bendant, &c. fcopulorumafperitate<vix per<yij, nonnullis tarnen quafifemitis magno veterum Italorum labore, manu-faïïis. Quapropteringens tranfiturumilkc exercitumßwr tiiidoitmebat, metuentemfumma juga teneri jam ab boßß^ mtlloiquè non obßruBosexitus ad fé probibendos. $egut
F 3                            h#
+6            §. IL Arg. exAniiq. Hiftoricis.
ismetui deiîïhiloerat, locorumnaturam contemplant ib us. Pofleaquam <verÒfine ûllo impedimento juperatis Alpibm incafirà defcenderant'¦-, lati jcilicet omnès infiauratis anu mù^vitulabantu?, nibilquenonfibi exjententia cejjurum ¦  yffaximinus arhitrabatur, ne locorum quidem difficultati fidentibus ïtal'is, intra quo$ latitare ip fi',£5falliti Jìta con-falere, prater eaque infidiarì boftibus ac locisfupernè im-tninentibus'pugnam capejferepotuiffent.   Ex hac narrai tione còlligitur quod Herodianus falfo exiftimave-rit Hemonam effe Italia? Urbem , vel cèrte vòlue-•rit fcribere non fimpliciter/>n'»M?H Italia urbem, jed primam Italia eonterminam urbem cù m poftea in fi-«uet Italös trans Alpes habitaffe, & dicat non re-ftitiffe in Alpibus cum poffent.     Imo cum dicat quod Alpes inftar murorum Italiam circumdent, infinuat ante Alpes non effe Italiani, fi ergo .limonam locat ante Alpes excludit earn hoc ipfo ab Italia;  Cœterum uti  Ptolomasus Hiftriae adfcripfit Tergeftum, quod limites Hiftriœ attingebat, fie -Herodianus Hemonam quia fub radicibus Alpium fita erat quae ruerùnt limes Italisé3adfcripfit Italian Situm nihilominùs ejus defigrtavit ante Alpium tranfitimi,& talis fitti's eft Labaci : à quo û per fyl-väm Labaeenfem terreftri itinere proficifcàris illî• Co accedes Cärvaneam möntem five Ocram qui eft Straboni humillima pars Alpium. Porrò iter, .quo Maximinus Sirmio ubi morabatur Hemonam -pervenir, non fuerit aliud, quam quod ufurpatum Romanis Antoninus defcripfit in fuo Itinerario,& Übet hie apponere,utclarius conftet veram ^Emo-tiam ftetiffe ubi nunc Labacum eft.   Defcribit ergo Antoninus iter ab Hemonia Sirmium^ ('quod vi-ceverfaSirmio Hemoniam relegere poteris ) hoc modo*                                                        fiemo-
^;JEmona innacqua Cap, 11.               47
Hemonia                  Labäcum ut ego interpreter.
PretorioLatovicorum    M. p.xxxjv.;Rudera infra.»
Rudolphswertum. Novìodimo M. p. xxxj. in alijs eft. xxvj. Gurkfeldum
vel Rain. Quadratimi. M. p. xxviij.          Zagrabia vel propè.
Sìjcia. M. p.. xxviij.                          Siffegk certo..
fariànù. M. p. xxiij. Varafdinum Lazio fed falljtur.. Aîenneianis. Mp.xxirj. Incero. M. p. xxviij. Pecentino. M.p.xxv. Leucono. M. p. xxvj. Cirttffa. M.p.xv:>   ,    ,         .     '
Civalù. M. p. xxij. Ulmos. M. p. xxxij, Sirmi. M. p. xxvj.   .      Schirms hodie in Turcia.'
In his faltem certum eft Sifciam eo loci, fuit; fé ubi modoSiffecgJkurrij quia&nomen fervat, Se. five fubducas rationem itineris Aquileja Sifciam , five ./Emona Sifciam deprehendes utrobiquè di-ftantiam qualis hodie eft inter Aquilejam aut La-bacum &Siffegkum. Ergo Maximinus profici-feendo Sirmiq in Italiam ad nullam aliam -<Emo-namvenit, quam cujus rudera monftrari poffijnt Labari , & quae Sifcia diftat GXXI. millibus paf-ûium.
IV.  Accédât quartusvetuftus hiftoriçus, Julius Capitolinuš, qui defcribens iter ejufdemjam memoratiMaximini ex Ponnoniain Italiam Aquilejam j licet inverfo ordine narrât.   Acrior denique Jul. Capai Italiam ingrejfus eft : ubi cum camperiffet^flammum conr. '"/^*/. ira fe mifjurn, webementim \&<vien$, quadrato qgmine Mfif mm' *'   ' monam uenit,   Sed Provinçilium omnium hoc confilium
fuit,
4&           §. //. Arg. ex Antiq. Hiftoricis
fuit, utfublatu omnibus qua viSum pr&berepoffent, intra civitates ferecìperent, ut Alaximinus cum exercitu fame urgeretur.  Denìque ubi prìmum caflra in campo />o-fuit, neque quidam commeatus inveniret, incenfus contra eum exercitusfuus, quod fame in Italia laboraffet, in qua pofl Alpes recrearìfe poffe credebat, murmur are primum cœpit, deinde etiam aliqualibere dicere,&c. Pleriquè faste dicunt ipfam Hemonam vacuam &defertam inventarti effe, Ataximino fluite Utante, quodquafi civitas tota seffijfet, P oft hoc Aquilejam venti, quœ contra eum arma-its circa muros dilbofitis portas claufit, é#.  Ponte itaque è cuppis facto Alaximinmfluvium tranfivit, &depro* Xtmo Aquilejam obfidere cœpit.    Vides turbatum nar-rationis ordinem, cum dicit : Italiamingrejfusefl, Se fubdit : Quadrato agmine Hemonam venti.   Cum hoc praemittere débuifiet» fed nihil novi apud Capito« Ilinum. Nam pofteà rurfüm ait : Aquilejam venti., ac deindè fubdit.  Fluvium tranfivit, intellige Son-einm, qui XIV. millià paffuum ab Aquileja difla-feat, uti in eadem narratione adftruit Herodianus, ticetpfo XIV. ponat XVI. tranfpofitis litteris cum Itinerarium Antonini leu Tabula folum XIV. m. p. aumeret.  Quid ergo miriim, quod ^monam in lìtalìa videatur locare. Quanquam efto illam col-iiocaret in Italia, dicendus eft vel erraffe, vel certe îd temppris /Emonamltaliae auclae adnumeratam, quin&j întèrmediàrtvjapydiam j qùœjam Roma-slum jugum piene àdmiferat. Firmo hanc opinio-6iem ex eo,quia tempore quoCapitoIin" fcribebat, erat Imperium Romanum immutatum : Japydia adferibébatur Italias quod Plinius, & PtolomseuSj videntur irtfinuàrè.   Imo jam tunc PahhoniaTub ©iöcictiano àlîter dfcifà fuit, nempè in Vâleriâm &
Savium,
/Emona suindicata Cap. II.              4$
Saviam, quarum Valeria à Danubio ad Dravutn, Savia à Dravo ad Savum protendebatur, uride vi-detur id quod à parte Meridionali Savi erat circa ^Emonam attributum Italian, abolito jam nomine Japydum,de quibus nulla ampliùs memoria apud «uthores hujus aetatis.     Certe partem Pannonia? Superioris appellavit Valeriam Diocletianus fub quo vixit Julius Capitolinus , unde verosimile jam ,/Emonam ur proximam Julij s Alpibus Itali« fuif-fe adnumeratam.   Heec pro benigna Capitolini ab errore excufatione.   Cceterùm ut ille erraverie Italiae adnumerandoiErnonam, nonerravit, inter Italiam St Pannoniam eam collocando. Sive igitur ejus astate Italiae five Pannoniae civitas fueritypro-culadhuc abfuit ab Aquileja, procul ab Iftria, 8c ante Alpes non poft Alpes.   Nequè ilia Capitolici verba indicant eum voluiffe Hemonàm inter Alpes ScAquilejamreponere, quoddicat,.murmu-rafle exercitum quoi fame iti Italia laborajjet, in qua pofl Alpes recrearife p offe credebat. Bis-enim paflus eft exercitus famem, ad Hemonam primum, ante Alpes, deînde îterum poft Alpes ad Sontium.   Pro« pterea abfoluto primo fenfu pergit narrare. De-niquè ubi primum cafira in campo pofuit, nequè quidquam commeatm iwveniret, intelligendum eft poft tranfi-tum Alpium, uti clarius id expreflìt Herodianus , qui bisonte Hemonam^&:ante Aquilejam exercitum fameJabouaffènotavit : uti praaterea adverto Herodianum non fine peculiari vocum emphafi pofuifle :: fine ulloimpedimento Juperatiš Alpibus in cafira defcenAermh    Ad quae caftra.? hoftiumne , an fociorum ? certe nec hoftes illie erant, nec Maxi-mini exercitus ibi caftra adhuc habujt, quo primo
G                        defcen-
5 o             §. U.ù4rg..exJntiq. Hiflori.is
defcandit. Senfus igitur genuinus eft, quem Ca-pitolinusnon beneobfervavit,licet phrafimante-çedentium Hiftoricorum & forte Herodiani fecu. tus fit, quod fuperatis Alpibus defcenderitexerci-tus Maximini ad locum vocatum Caflra. Sic enim Iegitur in Itinerario Hierofolymitano.   Ego inter-
( pretor Aquileja
Adundecimum M. p.'xj.
Ad Fornolus M. p. xij.                            SanpafT.
Caftra M. p. xij.                        Prart vel Podcrai.
Ad Pirum fummas Alpes M. p. jx.              Alben.
Longa tico. M. p. x.                                Logatez.
AdNonum. M. p.jx,                          Billichgrätz
Emona. M. p. jx.                                  Labacum.
Hemona igitur hac progreffus Maximinus terre-ftri itinere, defcendit ad Caflra locum fie prius ap-pellatum, 5c ibi iterum famem paffus progreiTus-queotto millibus paffuum ultra Fornolus , quod fuerit circa Sanpaff, pervenitad Sontiumäquo Aquilejam ufque reftabantXIV. millia pafîuum , ubi navalem ponte ftravit,uti ex Herodiano liquet, qui expreffè de his caftris Ioquens, non dicit cauta poXuit, fed in caflra defcenderunt, id eft ad locum, qui vocabatur Caflra, qui natura talis eft, ut fuperatis Alpibus ad ilium defcendere oporteat, uri noverunt periti locorum,& ego experientia didici. V. Quintus ex antiquis Hiftoricis noftro infti-tuto deferviens eft Socrates cui fuppetias ferent alij. Vixit hie circa Annum Chrifti 440. & recen-fuitexpeditionemTheodofi Imperatorie adverfus EugeniumTyranum,5c Arbogaftum,quos vicit mi-raculofè ad FluYium Fiigidum, quem non aliunx
ruiffe
AEmona ^indicata Cap. II,               51
füiffe quam Vipacum ( aut Chobelum ) in agro Vipacenfi conftans eft authorum fententia, & con-vincunt Itineraria antiqua. Proferamus verba So-crutisiReliïïis ergo Tbeodofiusambobus filijsin urbeCon-fiantinopoli,cum proficifceretur contra Eugenium bettatu-rus j plurimi trans Hißrum barbari funtJequuti, cum ep pugnaluri contra Tyrannum ; parvoquè tempore cum manu maxima 'venit ad G allias. lUic enim par abat bellum, ubijam multa miai a habebat exercitus. Fit ergo congre/• fio e ircafiwvium Docabulo Frigidum, &fc. Imperator pro-ftra<vitJeipfum in terram adjutorem Uwocans Deum ; & petitione fruftratus non efi.  Bacurius Alagifler nilitum ejus dirupitacies,&infugammoxavertitiriimicos ; fit-que denuo ea bora miraculum. Pentiti enim vebementiß-mus inß)irans emiffajacula ab Eugeni] partions contra eos denuo reijocabat, &apartìbus Imperatori* adhofies cum magna fortitudine deferebat. Tantum ualuit Imperatori* oratio, &c. Eadem reférunt, fed paulò alijs verbis .quinquè alij teftes, Oro.fius , Freculphüs, Paulus Diaconus, Sozomenus, Nicephorus Calliftus, alij. Placet addere verba Freculphi : Tbeodofius infum-misAlpibus confiitutus &expers cibi ac fomni,corporeburnì fufus, cceb fixus orabat.   Et Pauli Diaconi : Euge-mus igitur atque Arbogafles, quum omni inflruEtâ ade Alpium tranfittts tenerent,. èF Tbeodofius in/ummis Alpi-bus confiitutus effet}&c,Ne vero credas hoc alijs in Al-pibusgeftum effe , quam in noftris Alpibus Julijs, quae funt portée Italia?, fuppetias fert Sozomenus ubi ait : Atque Eugenius equidem maximum paravit ex-ercitum & Itali* portas , quas Romani Julias Alpes uo-cant préoccupât as prafidio termit.  Quid hoc ad /Emo« nam dices ? multum fané, quia ex Oriente profe-&us Theodofius ad Alpes Julias per ipfam ilmo.
G 2                      nam
\
SocYat. in Hiß, Tri-part.c, 4f.
OrofitulU
£*•#•
Freculpff
Tom. 2.
lib.4c.2f.
PauLDiaç
Mifceä.
lib. 13.
Sozomeu.
cit. flip.
Nicepb.lii
I2.C.28.
ç 2            §. //. Arg. ex Antiq. Hiftoricis.
nam iter fecit, tefte Pacato Oratore, qui Panegy-
ricum dixit Theodofìo , in quo praeter alia habet :
Pacat. in    An ergo fine divino N limine factum putem, ut quifub no-
Zieod'of,    mine pack ludere >&primi [celem poznaš Iucrari quiefcendo
potuiffetffecundum tertiumque wexillum latrocini] ciwilii
attoUeret, &fuperatis Alpìbus Cotijs,Julia quoque clau-
ftra laxaret.  Et; poft pauca addit : Nec pia Hemona
cwiàantius ubi te adfore nuntiatum, impulfìs effufaportù
-~\ obviampr&volarvit* Certe Theodofi iter ad Alpes Ju-
"fias è Pannonia aut per Pannoniam aliud effe non
potuit nifi per tritiflimam viam qua? Labacum , &
inde ad Alpes ducit, aut perambagem & circui-
tum Liburnice, quas non eft via properantis hofti
occurrere , minime vero per Hiftriam : ergo ubi
modo Labacum eftibi funt rudera antiqua; £mo-
nas.
VT. Undecîmus vetuftus Scriptor ventati af~ fertas flrmandee deferviens eititerum Sozomenus ubi de conditayEmona differit, cujus verba retuli Cap. I. §. I. eique fe aflbciat ibidem allegatus duo-decimus vetufius fcriptor Zofimus, qui ambo M-monam agnoverunt in fine Pannoniae fuperioris fub'Norko & Alpibus, à Jafone conditam ad Nau-portumfiuvium, qui alius effe non poteft quam Labacus in Savum fe exonerans , Scnavigiorum ultròcitroquèpàtiens , utiexperientia etiam ho-die.te'ftatur. Atque hie fufficiant pro Cecunda Pro« 'bacione aïïumptae Thefeos. quod vera ./Emona à Jafone condita & celebrata antiquis fcriptpribus non fit alibi qucerenda, quam in ruderibus Labacenfìs Urbis antiqua?,
•
ALmòna<vindìcataCap:lI.             K 53
;¦¦ ¦>.                   §. in.
Argumenta ex antiquis Itinerarijs.
1.
Agno Reipub. literarise bono fuperiore feculo ex vetuftisBibliothecis eruta funt complura Itineraria antiqua fub nomine Antonini, quae putata funt fuifle Antonini Imperatoris Philofophi, fed Juniorem ar-guunt tam Latinitas, quàm nomina urbium, ut lupra infinuatum , crediturque faltem unus eo^ rum Author ^thicus Antoninus Hifter,quem circa annum Chrifti 440 vixifle arbitror, alioqui He-monas per Attillam Anno 4^2. vel circa id tempus vaftatae non meminhTet, uti nec Aquilejae &c alia-rum urbium. Quas fi dicas reftauratas, formam tarnen Imperij Romani circa ea tempora muta-tam fateberis, ut Itinerarijs ejufmodi opus non effet. Ut ut fé res habeatante Annum Chrifti 63-0. fcripfit hie Antoninus , & magnum tìiftorias antiqua; lumen pofteritati fubminiftravit. Ego olioi exemplar (quantum memini) Lugdunenfe cum notis cujufdam Recentioris legi, dum hase fcribo unicum naftus fum Venetum, fed mire deprava-tum , & non tam Amanuenfìs quam Typographî incuria vitiatum. - Excseteris fragmenta "reperi apudprobosauthores,qusspariterbonâ.nde., Uli leperi, allegabo.
11. Primumergo fìtquod licet depraratum & multìs Typographicis fcatens mendis Venetijs impreiTum eft Anno ijr8. inasdibusAldi& Andrea; foceri. In eo fol, 143. pohit.
G 3 v                  ITEM
j4           §.- HI- Arg. ex Antiq. Itinerari]!,
ITEM  AB  URBE. Alediolano M. p. DXXVIII. Inde AquilejaM. p.CCLXX. Inde Sermio. M. p. CCCCI. Inde Nicomedia. M. p. DCCCXV. Inde Antiochia. M. p. DGLXXXII.&c. Qux fummariè pofita deinceps fpecialibus tîtulis profequitur, defignando Antiochiam ufquè diver-ia itinera.   Primum ab Urbe Ariminum, Armino Aquiiejam recto itinere. Item Arimino Aquiiejam alio itinere, deinde ulterius uno traftu ufque Ni-comediam, ac demum Antiochiam, ut proinde Interruptio itinerisAquileja Sirmium majufculo ti-titulo non denotet aliam regionem f fed ex eadem regione novum iter çontinuatum,     Ibi ergo fiç habet,
Concordia chrìtm Aquileja civitas. M. p. xxxj.
FLUVIO
Frigido. M. p. xxxvj.
Longaticomanfio. M. p. xxij.                      Logatež
Hennomacium. M. p. xviij.                        Labacum.
Adrante manfìo. M. p. xxv,                       Dranberg
Caleja ciuitas. M. p. xxjv.                            Celeja
Kaoundone. M. p. xviij.                            Ragatez
P at anione ciuitas. M p. xviij.   ..                   retati.
Aqua <vìva. M. p. xx.
Haec quidemitineris defignatio videtur bona.Nam primo inter Aquiiejam Sc Fìuuium Frigìdum ( con-junftim enim debent legi hee duae voces ) reftè funt M.'p. xxxvj. Utiin alijs edam exemplaribus quae confi cium noftratia milliaria Germanica cir-
citer
AEmonavindicataCap.lI.                5-5
citer novem , Sc tanta eft diftantia defatto inter A-quilejam Sc Vipacum Carniolia? interioris,ubiFlii-vium Frigidum agnofcuntviridocti, Sc ad quem_> paulò ante à Theodofio pugnatum contra Euge-nium 8c Maximum oftendimus : cceterêe etiam diftantiae optimè conveniunt, fed erratum eft in Orthographia.   Ubi enim ponitur Hennomaciumt ibi alia itineraria habent Hemona, 8c Emona, 8c ali-qua etiam corruptè Hennoma,\\t\ advertit Ortelius.  Ortel. in Ante centum annos Wolfgangus Lazius in fuo ex-  Synon. emplari legit Hœmonam. Sic enim ait 1 Itinerarium  ment.Reip. a Jllediola.no <viam fubducens Sirmhim ujque per loca Fo ¦  Rom. lib. rojulij ( ut reliqua Italia tranfeam J Concordiam, Aquu  J2-feä-1" le jam, flmrìum Frigidum, Lonoaticum manfionem, Hœ-  Cìiis! monam, Adrantem, C&lejam, Ragandonem, & Poeiovio-ntm enumerai.    Quamvis idem Laziûs pofteafcri-bat modo /Emonam, modo Hemonam. Quare ve-reoruthoc ioco, ficutiin pluribus alijs in prœfato Veneto exempiarimendam irrepferit: ficuti Sc in voce Caleja, quam in alijs legere licet Celeja, uti& Patouione, reftius iegiturPœtouîone, fecutipofteà idem exemplar Venetum habet fol. 169. fed quod pro Hennomacium legi debeat Hemona vel He-monia, colligitur ex eodemmet; exemplari Veneto, folio citato 169. ubi hase habentur.
ITEM AB HEMONIA
Per Sijciam Sirmi ufque At. p. CCCXI. Sic. :            Pretorio Latovicorura. M.p. xxxjv.
Novioduno. M.p. xxxj. Quadrata. M.p. xxviij, Sifcia. M. p, xxvijüj.
Hie
f6           §. ///. Arg. ex Antìq. Itinerary.
Hic ab ^Emonia numerantur ufque Sifciam mil-lia paffuum CXXf. id eft milliaria Germanica fi quatuor millia paffuum. pro uno Germanico miU liari computes, XXX. Sc quadrans : Sc totidem ho-die plus minus computamus, Siffegkhum ufque Labaco. unde habemusineodem exemplari An-toninum corre&um ab Antonino , eandemque Urbem pofitam femel errore Lïbràn]Hennomacium, 8c aitera vice Hemoniam : neque jam ex locorum fi'tu colligi p offe , quam noftram /Emonam Pan-noniae. Haec de uno Itinerario. Reftant alia.
III. Tabulae apud Peütingerum Sc Cluverium dîftin&iùs Sc copiofioribus locorum nominibus iter A guile j a/Emonam adornant, Sc fichabent. Aquileja.                                         Aquileja
Ponte Sontì. M. p. xjv.                      Li fontzo
Flwvio Frigido.                               Vipacum
In Alpe Juïïa.M. p, xv.                        Alben
Longatïco. M. p. v.                            Logatez
Nauporto. M. p.. vj.                    Oberlaybach
Emona. M. p. xij.                          Labacum
Savofiu<vià> M. p. vii}.             Savus Fluvius.
Quae fi reyoees ad Germanica milliaria confident XV. Sed addendus eu numerus, qui deeftà Ponte Sontio ad fluvium Frigìdum XXII. M. p. quae funt Germanica V. cum dimidio : hase addita prioribuserunteirejter XX. milliaria .Germanica ab Aquileja ad Savum fluvium, Se totidem vero fi-militer hodie computamus. Sedetfi plus vel minus effet, cumnefeiamus, quàm olim Romani viam tenuerint, mhilcontranosfaceret. Nam Aquileja Vipacum font plüres vice, Labaco ad Savi trajeftum etiam diverfse-; idtamenievidens ha-
bemus
Mmona suindicataCap. IL               ff
bemus Ponte Soniti non effe alium locum nifi tra-jeftumSoBtf/velLifontij fluminis, Alpetn Jutiam effe illam partem Ocras montìs quas etiamnum AU benàiQÌtut : Longaticum non effe alind» quam quod adhu c nomen fervat Logatez, à quo Hyperlabacum paulò plus quam milliare Germanicum computati^ ubi poximè eft orige» Labaci fluvij, proinde ibi eft Nauportm ; à quo Labacum funt tria miHia-ria, ergo Emona eft Labacum, unde icerum ad Sa-vum funt unum & dimidium , vel etiam duo^ pro diverfitate trajettus. Cum hoc itinerario in fup-putatione itineris per aliam viam &alia intermedia coinciditItinerariumHierofolymicanuni,.qWöd -. ita reprsefentat Cluverius,
AquUeja                                 hodie Aquile ja ctuver.eit
AdundecimumM. p. xj.                  Undecime Hl>.ì.c.2o,
Ad Fomohis M. p. xij.                      Sanpaff.
Gßflra M. p. xij,                   Prart vel Podçrai
AdPirum fummas Alpes M. p. jx.          Alben.
Lonoatico M, p. x.                            Logatez.
Adjfronum M, p. jx.                    Billichgrätz
Emona M. p. jx.                            Labacum.
Quae fuperius $. II. N» IV. ïnrerpretatus fum : 8c plané dimenfio frodierni itineris per ilia loca cor-refpondet. Qjiis igitur fanas mentis totevidenti-bus argumentis vifis dubitabit ^Emonam anti-quamibi fitam fuiffe, ubi nunc Labacum Carnio-liae Metropolis antiquis ruinis parte fuperaedifica-ta : dixi ex parte, quia potior antiqua; ^Emonae pars adhuc in ruderibus fepulta jacet, fuper quitus aratur, feritur, horti coluntur, Sec. Ubi plurima in hodiernum diem antiquitatis monumenta eruuntur,& fuperfunt veftigia magnificarum aedi^
H                             um.
5 8       §. IF. Arg. ex Antiq. Infcriptiónìbus.
um. In horto parentis mei ante annos vigintì quinque erutus fuit lapis quadratus cum Inferi. ptione. Neptuno Aug. Sac. Ste. pavimentum Molaici operis, &c. &c alibi plura fimiJia. Hic ergo fi' nulla alia fuppeterentargumenta,vel ex Itinera ri js-modo adduftis tam manifeftè p robat ur .-E m on am à Jafone conditam, &c vetuftis Scriptoribus cele-bratam, neque ufpiam alibi quaerendarnerTe. Ni-hilominus etiam reliqua, qua; in hanc thefim fa-ciunt producamus.
§.    IV.
Argumenta ex Antiquis Infcriptiónìbus.
i.
Onfum nefeius antiques lapides reper-tos inaliquoloco folum probare eo loci alfquando habitaffe,autmoratos effe Romanos, quorum haec erat confue-tudo lapides cum Infcriptionibusduraturœ apud pofteros memorial relinquere. Necjue ex ipfis in-fcriptionibus aut certorum expretfione nominum infallibile eft argumentum , locum cujus nomeii exprimitur ilium ipfum effe in quo lapis ejufmodi reperitur. Nihilominus ubi aliunde conftatdek*-co , fi p ras te rea in lapide antiquo ejus reperiatur memoria, maximam vim habent ad firmandam^ veritatem antiquorum lapidum inferiptiones. Tales profeftò lapides&c olim reperti funt, Sc nune reperiuntur Labaci,qui nomen JErrionse clarè ex-primunt* . Atqueut ordiar ab eo, quem ego primus hactenus obfervavi, licet omnium oculis integro- feculo expofitus fuerit, 8c utjnam expofitus
meliore
Mmoria v'indicata Cap. II.               j9
melioreloco. Iramuratus eft is majori port« Teutonica? , qua extra civitatem ad hortos & rudera veteris ^Emonae exitur in finiftra parte anterioris ports duobus à terra pedibus elevatus , undeâ tranfeuntium currvum rods magna pars infcri-ptionis ejus extrita jam eft , ut integre legi non poflìt. Fortuna tarnen ejus hase fuit, quod hafte-nus integrum nomen ^Emoniae fervaverit. Exfcri-bo quod integrum adhuc eft,
VARIO   TI P.NARBON. VET. LEG. XV.
- - - VENIX
P. EMONIA.    '*   ¦ '
Senfus videtur effe Piarlo 'Tiberio Prafidi Narbonenß Del Provincia Narbonenßs, &c. f^enipe pqfuit Emoni*. Lapis hie vel erutus è terra , vel ex ruderibus Ar-mamentarij Archiducalis protraftus eft ilabaçi Anno iÇ2ç. cum Armamentarium incendio ab-fumptum,&penitus disje&um fuit, & eo loci nova urbis porta,quam Teutonicam dicimus exftru-ftaeft. Uridemiror, qu.òd Laziuspaucispoftan-nis Labari perquirens antiquitates eum non ob-fervaverit, omnium tranfeuntium perillam por-tam oculis expofitum.
II. Altera infcriptio extat in pariete Ecde-fi33 B. Virginis Ordinis Teutonici, quam egoipfe legi U dercripfi correcìius, quàm Lazius, qui earn  JÄ«:
H z                       promit /ta,i.e./,
ßo       §. IF. Arg. ex Anéjq. Infcriptionibm. promit in comment. Reip. Romana?.    Sic igitur Jiabet.
M. TITIO. M/F. CUTI, BARBIO TITI ANO DECURIONI EMONE. TV LEG. II. ADIUIRIC ITEM. LEG. X. FREÏENS. HA-STAT O IN COHrLEG. II. TRAI AN. EX CONTCULAR. PR. PRO. LARCJA VERA FILIO. PIISSIMO. L. D. D. D
Ptt.Apian. Petrys Apianus, Bartholomäus Amantius, Janus iSBartbol Gruterus , .& Lazius, acpoft Petrus Lambecius SyiiZ'gm. habent cum diphtongo JEmonœ. Sed in lapide fim-Antìq. in- plkiter EMONE. legitur. Item apud illos eft EX flnwGru. C OR N IGU LA R. At in lapide unum conti-ter.Magn nuum vocabulum, prout etiam Lazius fcripfìt. Syntagm. item in lapide eft PR. PRO. Cceteri habent PR. fïïrz PR- verum de his & de interpretatione non fum Bibl. id. folicitus : lapicidaE fa?pius errant : interim nomen 2.C. 8.fol. ^Emonge feu Emona;, fatis infinuat Labaci fuiffe •  **         veterem ^monam , liti bene obfervant Carolus
Stephanus, Ortelius Scalij infra allegandi.
III. Tertia infcriptio extabat etiam in commenda Teutonica Labaci ante centum annos, ".cruàm defcripfit Lazius. Recentibus annis per for-didam avaritiam illiteratorum lapis jlte in alium
yfuro
JEmona «v'indicata Cap. II.               ài
ufum abfumptuseft, uti mihi domestici narrarunt cum inquirerem.de ilio, apud Lazium italegitur«
ENNIO  SECCONIS   F. VIVUS  F. CETETIUM RUSTICO.  F.  0.   N.  L, ET FIL. VALENTIONI. O. AN.  XXXV. EISECU SECCO EMONS  Y O. AN.  LI. EMON. Y.
Coetera legi nequiiftmnt. Ecce iterum bis ^Emonœ nomen in eodem lapide; atque adeó triplex Labari ante annos centum ex-tabat Infcriptio , in qua nomen ^monae legeba-tur. Plures alise funt in vkinialggij fcilicet, ubi Aìagnum'vicum ( à Lazio quaefitum Hyperlabaci ) ego fuiffe exiftimo, quod vel nomen indicare vide-tur, cum nempè Germani fuccedentes Romanis vicum difficulter enuntiarentjCœperint primo nominare A7c, dein, le, & modo /gg. In hoc ergo vico extant hodieque multae antiquas Infcriptiones , quarum duas ^Emonam enuntiare videntur £ ea-rum fragmenta exhibeo. Una eft.
D.M. VENIX. EM. PEONIS. F. &c.
Altera vero legitur.
ANTONIUS
H 3                     ODECa


6 z         %. If. Arg. ex Antiq. Jnfcriptìonibus.
ODECO -*- MONS F. ENNiEi-- VOIAPUS F. &c.
Cœteras antiquas lapidumlnfcriptiones hicprœ-tereo, cum ad propofitum non faciant. Satis fue-rithas adduxifle ad firmanda fuperiora argumenta, quibus probatum eft Labari fi tam fuifïevete-rem ^Emonarn. Qua? certe jam olim fuit majo-rum noftrorum indubitata opinio. Unde extat ad-Jiuc fepulchralis lapis in Ecclefia Teutonica licet ïecentior, qui teftatur Labacenfes jam olim agno-vifle in ruderibus veteris fu£e urbis limonam , quantumcunquè Lazius & aliqui âlij parùm considerate fecus fentirentjFragmen illius hie appono,
PAMPHILO FRUMENTINO. ; LEONARDUM. FILIUM, PRUS-SIEN8IS MILITIA EQU1TEM, INVISENDI GRATIA HUG PROFECTO, MORTEQUE HIC EMONE PROVENTO. IDEM PUSS. FIL. MONUM F, C. AN. M.  D.   LXVIII1.
Ecce ante centum annos Labacenfibus velutcer-turn perfuafum fuit veteris ^Emonae gloriam non alteri, quam Labacenfi urbi deberi, eamque effe veram ^Emonam. Sed nequid prastermifiiìe vi-dear,&(olus pro patriotis fententiam ferre, libet_. etiam alios fcriptpres recentiores adducere, qui
col.
Amona v'indicata Cap. II.                63
collatis antiquorum teftimonijs,ponderatis varijs circumftantijs rectè fenferunt veram yEmonarru alibi non effe qucerendam, quàm in ruderibus an-tiquas Urbis Labacenfis.
§. V.                                   .
Argumenta ex fenfu RecentiorumJ Scriptorum.
1.
iRîmus occurrit Abrahamps Ortelius' J '' accuratiffimus fcrutator antiquitatis , qui in fynonymis fuis Geographiris de ^Emona noftra fie fentit. EMONIA, Hißria maritimam urbem, &T hodie Citta Noua <voca-   Oriel. Sy* tam, feri bunt Leander, f^'olat err anus, &Alarius Niger,  jgj jeogr Ego verb quis ueterum bujus A Ai ONIA in Hï-fina regione ad mare fit£ meminerit, piane ignoro. Più nius habet Amonam Pannoniœ oppidum, £? AAJO-NlAAl quoque in Noricis, quod Julius Capitohnuš HEAlONAAIuocat. Ptolom&us EAIONAAt urbem ftatuit inter Italiam &F Noricum, quam eandem effe puto cum AAtONJA P Unii.  Sic etïam legendum   ¦ er it apud Antoninum (quo loco Hennoma ) Hemionia & Hemionia male habetur ) Hancque Aloktius Clemonam dici t uocari.   At cum Simlero potim credam Carnioli<e caput effe, quod hodie Laybacb dicitur : & wulgus Latinum LUBIANA Al nominant.    In ea enim urbe ex-tat uetus Romana inferiptio , in qua JE AIO N Ai fit mentio.   Haftenus Ortelius non folùm veritatem adftruens, fedetiam fiftores refutans, vere enim dicit: Qui* ueterüm hujus ArnonU in Hiftriœregione *d mare fite meminerit plane ignoro.    Et ignorant cum
ipfa

6,4                §. /T. Arg. ex Recentioribw.,
. s ipfo.ommes.do&i Sc accurati fcrutatores antiqui-tatis ; cceteri qui fecus fentiunt cceci ccecos duces fecuti innocenter peccarunt. Addit deinde te-ftimonium Simleri, qui proinde nobis.
I f. Fidejuffor fecundus eft Jofias Simlerus vir magnas superiore feculo eruditionjs & Hiftoria-rum fcriptor infignis, quem nunc ad manum non habeo, fed fatis fit illum ab Ortelio allegatum hoc loco nominare.
III.   Fidejuffor tertius Joannes Ayentinus Boicorum Annalium Scriptor, qui agens deMaxi-mini profeftione in Italiani, haec habet ì Maximi-P'dmaf nusVi£ ad bellum Jpeüabant campar ovit, ut parat m BoioJiL ' yHäximino occiirreret : qui jam fines Italia attioerat, & mihifeJ.    H<emonam coloniam PannonU extremam , italic prh *22*        mam, uacuam cultoribuspatentibusportisintrarat, ubi adificijs incenfis Aquile jam, quœ indefex &feptuaginta mittibus p affuum aber at quadrato agmine progreditur, &c. quibus verbis cùm exprimât diftantiam inter Hée-monam & Aquilejam ab Antonino expreffam in exemplari Veneto (de quofupra) fatis innuit fé ,  non alibi locare Haemonam quam ubi Labacum modo eft, licet per errorem ( volens forte conciliare diyerfos authores^ dicat Haemonam Pannonïae extremam, Italiae primati?, quod effe non poteft , quia nulla civitas fimul & femel duabus diftinclis IProvincijs attribuì poteft.Sed forte fenfus eft.quod Hasmona fit poftrema Pannoniae ad Pannoniatrb £pe£tans, & prima quœ Italiani attingit, quod ve-sum eft de Labaco,nulla enim alia civitas Foro Ju-ilio vicinior eft, nequè ulla alia in Pannonia vete« Cuit magis poftrema Meridiem verfus feOccafum. IV.  Quartus fidejuffor eft Wolfgangus La-
zius,
e. 7
JEmona ijìnacata Cap» IL               <5j
2ius, qui licet Haemonarn Iggij ( quod duobus La-baco miliaribus diftat ) non veròLabaci collocet, quia diftantiam locorum ab Antonino defignatam non obfervavit, exeo ta^en huic opinioni favet quod Nauportum fluvium agnofcat -eundem cum Labaco,nec inde procul veteremwEmonam inqui-rat. Verba ejus funt. Hemomfitum nemo melius quam JjJjjJJ Plinius depingit lib. 3. c. 18. cum de J afone QfArgonau- R0m\ /#; ' tU loquitur : quoniam Argo narvìs fumine in mare Adria- is.Scs s-ticum defcendit, nec procul Tergefie , nee jam confiât quo fumine. Humeris trauetìam Alpes dilipentiores tradunt. Subijffe autem Ifi.ro , dein Sao, dein Nauporto cui nomen ex e a caufa eft, inter AEmonam Alpesque escorienti. Por/ò Nauportum Labacum noflrumflwvium effe, proximo eft capite confirmatum. Hic vero quatuor miUiarium intervallo a Labaco ritritate oritur,baudprocul ab eo oppidub, quod hodie j'uperius Labacum dicunt. In cujus medio iti-neris, ut deferibit nimirum Plinius, inter Labacum flu-wium é5" Alpes Lugei locus wìfitur innumeris Romanis infcriptionibus, alijsque wetuftatis exemplu celeberrimus , quem Iggium incoi* <vocant,cujus fìtus timone veteriept diametro quadrat. JHeminit is quoque Emonte inter No-ricimunicipia, enumerans iliam e. 24. ejufdem libri. &c. Sic&Ptolom£uslib.*2. e. //. poftquamfuperioris Pan-noniag municìpia recenfuiffet Jub Norico in estremo Pan-noni* JEmonam depingit,adjefta meridionaligraduum 4/. èlei;atiane. Ex quibus faltem habetur, non procuj Labaco inquirenda veftigia veteris /Emona?. Et nifi Lazius rerum, quas tra&abat, mole turbatus, nimium properanter calamuminhaecftrinxirTet, forte in ipfa Labacenfi Urbe defignaflet /Emonae rudera. Male Plini j verba ac cepit, cumputavitab eo diftum /Emonam fuiffe mediam inter Naupor-
I                             turn
66              %.Pr.Ârg.exRecentimbuSï
tum 8c Alpes. Non dixit hoc Plihius, fèd Nàupor* tum fluvium inter ^monam&c Alpes exoriri,quod veriffimum eft nam Labacus fluvïus , qui eft verus Nauportus o ritti? jiaud procul Verchnikio-quod eft fuperius Labacum, ä cujus fonte fi ad Se-ptentrionem te vertas videbisLabacum tribus inde vel ( ut ali/ fupputant ) quatuor milliaribusdi-ftantem urbem, fi ad Meridiem refpicias duarum horarum fpatioattinges Alpes,quae omnibus funt in confeflb qui. per haecloca iter faciunt, idque; v    ego non femel emenfus fijm..
V. Quihtus fidejùfibr eft Hièronymus Mògi-ferus Hiftòriagraphus olim Carihthiae,, qui haec ìpfa loca vidit & perlùftravit,   Ac licet uno in loco' Lazio fubfcribat vetus Nauportum cum Labaco* confondendo, alio tarnen ih loco difertè: ponit Megìfer.    hunc titulum : Quomodo JUaximinus Tyrannus M~ Ub.3.Jn^ mofuim, id eft Labaçum .Metropolim Carniolta exujjerit. rinbuffó. S& Deinde ih contextu capitis ait : CùmJhaxï-minusfereattigißet Italiam, &ad'Imperialem urbem E-monam(&nunc Labacum Metropolis Carniolùe )per-wenißet, reperii urbem apertam, a nullo hominum habita-tamiomnesprofugerant,, &<vacuamurbemrelìquerantr É5r. Haec Megiferus quae clara fimul &c vera funt,, quantum.ad ihterpretationem/Emonae.,
V !.. Sextus fidejjuflbr eft Càrolus Stephanus ,, Carel.Ste*- qui' in fuo Dizionario Hiftòrico-Pòètico cum ad ifàlon vocem /Emona pervenifTet ijfdém plane verbis Hijiorico.. fuam mentem explicuit,. quibus ufùs eft Orteliùs; Poët.        fupra nominatus Scallegatus,, ut proinde. fuper-
fjuum fit, hic ejus verba producere.. f.Btrt.lib.. -      V11. Septimus fidejufibr eft Petrus Bèrtius ih; %,.   '*' Cctfmi*sntarij,$ de Germania,, ubiproducitetiami
Itinera..
j/Emona vinificata Cap. lï.               67
jftinerariuM Antonini, & nomina loçorutn expli-,'cat. Ibiponitetiam. ^»ow Laybach>quod latine dicimus Labacum,
VII U Qttavus /fidejuflbr eft Coiwadus Peu- Putin, in tinger alfegatus à Rertio, vir ftudiofiffimus antiqui- T*M"*Ìq' tatum ; ejus verba funt ï In Pannonia fuperiori coti-fpicitur quoquewiänior Ißri£ Epiona^fluvimSavo, ÌÉ? I'atawooppidum. Meliuslegendum effet Poeto-vio oppidum: vicinamdicitlftrise Emonam,& Labacum eft vicinum Iftriae, non tarnen in Iftriä, fed fufficit quod di cat Emonam effe in Pannonia.
IX. Nonus fidejuffor inftar novem aliorum v eft PhiUpus Cluverius, quo nullusjiaftenus accu-ratius & exattius, imo & laboriofiuš fcrutatus eft antiquorum locorum fitum & nomenclatures. Is de fe ipfo fcribit,quod lias Provincias confultò Iu-ilraverit, ut earum ftatum veterem facilius expli-caretjfide proinde dignifiimus in plerisque : non enim poteft affumi talis labor,ut in omnibus attin-gat veritatem, ne ufpiam labatur Scriptor. Queb oeLàbaço fcripfit veriflima effe «vincunt ejus pro-bationes. Totum textum exfcribere longum foret. : excerpam paucula. In defcriptione limitum Italiae cum Pannoniam. ab Italia difcernit allegat fletta Paterculi verba : i?ars petere Italian décrive- ciuver. rat ( loquitur de exercitu Pannoriico ) junïïam fiìn $£***& Nauportiac Tergeflis confimo. Jk.mox addit Ciuve- ' '',c,*• rius : Pannonia oppidum erat Nauportm apud amnem cognominem, qui vulgo nunc dicituraccolis Laubachs Itali* <verò oppidum erat Terge fie. in medio borumerani Alpes Pannonia, quarumfummajüga Italiani a Pannonia fubmouebant. Haec ille, qui deinde adducit textual Herodjani de tranfitu Maximini è Pannonia in
I»                        Italiani
68           §. P. Arg. ex Recentioribus.
Italiani, etimque erroris arguitquod Haemonam in Italia collocaverit cum effet à Septentrional! parte ad radices Alpium in quarum fummitate Italia tunc incipiebat, quod ut firmaret adducit Ptolomaeum : Ptolomam ( inquit in defcriptione Pannoniae fuperioris ) Inter Italiani vero &Noricum Cluver, Pannonia urbs Hemona. Nec fitum hujus urbis ignorare siu         poffumus, quando ita referunt antiqua Itineraria Komana.
Tabula                                        Antonini
Aquilej a                                       Aquile j a
Ponte Santi xiiij.                                 |
FI. Frigido                            Fluviofrigido xxxvj.
In Alpe Julia xv.                                 |
Longatico v.                                   Longatico xxij.
N/up>rto vj.                    [               I
Emona xi).                                    Hemona xviij.
S^vofiuvio viij.'                            .   |
Adpublicanos jx.                                 J
Adrante vj.                                  Adrante xxv.
Celeja xxxvij.                              Celeja xxjv
Pergit porrò Cluverius : Hoc fcilicet illuderat ufita-tißmum Romanis e Pannonia in Italiani iter, in quo Celeja oppidum ultra Saimm amnem in Cambia y etiam-num clari comitati!* caput eft. In Italia vero Sontius fiwvim bodieque vulgo dicìtur l'ifonzofiume, &in hunc defiuens Frioìdusfiuvius, vulgo nunc Wippacb , circa cupa fontesjunt Alpes Julia, qu£ & P armonica diceban-tur. Per bas tranfitus erat via militari ex Italia in Pan-noniam, cujus ìnitium erat vaUisfive campus,quem Nau-portus medium fecat amnisy vulgo nunc accolli Germanu Laubacb, five alia dialeffo Laupacb diSus. Ad bum fuit oppidum ejufdem nomini* Nauportum XI. milliapaffuum à fummo Julia Alpis trajeïïu j &XIL ab eo miUiainea-
JEtnona DÌndicata Cap. 11.              6$
dem planitie Colonia H emona h qua in prœjcripto itinere Vili. numerantur mììlia ad Saimm amnem.. linde pa-tet Hemonam effe earn urbem, qua in ripa diüi amnis iml-gò nunc incolis Docatur communi amnis uocabulo Lau-pacb, 1 talis Lubiana, Carniolia caput. Hue accedit £y injcriptio uetus qua beic reperta efi, Hemona nomen referent. Ha&enus Cluverius clariflìmè & veriffi-mè f ut nullum amplius fapientibus dubium poffic fuperefle de vero fitu Hemonas five ^Eoionae. Quid vero idem Cluveriu9 fentiat de authoribus , qui erronee putant jEmonam in Iftria locandam ubi modo Città Nova eft, opportunius infra de-promam.
X.  Decimus fidejuflòr eft vif in òmnibus fei-entijs prasfertimTheologicis & Hiftoricis verfatif* fìmus Melchior Inchofer SA. cujus verba appono: inchof.Ap* Eademq; ratio fuerit de JEmonienfifeu mai)is jÈmonenfi Par-a^An' Pannonia Savia Ecclefia, five eafìt quam Ptolomaus j-o.i./«/f" JEmonam, Julius Capitolimi Hamonam , Plinius jE-  »/• moniam vocant, & Plinius Pannonia oppidum, Julius in Noricis. Ptohmausìnter Italiani &Norìcumfiatuunt: bodierecentiores Aletropolìm Carniolia Lubianam, five Labacumnuncupant : quanquamalij maritimam Iflriaurbem cenfentes : cum Volaterrano alijsque recentioribm alto abeant, [ed nullo quodjciam ex veteribus Author e a Ita profecìò, nullus ex antiquisauthoriDus proferri poteft, qui vel levi indico ^Emonamin Iftria reponat : cum econtra , qui ejus mentionem fa-ciunt antiqui difertè illarn in finibus Pannoniae, fub Norico ,  vel in ipfo Norico loeent, ut fupra oftenfum eft.
X L Urtdecimus fidejuflof eft Martini» Zeit* zttikrì len», quipoft peragratos pene totii» Europa? itmerjtai:
1 3                          Pro- «• *•••*!
'iSGcrman e. if.fol.
'rr-
Merlan, in Topo* graph: Carnial.
Foumlih, lt. Geograph, e. *3*
'JEntasSyU vlut Eu-rof,c.iS>
fo              §. V*Arg.tx Kecentioribm.
Provineias Itinerarium Italiae, Germanize, Gallia, &c. confcrlpfit, ubi etiamdeXabaco;mentionera facit, & adftruit illud cum veterin monaà Ptolo-mseo inier Italiani, & Noricum ,à Plinio in Panno-nia repofitam, idem efle,, fubferibens fententiae Chiverij fnpra relatae.
XII.  Duodecimus teftis & indejufiofeft Mat« thaeus Merlan Topo-&c Geographicis tabulis hoc ,aevo clams,, PhiUppo Cluverio qui Labacum &• monam, & Lazio quiid Naupoxtum effe afferuit, quafiproblematicefubfcribit, non tarnen inlftria five Nauportum five /Emonana miasfit.
XIII.   Decimus tertius fidejulTor eft Geor-gius JFournier, qui in brevi ifua Geographia vete« *emvEmonam Labari reponit,, cujus verba prae-tereo cum fit obvius & recentibus annis impref-fus multorum manibus teratur.
XIV*. Decimus quartus fidejuflbr eft., quem ante alios nominare deeuiffe t, fed feriùs in manus incidit ,/Eneas Sylvius ( qui & Pius Papa II. ) ex Piccolomineorum farailia, peritiffimus horum lo-corum, quos frequenter pertranfi jt cum & Fride-rieilV". Legatura ad Romanam Curiam, & Slavi-graecenfem Parochum,&: T-èrgeftinum Epifcopum ageret. Hic tantus vir de Nauporto fic, fentit : Jßriamab Ifiro aitine diftamferunt, quem a Danubio, in Adriamfiuere falfo credìderunt. Cui errori &Pompo-nius Atela, &nepos Padi accola aurei adbibuit, , Argo* nautarum eos fabula decepiù , quos per Ijlrum ex mari P antico in Jfiriam vettos memoriaprodi turn eft. . S ed confiai eos ex Iftrö in Saimm adverfofiumine narviqaffe, deinde Nauportum, quem Labacum bodie appellai puta-<verim , cujus paludem Lugeam Strabo appellai.   £x
Naupor-
JEmona'vindicataCap.lï.'*              7*
Mauporto vero per montes burnem i)eSa narvìs infjfijji, driaticutn pervenitr&c. SiNàuportum agnofcit in Carniolià feuveteriPannonia,utique&^Emonam rèponet Labaci, aut faltem in Carniolia, cum hase duo fint fècundùm omnes indisjun&a.
XV. Deeimusquintus fidejuffor eft Henricu* Palladius nuperus Forojuììenfium Hiftoricus, qui licetyEmonam Labaci non' collocet, Pàmportui» tamerç five Nauportum Sfrabonis Eabacum flu-vium fatetur. Et quia vEmonam inter Pannoniam StGoritiamftetiffe affirmât, licet de loco determinato dubius hasreat, fatis favét"noftrae opinioni. Referamus verba : Sträbö*vioeturexpreßjjebis wer-  Hemic. bü.   Ocra <ver6butnilHma!pars:eßAlpium, qua cum JJJS&Sk C amis J apydes junguntur', & per quam onera ex Aqüi* juUib.3« le ja in Pamportum plaufiris dèport'antur i quitus ad un- fol. s2> ouemCarfijuga oboculoslègentiùmexponit.   Nambaé' funt bumillimœ Alpium partes, quibus Carni Japydìbui continuantur.    Etperbasfatens t)ia efl ab Aquile]a in Lubianam, propter quamJPàmportus labi tur, ut ex eodem lòcoStrabonw aperte licet coUìgere.    JPatebuntur adver farij ibi effe ./Emönamubi Nauportus feu Pam> portus flùvius merces ab Aquileja dèlatas vehit, ergo fi Nàuportusseft fluvius labacus , Labaeum            [
oportet effe,<Emonam,yel certe aliquem aliumlo-           ^
cum vicinum Nauporto. Ob id ex aliorum mente reponens ad Pob rado in Carfo : modo in fylvà Geldrudis , quam Germani  vocant Pyrpamer-           i
uualdt, five Pirinam fylvam, Slavi Hrufchizanr,            v
Cceterùm agens de itinere Maximini è Pà rinoma Aquilèjam, nulla alia via profeclum credit, q uäm {Der Alpes Julias & fylvam jam dicïam Pirinaoï,. ubiôcdiveueritadurbem i^Émonauit   Et conclu«.
dits    '-¦=¦»
Idem Pal-
fad.lib. 7. fol 11S.
Anton. tbijf. in Not. ad Patire. Çambec. in Bibli-otb. Cxf. lib.2. c. 8. Joan.Ftif. in  Lex. J.PaJJerat. inCalep. Cornel. SchreueU inCalep. Gotttr,
y *               §i f. Arg. ex Recentioribus
dit : Cceterum de Älmona mirum , quod nufquam ap-p ar et. Nam pofl banc calamitatevi fuiffe refi i tut am, £5" cultufloruìffe infigni ex pofterioris œtatù Scriptoribus fatis confiat. Unus IVolffgangus Lazius fitum defignat prop'e Lubianam, quern nunc /ggium appellant : banc Juif-fe JEmonam ex Romanorum monumentis [ibi perfuadet. Alonfirantur etiara antiqui oppidi <vefiigia infylua Gel-drudis , quodproxìmim njerò è fi JEmonam fuijfe. Nam fyhia & focus Gozitìenfe folum propemodum attingit, ut jam non inani arqumentofuerit demcnftratum, JHaximi-num per banc partem in Italiampenetrajfe. Apparuif-fet certe Palladio/Emona in urbe noftra Labacenfi fi Antonini Itinerarium confulens dimenfus fuif-fet iter Aquile ja Cele jam. Sed quidquid de fi tu /Emonae ipfe divinaverit, faltem tacite infinuavit falli eos, qui ./Emonam &c Nauportum in media Iftriapropemareinquirunt, cum idnullusantiquorum fcriptum affirmet. Et cum Palladi s in Forojulio fcripferit, nihil dubito quinfcieritho-dieCittanovam à quibufdam appellari ^Emoniam, nullam tamenhujus rei mentionem fecit, quia ici-Hcetid crediditfabulofum.
XVI. Prastereo nunc Antonium Thyfium , Petrum Lambecium, &c plures alios, qui vel ex-prefsè in noftram concedunt feritentiam,vel tacite earn probant cum extra Iftriam in Pannonia vel Norica .^Emonae rudera inveftigant, quod fufficit noftro propofito , quo non tantum probare inten" dimus ^Emonam veterem effe hodiernum Laba-cum, fed etiam offendere yEmonam nullam un-quam fuifle inlftria, nullam ad Quietum amnem, nullam in Città nova. Atquè ita clariffimè probat tum elj veram antiquis celebratati! ^Emonam
•  quas-

• Mmonavindicata Cap.IL               73
qüaerendam effe Labari ex vetuftis Geographis, & ab ijs defignato fitu ./Emonas : ex antiquis Hifto-ricis : ex antiquis Itineraries: ex antiqüis Infcri-ptionibus : ex fenfu RecentiorumScriptorum. Reflat nunc,ut viceverfa probemus ,Emonam ve-terem nec fuiffe unquam, nec effe in Iftria , ubi modo fita eft Civitas Nova.
CAPUT   IIL
iEmonam veterem non effe hodiernam Citta novam in Iftria clarè oftenditur.
§.   I.
Argumenta negativa ex Geographis &
Hiftoricis antiquis, quod ./Emona nun-
quam fuerit in Iftria,
r^j-p^Ametfi argumenta fupra addu&a, quod! IRl BPi /Emona vetus fita fuerit , ubi hodie P>ï EUS LaDacum Metropolis Carniolia? cerni-§ÈMlW$ tur, fufficienter probent, ejus rudera non alibi quaerenda effe , quàm Labari, adeóque nec in Cittanova,necufpiaminIftria>9tt/'ao/»pq///ttm idem operatur in oppofito, quod propofitum in propofito. %'fin.ff. de legat, nihilominùs ut luce clarius eadem veritas oftendatur , refumendi funt iterum Geo-graphi & Hiftorici, & afferendum , quod nullus Geographus (quantum ego haftenus deprehen-derepotui) nullus Hiftoricus antiquus ^Emonam repofuerit in Iftria.    -
K                    II. In-
7.4              intona windiçata Cap. HL
strato             II. Inprimis Strabo Nauportum flumcn affe^
lìb, 4.      fit oriri ex Illirijs,& in Savun* influere, à quo non
effe removendam ^Emonam conftat ex Itinerarijs
antiquis : nullum autem flumen Iftria; defertur in
Savum,efgòNauportus non eft in Iftria, ergo ne-
l/Tbira' ^ue'Emona' Sc^°quodStraboalicubidicautiau-0 ' ~7' porto proximuseßfluvius Corcoras, qui onera excipit; bicfane Saboti intrat,S abusque in Drabon.Uz: Verum cùm alio loco idem Strabo Nauportum nominet amnemnavigabilem,qui Savum intrat,dicendum Strabonem hoc loco humani aliquid paflum, k proNauportonominaffe Gorcoram fluvium, qui hodie vocatur Gurcka, & non procul Nauporto oritur, etiam alicubi navigabÜis,cum quo tarnen fubfiftit & Nauportum amnem ex lllirijs fluere, &c Savum intrare, 8c ibi quaerendum,ubi non procul eft Corcoras , qualis nullus fluvius invenitur in tota Iftria, fed in hodie rna Carniolia feu antiqua Japydia,tamNauportus quam Corcoras;adeoque ^Emonam non procul ab his fluminibus fitam fu-ifie. Oftendaturin Strabene vet unum verbum, quoaffirmet fluvium aliquem Iftriae antiquis temporibus dictum Nauportum » & vertemus vela. Sed in toto Strabone ne fyllaba quidem de hoc reperitur , ergo Strabo pro nobis eft , non pro Iftrianis.
III. Deinde Strabo nomïnatNauportum Tau-rifcorum Colonia m, fed nullus unquam antiquus afferuit Taurifcos habitafle in Iftria,ergo Naupor-tus colonia nulla unquam fuit in Iftria , ergo nee fluvius à quonomen defumeret Colonia: Item ab , Aquileja dicit Strabo per Ocram montem profi-cifcentibus ad ufque Nauportum numerari lia-
§. J. Arg. negativa, ex Geograph. & Hifior. 7 f dia cccL. vel (ut ipfe mox adjungit) utalijsvidetur D. qui fane numerus uteunque correfpóndet ho-diernae diftantiaa inter Nauportum noftrum & A-quilejam uti fupra oftenfum. Non autem correfpòndet diftantiee inter Aquilejam&Cittanovam, ac licet acquale foret,nufquam tarnen oftendipof-fet ex Strabone, quod per Ocram Promontorium ab Aquileja ad Nauportum fïntelligendo Quie-tum IftriaeJ merces deduci in plauftris, quae per fluvios ad Iftrum vehantur, fcripferit. Manet ergo Nauportum Coloniamefle noftrum Hyper-labacum,& Nauportum fluvium effe noftrum flu-men Labacum, quod defafto merces devehit in Savuirijè Savo in Iftrum feu Danubium,
IV. Sed & Plinius totus pro nobis eft,in nullo prolftrianis, Nam exprefsè^Emonam adftruit Go» loniam Pannoniae , exprefsè Nauportum conti-nuari Savo innuit cum navigationem Jafonis ad-verfis fltsminibus faftam recenfet , ex Danubio in Savum , ex Savo in Nauportum , ultra quem cum nonpoflet amplius Jafonnavigare,humeris navem tranftulit per Alpes, quae defcriptio adeò quadrat noftro Labaco, ut nihil.poffit clarius de-fiderari, cum nullus alius fluvius poffit oftendi, quo adverfa navigatione ex Savo ufquè fere ad Alpes poffit perveniri, quam nofter Labacus. In-trat Savum etiam Dravus 8c forte eo adverfo naves trahi poffent, fed origo ejus non eft in Illyri-cis,nondeduceret ad Ocram montem,non dedu-ceret Aquilejam, verum in Noricum ex cujus Al-pibus oritur. Iftriam accurate defcribit Plinius, & nominatiEgida Coloniam feu Juftinopolim,cu-jus alij Scriptores nonmeminerunt.   Cur ergo in
K 2                      Jilria
j6               JEmona v'indicata Cap. ÏW\   .
Iftria non nominaffet Nauportum vel vEmonam ] fi ejus tempore vel umbra nominis ^Emonae ali-cubi fuifiet in Iftria ? Curnonreponit ^Emonìam ( quam videtur ab ^Emona contra distinguere) in praefata Iftria , fed potius in Norico ? Nempein Iftria nunquam fuit Nauportus, nunquam /Emona , fed tam Nauportus quam M mona in Panno« nia; extremitate fub Norico, autfaltem iEmona, fi Nauportus ad Taurifcbs 8c Noricos fpiftabat, uri Strabo notavit. Oftendatur vel unum verbum in Plinio quod ipfius astate auditum fit nomen /Emonae vel unionise in Iftria , & cedimus Ad-verfarijs.
V. Ptolomaeus Alexandrinus exacte lìngula* rum Provinciarum limites, urbes,colonias, loca defcripfit & tradidit : nufquam tarnen in Iftria ul-lum Verbum fecit de /£m.ona,fed clarè cum ccete-risantiquis, cùm defcriberet Pannoniam repo-fuitinejus parte meridionali extjema Emonam: Inter Italiani vero fub Norico P armonia iterum ci*vitai Einona. Quid eiariuspoflet dici ? An aliquando Iftria ditta eft Pannonia, ut ideò fibi vendi ce t M* monam ? Proferatur antiquus author & cedimus. Defcribitidem Ptolomaeus Iftriam & ejus oppida, in Tabula Italia?, & enumerat Tergeftum , For-mionis fluminis oftia, Parentium, Polam, Nefa-iìum , ac eivitates mediterraneas, Pucinum , Pi-quentum, Alvum , nufpiam legere eft nomen M-monae,fed pofteri locorum Se Geographiae ignari fecerunt ex Alvum Alvona per nominis affinita-tem cum Alvona Liburnias vicina , ex Alvona errore ansanuenfiwjn vel majè legentiura fecerunt
§./. Arg. negativa ex Geograph: &Hißor: ff ,Emona,&noftram/Emonam ê Pannonia ingenti faltu tränftulerunt in Iftriam.
Vf. Vellejus Paterculus qui non audita fed FeBej-Ht, vifa recenfuit,& ipfemet Pannoniam peduftravit, $%£»*, difertè Nauportum in Pannonia repofuit,ut fupra vidimus. Idem agit Tacitus, cùm de militari tumulto ad Nauportum mentioned! faceret. Erant ills legiones Pannonia? , quée cceperant tumultuari , movebant ê Pannonia in Italiam breviorc haud dubio itinere, quia properabant. Nullum àutem ê Pannonia in Italiam brevius iter * quàm per noftram /Emonam, noftrü Nauportum & con-tiguas Alpes Julias. /Émona igitur ScNauportus fuerunt in fînibus Pannoniae, non in meditulliol-ftria?,ubi eft Citta Nova.Et fané cui bono êParîonia proficifcentibus fuiffetperlongiffimas ambages, abftrüfiffimas vias pergere in Iftriam ut Romam properarent, & non folum in Iftriam, fed in Iftriae medium, cum relittaprocul à lasvo latere Iftria, Romam pergere potüiffent? Hoc argumenta ufuS ^fttecle PalTadius, cum de itinere Maximini Ty-ranni Romam é Pannonia properantis diflereret j cum per Alpes Julias,quae Nauporto noftro pene contigUcE funt,Aqüilejam profeftum effe conclü-dit. Atqui eadem eft ratio de legionibus , quas Tacitus Romam contendentes ad Nauportum turbatas narrât. Ergo neque Nauportus neque ^Emona unquam fuit in Iftria.
VII. Herodianum adverfafij pro fe allegant ; fed immeritò , quia non advertunt vel errorem quemcommifit, vel fenfum profcripfit.   Verba authoris addu£ta funt fupra cap. i.§. i. n. 3. Ad Hcrodia»: qua; obfervandum eft ;  cumdicit Herodianus : ctt'Jupt-
K 3                      Matti*
^§              JEmonavindicataCap.JL ¦. ¦
/ïïaximinus pofiquamad Italia fines pervertit, non in« îelligit fines intrinfecos Italia? ? fed extrinfecos, id eft fines extra Italiam s ut patet ex contextu, quia inde pra?mifit Speculators ad Alpes, in qua-jfum fummitate erant limites , qui Italiam à Pan-nonia &Noriço fubmovebant, cum dicit; Adpri-mam ìtali* ur hem perventum eft,qu£ H emona ab incolis vacatur, vplebat fçribere adproximam Italia urbem, quiahaud dubiè hase erat proxima Italia? , cùm effet fub radicibus Alpium, qua? ftatim Hyperla-baci incipiunt. Aut fprtè ejus tempore pars ilia extrema Pannonia?, qua Nauportum & ^Emona ftetit,adjunfta fuit Italia?,qua? tempore PÌinij erat extra Italiam,fed vicina Italia?. Herodianus enim pofterior fuitPlinio. 3. cum dick : Eafitaefl in extrema Planifie ad Alpium radices : ambiguum videri poffet,num intelligat Alpium radices à parte Meridionali veì Septentrionali , fed mox fé explicat quod intelligat radices à parte Septentrionali(aut fi mavis dicere Orientali)cum fit modica jnflexio ad Orienten? : dick enim icumque noftem exeqiffent (Mmonx)flatimjo!e oriente ad Alpes accejferunt.' Ecce anteqüam accédèrent Alpes fuerunt /Emona?,er-gò antequam tranfierent fummitatero Alpium in quibus Pannpnia ab Italia fnbmovebatur, fuerunt iEmonss ; ergo ,/Emona etiam fecundum Hero-dianum npn fuit in ipfa Italia,fed in finibus extrin-fecis Itaiia?,ideft in finibus intrinfecis Fannpnia?^ qui fitus omninò quadrat Labaco, Nam fi fole oriente Labaco difeeflerunt terreftri Itinere per fylvam Lapacenfem s fpatip unius hora? jam at-tingebant Ocram & confequenter Alpes , qua-rum humilior pars eft Ocra. 4. Cum dick Hero-
$. I. Arg. negai, ex Geograph. &Hifior.       ? $ dianus Alpes illaš effe vice, murorum Italiae, ut univerfam Italiam comprehendant* manifeftè iri-nuit,quod Alpes excludat ab Italia cunt nori pof-fit idem" feipfum comprehenderejatquè adeò eti-am ^Emoriam ante Alpes.fitam fupponit. ç. Gum dicit iJuperatU Àlpibus iti Cafira dejtenderunt, infi-nuat ab hac parte AÏpîum ubi modo Hyperlaba-cumSc Labacumeft f ftetiffe^Ëmonâm, non poft Alpes Aquiïejam verms» Scad partem Meridiona-lem vel quaß Öccidentalem. Imo cum dicit ai Ca' ßra dejcendêrunt ïnnûit ïocùm diftum Cafra quae Itinerarium Hierofolymïîanum ponît xxxv. m. p. ab Aquileja verfus Nàuportum & ^Emoriam , qui locus ex diftantiae obfervatïorie vidcri poffet ideai ,   effe cum Haydenfchafft, feri Haydüfchina, ubi extant veftigiä alicujus infignis colonia? velmunï-cipij, eftque fitüs ad radices Alpium méridionales. Vel forte fuit Prart. CluVèrius vero putat effe Gmünde non procùl inde : Atqüeita Herodianus fi bene intelligatur prò nobis pronuntiat *  nori pro Iftrianïs, Magis turbavit fenfum Capitolinus, qui ab Hërodiano videturmutatus Sc partem nar-rationis Scphrafin, licet cum vellet elegantiorem reddere,Cotruperit.   Nam ubi Herodianus habet ad Cafira defcenderunt, ipfe fcripfit : ubi primum Ca-fira in campo pofuit \  non advertens Cafira effe no-men proprium loci inter Alpes Sc Aquilejam , uti vidimus ex itinerario Hierofolymitano.   Nihilo-minus nee Herodianus nee Capitolinus fo«; mniavit ^Emortam vel Nauportumin Iftria,quod nobis fufficit.
'§o                u£mom ^indicata Cap. HL
§.   IL
Alia argumenta negativa es antiquls ' HiSoricis quod /Emona non Oc jn Iftria.
I-
»k iKnP^ ^ß*nus Pompeji Trogï abbreviator de IBI Elf Go^ch°rum itinere & perfccutione Ar-nlll wm gonautarum sgens haec habet : Hißro-MMJEEe rumgentemfamaeßoriginema Colchis ducere; mißis ab meta Rege ad Argonaut as raptor efque filiœ perfequendos , naves Jiias humeri* per juga montium ufque ad littus Adriatici maris tranflulerunt ; cognito, quod Argonauta idem propter tnagnitudinem nau'u prioresfecijjent &c; In hac brevi narratone afferuntur ifta. io Iftrianos |l Colchisoriginem ducere, quod non nego. 2. Colchos à Ponto navigaffe in Iftrum feu Danubium, ê Danubio in Savum adverfis flu minibus penitus inveftos id eft,quam procul navigare poterant,fed poterant exSavo etiam'irì'Laba-cum prout hodieque contingit, & quotidiana do-cet experientia. 3. Cum non poffent ultra navigare à portu Savi & contigui favo Labaci s qui por-tus eft Hyperlabaci ,ut conftat,naves mas hume-ïîsper juga montium ufque ad littus Adriatici maris tranflulerunt, hoc potuit fieri diflòlutis na» vis compagibus per montem Carufadium & 0~ • cram,ad littus non procul Tergefto.   In hac nar~ - ratione nihil eft de aedificata ^Emona in Iftria j nihil de Nauporto in Iftria , quin potius fupponit Trogus & cum eo Juftinus ,   quod portus navis Colchica; uti & Argonautarum fuerit ante juge montium s quae funt fine dubio Ocra Sc Carufa-
dius
^. IL Argum. èxantiq. Hìflor. negativa. 31 dius five Carfum hodiérrium ', U non jüga moni* ^ tiüm ad Cittanovam , nifi quis velit afferere illos per Savum & Läbacum navigafle adverfo fiumi-ne, ufque ad portum Hyperlabaci ; inde navigafle peraéremufque ad Cittanovam , & ibi primurri fubftitifTe ac Quieto fluvio Nauporti nomèn im-pofuifTe. . Ergo neque Nauportus neque ./Emona unquam fuerunt in Iftrià.    .
- II. Plinius,quem fupra retulimus, clàrius loquitur nulla mentione faftâ , quod Nauportus fueritin Iitria ; fed infinuans potiusante Iftriam. Verba ejus funt Hiftoriam coqnominatam a flamine Pl'm. HB. Ißro in Adriam effluente ê Danubio amne &c: Plerìque î,c<^''* dixerefaljo : nullit* enim ex Danubio amnis in mare A-driaticum effunditur. Deceptos, credo quoniam Argo* navi* fiuminein mare Adriaticum descendit'',-• non procul Tergefleynec jam confiât quo fiumine. Humeri* traue-ßam Alpes diligenti ores tradunt : fubijjfe autem Hiflro, dein Savo, , dein Nauporto, cuinomenexea caufa eß inter JEmonam Alpefque exorienti. Hic aflerit Plinius i. Negando quod Hiftria nominetur ab Iftro feu Danubio , quafi illic in Adriam influente , Sc hoc bene negat. 2. Quod qui fie opinabatur dëcepti fint , eoquod putaverint , Argonavim peraliquod flumen defeendiffe ad mare Adriaticum , & forte defeendit aliquo fiumine non procul Tergefto. Hoc pofium dare adverfarijs, licet non afferatPlinius abfolutè , fed exaliorum mente , cum Trogus & Jufrinus dicant navem à jugis montium 5c per juga montium ufque ad littus maris translatant 3. AfTerit Plinius quod diligen-tiöres Scriptores de itinere Argonautarum traçant Argonavim humeris translacam per-Alpes,
L                     4.Ordi-
8 z               jJLmoM- ^indicata- Cap. I IL
^ Ordine praepoftero narrât ^quomodo ufquead J,lpes penrenerït* nimirum fubip t id eft afcendit adverfis fluminibus Iftro^Savo^Nauporto * cui no-snen ex ea eau fa eli ; quod ibi portum navi s te-inuerit 9 ultra quem navigando ulterius pergere mon potuit*   Et hoc ad amuflim quadrat noftro Hvperlabaco^adquem fluminibus adverfis Danu-ï>io»Savo, JLabaco afeenefitur, & fubitur ufque ad Alpes Julias,quae ftatïm poll Hyperlabacum inci-pîunt.ç.Defîgnatlocum Nauporti fluvi], 8c aite* rigînem habere inter Alpes & ümonam s quod (omninoetiam verifîcatur defluvio Labaco, cujus .   ©rigo eft immediate ad Hyperlabacum , & poll žilam originem funt Alpes,quare .€mona ab hac ,parte quaeri debet,nec poteft alibi melius allignasi quam Labaci (utialia argumentaevincunt) ut ©rigo Nauporti media fit inter Jümonam & Alpes« Nihil hic de fluvio Quieta^mhii de umana in Iftria, nihil deNauportoin Iftria, fed potiùs de Naupor-tainSavum influente j. proutdifertis verbis ad-ftruit Strabo ex fapra relatis, Oftendant mihi ad-verfarij Savum in Iftria  ,  velfaltem fluvium alt-quem in Iftria, qui Savumingredïtur, & credam äli& quodoKmfluvius aliquis in Jftria vocatus fit >Jauportus«.   Conceffi paulòante,quod translata »avis Argo per jiuga montîum , per aliquem flu-Tium Te rgefto vkinum defeenderit in Adriam, fed cum non conftet Plinïo,quo fluraïne» nee mihi contrat.   Dabo tarnen Uberalîter adverlàrijs quod translata fuerit Argo ad amnem Formîonem Sanquam vîciniorem. TergeftOjnunquîd ideò For-mionem. appellatum dîeent Nauportum? Non cer-tè, nifi antiquum fidejufforemexfeibeant „ quod
$. IL Aïg.eXahliq. Hißor. negai.            85
prasftare non poflunt. Audebo illis edam dare li~ beraliter, non concedere , quod Argo tanslata fueritad fluvium Quietum , nunquid audebunt concludere. Quietum olim ruhTe di&um ob id Nauportum? Non certè,quïa Plinius ilium tantum fluvium agnofcit Nauportum , ad quem adverfà navigatone ex Savo poteft perveniri, quod nullo mòdo convenit Quieto. Et confequenter nequé poterunt dicere vEmonam aliquando ftetiffe p rope fluvium Quietum. Notahda funt bene verba Plini j qui dicit, Argo navim é Ponto per très flu-vios afcendiffe quia contra fluxum pergebat , & de his fluminibus eonftabat Plinioalioqui nonno-minaffetIftrum,Savum,Nauportum : Deìnde dicit ex aliorum mente,quódeadem Argo navis de-feenderit per aliquod flumen in Adriani, fed addit non conftare quo flumiue: ergo fupponebat Plinius illudflumen per quod Argo defeendit in A-driaranon fui fie Nauportum, tumquia per Nauportum fubijt&afcenditufque ad Alpes, per alterimi vero incognitum defeendit, tum quia feie-bat Alpesinterpofitasmarij&Nauportoac Savo, quae prohibebant ukerioremafcenfum. Ergo ne-que Nauportus , neque vEmona unquam fuit in Iftria.
IH. SozomeniHermiae,&ZofimiGra2corum Sozom. Hiftoricorum verba dedimus fupracap.i.tf. i. In lib-*xA illis nulla etiam fit mentio five Nauporti; five Hae-monae in Iftria ; verum potius contrarium mani-feftè evincitur. AitSozomenus : Tranfmiffo mari, quodjuper Scytbmeflper flumìna qu£ perillm partes la-buntur ad Italorumpervenerunt fines. Hoc verum eft de noftro Hyperlabaco à quo non procul abeft
L 2                      Iftria
,84               j&moM vindicate Cap* Uh   •
Iftria ïtaliae poftrema regio .* atque ita pars extre-ma noftrae Carnioliae, qua Iftriam contingit, eft Jimes & finis extrinfecus Iftriasfeu Italian üeinde dicit : Jbihiemantesurbem condiderunt nomine Aimo-nam.Kimxmm in Ulis finibus Italia? extriniecis feu exclufivis , quod de noftra urbe Labacenfioptimç anteilig! .poteft 9 cum & Forum Julium Sc Iftriam vicinam habeat ; neque enim fines & limites in-divifibiliter apud Hiftoricos funt accipiendi. Per-git Sozomenus fequenti autem œflate opera incolarum adjuti Argo  na<vim quadringenta circiter fladiaper ierram machina quadam tra8am,deduxerunt in Aquilim ßwvium}qui in Eridanum infiuit, Eridanus autem in mart Italicum exit.    De errore circa fluvium Aquilim ( qui apud nullum alium authorem nifi hunc &c /kuthorem Tripartita? legitur) 8c circa Eridanum videripoteft Cluverius;noftropropofito fatis eft admittere , quod ad aliquem fluvium ultra Alpes protratta fitnavisper quadringenta circiter Madia, & rurfum dare adverfarijs quod ille fluvius fuerit fluvius vel Formio vel (Quietus, quo deinde navis defluxitin Adriam. Quid inde elicient? num quod ad Quietum fluvium condita fuerit ^Ernona? numquod Quietus vel Formio di&us fit aliquan-do Nauportus ? minime : quin potius evidenter ex Sozomeno colligitur , quod ab hac parte Aipi-ym Septentrionali edificata fit Winona , Sc poft «jusftru&uram Navis Argo per Alpes translata ïit,ac proinde neque Nauportus, neque Jimona unquam fuit in Iftria, quia priufquam tranfirent Argonauta? Alpes, sedificarunt /Emonam. Mofm.Ub,          IV'-  Zofimus cujus verba fupra retuli una
/. Hiß,    cumSozomeno defignar. Iongitwdmem fpatij ecce.
%. IL Arg. exanéiq. Hi flor. negativa.    :  85 Circiter ftadia ,  per quae humeris translata vel pertrafta.eft Argo navis poft conditam ^Emonam, .quodferè fpatium inter Hyperlabacum ScTerge-? ftum deprehendes, fi oftö ftadia pro mille pani-bus ,  & quatuor mille paflus Romanos pro uno Germanico militari computaveris, licet Cluverius brevius iterTergefto Hyperlabacum effe putet. Nos plerumque numeramus Hyperlabaco Tege? ftumduodeçim Germanica, quae faciunt xlvi ii. M, P. Romanorum: haec vero ccclxxxiv. Stadia, ubi ad ecce, défunt folum xvi. Stadia.    Sed credibile eft veteres alijsvijs Se ambagibus ufos , & novas vias breviores inventas à pofteris.    Un,de ex hoc etiam manifeftè evincitur /Emonam non fuiffein Iftria ,. ubi nunc eft Cittanova, cum ne Stadio quidem uno diftet à maris littore.   Cluve-   cium. rius de ejus fitu : In Tabula Itineraria ( quam fcili- j^l. ant. cet Gonradus Peutingerus ex antiquis Bibliothe- £'2"JJr* eis erutam vindicavità tineis) H iftriapeninfulœ figura depiüa confpicitur &c:Parentìum oppidum* quo linea itineris adp'olam per mediterranea duBa milita pajfuumad-[cripta habet xxx. Inter earn lineamimare figura majori* edifici jadpofìia efljqualis aquis calidis paßmin eadem Tabula,^ nonnunquam Pratorijs Romanis adpiBa <vì-fitur.   Supra id adificium vocabulum adpofitum eft , dubia equidem & ambigua Scriptum QffA ETI: infra lìerò/vel potius a latere ejus,qnodPolam ßjeSat,nmca-bulum SILJ^O .lüudforte fuerit antiquum amnis nomen QffAETUS , qui vulgo nunc incolte dicitur Quieto,. tnediam ferme Hiftriamfecans.   Ad bujus dextram ri-pam Ir.circiter JH. P. a mari vefiigia conMciuntw antiqui oppidi, quod ItalÌ£ Scriptores hoc nofiro feculo PER 1/ÜMANEM   ERROREM interpret
L 3                      iati
t6              JEmona v'indicata Cap. III.
tati funt Hemonatn Colomam apud ifauportum amnetn, quern volunt bodie ejfe Quietum , quum extra Italia fines Hemonatn nunc Labacum dici apudfluvium sognami' neminSauumdefiuentemJuprapatuertti HascCluve-rius in quibus unicum defiderarem , ut in Tabula quam vidit melius advertiflet ad Charafteres an-tiquitùs ufurpatos; puto enim quod legiffet Alvo pro Silvo. Aquippelittcra fecundum Orthogra-phiam Lombardicam & vetuftam etiamnum in antiquis tarn MSS:quam impfeflïs libris confpici-tur formata ficufS.,Sel conjun&a (si) acfconfe-quenter legere oportebat praedictum vocabulum Alvo quod inter Urbes aut Colonias Iftriœ nume-rat Ptolomaeus : Ex quo Alvo fufpicor ego à po« fteris pejus lecium./&/wo8cinde formatum Aemo-rw,quod errori occafionem tribuit.
V. Ex his modo adduclis quœro ab Adverfa« rijsut. i. Oftendant mihi ad mentem Juftini per quae juga montium poft Cittanovam Colchi trans-tulerint fuas naves. 2. Oftendant mihi in Iftria fluvium(ad mentem Plinij) qui cü Savo continue-tur,&c ultra quem navigari non poflìt, nifi per Alpes transferatur navis defcenfura per aliud flu-men in mare Adriaticum. 3. Oftendant mihi Nau» portum fluvium cujus Origo media fit inter ^Emo-nam le Alpes,(ed talem Nauportum per quem in-fluentem Savo deferantur onera in Pannoniam in-feriorem , utvultStrabo. 4.Oftendant mihi ad mentem Sozomeni conditam ^Emonamab Argo-nautis ê Ponto per fluvios adverfa navigatione profeftis antequam Alpes tranfirent,& ab illa >E-mona diftantiam ccce.circiterftadiorum ad alios fluvios Aquilim &¦ Eridanum , qui fé in mare exonèrent
f
§. 11. Arg. ex anttq. Hißor negativa. 37 onerent minimum ecce, ftadijs ultra .«Einonafn, fedoftendanf in Hi ria , ubi gloriantur fé habere M-monam, j, Oftendant mihi in Iftria eandem #-ftanriam ad mentem Sozomeni inter Cittanovam, Sdittus mari*,& credam illis quod Cittanova fit vetus iEmona : alioqui fi id non oftenderint, dicati* ve! ipfos errare & (omnia ac fabulas pro ventate vendere;veIpra;fatos Authores cum plu-ribus alijs anciquis turpiter hallueinatos : fed non poterò prudenter antiqui» Scriptöfibus de rebus fuae aetatïs fcribentibus> negare fidem, & tribue-reNeotericisparùm verfatis in Geographia antiqua , in qua Caspe halludnantur etiam doftiffimi Viri, qui muttos annos in eo ftudio confumpfe-runt rergoremanebicconclufio, quod vetus M-mona & fïuvïus Nauportus nunquam fuerit in I-flria>&quodNeoteriei.<Emonamin Iftria collocan-tes immanïter à ventate aberrent; veteres autem qui vixerant dum in flore effet /Emona , verita-tem fcripferunt»
$. in.
Argumenta negativa ex Itinerarijs
antiquis quod /Emona non fit in Iftria. I. Ragmenta ex antiquis Itinerarijs & Tabuli» fupraexhibui, in quibus nomen Mraonae & ^Emonia? elariflìmè expri-j mitur y fed nufpiàm vel minimum ap-paret véftigium quod ^Emona vel ^Emonia fuerit in Iftria:   Id enim ex alijs antecedentibus vel fub-fcquentibusloeis colligi deberet,cum econtra vicina
am
gì                AEmona vinificata Cap. 111.  "
dna. ilia loca oftendi poflïnt in Pannonia & eirca Labacum. Ergo iterura /Emona nulla unquam fuit in Iftria.
If. Unicum iter per Iftriam inverno in Anto-nini Itinerario Venetae editionis ubi fol. 170. poni-tur titulus de Italia per Htjìriamin Dalmatica. Et mox defignatur iter â SifciaMurfam, quod eftin Pannonia,nullo intermedio loco Iftrjse nominato. Tandem fol, 171. ponitur Ab Aquile ja per Hifiriam                           -b
Extramare Salonas M. P. cxcvmi. Sic        5 Fonie cimavi m. p. xii.                         \.   :
Tergeße m.p.xn. 'Ningum m. p. xxviir, Parentiunt m. p. xvui. *•     Pola. m. p. xxi.
Trajet usfinus Liburnici:
' ; In hoc itinere nominatur in Iftria NinQum U Pa-rentium,inter quae medium erat Ahmm^eìSitoum, five locus ille in quo fteterunt rudera Civitatis novae ; nequè ibi nominatur -Emona vel /Emonia, quae tarnen alibi in itineribus per Pannoniam no-mmatur,ergofignùmeft /Emonam nullam fuifle _ in Iftria fed Pannonia. Et cum diftantia inter Ningum & Parentium fit fatis magna.nempe xvm.m. • p. fi qua; ibi fuifiet/Emona cur non fuiflet inter-pofita, iìCut alibi loca intermedia minòris diftan-'tiae nominantur , per quae tranfibant exercitus Romani,utfupravidimus? Certe nullam.hic vi-derunt /Emonäm Romani. Aliud etiam iter mä-ritimum Iftriae defcribiturfol. i82.his folùm verbis A Pola Jader in Dalmatiasfladiaì. DL. Sed etiam in hòc nullum nomen/Emon*, imo nequè Nau-
pòrti,
§. HI. Arg. ex Itinerarijs negativa.        ^9
porti,cum tarnen inPannonicis itineribus Heimo-macium (pro Hemonna) & Mmonianomìnctxix* Ergo /Emona ulla unquam Iftria.
III. Tabulas Peutingerianusïnfpexit Cïure-" rius , nufpiam ibi repérit nomen /Emonae, fed adT fluvium Quietum in medio Iftriae, quem moderni invitis omnibus antiquis Geographis & Hiftoricis volunt appellare. Nauportum , deprehendit locum vel Coloniam cum vocabulo SUdo s quod le« gendum effet,uti ex Ptolomaeo divinabam Al<vos ex quo recentiores formarunt ^Emo & emonia«. Ergo nequè ex Itinerari j s colligi poteft ullum ve-ftigium .Emonas in Iftria,fed potius tam Nauporti quàm *Emona2 nomina confignata funt in Panno-niA,quse fi cum vicinis hodiequè nomen fervantl° bus conferantur , ex ipfalocorum diftantia évincent, /Emonam alibi quaerendam non effe quam Labari,NfuportumveroHyperlabaci, atqueita fatis fuperqueprobatum eft quod /Emona vetus fit Sc fuerit àprima ejus ftruftura ubi modo la« bacum eft Metropolis in Carniolia, quam impe° riti Thaumaturgi , audaci fed ridicüla transla-tione conati funt ê Pannonia per Alpes Iftria? im-" portare. Supereft,ut Neoteriri cujufdam, quess nominare non libet , futiles ad argumenta mes (compendiose in chartanr conjefta ) Re-ffjonfiones difeutiam , quod tam facile oraeftabo, quàm facile vulpes py-xum comefto
M                      CAPUT
90             intona ^indicata Cap. IF,
. slPUT   ï
Difcuffîo Refponfionum Neoterici ad argumenta prascedentibus- Capitibus addufta. .T explorarem quid fundamenti habeas opinio quorundam Recentiorum affe-rentium veterem ^Emonam vel £mo-niam effe in Iftria , ubi nunc Cittano-va,&Nauportum fluvium , ubi nunc eft Quietus fluvius Iftrice,conjeci Anno i6jz„ fummariè Argumenta mea(quas hic lâtius deduxi) in chartam, adjeftisinfuper objeftionibus nonnullis quae vi-debantur contra me facere , ac tranfmifi , feri» ptum cuidam Neoterico in Iftria habitanti , ro~ gando,ut per unum aut plures viros docios , & Geographiae prsefertim Iftrias peritos relegi, & ft quœincontrariuminvenirentur, mihi tranfmitti curaret. Expeciavi refponfum à 7. Juni] ufque ad diem 28, Decembris qua mihi prsefentatum eftfufum Refponfum,fubnomine cujusdam V:G: admea dubia Sc argumenta ,. licet datum litera-rum fuerit pridie Idus Novemb, ejusdem anni i672,.Etquia haec res eft , qua; concernit honòrem mese patri3s,quem pro virili jure naturae pro-ŒÎrïfofl Pu8nare obligor38c Ciceroni's efface omnia qua a nouai, bis geruntur,non ad noßram utilitatem éJ commodum^ed ad'Patri* falutem con/erre• debemusi nee dubitem plures effe, qui contra torrentem antiquorum mordicus fmt tutaturiVquibufcunque tandem medijs erroneam partis adverfse opinionem 9 difcutiam
fingu:
§. /. Argumenta Aûtboru Sjnoptica.          91
fingula punfta totius Reiponfi, U vindkabo debi* tum omni jure Labacenfi Urbi vetus nomen M~ monse. Prius tarnen praemittam mea argumenta . contra&a,prout ea tranfmifi in rftriam.
S     I,                                                                        ¦'¦
ARGUMENTA
Quod JEmona vetus fit bodiernum Labacum,
X fitti. Ptolomœus earn locat inter Italiam & Pan- ptol.lib, noniam : Inter Italiam verofub Noriio TannonU 2.c. i/v itemm Civitas Emona. Labacum eft inter Italiam & Pannoniam feu Auftriam & Hungarian!. Ergo Labacum eft Emona, feuJïmona , feu ./Emonia" , qua: idem fonant. EteftfubNoricofeufub Carinthia & Tyroli«
II.  Herodianus ^Emônam defcribens ait :  Eaefifitain txtrema planifie fob Alpium radicibut.   Sub quibus vero radici-bus intelligat , colligituf ex fequentibus , quia defcribit iter Maximini ex Pannonia Aquilejam & ait : QHHmqttenoïtem iflic   Herod, exegiffent flatim foie oriente, ad Alpes contendebant.   Labacum   ^ S, fitum eft fub Alpium radicibuSjfîve enim terreftri itinere La-
baço Aquilejam contendas , ftatim occurret mons Ocra, de quo Strabo : Ocra pars eft humiUima Alpium, Et Ptolornseus O-   Strabo< era Çs> Camfadio montibus,qui fnb Norico fmt : & Herum Strabo:   jnZ'nj, ATergefto vico Carnicci tran fitus per Ocrameft ad Lugeam pah-   ,cai _* dem.    In confeffo autem eft Lugeam paludem effe vicinam Labaco,ergò Labacum eft vetus Emona.    Sive etiam profi-cifearis Labaco Aquilejam adverfoflumine Labaco breviore via, ut primum veneris Hyperlabacum & perrexeris Aquilejam verfus, attinges radices Alpium, ipfum montem Ocram & Albios montes proximoSj& dein ad Alpcs ipfas Julias per-venics,
III.   ExfitH fluvij Labaci quern effe veterem Nauportum ipfe Plinius convincit. Nam defcribens iter Jafónis in Italiam fie habet : Sttbijße autem lflro,dein Sao, dein Nauporto, cm nomen ex ea caufa eft inter AZvionam Alpefqnè ex orienti. Certu m eft inDanubium fluere Savum, & in Savum fluere Labacum,
M z                           ergo
Plin.lib, 3-c. ig.
9 2                Almona <vindkata Cap. IP*.
ergo adverfis fluvijs navigando pervenit J afon ad fluvium La« bacum, eique anavisfua; portu nomen indidit» Cum ergo Origo Nauporti fit media inter Afpcs & jCmonam, & conftet Alpes efica parte meridionali Nauporti Originis, debet M-mona oftendi à parte Septentrionali ejufdem Nauporti, qua alibi melius locari non poteft quam Labaci. Quam perluit mdx,2f, NaupOrtus« Dicit preeterca Plinius : ^Ad Sentent nones Pan-noniavergitJmitHrindt'DanHbio. In ta Coioni£cAìmona,Pifàa. Ergo ex mente Plinij ./Emona eft Colonia Pannonise , &ex mente Ptoloman vicina Italia; & Norico,qux omnia convenir untLabaco.
IV.  Ex Itinerario Antonini manifcftè idem cvincitur quod tic habet.
jìquileja.
FlHvioJrigido xxxvi. m« p.
Longatico xii. m.p.
HemonajXviii. m, p.
Savo fi.'vui. m.p. Aquileja nota eft. Flttviut Frigiduf omnium Scriptorum confenfu eft inter Alpes hodiernùm Vipao. Inde XII. millibus . paffuum feu tribus milliaribus Germanicis diftat Longaticum, quod adhuc hodie nomen ex parte retinet, diflum ab incolis Slaviš Logatiz. ExLogatizLabacum funt rede quatuor mil-liaria Germanica cum dimidio , ergo Hemona eft hodiernùm Labacum.cum Romana XVIII-m. p. faciant quatuor Germanica cum dimidio. Et quià Savus fluvius Solis VIII. m. p. diftabat ab jEmona, iterum colligitur^Emona vera fuifle La-baci, quia Savus Làbaco diftat duobus milliaribus~ubi olim erat Trajeâus.
V.  Exantiquis-lapiduminfcriptionibus Labaci rcpcrtii idem oftenditur.
I.   Lapis. Eftimmuratus in pariete Ecclefiaî B.V. Ordinis Teutonici. M. TITIO. M. F. CL. TI. BARBOL TITIA. NO. DECURIONI EMONE. T, LEG. Ih ADlUTRIG&c.
il. Lapis.
f. I. Argumenta Authorù Sjnoptica.         93
IJ.    Lapis. Extabatrtort pridem in cadérti Ecclefia, prout cum deferi-   ^^ pfitWolfgangus Lažius Çsfareus Hiftoriographus. lib.Reip.   ^az{„ Rom» 21. Co«                                                                                Coment.
ENNIO SËCONIS F. Src;                                    Rtip.Rom.
Ö. AN. XXXV, EISECV. SECCO EMONS. Y, "______O, AM. LI.  EMON, Y._____;________-, ..-:j
HI»    Lapis. A me primum obfcrvatüS in porta Civitatis Teutonica, fic habet :..
VARIO TI. P. NARBON. VET, LEG. XV» — — VÈNIX _______P.   EMONIAË,___________'__________;:"'y- .;
IV.    Lapis.
In prsdifra Ecclefia Teutonici Ordinis,licct recentior, fi-dem tarnen mèretur.
PAMPHILÖ FRUMENTINO. VIRO INTEGERRIMO &« HUC PROFECTO MÖRTEQUE HIC EMONE PRJa-VENTO &c: P1ISSIM. FIL.&c: MONUMENTUM. FIERL  C. OBUT IN. CHRISTO. XII. FEB, M. P.   LXVII1L
V.    Lapis.
'In Iggio pago extra Labacum , ubi olim .dSmonenfes pra-dia habuerunt,& adhuc habent nonnulli Labacenfes, quia 1g-Cuspropinqùus."
t      D. M, .   VÈNIX. EM.
PEONIS F.&c.
'                                            _____________                      J
VI.    Lapis. In eodem Iggio legitur :
ODECO-MONS. F. ENN^E. VOIAPUS. F. Viaetur deeflc littera E, ut fonet EMONS.   Ergo itcrnm «X lapldibus colligitur vera ./Emona effe Labari.
M 3                         A%GV±
r
94.             /Emona 'vindkata Cap, IP*.
ARGUMENTA Quod Citta Nova non fit JEmona«
Ï.
jtlia nullus antiquus Scriptor JS.mona.rn vel JEmo-niam collocat in Iftria, licet aliqui recentiores, prsefertim Itali nofirarum partium ignari id (cri-bere fintaufi.    Linde Cluverius accuratiflìmus antiquitatis fcrutator agens de Silvo veteri in vetuftis Tabulis Antonini obfervato , five Colonia , five man-Cl mtv"      fione Iftriae propéQuietum amnem.    Ad] Quietidextravi ri-lib t.Dal.  pam quatuor circiter minia paßuum à mari veftigia conjpkiuntm anti'q.c. '   antiqui oppiai, quod Italic Scriptores hoc noftrofeculo per immanent 21,        errorem interpretati fitnt Bemonatn Coloniam apud Nauportum amnem, quum extra ItalUfines Hemonam. nunc Labacum dici a-pudfiuvium cognominem in Savnm defiuentem fupra patuerit.
IT. Quia fitus Ernonœ, qui ab antiquis authoribus defcri-bitur in nullo congruit Civitati novee , utconftat ex relatis. Nullus enira fluvius Iftria: defluit in Savum , ficutinfluit La-bacus fiuvius Carniolis ; nullus eft médius inter Civitatem riovam & Alpes ; per nullam lftrise civitatem potuit Maximi-nus orto fole accedere Alpes , ficut potuit per Labacum î Nulla civitas Iftria; eft fub radiçibus Alpium Juliarumjfed tota ïftria inde remota &c:
HI. Quia nullum Itinerarium collocat ./Emonam in I-ftria,fed poti us in Carniolia,ut vifum,
IV. Quia nullum antiquum lapidem cum infcriptione poteftmonftrare Civitas Nova , quoprobetur illicaliquando ïuiflc iEmonam,ficutpoteftoffendere Labacum.
linde ergo Epifcopìs Civitatis Nov* appellano Epifcoporum Mmonienfiumì
(|Efpondeo,vel per errorem,vel per translationem nonveperio Epifcopos Civitatis Nova; appellala Epifcopos jEmonenles vel ^Emonienfes nifi primum Anno 1029. in Privilegio Conradi IL Imperatoris,ubi h?ec lego : Largiwmr &corrobo-ramw Sanila Mmonenfi Ecclefie & foanni ejwdcmPrœfidi^&c: Milam S, Lamenti] jnxta sEmonenfem civitatem pofìtam&c:. Severe
tale
§. /. Argumenta Autbor'u Synoptic a.          9?
tale diploma extatpro.uttradii Ughelius. Deinde reperi ego   Èfl2'T, ipfe in Htteris Öriginalibus Monaftenj Oberburgenfis banc Yom. ?• fubferiptionem : ddam Emonierjßs Fpifcopus Amia 1140. Ante-   jtpijc:Ital< rioresEpifcopifolumfnominantur Epifcopi Civitatis Novœ,' ut in diplomatis Caroli Magni Imperatoris apud Franc. Palladium videro eft.    ITndè iufpicornonnullos, quijafonis na-vigationem ferutabantur ejus fuiffe Opinionis,quod in Adria-ticum mare defeenderit per fiuvium Quietum, & rudera illa , ex quibus condita eft circa tempora Caroli Magni, velpaulò   .-ante circa annum 700. Civitas Nova , ftiiffe rudera Emonen-fisCivitatis; hinepoft annum Chrifti 1000. cœperint fé illi . Epifcopi nominareEmonienfes,cum jam nulla extaret memoria Civitatis Emon£e,circa anum doo.Chrifti in rudera conjc-Ö2e,qus tarnen habuitpriorib'feculisfuo&Epifcopos.Hacra-tione nomenclatura aìx/£mona defumpta fuiffetper crrorem. Attera cogitatio occurrit, quod Epifcopatus Civitatis No-vs,de cujus initio nihil reperio ; ereâus fit circa annum 780* vel paulò'poil ab ipfo Carolo Magno, quia adhuc anno 788«. Iftria unicum Epiicopum habuitMauritium, utvidere eft in Epiftola Î7. Adriani Papa? ¦,& Carolus Imperator in fuis di-plomatibus Anno 805. videtur loqui de Epifcopatu Civitatis Nova? quafirecenti,cùm ait: Sex EpiÇcopatus, mum videlicet   Franc. Concordiënjem,aliwn Utinenfem,tertimi Mum, qui apud Civitatem  ^ff^'P* NovamconßitHtuseJJenofätHr.   Quod fi tunc primum ereSus   I,ltD'** -eft, quo tempore noftra Emona in ruderibus jacuit, & induces in hanc patrtam Gcrmanis per Carolum Magnum , flu-vius ./Emona? vicinus appellali cœpit ëau5ac§ / quafi langui» dusfiuvius  ,  acconfequcnter etiam vicina Civitas ,   qua; incipiebat reparari   ,    facile per duo fecula potuit eva-nefcere nomen^Emona;   ,   ac deinde eum erigereturEpi-feopatus in Civitàte Nova nomen Emonenfis extinfti illi attribuì ; atque adeo^Emona transferri ad Civitatem novam, cum non conilaret amplius ubi quondam ftetiflet vera JE,-mona. NrhilOminiis quia primi Epifcopi Civitatis Nova non funt appellati Mmonenfes fed folum Epifcopi Civitatis Novae non pofium credere in rpfa erezione hujus Epifcopatus fuiflc tributum illisnomen-/Emonienfiu-m ,atq;adeònon effe- fa-ftam talem tranšlationem , fedcredibilius eft per errorem &c affeâationem novi hominis pofteriorib' temporibus ufurparï
cceptura
96              JEmona <vindicata Cap. If.
cceptum vocabulum ^/Emonenßs cum putaretur .Emona fuifle in ruderibus Civitatis Nova; five Silvi , vel Alvi ; fed male putabatur.
Francifcus Palladius in Hiftoriâ Forojulienfï narrât E-pifcopatum Maranenfem translatpm effe JSmonam feu Civi-tatem Novam,id unde hauferit nefcio ; hoc tamen fcio quod crret dicendo poft annum 588. nullam amplius reperiri men-tionem Epifcopi Marancnfis, cum tamen in Concilijs repe-^« riatur fubferiptus Marancnfis Anonymus Anno 649. quo nul-' lum amplius Emonenfem jnvenio. Crcdibilius ergo effet JE-monenfemEpifcopatum (feu Labacenfem) translatum effe ad Civitatem Novam , quam Maranenfem, pt translationi c-tiam nomen congrueret, fi modorepcrircturaliquis Epifco-pus Civitatis Nova; nominatus Epifcopus ./Emonenfis ante annum 1029. quodhaâenus non deprehendi .• vel fairem conltaret certuni initium condita; Civitatis Nova: , & crefli ibidem Epifcopatus. Dépique id çertum eft , & minime di-fputationiobnoxium veram .Emonam celebratam antiquig feriptoribus in Pannonia (üb Norico,quam Jafon ermdidit, & verum Nauportum Coloniam 8? fluvium, non alibi poffe de-fignariquam ./EmonamJn Urbe Labacenfi , Nauportum fluvium in fluvioLabaco ,quiUrbem Labacenfcm perfkiit: & Nauportum Colonjam in Hyperlabaço prope originem Nau-porti fluvij, tribus milljaribus fupra Urbem Labacum. Linde autem,& quando , & quomodo Epifcopi Civitatis Nova; ac-quifierint titulum JSmonenfium vcl^Emonienfium Epifcopo-rum , id mihi haöenus incompertum ;& mallem crudiri ab alio,quam meis conjeÖuris inniti.
Scio quod nonnulli purent jEmonam &.Emoniam fuif-fe civitates diftinâas, & ./Emonam quidem agnofeunt Laba-ci, at vero .Emoniam in Carnia,Dominio Vencto.Glcmonaej uti Cluvcrius ex Plinio colligit. Verum nufpiam reperio di-ftingui ./Emoniam ab ./Emona nifi apud unicum Plinium, qui tarnen de multis erroribus accufatur ; & licet id verum effet, non tolleret tamen Labacenfi Urbi ilium honorem , quod ve-teres illi Epifcopi ut S. Maximus, Joannes , Patritius & ali/ fuerint alterius loci Epifcopi quam Labacenfis Urbis vera; JE-monx non .Emonije. Scribuntur enim & in Conciliorum aftis,& apud probosauthoresvEmonenfes,vcl fine diphtongo -
Emo-
S. I. Argumenta Autboris Synoptica.         97
EmOh'enfes , quales infcriptioncsnoftrum Labacum habet, non autem ./Emonicnfes ficut hodierni Epifcopi Civitatis Nova;, Sed mihi probabile omninó videtur Plinium lapfum. cum inter ^Einonam & ^Emoniam diftinxit. Nam Labaci utraque nomenclatura extat in lapidibus , ut fupra vifum, fubinde Emone, alias vero Emonia;. Ac proinde Emona & Emonia five cum diphtongo ^Emona & ^Emonia una eadem-que civitas cenferi debet, & quani tantum Labaci.
§.    II.
Difcujfio Proœmij Refconfionìs à Neoterico
Scripta'.
I.
ËOTERICUS. Refponßones ad Argumenta D. Arcbi-Diaconi Carniok afferenti* bodiernum Labacum effe antiquam Ur-bem AEmoniam,neoantifque bujujmodi titillo reue nuneupatam AEmoniam 7ßri<e , nunc Civitatem Novam.
I. Quod immani ferro, aepradabunda ihanu antiqui Pannoni ex Italicu Urbibus baUenm non rapuere, nunc audio calamo moderni abßrabere conantur, Herum per-tentando Sophißicorum argumentorum aeieprifeam JE-monì<e Urbis gloriam abripere,eamque ad Alpes transfer-re. P^erum enim vero deacuminato flylo r & retort* penna in objeüo <veritatis clypeonon amplim forfan fuas ultra Alpes volare audebunt, nee nofiras Italicaspertin-gere adoras. DEoigiturveritatis Duce é5* Auäore nobis affiftente contraäcimus argumentu Domini Arcbi-Diaconi,quibus ipfeprobare conatnr. Quod ALmonia Urbsßt bodieruum Labacum.
II. ARCHI-DlACONUS. Ad tam im-mane clafficum }* & tonitruantes ampullatorum verborum minas exfpeftabam Perfarum phalari-
N                     cas,
9«               JEmom v'indicata Cap. IP*.
cas , MacedonumSariffas /imo fulmina irati Jo* •  vis, quibus excipiendis non fufficeret /Egis afpe-rata Gorgonibus ; fed cum totam Refponfionis le« riem curfim perluftraffem ,  poft ingentes bom-bos, nihil aliud deprehendi, quam meras ftipu« las, Scinanes ariftas, quae ncc fuperficiem attin. gunt inviolabilis veritatis.    Bene factum quod Adverfarius Clypeum nobis porrigat,' nam ipfe objecta noftra folida argumenta vocat Veritatis Clypeum , in quem de acuminato Stylo , & retortâ penna collimar.   Facile inanes ictus excipiemus. Sed quia conq.ueritur i. quodiniani ferro ac pra> dabunda manu antiqui Pannones (non enim Pan-noni) ex Italicis Urbibus multa rapuerint, id ro-tundè negamus.   Nam Hiftoriarum periti eos, quiltaliam per aliquot fecula (immittente \D t o peccatis flagella) divexarunt,non Pannones fuif-fe,fed violentos Pannoniaz occupatores affirmant, Vandalos , Gothos, Longobardos, Avares, Hun-nos , quibus etiamextrema Pannonia, noftra in quam Carniolia fua rudera & cineres acceptos refert.   Si de Slaviš conqueftus fuerit, idem dice-mus : quaravis ipfe una nobifcum nomini parce-re debeat , cum aequè ferèlftriamac Carnioliam hodie redneat Slavorum lingua,fi hon pofteritas, Conqueritur 2. quod moderni acuto calamo (fa-tis hacìenus obtufum fuiffe doleo ) pertentent a*-liquid Italia abllraherœ , id ambigue dictum eft. Nam fiquifpiam conaturabftrahere Italiae , quod Italian eft,non probo, & pro nunc neminem fcio : fi quis autem repetitquodfuumeft,nulli facitin-juriam , fed operator fecundumjuftitiam cujus jnunus eft reddere cuique fuum. Et utaitS.Am-
bro-
$. II. Prœmium Kejp. Neoterki.           99
brofius : Fortitudotqwe veîin bello tuetur à Barbaris 'gòrtitùdò patriam, wel domi défendit infirmos, Tela latronibus fa-cios, plena Juftttiœ eft. Conqueritur 3. quod Pan-nones moderni conentur Sopbifticorum argumenta-rum acte, prifcam ^Emoniae Urbis gloriam abripe-re , eamque ad Alpes transferre,idprorfus alie-num à veritate exiftimo. Nullum enim moder-num Pannonem , id eft ( fecundum modernam Provincîarum divifionem J Ungarum novi,qui de 4tmona folicitus fit , autde ejus translatione ad Alpes ;fì vero me vocat Pannonem, quia inquili-num illius patria?, quœ olim Pannonia dicta fuit, nego me velie yEmoniam transferre ad Alpes, fed retinere ad radices Alpium, ubi tefte Herodiano (ita eft, ac prohibere ne audaci metaphora tranf-feratur ultra Alpes ab exteris : nego me /Emoniae Urbis gloriam velie rapere , fed Mmonse patriae mea? gloriam vindicare contendo : nego me uri argumentis Sophifticis, fed veris ac folidis ratio-nibus, 5c authoritatibus ex penu Sacrae antiqui-tatis deprómptis. Nihil hie habet quod conque-ratur Adverfarius : Nonenim<videtur rem amittere cujusproprianonfuit ex Reg. Jur. Civil. 84. Unde fi-cut Adverfarius Deo Duce, utpatet, contradicit meisargumentis, ita viciffim ego eodem Deo Duce contradico ipfius contradiction!.
III. NEOTEKICUS.2. Etpronoftmfenteti-ti£fundamento notandumpr£mïttimus,ab antiqui* Geo-. grapbU &Hißoricis poft Tbeffahcam JEmoniamì de qua nunc non eft fermo, très alias Ur bes ci tra Alpes <vocabu-lo ALmonia feu Emonteiniìeniri nuncupates.
Unam inter Italiani é? Pannoniamfub Norico ,  de qua Ptolonueus lib. 3. e. if. Geograpbicarum Enarra-
N 2                     tionum
loo              JEmona vinificata Cap.IP',
tionum atque in Alappa & Quinta Tabula Europa. Et Plin. lib. ¦}. e. 17. infine.
Alteram de qua Plinius lib. eodem. e. 23. indeferiptio* tie Noriciyfub titillo JEmonia Claudia.
Tertiam de qua idem Plinius libro citato e. 2 5. in Dal-matta deferiptione. Et Ptolomaus lib. cit. e. 17. dum JUyridù &Dalmatia enumerai Civïtates.
IV. ARCHI-DIACONUS. Sanum Confi, lium eli aedificium incipere à fundamento, quia ubi fundamentum deficit , fuper adificari non potefl. L. 26.ff.de Except, rei Judic, Vereor autem ut hoc fundamentum fuper arena fit pofitum. Quatuor ,/Emonias comminifeeris Neoterice , cur non ex-cpgitas adhuc Quintam in iftria, cum nulla nomi-natarum quatuor poffit reponi in Iftria. Non prima, quia quod eft in Grascia vel Theffalia non po-teft effe in Iftria. Non fecunda,quia quod eft inter Italiam & Noricum, non eft in ipfa Italia ; non ed inmeditullio Iftriae, quœeftpeculiaris Regio Italia; , ut tuo modo argumentandi utar. Non Tertia , quia quod eft in Norico nonpoteft effe in I-ftria: non (Quarta, quia quod eft in Dalmatia non poteft effe in Iftria. Sed difeutiamus an bene e* numeret vel nominet ^Emonias, & an revera quatuor aliquando fuerint in rerum natura. ftoi. RH Ptolomseus unius tantum Mmonx five Emoflas 2 c- lS' meminitlib. 2. e. j?. non ficutNeotericus fcribit, lib. 3 Ptolomeei verba funt clara: Inter Italiam ve* ròfub Norico Pannonia Herum eiwtas Emona. piin. Hb. Ejufdem mentionem facit Plin. lib. g. e. 17. in ***** " fine, ut ait Neotericus, fed eft apud Plinium e. i & his verbi&jCÙm de Argona vi fcribit : Subijjfe autem IJìro t dein Sao, dein Nauporto, cui nomen ?e& ea caufa
:......                               -                                     tf9
\
g.II.Prcemium Kefp. Neoterki.            ioi
eft, inter JEmonam Alpefque exorienti. Haec ^Emona eadem eft cum ^Emona modo dicta Pcolomaei, de qua iteram Plinius eodem libro, c. 25. ait: Ai Septentriones Pannoniavergitrfniturinde Danubio. In ea Coloni* jEmona, Sifcia. JEthasc eft prima /Emona feu Emona. Alteram Neotericus producili poft Theffalicam ex citato Plinio lib. 3.C. 23. in de-fcriptione Norici. Et eft Plinij c. 24. ubi hase verba leguntur : Rbetis junguntur Norici, oppida eorum f^irunum., Celeja &fc : ./Emonia, Claudia, Flavium. De hac emonia à foio Plinio in Noricis memorata difeeptant Authores , ScquidemOrtelius putat. Emonam Ptolomaei eandem efle cum /Emonia Plinij , confequenter eandem Urbem bis nomina ffet Plinius , femel in Pannonia, femel in Norico. Ejufdemopinionisvidetur effe Lambecius infra allegandus. Cluveriusin Norico agnofeit, vEmoniam,in oppido dicto Amone fupra Julium Carnicum, /Emonam vero ftatuit Labaci. Hanc litem componere non eft hu jus loci. Demus hanc effe fecundam/Emoniam,diverfam â prima /Emona. Tertiam /Emonam affignat Neotericus apud Plinium lib. cit. e. 2^.in Dalmati* deferiptìone fut ìpfe loquiturJfeF Ptolom*u$ libro citato, e. 17. dum lllyridù & Dalmati* enumerai ciuitates. Ecce tibi hominem fubteftâ fide. Cuivis imponere Neote-rice ì mihi ? qui Ptolomœum, qui Plinium me le-gifle oftendi, cum argumenta mea tranfmifiJ Ari putasme plus tibi quam authoribus delaturum ? vel erras, & tunc difce ; vel falfum loqueris, & po-tius file,loquantur Authores. Plinius loco citato mere incidenter agit de Dalmatia , &folumdicit ilio capite quodpars Alpium,quse ad mare Adria-
N 3                     ticum
202               intona ^indicata Cap. If.
ticum fpeftat appellator Palmatia, <k IHyricum, quae vero ad Septentriones,Pannonia, Nihil aliud de Palmatia, totum reliquum caput eft de Panno* aia, cujus Urbes, fluvios , populos ibirecenfet, uti omnes quj in hoc genere vel levjter verfati funt fatebuntur. Ibi nominator /Emona, & difertis verbis Pannonise Colonia dicitur ; Ad Septentrione$ ffäftnoma <verQÌt,fìnitur inde Danubio. /» ea Colonia, Mmona, Sißia, Et tu audes diçere, quod hoc loco Plinius in Palmatia reponat/Emonam. Addis infuper, ut errorem errore cumules , quod e« tiam Ptolomasus nominet^Emonam interPalma-sias civitates : falfum eft. Etiam nos Ptolomee-pm legimus,etiam nos Latine intelligimus , & fi opus eft êGrascoin Latinum traduçimus : nufpi* am Ptolomasus inter Palmatia; civitates enume* fat/Emonam vel^Emoniam, Loco à te citato id eft c. 17. lib. 2. hasc habet Ptolomasus : Poß Iftrìr - am Italia reliqua Liburni£,qu£in jUyride eft maritima fequitur Ora. Afoona, Flayona Tarfatica &ç ; Emona, J adera É$ç Dalmatic antem Civitates juxtû, tittup Sicum3Salon£ &c: Nota bene Critiçe Enonam in Li-purnia nominat Ptolomasus, quas tmticNona eft, non vero Emonam,ve\ ^Emonam , quae funt diftin-cliffimas, Ergo tertiam Emonam feu Mmonattì „ feu /Emoniam cafio labore inquifivifti,, cum non fuerit nifiuna,& fi Plinio hic credimus.ad fumum dua? Sc illas tamen una littera diftinftae ^Emonas in Fannonia,/Emonia in Norico.neutra in Iftria, imo 2iec proximè vicina Iftrias,multo minus in medio maritima» Iftrias. Quartam infuper quandam M-moniam in GrasciaUrbem tibiconfingis. Atqui^ hujus Amonias Urbis in Grascia meminit? /Emo-
niam,
#. ///. Dijcußo. Refponfionis num. 3- 4> S- 1 ° 3 niam regÌQnemGìa3CÌae,quce & TheiTalia dicla eft, & Pelafgicum Argost- .& Hellas apudprobos Au-thores légo : liullam vero hujua nominis Urbem in Grecia, iittu fomnias. Quanquam poftea in fine tötius Refponfionis tuse , quafi ê fonino evi-gilans i unam tantum videris âgnofcere ^Emo-nam,ëamque fcribi afferis modö.Emoniam, modo Emoniam , &^Emonam& Emonam prout libitum y ais , äut "voluntas cujufquefuogeJJerit.Sêd non te moraborirt Proœmio$quia plura in difcmfutuas contradictionis reliant j quse involvunt contradi-ftionem* Progrediamuf,
^   ÏIÏ-
Difcutiuntur Refponfionis num. 3.4.£.
'. 1« ÈOTERÌCiìS, AtnuUam earum effe du Num. 3; cimUi bodiernum Labacum. Non primam, de qua PtolomœuS loco citato,uti in fuo pri* mo argumentu D. Archi-Diaconia eodem Author e probareintendit. Nam pace ipfins licet nobis dicere, aueoatam authoritatem deficere , inejjeque maximum perfezioni* defeÜum, notarique artificiose reticenti* aut omißonis partium &dfâionum, quas ex eodem au-fiore legere i dejumere, & argumente fuo promere fimul debuerat,
Quareadoculositerum habeat qua/o ìocumeitatum Num.4. obfervetquefiatutoifuperiorisPannonÌ£primos terminas ab Occafu,ex hìspergat ad Aleridionales ejufdem regioni* bifee verbis deferiptos. A Meridie parte Iftriasac Illyridis juxtalineam parallelam, quae à predato fine ocridentaliori per Albanum montem exituf-que adBebios montes,& limites Inférions Panno-
Ï04'              Aìmona v'indicata Cap. If.
niae &c : qua defcriptione profedo corruti illatio défunt' pta ab aliati» 'verbis Ptolom<ei : Inter Italiani vero fub Norico Pannoniœ; Iterum civitas Emona.   Nam cum Ifiria contermina Pannante fuos non ferai limites ultra prima juga montium, qui nunc vocantur La Vena, funtque ijdem qui per lineam parallelam tendendo jungun-tur Albano monti ad Bebios procurrenti, a qua linea ad Libacifitumpluraprofeffo interlunifuga Alpium, plu-raque &forfan ultra centum pajjìium millia enumerante : Pathetica equidem oritur demonfiratio Ptolomaum un-quam inteüexiffe fitumLabaci titulo ALmonU defcribere: ¦    non enim inter Italiam §5 Pannoniam, fed int m & infra Pannoni£ limites exiflit. r     ¦           Nec buie nofim fententU refragantur verba ilk
Pannoniœ Civitas. Nam fat fcimitscafu genitivo )<e-pius confueviffe Scriptoresindicare poffeffionemtnon fitum. Et cumin confeffo fit apud omnes Hifloricos, &Geo-grapbos : prœcipueque placeat S traboni lib. 7. Iftriam nqfiram ante Augufli tempora in Illyricum recenfitam Juif fé, terminumque inter Iftriam & Italiam fiwvium For-mìonem fiatutum. Ait enim. I.e. Primos inlllyrici ora Iftros conterminos Italiae & Carnis. Ideòmirumnon eft fi Ptolom<eus9 qui floruit circa ea tempora (fuaenimo-pera C<efari dicavit ) fciens Iftriam in Illyrico recenfitam fiiiße, JEmoniam IfirU Cìvitatem inter Italiam & fines Pannoni<efiatuerit; & ex eo quod Illyricum in quo Iftria noftra tunc babeatur fub Pannonia tranfalpina dittane erat ; ideò adjunxerit infine Pannoniée iterum civitas .äümona. Qua quidem forma adverbialique repetitìo-ne non utitur in deferibendu cceterìs Pannonicù Civita-tibus. Ha&enus Neotericus.
II. ARCHI-DI ACONUS. Nihil eft Neote-rice, quod de mea reticentia aut filentio conque-
raris,
$. III. Difcuffio Rejponf. num. 3. 4. /.       10 ç raris , quia fi fapiens es,deberent tibi pauca fuffi-cere , imo fatis effe locum Author« defignari. Plu ra tibi di cam quam ferre poffis^non tarnen re-citabototum Ptolomasum. Argumenta meaquae tibi commbnicavi funt Projectum Synopticum, & breviffima fummaprobationis,quam hie fufìus deduclà.legere poteris,&fpeculari comodo te extrices.   Non argue igitur quafi artificiose reti-cuerimquod promere debuifìem. . Jmòte ipfum argue,quod reticeas t quae pro me faciunt.  Quart ad ocuìos iterum habeas locum citatum Š5c; Sc lege prin-cipium Capitis 1 j. apud Ptolomaeum. r armonia fuperior terminatur ab Occafu monte Cetio,&pro parte Carauanca, A Aleridie parte jßr'i* ac lüyridis., juxta lineam parallelam, qua a prafato fine oeeidentaliori per AÏ-banummontemexit ufque ad Bebios montes &c: Non arguo te artificiofaereticentiae, quod praeterieris in tua Refponfione terminum occidentalem Pan-noniae, qui Labacum proximè fubNorico confti-tuit, fiquidem cap. 15. Ptolomaei pridem legi,Sc fi folumid numero defignaues,potuiffem relegere. Quaero nunc in quem finem volueris me ante o-eulos habere terminum meridionalem Pannoniae? nempè ut ais quia hac deferiptione corruit illätio mea defumpta à verbis Ptolomaei. Quomodo corruit , fiipfe Ptolomaeus clariffimis verbis enuntiat quod ego afferui ? Ego afferui, & intuli : Ergo Labacum eft ^Emona, quia eft inter Italiam & Pan-noniam reliquam, eft fub Norico , id eft fub. Ca-rinthia & Tyroli, quae omnium confenfu funt in antiquo Norico,   Et hoc ipfum dicit Ptolomaeus. Inter Italiam vero fub Norico Pannoniœ iterum Civita* È'mona.   Tu vero velles earn habere intra Ita-
O             '        liam,
io6              ALmmavinacata Cap. If*.
liam, & tamencivitatem Pannonias, invitoPçofo-mso. Lege tituîum citati capitis Ptoîomaei, qui efi P'annotti*ßpermrisfitta : lege ordine civitates & Colonias , 8c videbis effe meras civitates Panno-niae, quibus omnibus «numeratis cum ad extre-mam perveniffet, ficut revera extrema fuit à par-te meridionali fim-ul & occidentali, quodammodò in angulo inter Italiam & Norieum & Pannoniam reliquam , vicinior tarnen Norico quam Italias, propterea fctipfit fitb Norico , ut notaret propin-quitatem ad Norieum; he addidit PannoniœHerum cvvitM Emina, utomne dubium teftori tolleret de vero fitu Emonae in ipfa Pannonia. fnfpice edam ejufdem Ptolomaei mappas ,&ijs adjunftas infi-gnium civitatum per fingulàs Provincias divifio-nesjSc reperies Tabula V. Europas, Urbe s.. NORICI Aredale. Julium Carnfcùm
PANNONIA SU PER LORIS Pcetovium Sacarbantia Emona. Ubi hic verbum de Iftria? ubi Vel unum nomen> a-Ucujus Urbis, vel Oppidi, vel Colonias in Iftria ? Nempè feiebat Ptolomaeus Emonam nullam un-quamin Iftria,fuifiè fed inPanonia:Relegeìterum fi placet fimitem occidentalem Panonise: Termina-tur ab occafutnonteCetio &proparteCarvanca.Quis fît mon» Cetius dixi fuperius Gap, i. Cluverius illum extendit ufque Celejam, qua? novem milliaribus diftat Labaco.  Maginus in mappa Ptolomasi entendit illum ad ufque Emonairj,Moretius limUiterr
f. III. Difcußo Rcßjonf. num. 3-4>1* * 07 Ad ipfam Emonam fcribendoper colles continues majufcuHs MONS CETIUS, khanc illi competere longitudinem tum montium continua ti o, tum perfeverans hodie utriufque extremi nomenclatura perfuadet. Nam ßcut principium ejus p rope Viennam Auftriae vulgo appellator Calenberg, ita prorfus extremitas ejufdem ad ripam Savi appellatur Calenbergjà quo verfus Occidentem modica vallis interjacet ad montem Carvancam, qui eft cum Ocra continuus Stdifterminat Pannoniam à Norico, diftus vulgo Craingebürg , qui edam campos Labacenfes ambit Hyperlabacum ufque, ipfeque cum Ocra radix eft Alpiura Juliarum , ut locorum peritis facile eft con] ice re , fi vetuftos Authores cum ipfo loci fitu combinent. Quod fi edam Neotericus vult ftib Albano monte confti. tuere terminos Iftriae , cum tarnen Japydes olim occupaverintutrumquejllius latus , utteftatur Strabo , veniat oftendam illi montem Albanum Strain Mi pon toto unius diei itinere diftantem Labaco,cum *r in te rea ad jpfius Cktanovam ab Albano duo dies non fuffecerint. yanèigiturjacìatà linea parallela quam Ptolomasus componit cum Albano monte, diftareLabacumplufquam centum paf-fuum millibus,quod potuiteffu tire, qui forte nee Labacumnec Albanum montem vidit. Répétât nunc fi audet : Patbetica equidem oritur demonfiratio Ptolom<eum unquam intellexiffefitum Labaci titulo JE-moniœ defcribere, non mim inter îtaliam & Pannoniam , Jed intm Ö* infra Panno\m limites epcifiit. Hoc ipfum eft quo probatur Labacum effe >Emonam,quia intus & infra limites Pannoniœ exiftit, alias male nominaret Pannoniae civitatem. Q^iod autem di-
O z                      xerit
j o 8              j&mona suindicata Cap. IP.
xerit Ptolomœus inten¦ ItalianiJub Norico, non intel-lexit in Iftria, qu?e jam tune erat Italia. Et ficut Neotericus vult^Emonam Labaco exeludere,quia
. eft in Pannonia eo quod dicatur à Ptolomaso effe inter Italiani & Pannoniam , ita non poteft dicere
. ,/Emona eft Cittanova , quia Cittanova eft in Italia. Oftendat ergo alium locum & fitum amenas, qui nee fitinItalia, nec in Pannonia, & tunc nihilo-minusinferemus ergo CittanoAanon eft /Emona, fed non eft opus^Emonam quzrere extra Panno-mam, quia ipfe Ptolomasus dicit quod ûtPannonk ÇiiHtas. Et hic eft Patbetica demonßratio quod no* cum Ptolomaeo verum afièramus ,&quod Neo. tericus erret. Nifi forte fe exeufacum haberi veut, quod tacite nobis conientia t, ideoque ufur-pet particulam affirmativam unquam pro negativa mnquam.
III. Sed quia advertit fuam demoriftrationerii «fle monftrofam ,& contrariali verbis Ptolomad, qircerit nodum in fcirpo;, & \f P armonïœ Cï'vitm tor-quet adpofieflionem¦:¦ Jatfcimus, inquit, cafu ge-niti<vof<epius conjueviffe Scriptures indicare pqßeßonem, nonßtum èfc: linde Ptölomasus /Emonam inter Italiam & fines Pannöniae ftatui^Ö" ex eo quod lUy-ricumin quo Iftria noftra tunc babebatur fub Pannonia Tranfalpinaditione erat , ideòadjunxit in fine : Pannonia ìterunt Civita* JEmona. Haereo dubius Neoterice, an te* nominem rudem in Geogra phia, an rüdem In Grammatica«, Vis ergo ut cafus genitîvus pof-feffionem figriificet ? ergo ubi dicit Ptolomasus Pclalftriae ,. Piguentum Iftriae fateri oportebit, quod voluerit dicere : Pola poffidetur ab Iftris,Pi-guemtunîpoflïdetur abiftris i quis tibi non fuc--
sere-
g.ULDifcußoRefponf.num.3.:4'S- io? cenfeat, qui Géographes vis effe folic itos de lo-corum Doniinijs , quorum munus eft difcernere Provincias àProvincïjs, & îfiijs fingulorum loco-rum defignare fitum.. CuraddiditPtolomaeus Er monœgraduSjfi Voluit tantum poflVffionem indicare ? deinde tam parùm tunc -.-E'mona fuit pof-fefla à Pannonibuš, quam Pola ab Iftrianis, quia tìtraque poffidebatur à Romania, ergo non potuit Ptolomaeüs irinuere pofleflionem.. Si autem vo-lueris dieére Iftriam turic fuiffe partem Panftonia; s(uti modo eft pars ejirs pars Carnioliae) iricumbet tibi prdbatio ex antiquis fcriptoribus , quäiöriifi fictam non produces. Quid verodicis Ptoïomœ-tì'm floruifïe ante Augufti tempora ? quis hoc tibi foli revela Wt, cum ccëteriScriptores contrarimi! fentiant ? & ipfe Maginus tuus , ipfe inquam Ma-ginüs Ptolömasum trädit floruiffe Anno Chrifti. j4ó.Etadhucaudes adftruere qùod Ptolömaeus ante Augufti tempora florùérit& Òpera fuä Gae-fari dicaverit ? Nomen Caéfaris fine addito» pioli-tum hodie non fonat nifi Julium êœfarerrî, cum de antiquis eft Sermo. Ari forte fefqui feCulo jam incinerato Carfari dicaVit Opera Ptolomasus? Quis tibi credattrarisferëntiiÉmonariï in Iftriam \ cum tìèqùe Principem Geograpïiorurri ejufque Grartì-maticam intelligas,nec fcias quo tempore florue-xit, quod tarnen potuiffes difcere ex tuo' jMagirio, exSuida,ex Jo. Gerardo Voffio, ex Pofievino, Gef-riero Sec : Fruftra te torques escogitando tam aite-ria à fenfu Geographi , quia nullus ünquam tibi credet, Ptolorriaei verba PannonU Ciintas JEmarh ïiunc fenfü habere,^mhaquoadfitumIftri£Cicwtasf $toâd paffeßonem Pmnoniœ Civita* : Si enimhoc vè-
O 3                         fui»
i i©       .   .  jEmona<vitùftcatd Cap. If.   :
rum effet, de toto Ptolomasi opere dubitandum
foret, & ubi dicit Ptolomœus Pola Civita s Iiïriée
perte fenfuseffet, poflïdetur ablftrianis, quae-
rendum iterum effetubinam Pola fita fit » in Pan-
nonia, yelDalmatia, vel in Calecuth,   Mitte e-
Jufmodi gerras ,& non crede , quodpoflîs nobis
cereum nafum facere , qualem conaris facere
L.nouaiù  Ptolomœo ante multa fecula defuncto.    ferbti
ter.67. ff.  inteUigendafuntJecundum proprìam fignificationem , £5"
jjrUg.&   sommmem tnodum Ioquendi.
§.   HIT.
Difcutiimtur num. 6. ufque ad ìi. inclufivè.
I.
* ' ffî^m^OTEMCUS- Etquoditafit, nequead aliumfenfum trabere liçeat intentionem antiarti , pergamus ad infpitiendam ipfius Quinta Europen fis Tabula JHappam,4Juf-demPtolomai Cborograpbico ftylodelineatam. Qua profezia nobis ad oculos panit jupra Ifirtam montes , qui ad Albanumperlineam paraüelam tendunt^ & epctra earn Uneam citra montes in Jftria planite ad Alare inter Ter-gefium& Àfoionam Emonam pofitam. Infuper ultra diBam montium lineam nuUame^e Mmqnamtaut confimili wocabulo oppidum. Non ergo Labacum jtEmona eft Ptolomai. Sei ^3 alius inefi error in illis werbis extremis argumenti ejufdem D. JÌrhi-J)ìaconi,ubi ait : Et ©ftfubNorico, feufubCarniolaScTyroli? Nam nt in eadem mappfl quinta Tabula &c, /4. in defcriptÌQ-ne Noriciepçipfo Ptolomao baberflus : Noricum termi-naturai) Occafu Aenofluvio &c: poßeaftatutis Se~ ptentrìomlìbus finibusita fubjwgitw : Ab Ortu Solis
ipfo
§. lf^.Dijcujjto RtjponfionU. num. 6. adii,    ih
ipfo monte Cctio. A Meridie vero parte Pànnonias fuperioris, quasfub diclo eft monte cujus finis *" maxime Occidentalis &c. Ô" tandem concluditur. Et qtiod inde eft fupra Iftriam,eo monte qui Carvarc-cas apellatur.    Et infine Capitoli poß enumerat'tonem Noricarum Civitatum notatur ita : Inter Italiani vero & Noricum Jufium Carnicum.    Qu£ omnia paf-fim perfpefta at que perpenfafitum Lobati escludimi à Tjrolî y tonginquiufque differuntyquam indicare widetwr ilia pr/pofitio fub : magisque dißermnantfitumbodierni Labati ab eofitu &loco,in quo per Ptolomeum JEmona ßatuitur. Et primum teminam O ccidentakm Norici ef- Afon».*, Je OenonemfiuviumyCui bœretOeuipons vulgo Injprugg, Comttatm Tyrol'ts Metropolis , quam mußunt mfiare a Labaco , & Tridentum, finitimasque Italte Civitates fupereminere fat fcimus.   Item cum meridianos Norici        's' terminos deducat per montem Carvancas cui m'mappa fubeßjßria noßra cumfua JEmonia,banc fub Norico effe non Labacum noßimm.   Prœterea cum ab Oriente ßa-  ff»m> & iuit montem Cetium , interquem&Mnonem fiwviumy quießadoccafum in ipfa Tabula & Atappa Ptolonuei nultmextatfiwvius , profeÜo nee Labacum effe poteft, quod perluit fiwvius ejufdemnominujeu alius vulgo vo-catus f^ernicb.
Nee ultra licet extender e Noricum.  meridie enim liHtn'lIt iüius inter 11 ali am pofitum efi Julium Carnicum non ' Carniola,qu£ eß pars PannonÌ£, qnam pobarvirmts jam ad Ortum effe Norici. Noricum ergo inter <vìndelicam aut Tyrolum cum fit, non exbibetfitumLabaco , ut fub Tyrolifit.
U. ARCHI- DI ACONUS. Hœc funtver-baajebatvulpes cum chartam confcriptam in-numerat : verba funt multa , fubftantiae nihil.
Pet*.
xi2                JEmona v'indicata Cap. IV.
Pergamusinquitadinjpiciendum ipfiiis Quinta Euro-penjis Tabula AJappaiti Ptolomœi.   Pergamus ergo; jam video Mappam Ptolomad in tuo Adagino, vi-deo Mappam Ptolomaši in fuo Moletio ; video Mappam Ptolomgei in tuo Jpfepho Rofaçcio ; video Mappam Ptplorasi in meo Nicolao Ponnis, in meo Petro Freylander » in meo CIuverio,in plu-ribus alijs : ubi es Neoterice ? tam tardus es, aut tam hebes » W non accédas propjus ;  affiline perfpiciliä Veneta, & fi fimpla non fufficiunt, fume dupla,ut melius yideas.   Ego in omnibus iftis Mappislnihilyideo,corum quae tu jaclas te videre. Non fido meis pculis. ne forte ex diuturna lectio-liecaligent.    Auxiliares Specularo.resevoco. Pli-Dium, & dicit Plinius nullam prorfus fe videreM-snonam ad mare inter Tergeftum & Alvonam, Advoco Strabonem , Vellejum Paterçulumjufti-num, Herodianum, Sozomenum>£ofimum, nul* lus horum dick fe videre /Emona.m inter Tergeftum & Alvonam ad mare.   Quod qui* verbis non expreffitfWnvìdetur mente coqitajje, G. cum ordinem Ext. de Refcript.Nefcioquomodo tu videas, cum alij nihil ibi videant.    Maginus exhibet Mappam Ptolomasi   ,   in qua nee Tergeftum nominat nee Alvonam, nee ^Emonàm intermediam , fed fub monte partim Cedo, partim Carvan.ca,quos con-jungit , illum dedu cens à Septentrione ad Meri-diem,hunc abOrtu in Occafum,ponit Emonam,& proximè ad Emonam Petovium,quo indi cat Emo« nam in Pannonia fitam.   Moletius pauIo diftin-ftius in finemontis Ceti j poni t Emonam, & port hune initium montis Carvanc8e,& vocem JLatobi-
ci i poilmodum montem Albanum , & ad hujus
...........
partem
§. IF*. Difcuffio Rejponfionu num. 6. adii.    115
partem Occidentalem Iftriam.    Quod Latobici populi fuerint olim in Pannonia circa hodiernum Labacum,pridem qbfervarunt Scriptores,Lazius, Bertius Scalij, quamvis aliunde ex Itinerario Antonini ofteniiatur non poffe abeffe procul Labaco, cum Praetorium  Latobicorum oclo Milliaribus Germanicis olim diftans fuerit ab Emona verfus .Sifciam, quae citra controverfiam eft hodiernum Siffegk , à quo fi retrorfumLabacum dinumeres millia paffuum , videbis hodiernam diftantiam inter SifTegk & Labacum effe eandem quae apud Antoninura inter Sifciam Sc^Emonam, quodnun-quam poterit verificari de Cittanova, à qua fi per: loca intermedia Praetorium Latovicorum Sc reli-qua velles proficifci triplo longius iter foret,quam ponat Antoninus inter ^Emonarn Sc Sifciam. De» nique inïpicio mappam Ptolomaei apud Nico-laum  Donnis quin  Sc apud Rofaccium  ,  in-fpicio alios recentiores nufpiam invenio /Emo-niam    ( ut   vult Neotericus )   inter Terge -Hum Sc Alvonam ad mare fitam : Ut faepius falfi-tatis convi&o nonpoffim credere, quod exteta-liquod exemplar Tabulae Ptolomaei j quod inter Tergeftum & Alvonam collocet /Emonam.    Vel male vides Neoterice, vel fraude agis.   Sed eti-amfi foret in aliqua mappa, non propterca delï-neatioaut pittura veriorerit , quam ipfe textus Authoris , qui clarus eft, ut clarior effe non pof-fit : Pannonia Civita* JEmona. Et ea quidem Inter Italiam fub Norico, quod fonat vel Inter Italiam Se Noricum proximè Sc quafi immediate fub Norico , vel Inter Italiam Sc Pannoniam, refpectu tonus ,in  fine tamen Pannoniae ubi Noricum Sclta-
P  #                  liam
114              JEmonh tinàie at a Cap. IP.
Ham attingit, qui fenfus uterquè vérifie a ri poteft deLabaco,utexaü*ignatis Norici limitibus confìat , nullatenus ameni poteft.de Cittanova. Sed remurmuratNeotericus , & ait : fed & alius ineß error in Mis Verbis extremis argumenti ejusdem D. Archi - Diaconi ubi ait : Et efifub Norico five fub Car' niola&Tyroli. Quid hoc nomine facias ? uti ve» tula ilia quae cum caeca effet, clamabat tenebras effe in cubiculo,^ defectum fuum conjiciebat in Cubiculum, itaille dum turpiflìmè errat, me di-cic errare, Sc ut erraffe videar , mea verba permutât. Verba mea funt ifta : Et efifub Norico Jen fub Carinthia &Tyroli. Jpfe vero fubftituit vocem Carniola & Carinthia. Nega fi audes Labacum effe fub Norico,nega TyrolimSt Carinthiam efTe in Norico, quid ergo murmuras erratum effe, ubi tu errorem comittis, contra te adducendo ex Ptolomseo limites Norici, qui pro me faciunt ?
III. Vis nempe particulam fub poffeffìonem iterum denotare non fitum , ficuti Supra geniti-vum Pannoniae, aut certe lyfub accipis pro intra t de quo ego nunquam fomniavi. Quodego Ty-rolim cum Carinthia nominaverim , feci utarn-pliorem Norici partem indicarem , neque tamen afferul Labacum effe immediate fubTyioIi, quia fcioquod mediet Carinthia, & neque fub Carinthia indivifibiliter Labacum fitum eft»quta ad eju3 terminos Labacofunt aliquot milliaria , quos tamen termino* poffurn tibi monftrare ex ipfa Urbe Labacenfi. Ceeterum fines antiqui Norici funt multò propinquiores Labaco , quam tuas Citta-novse. Quod ex ipfo Ptolomaso ad oculum often-do, Scquaspro te adducis, ego contra te repeto.
Verba
g. IV.Difcußo Refponf. num. 6. adii. 115 Verba Ptolomeei de Norici finibus funtifta : Ab Ptol-fuf. Ortu Solu ipfo monte Cecio.AJHeridie weròpartePan- at-. noni<efuperioris,qu£fub diïïo efl monte, cujusfinis maxi-meOccidentalisiptnb nota quod fequittir,& tu omi-fiAi)babetpartes 36. — 4f. 20. quas dimenfio integre correfpondet etiam ornons , ut vìdere licet in Tabula $. Europa?, fine ci 5. Cetius mons pertin-git fere ufq; Labacum,Cetius mons eft terminus Orientalis Norici ergo Labacum non poteft effe procul à termino Orientali Norici. Ad Meridiem rurfum^aitPtolomaeuseft fub Norico pars Pan-noniae Superioris , in hac eft Labacum ad finem maxime Occidentalem, quia ftatim poft Hyperla-bacumterminaturvetus Pannonia, Se incipit Ja-pydia, dein Carnia. Addit Ptolomasus : Et quod inde eflfupra Iftriam, eo monte qui Caruancm appella," tur. Quis fit mons Carvancas fuse differit Clu-yerius ; he putat eundem effe cum Carufadio 8c Ocra ; quod cum his continuetur certum eft, quia etiam Albio jungi.tur , fed quod Noricum pertin-gat ad immediatosfines Iftrise , hoc dici non poteft, quia certum eft inter Hiftriam& Noricum, quin ù. Pannonium intercefliffe olim Japydiam & Carniam , ita ut nufpiamlftria immediate Norico jungeretur. Quod fi forte Ptolomaei tempore Ja-pydia jam à Romanis debellata Pannonias adferi-pta fuerit utpote regio Illyrica, non recufaboad-mittere montem Carvancam cum Carufadio Se Albio continatum limitem fuiffe inter Iftriam & Pannoniam , fed non inter Iftriam & Noricum in-tercedebant tempore Ptolomaei, quamvis aetate Strabonis viciniores fuerint Norici, Iftris,quando feilieet adhuc Nauportus erat Taurifcorum ( qui
P 2                          ôc
ii6              JEmona njindkata Cap. IF".
ciuver.    8npiiNoriciJ Colonia,ut reftè obfervavit Cl'uve-itd. ant.    x\\xs.    Quis hic non videt manifeftè Labaeum tra-i .i.c.ig. pi0pr0piusaccecjere Noricumantiquum, quam Cittanovam ? Errafti ergoNeoterice, cum me errare dixifti , qui aliud non afferui ,  quam quod fcripfitPtolomasus.Quag numero §. producis nihil faciunt ad propofitum, quia de termino Occidentali Norici nee ego fum folicitus,nec tudebes effe, quia non dico ad terminum Occidentalem Norici fuiffe fitam ^Emonam,. fed ad terminum Orientalen! cu in flexione ad Meridiem , qui fitus etiamnum Labari oftendi poteft , non poteft Cit-tanovas.   Ad num. 9. fatis jam diâum eft, U ut _,    tibi ultro darem quod Noricum attigerit immediate Iftriam, quomodo tu ex Ptolomaso deduces fïtum/Emonse tuas feti Cittanovae fub Norico,, cum fere ultra dimidium Iftriae fîta fit.    Certe fîi TTergeftum fuit tempore Ptolomœi in Iftria, fateri debes ultra medium Iftriae fitam Cittanovam , Se confequenter non bene poffe dici earn effe Jub' Norico, fedprocul ultra Noricum quialyjà/» dénotât propinquitatem. Numero 10. iterum hal-hicinaris fupponendo quod ego Emonam velim includere ip.fi Norico ,. quod nunquam mihi inci-dit.   Et uteris lepido argumento : In tabula 8c mappa Ptolomasi,inter Aenonem (nos Mtmm di-cimus) fluvium, & Cetium montem nullus extat fluvius ,, ergo Labaeum non poteft effe Emona,, utpote quam perfluit fluvius vulgo vocatus J^er" nieb. Si effet quœftio de Emonas fitu in Norico,. di* cerem retorquendo argumentum : In Tabula te Mappa Iftriae Ptolomaei ,  in tota Iftria nullus no-tatur fluvius, ergo Emona non eft in Iftria, utpotè
quaì
$. LP i Dffcujfio Reßonß. num. 6. adit,       i tj
q;uae eft ad fìuvium Quietum fecundum tuam opi-nionem. Verum hie fati s- fit dicere, quod non be^ ne calleas nomina fluviorum Carnioliae. Nullua apudnosfluviusvocaturVernich ,- fed Oppidum Hyperlabacum, quod eft antiquum Nauportum dieitur vulgo Vernik , quafiin principio 8c füpre-ino fonte fluvij Labaci fitum , qui fluvius eft verus Nauportus, ut fœpè probatum, Id quod Num. n.producis,contratefacit, fi enim Julium Carnicum eft inter Italiam& Nòricum, 8c putas ibi terminari Noricumadhuc multò longius removes Iftriam à Norico quam ego tibi ultro dederim. Deinde cum negas Carniolam effe à parte Meridionali Norici ex eo quia Julium Carnicum eft et Meridie inter italiani 8cNoricum,viderismihifi-milis illi tuo paè'fano , qui audiens loquentes de Germania quaefivit, quam magna Civitas fit Germania : fic enim tu videris viceverfa exiftimare quod julium Carnicum fit integra Provincia, qua? totum latus Meridionale Norici occuper, cum fit tantum oppidum. Infpiceiterum Mappam , 8c videbis notatum Julium Carnicum in fine Norici prope Ocram montem , & à parte Orientali dictt Julij Camici , quafi in recta linea infra montent Ocram & Cetium notatam Emonam in ipfa flexio-ne Norici ab Oriente in Meridiem. Et talis plané fitus eft Labaci. Nam debes admittere Noricum extenfum faite m ad Cclejam,quia Ptolomœus il-lam in Norico locat ; confer jam fitum Celejae cumfitu Labaci, 8cvidebis quod Labacum relpe-ftu Celejae fit ad Meridiem, refpeftu Julij Camici ad Orientem. Goncludis denique : Noricum ergo inier findeliciam out Tyrolum cum fit non epcbibet fitum
P $                       Labâco-
ii8               JEmona njìniìcata Cap. If.
Labaco, utfub Tyrolifit,   Hoc tam doftè fcriptum eft, ut ego non intelligam.    Nam fenfus inde u-nus elici poteft quod Noricum loces inter Vindeli-ciam &c Tyrolim (non enim Tyrolum dicimus) Sc hoc eft falfum,quia Tyrolis eft pars Norici , ergo Noricum non eft inter Tyrolim <k Vindeljciam, Alter fenfus effe poteft , quod Noricum sequè in Vindelicia reponasac in Tyroli, & hoc etiam eft falfum quia Vindelicia eft ultra ,/Enum fluvium, Noricum eis vEnum."   Tertius fenfus effe poteft, quod Vindelicia apud te idem fit quod Tyrolis, û hoc non minus falfum eft.Deniq; quartus fenfus effepoteft   ,   quemego ex tuo contextu divino, quod cum Noricum inter Vindeliciam quae eft Hirnes Occidentalis Norici, & montem Cetium qui eft limes Orientalis Norici confiftat, &: intra hos duos limites comprehendatur LabacUm, ideoque non poffit dici effe fub tforico.    Huic difto fimile eftillud : Cum tu Epifcopus non fis ,  non potes dici effe fub Epifcopo. Vade ad Calepinum &£ difee ibi quid particula vel prœpofitio fub vel fitbter fi-gnificet ; utrum effe fub Norico idem fit ac effe intra Noricum , vel potius extra Noricum.   Vade adGeographiaeperitos ,   & inquire an apud PtOr lomseum haec particula fumatur pro indicando fitu locorum,aut poffeffione DominiorurrL»»
§.   V.
£. P'. Difcußo Kèfpoiij, num. 12.&13.       119
§. y-
Difcutiuntur num. 12. & 13. L EOTERICUS. At cum quafi media in Nt!m- «•' Pannonia fuperiori notetur quidam flwvins tituh.Labicca, fmnc Labacum effe non b<e-fitanter autumarem , nee tarnen ex hocfub Norico poßetconßttui ;' nimisenimfejungitura Al onte Cetio,h Pannonk Norfcum difterminante,                     Nuntt    ,
Quod confirmât S'ebaftianus JHunßerus in fua Geo-grapbia Hb, 3. & Gerardits ytJercator in fuo Atlante. Ambo enim tam in Alapp'u Cborograpbicis, quam in de-feriptionibm Regionum , citra montem Cetium Pan-noniam uerjus ßatuunt Carniolam t eamque duplicent dieunt yfeilieet Siccam qu£ proprior eft ipfo monti, fcJ" ir-r'iQuam qua' efl interior in Pannonia;, maguque a Cetio diflans, in qua Labacum Civitatem &flwvium ejufdem nominis ponunt, non Nauportum , neque JEmoniam ; quam quidem uterque concordi ftylo ftatuunt inlftria>cum fuo Nauportoproximo, &admare Adriaticum , &F ita Carniolœ Sicca interpofitione fejungitur Labacum a No-rico, utfitb eo locum neque at habere,
II. AiiCHl-DlACONUS. Doleo quod te ipfum exponas rifui virorum non dicam folum Doftorum, fed modicè etiam in hiftoricis verfä-torum. Ego aliquot Mappas Pnnnonise tam vete-res quam tecentiores infpexi , nufpiam reperì, quem tu dicis te in media obfervafTe Pannonia La-baccam fluvium. Miror quod non alleges etiam civitatem Labacam in Indijs in Pandavorum regione circa Bidafpum, quam nominat Ptolomae- &ol. Hb. us üb. 7. Cap. 1. Tab. X. AficC. quae nomen habet 7'c' '*
•magis
ïzo              JEmona ^indicata Cap. P.
magis affine Labaco. Et fiftam illam fuœ male le&am La bieca m non jus effe fub Norico((umen-do jam magis proprie particulam/«£) quia cum fit media Pannonia nimis fejungitur à monte Ce-tio ? quidfi tibi oftenderem medium Pannonise fu-perioris multo propius effe monti Cedo , quam tua Citta Nova , & confequenter majori jure etiara in media Pannonia quaerendam effe Emonam, quam in medio Iftriae,utpotè quam difertè Ptolo" maeus fcripfit Pannonias Civitatem fub Norico? Hoc ais confirmât Munfterus, & Gerardus Mer-cator. Ergo pluris tibi eft Rhapfodus Munfteruss quam Plinius , quam Ptoiomasus ? fed quid allegas Munfterum , qui quod de Iftria fcribit fatetur ie habere ex relatione Ludovici Vergerij Iftriani, Ccecus Ccecum fecutus. Nonne ex ipfo contextu narrationis poteras colligere quantum fidei m.e-reatur Munfterus , qui cumdicit inter Tergeftum &Labacum Siccam Carniolam habitari ab Iftria-nis & Carftenfibus : deinde fequenti paragrapho Flumen S. Viti afferit effe Civitatem Iftriœ cum fit Liburniae. Fateor quod in Mappa Iftria? quam exhibet apponatNauportinomen tuo Quieto , & adjungatvocem Emonia , fed ut dix), id fecit pro-ut fuerat à Vergerio tuo patriota edoftus vel de-ceptus. De Mercatore idem fentio, quod mer? cesfuas male in multis vendiderit,unde opus ha-buit correzione :quare recentibus annis prodijt novus Atlas Toannis Bleau , qui exprefsè Labaci agnofcitiEmonam, 8cin fiuvio Labaco Naupor-tum. Quod vero anne&is Carniolae Sicca inter-pofitione fejungi Labacum à Norico , ut fub eo iocum nequeat habere, oftendis te ignorantem
omni-
S. F. Difiuffio Refponf. num.iï. &13.     ïit
omninò fìtus Labaci 8c Carnioliae.   Nos vero fci-mus Labacum eue proximum Norico, &c Crain-burgum Urbem Carniolia? quatuor horarum fpa-tio diftantem Labaco , aut faltem Locopolim fî-tam effe in antiquo Norico, imo Sc Nauportura feu Hyperlabacum (vulgo Verchnik) fuifie quondam Coloniam Taurifcorum ut fcripfit Strabo , qui Taurifci fuerunt in Norico.   Et non interpo-nitur CarnioliaSicca inter Noricum Sc Labacum, fedpotius Labacum inter Carnioliam Siccam 8c Noricum quia Carniolia Sicca defleflit ad partem Meridionalem Labaci,uti omnibus nobis,qui hac fepè proficifcimur notiffimum eft.   Montera.; Carvancam oftendam tibi exipfa Urbe Labacenfî, ad quem Labaco vix horœ fpatiumeft: Montera Cerium juxta fuperius dic~ta,ad ripam Savi oftendam tibi Labaci ex mea feneftra.   Veni 8c vide. Qjiodfi Norici limites cum Cluverio volueris determinare praeter Oenum Sc Danubium ad Saanas & Savi confluentes , inde verfus Occidentem ad Savi fontem,hasc omnia in noftra Garniolia haud procul Labaco vìdere poteris, piane ficut Cluve* rius Mappam exhibet in fuo Norico , cui tarnen ego contradico in hoc, quod Umitem Meridionalem ducatà confluentibus SaanœScSavi ad fonte Saana?, deinde adfonteaiSavi, 8c demumadNati fenis fontes , quia arbitror à confluentibus Savi penes ripam ejufdem Savi totum uf<|ue ad Alpes Garnicas $ quibus Savus profluit ad Noricum per-tinuiffe. Etverò fimile eft cum Occidentals limes fuerit fluvius , Septentrionalis etiam fluvius, Orientalis Mons Cetius ; Meridionalem fuifle etiam fluvium, uti in pluribus alijs regionibus obferva-
.    q,                 tum
122               Amonavindicata Cap. If.
tum invenimus à Romanis , quia facillima héec e-rat Provinciarum per fluvios diftin&io. Ex quo I totodifcurfu apparet, quam procul à tua Citta-nova fejunftum fuerit Noricum, quam propè vero accefferit Labacum. Unde non eft quod pluf-quam auda&er inferas, 8c canas triumphum ante Viftoriam : Ita tota feries argumenti corruit> probéqm negative cowvertitur. Non ergo Labacum eft JEmoua de qua Ptolomœus loco citato. Quia feries mei argumenti per hoc crefcat he roboratur. Nam often-fum eft Labacum effe proximèfub Norico, & effe inPannonia,quodadftruitPtolomœus : Inter Ita-tiam fub Norico Pannoni<e iterum Cìintm Amonaìu Hoc autem tu de tua Cittanovanecoftendifti,nec unquam oftendes.
§. vr.
Difcutiuntur num. 14, & 15. Re-
fponfionis.
I.
EOT ERIC US, Adjecundum argumentum perdendo occurrit quoque notam maxima corruptions SJewerfionis Autborita-tu epe Herodiano lib. 8. deJumpU. Nam preffispluribus lineis D. ArcbuDiaconus feri tantum de ALmona pauciorah.ee verba ': Ea fitaeftin extrema planitie fub Alpium radicibus. Sedinquam,qu<efo in. qua extrema planitie ? fub quibus Alpium radicibus ì ltaliam aut Pannoniam verjus ? Audìamus Herodianum fatentem ad Italicam planitiem hujus Emome effe ßtum. Enarrata enim clade per Germaniam a Alaximino Mata, ewiaemcontra Sarmatasprodìjj]e,&cœteri quoque Rifioriti
i
§.FI. Difcußo RefponJ. num. 14.&1 ç.       123
fiorici affirmant, cumque viSor conßfleret, auävit, qwe contra Je Romain Senatu decreta fuerant , recepitque Nuntios de noiiorum Cafarum creatione,ex quibm con-citâtmperPannoniamin Italiamad Aquilejam obfiden-dam direxit iter cum exercitu [uo. Quod Herodianus bifce verbis defcribit. Maximinus poftquam ad Ita< lia; fines pervenit prœmiffis Speculatoribus qui explorarent, an ullas in Alpium convallibus atque denfiflimis Sylvis infidiœ delitefcerent, ipfe in planifie deductis militibus jubet armatorum acies quadrato agmine incedere, in longum porrectas potius quam confertas, ut ab ijs quamplurimum campi occuparetur. Si ergo Alaximinm tergo jam ver Jo Pannoniœ ad1 talite fines pervenerat, utique & per longa Spatia Labâcumpertranfiffe,&finitima* Reoiones Pannoni<e reliquiffe patet. Neque ex eo quod Labacum in aliqua planitie confi'flat,efi ilia Aimonia quam Jttaxi-minus invenit. Earn enim effe Italia Urbem plane He' rodianus affirmat,poft pauca jubdens : Ubi autem tota planitie fervatis ritèordinibus tranfmiferat ad primatu Italiae Urbem perventum eft , quae Emona ab incolis vocatur ; ea (ita eft in Planitie ad Alpium radices. Heic Speculatores atque explora-tores exercitus narrant Maximino vacuam reli-clam Urbem omnes incolas aufugifTe. Hac tile.*. Quare nil remanet dubijquin JEmoniaextra fines Pan* nonkarum Alpium Civita* prima intra fines Italia fue-rit. Nam ut in pracedentibus memoravimus jam pofi Augufli tempora fines Italia ad Alpium ufque radices complebantur. Quos fines et fiextenderemus ad cacumi-na,prioTum montium,neque intra Italicos terminos Laba-cum,quo.d poft plurium Alpium juga fitumefl, introducer e poffßmm.
q.*     •              At
12-4               AEmona ^indicata Cap, If.
JUSn».- //.          At inquit D. ArchhDiaconus : fab quibus vé-
ro radicibus intelligat colligitur ex fequentibus. Quia defcribit iter Maximini ex Pannonia Aquile* yam, Sc ait : (Herodianus nempe) cumque no&em il-lic exegiflent, ftatim oriente fole ad Alpes conten-debant. Ferum pace tanti Doüor'u , & bac inquam frivola iüatio,neque ex hoc quìaLabacum eft ad Alpium radices, out ex eo, quia cum fit propìm Alpìbus com-modum ad Alpes prœbeat accej]üm,ab Italicisfinibus Abi* manam extrabere"valet. P lures fune Civitates ad radices montium & Alpibm proximo , attamen non omnes funt AEmonU. AEmonianoftra Ifiria eß in planifie, non fange h primis Alpibus. AEmonia Claudia jaune G le-mona corrupto uocabulo appellata ad radices Carniearum Alpium, & ipfa confiftit. Quare ex auïïoritate He-rodiani fìmilidiftin&ione defcenjum Jfiaxìminiex Alpibus decernendumputarem ; ut fi per montem Carvancas-, qui fub Norico cum fit iter propius lftriami)erl'us}nofiram fa piantile Mmoniam nunc Ciwitatemnovam primam ob" wiam, babuerit :fiautem per O'cram montem, qui occidew talior eft Norico, &fupra Julium Carnicum extendìtuf, ClaudkmAEmoniamnunc Glemonaminvenerit : utra~ que enim parte ad Aquilejampatet uia, &T quam tenuerif adirne ex Auüoribm conjeïïari non licet.
If. AKCHI-DIACONÜS. Vœ mihi fi tu cenfor fores meorum operam, nihil ex omnibus fanum audiret,cum toties vapulem allegando fyrv-cere & candide authoritates veteru Scriptorum. Item m jam cum Herodianum produxi maxima cor* ruptìonis Ofeuerfionis notam incurri. Quid rogo cor-luptum, quid everfum ? Preiii,dicis,plures lineasi vis ergo*ut.tibi totum Herodianum. recitem ? ß allego locum x & afferò quantum lads intento efiy
nu»*
X f^LDifctißo Rejponf.tium. /4. ad 15.     1 *y
nUrtquid reliqua tute videre & legere potes, quari-quam illaipfa,quas omifla quereris contra te fa-ciunt.   Nee tu producis omnia , Sc tarnen non dicote corruptorem Sceverforem authoritatum, cum tarnen eorrumpere Sc evertere velis Plinium, Ptolomaeum, Sc alios, qui difertiffimis verbis M-monam profitentur effe in Pannonia.   Quaeris hie in qua extrema planitie, fub quibus Alp i um radi-eibus Maximinus invenerit ^Emonam \ refpon-deoibidem,Sc tuipfetibirefpondes mete verbis, quin 8c tuis te confundis.  Narras enim quod pri-ufquam Maximinus Aquilejam contenderei cla-dem intulerit Germanis ,  dein contra Sarmatas prodierit, demum concitatile per Pannoniam in Italian ai Aquilejam obfidtndam direxerit iter cumexercitu fuo.   Quis prudens non illicò inferet,fi concitatus nuntijs de creatis novis Ca?faribus properavit in Italiamad Aquilejam-obfidendam, hauddubiè ê Sarmatia , qua; nunc Polonia eft , iter capiebat Pannoniam fuperiorem, breviore Se commodiore qua potuit via , atqui brevior Se commodior o-mnibus alijs via erat tendere per Alpes Julias,cur ergo uteretur circuiti! ,   Se tranfiens (ut tu fate-ris ) Labacum ,  pergeret per longè magis fa* xofas vias in Iftriam eamque non tantum in Hmi-tibus tranfiret, fed ad ejus medituUium, ac inde ad littus maris progrederetur trium quatuorve dierum cireuitu, eum poffer direfta via per Julias Alpes per Ocram Se Carvaneam biduo pervenire Aquilejam? Et quis unquam Caefarum autDucum legitur per Pannoniam profeftus in Italiam , qui tali itinere uteretur ? Quod Itinerarium antiquum Romanum defignat iter Petovione, velSifcia, ve!
(^ 3                         $j"rroÌQ'
¦iï6              /Emona inn&cata Cap. I<f.
Sirmio Aquilejam per intermedia loca Iftrias ? Di. cere potes quod ê Pannonia in Japydiam, ê Japy-dia in Liburniam , ê Liburnia in Iftriam profe&us fit, fed hoc argueretingentem circuitum ; &c da-to non con ceffo , quod in Liburniam diverthTet, fervaffet tritum & brevius iter Aquilejam, quod ita defignat Antoninus?fi retrprfum legas.   •
Tbarfatica
Ad Titulos m. p. xviii,
Ad Alalum m, p. xviii.
Ad fefica m.p,xviiL
Fonte Timaui m. p. xii.
Aquileja m. p. xn, Quo itinere tota fftria à latere jfiniftro ad Meri» diem intaccare linquitur,ut clarèapparet ex Map-itai. Ant.   pa quam Cluverius To. i. Italiae ad fol. 124. accu-To.i'fol.    rate expreffit.   Et fi hac via voluiflet divertere ad '**¦      aliquam. Civitatem Iftriae prima forte illi occurrif-fet Piguentum, & non tua Citanova ad littus maris fita , & inde remotifiima,    Certe nullum iter aflîgnare potes ê Pannonia in Italiani, aut fai tern Aquilejam, nifi vel per Liburniam quod longiffi-mum eft ,  vel per Carniolam 8c   Alpes Julias quod breviffimum 8c commodiffimum ,  vel per Alpes Carnicas 8c Noricas quod 8c longius & diffi-cilius eftjveldenique per Noricum totum circum-eundo,quod an aiiquis tentaverit, nefcio.   Atque itar concludo quod Maximinus elegerit maxime tritum , maxime commodum Sc breviffimum in Italiani, quia properantes itinerum compendia quserunt. Verum totum fundamentum tuas falfa; opinionisineoconfiftit,quod Herodianus nomi-,   net/£monam primam Italiae Civitatem,quomodo
£. y. Difcußo Kefponf. num. /4.Ç5if. 127 hic intelligendus fit Herodianus, fupra dixi. Cae-terùm de eo eruditiffimus Cluverius,quem laudat Petrus Lambecius Vir eruditiffimus, &; in Biblio-theca Ccefarea queedam altera Bibliotheca , & omnes docli quilegunt magni aeftimant Cluveri-um , tametfipro difficultate materia? quam traftat , fubinde nonnihil humani fitpanus, ita in-quam ipfe de Herodiäno i NauportumXI. mittia nb,uital, pajfuum a fummo Juli<e' Alpis trajeftu, & XII. ab eo tnt.cz* milliain eàdent planifié Colonia Hemona * a qua in pra-fcripto itinere filli, numerantur millia ai Savunu amnéni : linde patet Hemonam effe earn Urbem , qua in ripa diaiàmnis "Vulgo nunc incolts uocatur comuni amnis wocabulo Ldubacb * 1 tališ Lubiana , Cambia Caput. Hue accedit &infcriptïo <vetus , qua beic reperta eft. Quum igitur Heménatam procul ultra Alpes Pannoni-cm pofita, Parinomi Urbs babeatur Plinio atque Ptolo-Mao, in eademque Provincia Cenfeatuf Tacito Annal. lib. t. & Paterculo loco fupra/cripto iïauportum; miror ego qua ratione t njel qua timitum barurtt Proinnciaram commutatane, HerodianuspofleaHemonam adferipferit Italia, utique quunt Antonini etiam Itinerarium, cujus Auttor Herodiäno fuit poflerior Pannonte initinmfaciat adlongaticum manßonemjd eß poß tränßtum ftatim Julia AlpiStfedquidquidfibi uoluerit Herodianus, Auüorita* ejus beic contra tot alios ScriptoreS nulla effe poteß. Hase fundatè Cluverius. Contigerit forte Herodiäno, quod etiam uno in loco Plinio aeeidit, ut gf" *'<£' Italia; accenferetetiam partem Pannonias , fi- nb.'j. cut Plinius Japydiam & Liburniam, imo Sc Alpinas gentes, in quibus etiam Norici ad Danubium ufque pertinentes, Italia? accenfet;quîppe omnibus illis enarratis in hasc verbafinjt, Haceft Italia
ri«            Mmona suindicata Cap. IF,
lia Dìjs Sacra, b£gentes ejus7b<ec oppidapopulorum. Et potuit hoc facere tam Plinius quam Herodianus eodem jure quo Iftriam adfcripfit Itali». Nam Iftria utipfe fateris prius fuit in Illyride poftmo-dum à Romanis occupata acceflk Italia?. Cut non edam Pannonia occupata à Romanis cenferi pptuiffet pars Italiae ? Memineris ergo quod Iftri« ani non fint Itali per naturarti fed per Privilegium, ficuti defacio media Iftria eft per Privilegium Car« niolia non ex rei natura, quia incorporata Carnio-lia; Provincia;, ab eodem capitegubernatur. Errori igitur Herodiani totum tuum aedificium inni-' titur,fed quale fundamentum tale sedificium.
III. Quée numero ij.garris , nihil funt ad propofitum,imò contra te faciunt, & propterea tìiffimulas objecìionem meam, vel fenfum Herq* diani in oppofitum torques. Dicebam ego quo4 ex fequeritibus verbis Herodiani colligatur fub quibus radicibus Alpium putaverit fìtam vEmo-nam : dicit enim Herodianus : Cumque noüem ittic exegìfient ; fiatim Oriente Sole ad Alpes contendebant Tu vero auda&erpronuntias/Mrt/d«// Do&oris £5" bac frivola illatio. Quod ego firn Doctor fcio,* an tu fis, nefcio, nihilominus pace tua dico , quod tua refponfiq fit frivola. Refpondes enim i.plu-res effe Civitates ad Alpium radices, non tarnen omnes effe /Emonias. 2. Tuam Cittanovam Iftri« dicis effe in planifie non longé â primis Alpibus. 3, ^Emoniam Claudiam effe ad radices Carnica-rum Alpium. 4. Afferis Maximinum iteradornaf-fe defcendendo ex Alpibus per montem Carvan-cam Iftriam verfus, 8c inplanitietuam Civitatem novam primùm obviara habuiffe, vel certe fi per
Ocram
§. ri.Difcußo Rejponfionv num. ï4.&if.    129
Ocram montem profeftus eft Glaudiam -Emoni-am nunc Glemonam încurriffe. Utraquè enim. parte ad Aquilejam patet iter. Haec complures graviffimos continent errores, & falfitates. Pri-mum tibi do , etiamfi ad radices Pannonicarum Alpium per quas tranfifîe Maximinum credibilius eft,quam per ullas alias,nuUam feiam tam prope Civitatem fitam, ê Pannoniae parte ex qua profi-c i fc e b atu r. S e cu ndurn die o effe fallu m. Licet e -nitn tibi concederem Carvancam protenfum ad Limitem Iftriae vocari pofie radicem Alpium , adeoque Jftria foret ad radices Alpium , fal-fum tarnen eft Cittanovam effe fub radieibus Alpium , quia eft fere ultra dimidium ïftraead littus maris 9 ad quod littus etiam eft Juft*nopolis feu .Egida longé propior Alpibus , adeóque non con-venit Cittanovae fitus fub radieibus Alpium, quia ly fub dénotât propinquitatem. Tertium conti-net duos errores, quia -EmoniaClaudia funtduae Civitates, & commate diftinguuntur hae duae voces apud Plinium , tu vero pro una Civitate has reputas. .Emonia vero quam Plinius cum Claudia nominat verofimilius per errorem eft ilio loco nominata, eftque eadem cum Emona vel /Emona Pannoniae, ut arbitrantur Ortelius & Carolus Stephanus". Do tarnen tibi cum Cluverio quod ilia /Emonia fit Amone (non autem Glemona) in Norico, ilia tarnen non vocatur Claudia,quia haec eft forte Claufen propè Marquartftein in Norico, utidivinatCluverius. Deinde falfum eft,quodilIa ./Emonia, five putes Glemonam,five Amone, fita fit fub radieibus Alpium , fed fuit intra ipfas Alpes Carnicas vel Noricas uti*conftatlocorum pe-
R s                   ritis,
33o               JEmona ^indicata Cap. IF. '\
ritis, adeóque prlus ad Alpes pervenitur quam vel ad Gkmonam , vel ad Amonts. Unde corruit tua conjectura. Quartum falfiflìmum eft quod Maxi-minus defcendendo ex Alpibus venerit ad tuam Cittanovam, vel etiam ad veram /£monam, quia prius acceffit ^Emonam quam Alpes ; vel ergo noninteiligis quid Herodianus fcribat, vel preflus dìfficultate invertis narrationem Hiftorici , ut ex eo elicias faltem unum argumentum pro tua fo-Herod.cit. miniata emonia. Lege & relege verba Herodiani fup. ' JMaximinus poflquam ad Italia fines peyvenit pramißs exploratoribus qui fpecularentur anulle in Aìpium coti' waìlibuSy Èf denfijjimis Sjlvis infidìa delitefcerent. Alpes & Sylvas incipiunt ftatim p oft Labacum qua nunc iter eg Billichgrceciumsquod erat iter terre-ftre,& nunc eft ad Alpes Julias duobus fupra Labacum milliaribus. Quod autem dicat ad Italia fit nes. Nihil tibi patrocinatur quia mons Carvancas qui tuam Iftriam à Pannonia dividit etiam Labacum proximo ambit, & intelligiturnon de finibus intrinfecis Italia, fed extrinfecis, adeoquè de fine Sc extremis locis Pannoniœ , qui fuerunt tunc Labacum-& Hjperlabacum. PergitHerodianusî J übet armatorum aciem quadrato armine incedere. é7r. S ed ubi tot am planitiemfervati* ordinibus tranfmìferunt, Ultima ante Alpes Pannonicas planifies eft ante Labacum five per Styriam Inferiorem , five per Carnioliam inferiorem iter adornetur. Pergit i-terum Herodianus : aditali* Urbemperventum efl, qua Emona a cultoribus iiocatur. Ita legit & vertit ex GraseoPolitianus. Alij legunt adprimam Italia Ur-^w,quodmenonmoratur , quia de hoc dixi fu-pra,five Herodianus erraverjt, five ejus tempore a-                                 Itali*
$. FL Difcußo Refponfjiuttf. i£ ßd ifl    îj x
Italise fuerit adfcriptaEmona, parum refert, ad hoc quod modo inquirimus. Pergit iterum He-rodianus; Ea ßta efi in ex trema planifie adAlphim radices, nimirum Hemona, ubi Speculatore* atque ex-ploratores exercitiis (quos praemiferat^ narrant Ala-stimino wacuam relìaam Ur bent, aufuojffe omnesiwolas. Haftenus nonduni Alpes acceffèrat Maximinus uti evidenter ex fequentibus colligi t ur. Cumque noïïem exegijfent partim intra patentes communefque o-mnibusdomos fnimirum Hemonas) partim in planifie ip fa fiatim oriente Sole ad Alpes accejferunt, Velut vertit Cluverius contendebant. P&ilò poll fequitur in Herodiano ; Ingens tranfiturum iliac exercitum for-mido tenebat, metuentemjummajuga teneri jam ab hofle, nullofque non obflruäos exitus ad je probìbendos. Ne-que is metrn denibilo erat locorum naturarti contemplanti-bm.~ P oflea vero quam fine ullo impedimento Juperaf is Alpibus in Cafira defcenderant, lieti fei licet omnesìnflau-ratis animis vìtulabaritur. Qua; Caftra intelligat di-xifupra, nempe locum vocatum Cafira , quem Cluverius interpretatur Gmünde prope Vipacum. Tandem aie Herodianus. Sed ubi planitiem attige-runt nuntiant explorât ore s maximam Itali* Urbem A' quilejamportas occlufijfe. Vide nunc Neoterice,quam perverse intelligas Herodianum , qui vis Maxi« minum prius Alpes acceuWe quam ^Emonam; & earn acceffifïe,poft defeenfum ex Alpibùs,cum accefferit ante Alpium afeenfum , Scdefcenderit fuperatis Alpibus non adyEmonam,fedad Caftra. Dicis infuper ; Si per montem Carvancas qui fub Norico cum fit iter propius Ifiriam verjusin planifie JEmo-niamnunc Civitatem novam primam obviam habuerit. Mons Carvancas velidem eft cum Ocra & Caru-,                                R 2                       fadio
13 2              JEmona vindicata Cap. IV.
fadio, vel continuatur cum illis , & quatcnus eft fub Norico proximus eft Labaco : fi ergo per La-bacum & Hyperlabacum profechis eft,ibi & angu-ftias& denfiflimas  Sylvas tranfiredebuitutper-veniretin Iftriam.   Et quid feciflet in Cittanova quae fuiffet longiflîmè extra viam , & in triangulo fi cum Nauporto (ideftHyperlabaco^ & Aquile-*    ja conferatur?Certè non potuiflet ftolidiùs iter in-ftituere ; quia idem fuiffet ac ß tuirclftrïa velles breviore via contendere Juftinopoli Cittanovam, Se omiffo diretto itinere proficifcereris Juftinopoli Piguentum Pigmento Parentium , inde Cittano* vam. Talem enim fitum habent haec loca in Map • pa Iftrice,qualem ilia alia refpeclu Aquile jae.
IV. Conformiter itaque ad narrationem He-rodiani,usque dum Maximinus «Pannonia profi-cifcens ^Emonam attingeret,habuît pfanitiem &c nulla Alpium,autdènfarum Sylvarum oEftacuIa, & hoc convenit Labaco ,, nullatenus verö> Citta-novae, quia y fi alia via , videlicet per Croatian* fuiffet profeftus,rîebuiffet per Japydiam veterem tranfire,autperLiburmamy utrobîque oftendif-fet. meros montes & Sylvas,, perlongumSpatium, priufquam poffet accedere Cittanovam, &prae-terea fuiffet ufus ingenti circuiti! : Deinde cum 'difcedens ^mona ftatim ad Alpes accefferit, hoc convenit Labaco , quia illieo ex Urbe proficifeens intraffet Sylvam Labacenfèm quae ducit Hyperlabacum per montem Carvancam, qui ibi eft radix Alpium ; non convenit vero Cittanovae, quam inter &: Alpes intercedit Juftinopolis, &c plura alia loca , ac ingens fpatium multorum milliarium.. Prasterea cum dicat Herodianus, quod fuperatis
tf.n.Difcuffio Reftonf. num. 14. & i jr.       13s
Alpibus defcenderit ad Caftra intelligendum eft de loco diclo Caflra, quia nulla Caftra militarla tunc ibi erant; non hoftiIia,quia hoftes fe continebant intra muros Aquilejœ,non Caftra ipfiu s Maximini» quia non dicic locavil Caftaa nee opus fuit locare Caftra procuf adhuc conftituto hofte,quod convene fituiitinerîs per Labacum Goritiamverfus , ut norunthorum locorum periti. Quare optima ra-tione conjefturam formo de itinere Maximini, quod oppreflïs Sarmatis, é Sarmatia five Polonia profe&us fit per fuperiorem Pannoniam ufque-» Labacum; inde per Alpes Aquilejamhoc ordine quem veteres Romani iervabantjUti eft apud An-toninum irtltinerarijs 5
^indeboliti Aquìs M. P. xxviii, Scarabantia M.P.xxi. Sabaria M. P, xxxiv. Arrabone M. P, xx. elicano M,- P„ xl. < Pceto-vioneM. P. xxxi. Ramandone M, P.xvnr, CelefaM* P, xviir..
Aerante AtanjiaM, P. xxrv.Dranberg. H'emona M.P. xxv.             Labacum.
AdNonumM.?. 1%. Longatko M.P.ix. Summas AlpefïA. P. x, Caftra M. P.ix.. AdFornolw M. P. xir, Ad llnderìmum M. P. xi 1, Aquiìeja M. P. x r. Hoc & ufitatiflimum Romanis è Pannonia fu-
K 1                     periore
Vienna,
Baden.
Schappring*
Saruar.
Eifenburg.
Rachelfpurg.
Petau.
Ragatez*
Celeja.
Billichgrätz. Logatez. Alben. Gmunde
Undecimo Aquieja.
134               Mmonawindicata Cap. IP7.
perfore in Italiani & commodiffimum , & vici* niflimum iter fuit, quo etiam profecìum Maxi-in inum omninò reor. Apage ergo cum tuis So-mnijs Neoterice.
%   VII.
DifcutiunÈur num. 16. & i7. Re*
fponfionis, ì.
§E O TE RI C US. Ncque ex eo quoi [Strabo lib. y.aut'8.Jcribat. Ocra pars humillima Alpium, aut Ptolothaus lib.3, e. 1. de Italics fitunotet, Ocra & Carufa-dio montibus qui fub Norico funt , reparatur jam dejeïïa illatio, ergo Labacum eft prima Italia llrbs, & in planifie ubi JEmoniam Alaximinw inumi t. Quin-imò cum his montibus difterminetur Italia a Norico é7 Pannonia, oritur irrefragabilis confequentia, ergo Labacum inter quod Š5 Italiani confiftunt bi montes non eft Mmona AIaximini,qu£ in Italia Jìta eft.
Quid autem fit arguendutn a Strabonis aut boriiate defumpta lib. 7. aut 8. quam tali tenore obferuo : Pariter êTergefta pago Gamico, tranfmiffìo eft per Promontorium ad paludem nomine Lugeam. Ex contradiüione ipfius Strabonis in fé, & alìonim [cripto-rum circa locaipfadefcriptafatùpatet. Nam primo Ter-geftacumfitàdmare , &jam ante Auguri tempora intra Italiam recenfita, non effe pagum Carnicum conßat. Et quiaStrabopoflpaucajubjangit:Hcec ipfa navigatio magna ex parte per fluvios in Aquilonem ex Tergerla in Danubium curfum habet. Cumqiie certo conftet Tergefta buie Italica ad mare in Iftria nullum ad-harere flwvium in Danubium curfum habentem , à quo qmdem ¦multimi diftat,non haßt anter affirmare audeo,aiit
aliam
$JSIL ßifcußo KefponJ. num. i 6. &ly.     135:
aliàm Tergeftam Carnicamintellexiffe Strabonem , aut error em impreffor'u effe ponenti* Terge'ft am pro Segefia, quamPbilipptßs Cluuerius introduü. in univerf. Geo-graph, lib, 4. c. 1. in P armonia collocai* Et quoad palu-dem Lugeam difcrepantia auUorum inter Je aduerfantium nullius roboriš reddit argumentum. Nam JEneas Sylvius fcriptum reliquit'. Nauportum bodie Labacum appellati putaverim,cujus paludem LugeamStrabo appellai, At Carolus Stephanas in fuo Dizionario auüoritate Georgi) iVernberì non adfiumen Labacum, fedadoppi-dulum Cirknìz illam flatuit. Gerardus Alercator in Atlante non paludem ,fed lacum effe dici t finqulis annis meffem, pifcationem , &venationem exhibentem incolis Cirknìz. Quare cum de ßtu deque ej m forma nonum extet certa relatio incertum erit quoque opinariex eo bodier-num Labacum fortiri poffe JEmoniœ titulum. S ed utì-que certum dicimus Labacum ipfum non effe JEmoniam Claudiamde qua Plinius cap. 23. interim-proçedamus addiluendum tertium argumentum*
II. AliCHÌ-Dl ACONUS. Cramben re-geris & cantas quam cepifti cantilenarti : fed apud eruditos , ac antiquitatum gnaros nihil efficis. Quid jacias deje&amillationem , cum neque atti-geris ejus fenfum ? Illatio mea eft ; ^Emona eft fub radicibus Alpium,radices Alpium funt ad Ocram, quia Strabo illam vocat humillimam partem Alpium : Ocra vero eft ftatim poft Labacum, idem.» cum Carvanca & magis ìnterius cum Carufadio, ergo Labacum eft vetus ^Emona, quia eo fitu Labacum defafto eft. Quando & quomodo dejecifti hanc illationem ? Inanibus verbis implevifti char-tam, & nihil meorum verborum haftenus dejecifti. Stat inconcuffa Veritas, Hi montes Italiani à
Pan-
X3Ô                JEmona v'indicata Cap. IF.
Pannonia Se Norico difterminant : rette fateris ; ergoLabacum inter quod Sc ftäliam confiftunt non eft limona Maximini ; nego confequentiam, Sc negat tibi ante meStrabo, Ptolomaeus , Plinius Sc reliqui allegati fupra,qui in fine Pannoniae fub Norico inter Italiani Sc Pannoniam ac Noricum M~ monam reponunt, quibusplüs fidei habebunt o-mnes prudentes, quam uni Graeco Herodiano,qui Italiae adfcribendo Hempnam, egit Grreca fide, licet ccetera ita fçripferît, ut ex ilio error in voce Italia admiffus facile diluì poffit»
III. Contra Strabonem non eft, quodamplius conqueraris, quam contra Herodianum, Sc plures alios ? quia in materijs yaftis Se amplis nunqucm» , impingere nemini hattenus fcriptoiumcontigit, Errant etiatn faepè, quipraefentia feribunt, Sed nihil erravit StraboTergeftum vicum Çarnîçum ap° pellando, 8c potuit etiarndiçere vicum yeìpagum Japydieum , quia licet ante auftam Italiam Ter-geftum Iftriae accenferetur, autta tarnen per Au-guftum Italia manfit Formio amnfe terminus Hi-Itriae, qui prius fueratterminus Italiae, Sc tunc ufque ad Formionem coluerunt primo japydes te-pün.lih    fte Plinio, cujus verba clara funt : Carnòrum bac 3'c' ' '     regiojunïïaqiiejapydum :amnu Timaruusl, caßeüum nobile <vino Pucinum ; Tergeßinus finys, colonia Tergeße? ¦ultra quam r£. millia paßitum Formio amnis antiquus auftœ Italia terminus^ nunc vero Hißria. Unde Sc Vir-Virtìil.      gilius cecinit x Japydis arvaTimaui. Poftea vero à ft      Romanis ilia ora tributa fuit Carnis , Sc Formio amnis fattus eft limes inter Hiftros Sc Carnos, uti Uh^Atal.  rette obfervavit Cluverius : proinde non erravit Ant.c ig,  Strabo afferens Tergeftum vicum Carnicum : Ne-
que
§. y Ih Difcußo Rejponf. num. 16.& iy. i% f que per hoc exclufit Tergeftum ab Italia cum pri-us fueritadicriptum Italia? quam reliqua Iftria,uti ex Plinio didicimus Formio antiquusauîtœ Italia terminus, ergo quod erat inter Aquilejam & Formio-nem erat prius in Italia : nee exclufi funt ab Italia pM rj Carni, propterea illos Ptolomaeus in Tabula Italia; 3. c.'i, œquè recenfet ac Iftros »licet ad antiquiora tempora refpiciens idem Ptolomœus Tergeftum ad-feribit Iftriae. Tu ergo errafti Neoterice, non Stra-bo, qui reftè cum Plinio fenfit, & quod Carnorum erat non exclufit ab Italia : tu vero putas non pof-fe dici Itaiicum quod eft Carnicum, quia forte putas Ca rnicum idem effe quod Carniolicum ; feias quod Carni & Carnioli fìnt fitu, lingua, moribus diverfiflimi : illi adhuc funt Itali anguftijs Alpium ceu carceri inclufi, nos vero Germani antiqua; inquilini Pannonia;.
IV. Rurfum vero imputas Straboni errorem alium, qui non eft error, fed tu imputando gravif-fimè erras. Dicisenim, Strabo poft paucafubjungit : Haec ipfa navigatio magna ex parte per fluviosin Aquilonem ex Tergefta in Danubium curfum habet : Cumque certo conftet Tergefla buie, Italica ad mare in Ifiria nullum adb&rere flwvium in Danubium cur-fum babentem, a quo quidem multum difiat non b&fit anter aßrmare audeo, &c. qua; fupra num. 17. produxi. Heu me fplenis pruritu laboro , fed differo adhuc rifum, cum iftalego, Quando ? ubi ? quibus verbis affirmât Strabo, quod Tergefto adhasreat ali-quis fluvius in Danubium curfum habens ? nun-quid bis defcribitnavigationem feu mercium ve-fturam in Danubium, & nominal ipfos fluvios eo-rumquè indicat fitum : neque tarnen dicit quod
S                             ali-
agJH               aniona t'indicalaCap,lV.   \ g
aliquis fluvius adhasreat Tergefto ,  fed éxprefsè inter illos fluvios 8ç TergeftumrincerponitOcram,: quam.alio. loco yocat Promontorium ? Cur noji adduxifti etiamreliquaverbaStrabonis ubi fupe-rioralegebas? Vide ut te;reumf facias.artifjciof^; reticentiae-, in qua me fupra malitiosè arguebas : Integra Strabonis fententia citato loco nae.c eft: ^mtht' 3*. oft Promontorium ex Aquileja conjcendentibus Naupor-fj>l,6i.     tum ftadiafunt cccL.adquam rhedß perducuntur;   Ea> mero efi Taurifcorurn Colonia :.quanquamnonnuüi. D, effe dìcunt. Promontorium ülud quœdam eft Alpium pars bumillimat qua exRbetiàufque ad Japydes porriguntur.. Hinc montana attoüiturdenuo ad Japydes regio , quam: Albìamuocant,. PariterêTergeftapago Carnicotranf-mìffiò e fi per Promontorium adpaludem nomine Lugeum., Nauporto proximus eft flwvius C or cor m qui.oner a. exch pit.   Hic fané Sahn intrat, Sabitsque in • Drabon in-medïtur :. bic. mero in. Noaron penes Sègeftam..   Hinc Moarm augetur accepto Càlàpi:s qui ex Albió monte fluent per Japydes Danubium ittabiturad Scordifcos. H<eç: ipfa nawigatio magna ex parte per ftwvios in Aquilonem ex Tergejla in Danubium curjum habet; Hic habes ve-rumienfum,Strabonis qui nunquam: ihtendit dicere quodfiuvius aliquis adhœreat Tèrgefto im-mediatè,fed quodindeoneradeferantur ad Nau-fjortunv; (fic. enim legendum eft nonNauportumJ quem.tu.incaffum in Iftriaquaeris , &.eft ipfiffi-m'um oppidum Hyperlabacum..   CMJod'verò hoc loco fluvium appellet Corcoram, cum alibi nomi-net oppidum Pamportum , & vicinum fluvium. eodem nomine Pamportum, ubi.etiam legendum ciiNauportum, licet dicantalij quod in nomine eiraverit, ego veròarbitror Strabonem hic.benè
feri-
§.l^Uv'D$cuffwRefponfinum.f(ì.&ij'.    <i 39
•&ripfiffe,fedalium fluviurti nominaffe, Gurcam ihodie dkimus,&c vulgo Corca^ cujus fontes tribus rforte milliaribusdiftantHyperlabacOjSc hic etiam Savum influit ficutNauportus feu Labacus. Melius tarnen fc rip fit (up ra lib. 4. infine , ubi hase habet : Ocra. vero bumillima prorfm Alpiumpars eft, ubi Camuadjungitur^ua ex Aquile ja onera plaiiftru ad Pamportum (ficenim, appellant) dewelmntur ,• Stadia non ultra ecce, iter eft. Inde perflwviosad Iftrum itf-que <veïlantitr,iocaque buie vicina : Pamportus eni.ma-tnnis ex IUyrijs navigabili* defertur cintrât autem S aum-y ut facile in Segeflanam Ocramfä Pannoniam., &Tau-.rij'cos delabatur. Hcec omnia vera funt,& verifìcan-turdefluvio Labaco , qui ex Illyrijs oritur fupra Hyperlabacutiì nonplanè quadrante milliaris Italici, & defertur in Savunruno Germanico millia-ri infra Labacum:Savus cum Dravo in Danubium •&c: .& per Oc ram feu Promontorium quodomni-bus>no;tum eilinfraAlpes Juliasyplauftris Se rhe-disadhuchodiemerces deportahtur. Nihil ho-jum.poteftverificari delftria, ubi licet confinxe-rint recentiores Naupoitum fiuvium, non tarnen adhuc oftenderunt Nauportum Còloniam.
rV. Ex modo adduftis coriftare poterit Htera-tis Viris qualem ariolum agatNeotericus cumnon bafitanterafßrmare audet,aut alìamTergefiam Camicam ìntellexìjfe Strabonem, aut errorem imprejforis ejjeponeny tisTergeflampro Segefta, cum nullus unquam author alterius Tergerti meminerit,quarn ejus quod ad littus Adriatici maris fitum eft. Ncque • Seg'e-flain ilio diftriftu locum habet, cum ipfe Strabo difertiffimis verbis longiffimè Segeftam abhocfini dimoveatad.Dravum ufque Sc limités fuperio-
S 2                        ris
2 4©               JEnicmavirtdkataCap.If.
ris PannonicE Orientales ultimamque Japydiam. Quod fi forte vult intelligere Segeften à Plinio me-moratam,quae in Carnis intercidit & cujus rude-ra circa Goritiam rimatur Pallidius , male argu-mentaretur Neotericus , quia nullus etiam inde fluvius decurritin Savum , fed ad irta diverterc opus non erat,nifi cum pertinacia tueretur erro-rem fuum de fomniatis Nauporto & jEmona in Iftria. De Lugea Palude etiam dubium movet, cujus licet authores determinatum locum non afìi-gnent,ex contextu tarnen Strabonis eam locant in veteri Japydia,autlimitibus Pannoniaeac hodier-na Carniolia. j£neas Sylvius videtur innuere Lu-geam paludem vo.cari Labacum , melius alij la-cum Cirknicenfem divinant ,* ego vero potius pu-tarem illam paludem antiquis temporibus poft Strabonis aetatem montibus obrutam per terrœ-motusqui fréquentes funt in his regionibus.Nam extat haud procui Cirknitio locus diclus hodie Lueg ad Lugeam alludens , in quo fub caverna montis caftrum asdifieatum eft, & penes id fluvius navigabilisdecurrit fub fpecubus Se montibus, penes quem adGermanicum milliare accenfis fa» cibus ingreffus patet, ut norunr, incolae omnes, ScinVipacum fluvium dicitur exonerari , quod anas immiffa & per Vipacum enatans com-probavit Verofimile eit tememotu ad mvicerra concidiffe montes, & illam fubterraneam fpe-cum fupra Lugeam paludem feu lacum fecif-fe ; aut certe ex hac Specu 8c fluvio paludem feu lacum Cirknicenfem originerai habere. Si hanc ïnîeJIexitStrabodehacipfa noftra regione locu« tus eft,& veruna fsrigifit,quia etiam hue poterant
fficut
S VILDifcußo Rejponf.mm. 16.& 17.      141
(ficut& CirknitiumJ merces devehi Tergefto rhedis aut plauftris pro vicinis Japydiae civitati-bus , quarum Metulum tefte Appiano primaria fuit. Hanc Lazius mâle quasfivit in monte Tra-jano feu Dranberg qui eft Adrans Antonini, pejus Gluverius in Marcha Vindorum ubi modo eft Met-Hng : nam uno vix milliari diftabat Cirktîitio intra ipfum Albium montem, cujus ego veftigia tandem reperi inter Laas Urbem&pagum Oblak, tali prorfus fitu qualem defcribit Appianus , & defafto ab incolis vocatur pagus ille Aletule. Haec addubium Neoterici ne ampJius dubitet Strabo-nemlocutum de Tergefta ad littus Adriatici maris fita,de Lugea palude in Carniolia, de Nauporto noftro Hyperlabaci , non de alio fomniato,nefcio ubi.
$. vnr.
Difcutiuntur num. 18. & 19. Re-
fponfionis.
I.
EOT E KI C US. EtquoniamD.Ar- Num% cbi-Diaconustttum defumit a Plinio lib. 3. c.mibii8.quomodo& inhoc infit deceptio liceat pr£cognofcere ex eo, quod Pitnim di-Ho capi tub nihil agit de Patmoniayin qua Labacumexiflit. Titulus enim ittita eft : Venetia decima regio. Et ejufdem capìtuli initiumìta proloquìtur: Sequi tur decima regio Italia; Adriatico mari appofìta Venetia. Qua cum fuis oppidis acfluminibus defcripta ufque adamnem Formìonem,fubdit hufm diftantiam effe ab Ravenna 189.AL paßbu5antiques auffa J talite terminus. Cujus amionis caufa &ao8rinanon ignoratw ab ip,
S3                       gai
qui ex Romanprum -Hifîorijspm cotlegeriiît Rœaanwi Rempübl. ßmul cum Imperio prioribus temporibus dita? daffe Italia terminos &titulos ac priwìlegia ad illasregió--ties, qum armis nel deditwneftifra Cifalpinam Gaìliam;, ¦&citra llljricas Alpesfubjugabant. Et ideo quia Plini] ^atate pofl Augufìitempora, edam Iflrianoßrafub Romagna dìtionèjam conflituta. erat ..* Italicijque moribm\m Nnm.19. .Romano utebatur idiomate, flatim fubjungit : Nunc vero Iftriaetfi: auïïœ Italta terminus. Et de ejus denomi* natione .confeßim reddit rationem inquiem,qu a m e og n o-minatam tradunt â flumine litroin Adriani effluente à Danubio amne.eodemquelftro. Sed pauìb pofl bœfitare incipit, quomodo hoc extiterit , inquiens:: Nullus enim ex Danubio amnis in mari Adriatico effunditur. At non.dubitat de fa$o,fedde modo, ncque retraStat defeenfum Argo navi* in A dr iati cum , licet.dicati deceptos credo. .Nam & reaßrmat idem cum fubdit: quoniam Argonavis flumine in mare A-driaticumdeieenditnec procul à Tergefta , nec . jamconftatquoiìumine. - Tandem aptat relationem communi fenfui prœcedentium fcriptorum, cum ait : H.u-meris trave&am diligentiores tradunt. Etdiflin-ouensiter adprioresredit terminos'., cum ait: fubijfle.au-.temlftroyd'ein.S.ao, dein Naupor.to , cui nomen ex ea caufa eft inter ^Emonam Alpefque exorienti. Quibusequidem <verb'u conflanter oßendit Argonauim Nauporto Ifiriœ confedìffie^uia^uiim-èna-uium portus eft : Argonautasqiie ex Iflro profìcifeentes nomen Ifirk dediffe. Nauportumque non procul effe a Tergefla affirmât : amnemque Iflrite inter JEmonam & Alpes exorien-tem, ficuiì adbuc cernitur. Quawvis deceptos dubitety bumeris trauettam affirmantes. Concedatur igitur Ar-gonarvim fubijjfe lflro, dein Sa<vo, non at t amen ex.Plinio
^'..F'IIl.Difcußo Refponfiönis Mim.iS.&io:    143-
ttÌQ habetur confedijj'efimjìolo Labari j qui non ATannum r [edminorum:Scapbalarumì& Cymbammpeneportweft r fed.auù humeris aut alio modo, Nauporto Jßria. fißjß ira<ve&am,non proc'ul a\ Tergejìe,&in Adnaticum effluì-ente,qu£ conditionesband Labacoconwtnient..
II- AKCHLDIACONUS.   Deceptiones quas mihi imponis tuas effe inteliiget, qui hasc leget.   Nam primo vis cogère Piinium ut:ex una* !<£:mona'di}as faciat, quodnec Piinius fomniavit,, nee ullus alius. author, fcripfit.:   Bis nominatM~ mpnam Piinius femel cap.. 18. altera vice e. 25-.. ejufdem libri, quid fi decies nominaffet, nunquid Euconcluderes fuiffe decern-Emonas ? QuodvercV una eademque vEmona fit de qua in duobus prae-diftis locis mentionem facit fupponunt omnes-dòcìi, & periti Geographic,.uri viderepotes apud. Gluverium, Lazium St alios.. Quid ergo hic deceptions reperifti ? Tu vis decipere, qui violenta in-terpretatione verborum Plinij vis in Iftriam trahe-re ^Emonam;,. quam Piinius Pannoniae civitatem/ appellat eique confentiens Ptolomaeus.   Imòhac non contentus etiam Nauportum illue cogis &do-ces rerrpgradum  fluxum & influxum in mare ,• quod nufpiam ullus authorum afferuit.- Dieis au-terai. quodPlinius diclo cap. 18. nihil agar,  de Pannonia , fed tantum de Veneria ; fi tantum agit     , de Veneria, ergo etiam nihil de Iftria , quomodo ergo ex ilio cap : Plinij vis elicere quod loquatur de Cittanova& earn intelligat per vocem/Emona? fi .autem incidente 1* agit de alia aliqua regione, velregionis oppidoaut civitate , aut fluvio quomodo tam audafterpronuntias quod nihilagatde Bànnonia ?.An ignoras quod Savus fit in Panribnia,
quodi
144              Aimona v'indicata Cap. IV.
quod Danubius fit in Pannonia ?&c tarnen hos duos fluvios nominatin praedifto cap. i8.ergofal-fum eitquod nihil ibi agat Plinius de Pannonia. Licet enim feries narrationis fit de Venetia, nihil-ominùs exoccafionetanquam de conterminis re-gionibus agit de Carnis, de Japydia, de Iftria ; Sc hujus nominis occafione de fluvijs Pannoniae , ut legend patet.
III. Dicis z.NonretraftatPliniusdefcenfuntAr-gonainsin Adriaticum licet dicat deceptos credo, nam Ö* reafflrmat\idem. Ego vero dico quod retracìet, quia dicit falfum effe quod Ifter feu Danubius in mare influât , aut aliquis alius ex Danubio amnis : Deinde addit deceptos credo, quoniam Argo nains flu-mine in ware Adriaticum descendit, nee jam confiât quo flumine. Quafi diceret.decepti iunt,quia arbitra-bantur quod Argo navis aliquo flumine in mare defcenderit, nee conftat quo flumine illam puta-verintdefcendiffe. Ethic tangitopinionem eq-rum quiputabant flumine aliquo earn defcendifie in mare idque non procul Tergefte. Sed demusr quod abfolutè ipfemet afßrmet, quod Argo navis in mare per aliquod flumen defcenderit, tarnen abfolutè etjam ait neque fe fcire, neque alios quo flumine. Pergit Plinius &: promit meliorem opinionem, cum dicit Humeris tra*veffam Alpes diliqen-tiores tradunt. Quo traveftam ? tu dicis ad flumen Quietum, fed de hoc nefcit Plinius, verum fuppo-nit traveftam Alpes ufquè ad mare, prout diligen-tiores alij fçriptores tradiderunt, quos legit Plinius, & inter hos diligentiores , fuit unus Trogus Pompeju&qui floruit ante natum Chriftum ut ob-fervatVoffius.  Hunc Plinius multoties allegat &:
vocat
if. PIlLDifcußo Rejponf. num. rS.&ip;   14?
vocat feverißmum autborem.   Hie ergo à Juftino in compendium contractus ita fenfît de navigatione Jafonis, & eum perfequentium Colchorum : Iftro-rum gentem fama eft originem h Colcb'u ducere, miffis ab   . Meta rege ad Argonauta! raptoresque filia perfequendos : qui ut à ponto intrarverunt 1 fir um, alveo Savi fluminis penitus inveSi, vefiigia Argonautarum infequentes, naves fuas bumeris per juga montium ufque ad littus Adriatici maris tranftùìerunt : cognito quod Argonauta idem propter magnitudinem navis, prioresfecijfent. Ecce naves humeris tranftulifTe narrantur ufque ad maris littus.   Idem fcripferint alij antiquiores Plinio,à quibus eandem narrationem defumpfit Zofimus, ubi ait : Ajunt Argonauta* quum eos Meta perfequere-  Zofim;t&i tur adJfiri appulijje oflia, quibus in Pontumjefe ejfundit: ** reftequefafturosje exiflimajfe, fi adverfo fiumine fubve-berentur, oc tantijper in eo remigijs &fecundì venti adju-mento navigarmi , donee ad mare propius acceßjjenh    • Quum igitur id confiliumfuijjent exfequuti, jamque ad bum locum pervenijfent, ipjaßruSura Oppidiinmemo-riamadventusfuiiniftasorasreliffa , 65Argo macbinis impofìta, perque fladiorum ecce, fpatium ufque ad mare pertrafta Tbejfalorum lìttoribm aapulerunt ; ficuti Pi-fander Poeta memoria prodidit.   Praemiferat de He-mona ea occasione conftru&a ab Argonautis, quando? antequam navem Argo machinis impo-iìtam veherent ufque ad mare.    Senfus proinde verborum fupra relatorum Plinij hie eft : Argo navim humeris per Alpes travectam ufque ad mare diligentiores tradunt.   Et hoc fatetur Neoteri-cus nolens volens cum ait de Plinio : aptat relatio-nem communi [enfitiprœcedentium Scriptorum, fed male adjungit : Et difiinguens iter ad priores redit terminos, ¦„ .                               T                                cum
14-6               JEmona winHcata Cap. IP7,.
cum ait •fubijjfe autem Ifiro &c :. quibus equidem werbu conftanteroßendit Argpnauim Nauporto Lftr'm confe. dijje,qui vere navium portus eß &c : Nauportumque non proculejje a Tergeßa affirmai.   Haec omnia funt falfiiïima. Ubi enim dicit Nauportum effe in Iftria? ubi dicit in Iftria confediffe > ubi dicit quod Quietus fit vere navium portus ^ ubi nonnifi pauculi Piicatores morantur? ubi Nauportum nonprocul effe à Tergerla affirmât : Falfa funt irta &c ê tuo ce-rebro nata, quod cum non fit Jovis fed bovis non générât Palladem»   Si latine inteHigis & Gram* maticam calles»dic mihi àquo verbo regantur ablativi Iftro,Savo»Nauporto , in praedicta fententia Plinij? Utique fateri debebìs à verbo fubeo fubijffe, ergoeundemfenfum omneshitres ablativi ha-bent, & licet eosreferre ad idem verbum ac dicere i Subijt Jßrojitbijt SavojiibijtNauporto.   Hoc non potes negare,   Quomodo ergo inteHigis ly fitbijt IßrojitbijtSodo ì pro afcendit; hclyfubiß Nauporto vi&idem effe ac confedi t Nauporto, imo quod déterius eft in fenfu contrario accipis , pro defcendit Nauporto,   Nimiram hoc tuo genio arrì-det,ut ^Emonam & Nauportum violenterai Jftri-am protrudas per ipfum Plinium qui indeutrum-queexcludit. Plinius didieitab antiquioribus di-lig^ntioribus quod Argonautae Adverfofluminefub-weberentur,ideò ufus eftvocefubìjt, pro afcendit» üdienim hoc loco fonat haec vox r quod vel exE--vangelio potuifTesdifcerej[à&)Vfr£o inmontem &c: Et quia ficuti Savus influir in Juirum, ita in Sa-vum infl.uitI.ab3CUSsquìsfanaE mentis non dicit Jafonem navigaffe adverfo nümineex Ifiro in' Sa-Yum  ,. ex Savo in Lahacum ufque ad ejus fere
fonterm
f. FIlI.DifcuJJio Refp. num. i$.& ip.       147
fontem,aut faltem locum ilium ultra quem am-plius navigari nonpoteft , 8c ibi Argonavim te-nuiffe portum , unde di&us eft locus Nauportus. Inter meros nautas verfaris, & nondum fcis qua? naves dicantur tenere portum , advenientes vel abeuntes : ego puto quod illae dicantur tenere portü,quae â navigatione fubfiftunt,& aliunde ad-veniunt,non ilia? qua? littori primum imponuntur & nunquam adhuc illum fluviumvel illud marc tentarunt, ficut tu vis dicere Qpietum tuum vo-catum NaUportum , quia ArgoNavis translata per Alpes ilü impofita fuitutdeflueretin mare.
IV. Dicis. 3.Ç>uietum tuum Iftriœ fluvium(vel potius ut ajunt qui videruntPaludem feu rivulum modicum facile tranfvadabilem)oriri inter ürao-nam & Alpes. An putas quod nullusnoftrum fciat fontem (Quieti? Alpes,Origo Quieti & tua Cittano-va fere triangulü formant,&: tu audes dicere quod inter Cittanovam & Alpes exoriatur?Origo Labaci fluvij refpeftu Alpiü Sc Labaci Civitatis eft fere in linea recla. Dicis 4. quod Plinius deceptos dubitet hu-meris trarveàarti aßrmantes,ncmpe.Argo navim. Fal-fum eft, vel nefcis quid loquaris aut fcribas, vel Pli-nium nö intelligis.Plinius(ut ex contextu eliciturj credit deceptos illos qui affirmarunt Iftrumfluviü per ïftriam in mare defluere,non autem credit vel dubitat deceptos qui affirmant humeris traveclä. Imòhaec eft ejus fententia authoritatibus roborata quamvis authores non nominet.Nam dicitHumeris traveftam diligentiorestradunt,nimhum per Alpes» & fubjungiteaoccafionequomodoad Alpes ufque pervenerit, nimirum adverfo flumine fubeundo lftrum,deinSavum,dein Nauportum quod nulli
T 2                .,    alteri
$4$;               JÄmom suindicata Cap. f.
alteri fl'uvio poteft convenire nifi Labaco.   Et mi' «um quantum fallaris, fi elicere vis ex verbis Pli-tu] 3 quod fecundo Nauporto defluxerit Argona-vis in mare, quia Plinius narrative non aflertivè dicit quoniam Argonarvìs flumtne in mare Adriaticum descendit, necjam confiât quo fumine, fi non conftat quo flumine, ergo non defcendit Nauporto. Nam fi Nauporto defcendiflet,non affirmaret Plinius in tuo fenfuquod Argonavis fubieritNauporto,alio-quifibi contradiceret femel dicendo quod non conftet, poftea dicendo Nauporto.   Dixi in tuo fenfuj, quiafubire apud Plinium hoc loco fonat afcenfum,non defcenfum , tibi vero fubire eft modo accendere modo defcendere.   Manifeftuirs igitur-eft quod verbis boni Authoris violentiam inféras, 5:velisinfuperinter Savum 5k Naupor-tum fluvium quos jungit Plinius, interponere, Alpes montem Carufadium„Carvancam & medi-am Iftriam. Denique Labacum fluvium exténuas quafi non Capacem navìum, led Scaphularum & Cymbarum : Uteris vocibus quibus atfuevifti inter Cittanovenfes, quorum Civita tula eft Pifcato« rumtfiatio fconfequenter frequens Cymbarum tifus) aeftate vix ofto vel decern färnilias nume* ïigtieïï.To.  yans tefte Ughello.   An tuus quietus majores na-ii9.l^°1'   ves portetquamLabacusfateorme non vidi/Tey qui autemviderunt narrant Quietum vix medie-tatem attingere fluvi} Labari.   Et fcio praeterea quod Labacus ma jores naves portet,quando merges ultro citroque vehit „ quam fufficiant ad tra-je cium ex Iftria Venetias.   Ego Pyrrhano Vene-Rasante aliquotannos cum Poteftate Pyrrhanenil %$$m wwißabui majorem, aaxim, quam fintno-
ffra?
% FUI. Difcuffio Rejp. num. 18.& 19.       149
ftrae Oneraria;. Sed hoc non eft ad propofitum, nifi* ut tibi perfuaderem quod Labacus potueric, portare Argonavim,non minus,quam portaverit Anno i£6o.ingentem Machinam inftar marinas triremis elegantiffimè elaboratam, & tribus veÜ9 inftruftam,in qua Auguftiflìmus nofter Imperator Leopoldus Labaco id eft vera /Emona Hyperlaba-cum id eft verum Nauportum per fluvium Laba-cum qui eft antiquus Nauportus vectus eft, cum haereditarias Próvincias luftraret. Et vix credo quod unquam ab Orbe condito talem navem Quietus portaverit,aut portare poffit. Noli ergo calumniari quod nefcis«
%   IX.
Difcutiuntur num. 20. ufque ad 25. inclufivè,
I.
EOTEH1CÜS. tfecìnjulfamtpon*
derath,quodßcut ex JftroprocedentesJrgo-
naut£ nomen Iftria dederuntyita forjan ex
ofiio Labaci,adquem Sauum pertìngere di-
cunt, noflroNauporto Ldbaci titufom tribuerint. Nam
anonnullu Scriptoribus comperìtur , & bum ita deno-
minatumuti Leandro , Alagino, è? Volterrano,qui
Plini} 'verba refumens inquit : Nauporto nomen ex
caufa eft inter /Emonam Alpefque exorienti.HanG
quidem /Emoniam nunc Civitatem novam pu-
tant,propèquarn funtOftica Nauporti fluminis,
nunc Labaci,in quem ex Alpibus Julij s defcen-
dentem PKnius dicit Argonavim effe demiflam.
Nec eleuetur bic atiqua illatio pro Labaco Carnb-
Tj                     ti*
iço               ALmona ^indicata Cap. /P".
tus Pannonice,ex eo quodf^olaterraniis.denaminet Alpes Julias, quas eidem 'vicinai proféré fecundum argumentum. Quiafatjcimusex Tacito, AmmianoMarcellino, antiques ; &ex Leandro, Stepbano, alijfque recentioribus bas Alpes Julias effe eas, que.fupra Itakam fapraque fo • rumfulium, 0s lflriamad Dalmatian» tendimi, &bat regiones a P armonia &d Cambia in qua Labacum eß determinant. Unde Mauern à Savo procedentem, non potuijfe ab ijs Alpibm habere defcenfum Jed afcenfum po-
Num.22. tius : Imo. ex hoc.quoque colìigìtur adnofirum tfaupor-tumfeu Labacum propènofiram JEmoniam ex Alpi bus Julij s per-venijfe : Alpes enim funt inter nos &F S au um ac Ißrum,non (amen inter Labaçum èf Jflrum. Cuifen-. tenti* fane adflipulatur Trogus Pompejus anttquißmus Hifioricus , ut deexternis ejus Hifiorijs re fer t Jufiinus in Epitome lib. 32. Iftrorum .gentem fama eft &ci quae paulo ante fup. §. 3. retulimus. Idem &So-zomenuslfb. i.e. 2. confirmât, ' Nam inquit ; Argonaute autem déclinantes in reditu non eundem curfum tenuerunt,fedtranfmifïb mari qu od fup er Scythaseftperflumina , qua? per ipfam partem labuntur ad Italorum perveneruntfines, atque ibi • _ hi Emantes Urbem condiderunt nomine Emo-nam. Et Higynus fab. 24. qua ex Hiftorijs texta di-gnofcitur, fie ait : betaut refcivit Medeam cum Jafoneprofugiflfe navi comparata mifit Abfyrtum cum Satellitibus armatis adeum profequendum, qui cum in Adriatico mari in Iftria eum profecuti effent &c :
tfum.23,       Quidigitw clarius dicipoteft aal firmandum Argona-
njimnequiffe ob longitudinem ultra Sauum progredire in
fiwviolo Labaco wix ad Scapbulas excipiendas capaci con»
federe , cum nihil ibi immorati fuerìnt primi illì Heroes
ta                           S                               -Argo-
S. IX. Difcußo Kefp. num. 20i & 23.     j fi
Argonauta , Naupörtum adAdrìaticum earn tran[vexé-tint, & infequentes Colchi hoc cognito idem fecerunt\ quad utique non accidißet, ß primi Argonauta in conden-           ,.
ita Ai mona ad Labacum jluuium Onorati fuiffent.
II. AliÇHl-DIACONUS. Video quam ^* verum fit illud D. Thomae ; Pertinacia qui erant, non uAiLà. Junt facile curabile;. Sednon curo te curare Neote- texu /» rice, cum alijs fcribam quorum affechis falsa opinione non funt pra£0ccupati,ut mifereanturtui, qui tara *nanifefta veterum fcriptorum Verba tuam opinionem damnantia in pravum detor-ques fenfum. Non infulfa inquis erit ponderatio quoi Argonauta tuoNauportojeu Quieto Labacitìtulumtri-buerint. Piane infulfiffimaeft, etiamfimilliestoto tingatur Adriatico mari. Quid enim, edam Laba-eum vis transferre in Iftriam ? Nugaris, an ferrò ifta feribis Zprofecìo, fi quae hic ferietas eft, ferio déliras« Sedprobas id äuthoritatibus Leandri , Magini, Volaterrani, Dignum patella operculum äquales autfiores, talis fèntentia. Hoc ipfum eft quod ego tories ingeroîRecentioresprafertimloeorum ignari,&: tuae fortisac nationis homines de Panno-nia & alijs remotis parti bus judicare non poffunt, quia forte extra Iftriam alium mundum effe non credunt. Profer vel unum antiquum Scriptoremr qui ufus eft voce Labacum vel Labacus , & dixit Cittanovam effe Labacum , Quietum effe Labacum, & credimus tibi. Oftende hoc in Trogo , in Juftino, in Plinio, in Ptolòmaeo, in Strabene, in So-zomeno, in Zofimo, in Tacito, in Vellejo, in alijs. Uic tibi baret aqua, Pütas nos Gèrmanos tam fim-plïces effe, ut omnibus verbis Leandri, omnibus verbis Maginj^Sc Volaterrankqui Germaniam nun-
quara
if2              Aimonavindicata Cap. IP,
quam viderunt, quae de Germania fcripferunt, fi-dem habeamus ? Leander tuus Dominicanus , li. brum fcripfit Anno circiter iç jo. de Italia, in quo V$de     °Pereut tefl"atut Voffius ipfe dolet, quodpajjmfit//-Script!     bi imponi ab Annio Piterbienfi, adeb multa ex ejus nugii Labac.     infercit commentari];.   Qiiis dubitet q uin etiam paf-fus fit fibi imponi ab alijsfuse eetatis, imo ipfis-metlftrianis , qui jam tunc velut veritatis oracu-lum ja&abant fuum quietum effe Nauportum , fuam Cittanovam effe £monam, non« confulens ea de re Scriptores antiquos.   Maginum etiam •allegas ? Maginus fuit Patavinus,fcripfitque Commentaries in Ptolomaeum, quos non rejicio , fed dico ilium in nominum antiquorum interpreta-tione turpiflimos errores commififfe, etiam contra Geographiam, in defcriptione Pannoniœ Su-perioris cap. iç.Ptolom£ei,ubiPtolomœus nomi-$            natSifciam,ipfede fuo addit interpretati onem
Lablatum,gemino errore i. cum omnes Sifciam a-gnofcant in Siffegk Slavonia?,uti ex diftantijs & Itineraries Antonini colligitur. 2. cum neque nomen Labaci fcribere fciverit proLabaco Lablatum re-ponens. In ipfa Italia propè tuam Iftrìam in regione Carnorum, ubi ponitPtolomasus : Intimus finus in quo eft Tilauemptiflwvij oftium, ipfe interpre-tatur Fanaticus prius, nunc Carnarius Sinus. Duplex iterum error. 1. quia ponit Fanaticus pro Flanati-cus. 2. quia Tilauemptum fluvium trarisfertin Liburniam cum fit in Veneta regione ScCarnorum. Nam Flanaticus Sinus eft in Liburnia. Parte. 2. o-peris ubi Iftriam defcribit, hasc habet : Iflria Plinio tefteJapyJiaolimdiïïafuit, Iftria nunc ab Iftro Principe, quem J anus turn Italia prafidens b<ec in loca mißt ut
$. IX.DifcuJfio Rejponf.num. 20. &2t.     15$
Cato cenfuit, denominatur, non autem ab Ifirò fluuio u$ çum Pltniomulti putarunt. Falfum eft quod Iftria ali-? quando Japydia dicta fuerit ; falfum edam quod Plinius id atteftetur. Taceo reliqua. In fine illius defcriptionis enumerat civitates Iftriae ; ubi nee #moniam, nee Cittanovam nominat, fed inter flu-viosNauportum, quern ait Quietum appellari, Denique in defcriptione Carnioliae, utoftendatfe effe Rhapfodum, Še obvia fine difcretione ex varijs Mapn. convafafle, ait ; Carnioliam duplicemfaciunt, alteram, mmfoL quam quia aquis caret Siccam cognominante vulgotlnr 22" ' *' dererain, qua tota Italici Juris efl. Erras Magine, ni* Jiilin tota Garniolia Italici Juris. Easque Ûrbesbar-bet, quas Carni quondam tenuere. Erras iterum ii per Carnos jntelligis veteres illos Venetian contermi-nos, fed fi Carinthos intelligis , adhuc eget afler-tio diftinctione. In ea plura Oppida Auftria Principes poffident, qu<e lingua utuntur Germanica cujus celebre oppidum eß GoritiaadSontijamnuripamfitum. Iteruiri erras ; non plura, fed omnia in Carniolia poffident Auftriaci, & Goritia nunquam fuit in Garniolia, fed fpecialis comitatus caput, quarapoffident Auftriaci , non tanquam Duces Carnioliae, fedtan-quam Comités Goritia;. ÊergitMaginus : Alteram Carnioliam irriguam vacant & <vulgò Oberkrain,in "vaU libus quidem [ita inter Noricos &Japydicos montes. Ite-ium erras Magine : non inter Japydicos & Noricos, fed infra Noricos, & partim in ipfis Japidicis montibus, qui non fpeftant ad Irriguam ex totoF •fed ad Siccam,ubi modo Adelfperga , Laas, Girk-niz,&cc. quaefitum habent in ipfa veteri Iapidia. Tot errorum graviffimorum reo fidem habeo ? Omino : condonoiftos errores, quia quod fubdic
v                          verum
iç4               Aìmona^indicata Cap. IP.
ve rum eft, ScNeotericum falfarium conftituit Ait enim loco citato Maginus.   /nhacautem (nertipè Garniolia Irrigua ) prater cœteros ortum ducit iUufiris amnts Savus. Celebre Oppidumineaefi Lubiana-Italics diSum, & Latine Labacum, Germanics autem Lau-bach, quodfluuio id nomini* appofitum efi, quern olim Nauportum appettabant.    H se c Mag inu s ; & tu Neo-terice audes pro te allegare Maginum , & in tej-; ftera adducere, quod fomniatum Nauportum in Iftria appellaverit Labacum. Ì De qua hie regione agit \ De tua Iftria, an de Carniolia ? Vide quid tibi debeatur, aut quam fidem merearis, tarn aperte falfum committens? Volaterranum praeterea allegas , quod Nauportum propè Cittanovam repo* fuerit i magnum fané Doftorem ìriiditumnon eru-jov. air.     ditum, quem ait Iovius : Non multo cum [ale & fine Poß. de     ornamento Latina oratìonu cunSa adfirtäo ordine ita di-ri'1'LaU   £,e$ffe » ^ a^i quarenda leQentibus indicare njideatur. Fior.'Sa-   Floridus vero Sabinus de eodem fic fentiebat : bin. Apoi.   Bona eruditorum pars et defert mediocrem eruditionem,
ta!umnL' cwnn*^(luama^ena> b*nc^e*nfuainmenfaVolumina tranßulerit : tn Gracis <vertendis <vel pueriliter perfape tapfus. tfunc Romae fcripfilïeconftat, &detani remota patria pauca audiviffe, quaeque audierat non bene intellexifle, aut combinante manifeftum eft. Talibus tu authoribus uteris ad firmanda fomnia phantaftica ; atque utinam utereris ubi 'Verum dicunt, non ubi aperta falfa vendunt. Fo-teras allegare etram Iofepbum Moletium qui Anno M. D. LXII. Venetijs Commentarla in Ptolo-maeum fcripfìtpaulòaudacior Magino nominurrì imerpretatione , fed etiam infelicior fuccelTu. Nam qi}Q plura vocabula interpretatur3hoc plures t -                                                               com-
§. IX.DifcuJJto Rejponf. num. 10.&23.    155-
corrimittit errores. In tabula Ptolomsei de Pan-nonia fuperiori. Haec habet in una eademque pagina. Nouidunum Laybach : Sifcia Lablatum, Lubiana , quali vero Laybach, Labacum ( non enim Lablaturn) & Lubiana diverfa loca forent. In tabula Italia;cum recenfet Civitates Iftrias ponit Pìguentum PiguentotAln)um Albona, Scanteain tabula Illyridispofuit^/w«tf ^//'ow'T^ó fed erra-: vit in Alvo,exquotu& tui fimiles formaftis Mmo & demum emonia. Verum hunc non allegaci, quia nufpiam meminit Nauporti , & Emonam Ptolomad in Pannonia nominat Clemonamnunc, e-tiam per errorem,quia ubi nunc Clemona eft, ibi îiunquam fuit Pannonia. Hsec plufcula funt, fed neceffaria erant ut tibi inculcarem ; quamvis frustra, quia immergis te in majores abfurditates » quasmoxproducam. IKfterim vide quam infulfa fit tua ponäeratio quod Quietus Iftriae nominetur Se Nauportus Se Labacus.
III. Eaquae num. 21. garris Oedipo indigent , quia tu Sphingem agis. Quantum tarnen ex prascedentibus poffum divinare, ita argument taris. Alpes Julias determinant Forum Julium , Iftriam,8c Dalmatiam à Pannonia in qua eft Labacum , ergo navis Argo à Savo procedens non po* tuithaberedefcenfumab Alpibus fed afcenfum ad Alpes. Nunquid hœe tua eft mens ; Et infers ulterius : Imo ex hoc quoque coUigitur adnoflrum Nau-porturn feu Labacum prope noftram JEmoniam ex Alpibus Julij s pervenire. Alpes enim funi inter nos &* Sa-vumaclflrum , non tarnen inter Labacum &Iflrum. Baculus in angulo. Argumentaris ex verbis fu-pra relatis Plinij : quafi dicercs. Plinius affirmât i.r.                                 V 2                      quod
rç6             " JEwona v'indicata Cap. Ifö
quod Argonavis in mare Adriaticum defcenderit Nauporto fluvio, fed Labaco non potuit defcen-dere verum afcendere, ergo Labacus non eft Nau« portus.   Item : Plinius dicit inter Nauportum 8c - Savum ac Iftrum intercedere Alpes, fed inter La-bacum&Savumaut Iftrum non interceclunt Alpes , ergo Labacus non eftNauportus ; fumne af« fecutus tuam mentem ? At quis non videat hie tuam temeritatem,qui velis illudere vins doftis, &affingere Plinio, quod nufpiam dixit,imò cujus contrarium afferuit ? Ubi Plinius Alpes interpo-ììit inter Nauportum & Iftrum ? ubi dicit quod Argo navis Nauporto in mare defcenderit Ì hoc oftende ex Plinio , & eris mihi magnus Apollo. QuileguntPliniumdicent,quod Plinius nefcierit nominare fluvium quo Argonavis in mare defcenderit, fi tarnen aliquo defcendit, feivit tarnen no« minare Nauportum : dicent, quod Plinius fcive-ritquibusfluminibusafcenderit Argo verfus Alpes , inter quas flumina numerat Nauportum;qua fronte igitur vis Plinium aUegare, quod dicat Argo navem Nauporto defcendifle in mare ? qui ex « prefsè tradit earn fubyjje id eft afcendifTe Alpes verfus Iftro, Savo, Nauporto , & inde non ad ali-quem alium fluvium deportatane, fed ad ipfum mare fupponit, prout ex Trogo & alijs authoribus ejus mentem fupra rimati fumus.   Sed tua? fen-tendas velpotius fiftioni adftipuIaturTrogus Pom-pejus MmòTrogus tibi adverfatur, qui licet poll Savum non nominet Nauportum forte propter continuitatem fluviorum, difertè tarnen adftruit ì. Naves firn humeri* per juga montium ufqae ad litt us A-driatici maris tranfiulermt.   Ergo non tranftulerunt
ad
S» IX. Difcujjlo Refp. num. io. fef t3- * 57 ad ripara Quieti. Sozomenum etiam aflega$,qui contra te pronuntiat : Per fiumina, qu£ per ipfam partent labuntur ad Italorum pervenerunt fines , atque ibi byemantes Urbem condiderunt nomine AEmonam. U bi condiderunt ? quando condiderunt ? ad Italorum fi^ «#, id eft fines Italiœ exclufivos feu extrinfecos-, qui funt Alpes , Se ibi fub Alpibus hyemantes ( non ficuttu feribishi Emantes, quafi effet po* pulorum nomen â quo Emona di&a ) fedhye-mantes , id eft hyeme rémanentes Emonam con-. diderunt, quod cum ante Alpium tranfeenfum fa&um narretur pro Labaco facit, non pro Citta-nova,adquam ut pervenirentdebebantprius Alpes tranfeendere.
Difcutiunturnum. 24. ufque ad 2 7.
inclufivè. I.
EOT EHI C US. Seddicet quifpiam b<ec Numjf. tranßveüio navis per Alpes fabulqfa vidé» tur. At Jfiri refpondent : fides fit apud an-tiquos : nobis fat eflfcire traditionem Seri' ptorumfatentìumex Ißro Argonauta» éfColchos adma> ris Adriatici lit tus ufque pervenire,& ex hoc regioni no-fir£ nomen Ifiri£ attribuire : atque Nauportum nunc Quietum JEmonìam excitajfe.
Nifi cum modernis non ajpernend£ auBoritatis Seri- Num.s?, ptoribus dicere velimus : jkletapboricè antiquis etiam Hiflorìcis ufitatum morem fcribendi : ut ex bis in bac tranpveftionenavìum intelligatur pretium Narvis, & Sarcinarum ejufdem, rerumque omnium quibui aditerfibi opus fuerit translatio.
V 3                      Hinc
i j š                /Emona ^indicata Cap. P".
ifnm, 26. Hinc D. Archi-Diaconia tranfit ad aliarn ^monatti de quo Plinius c.zf.putans hone eandem effe de qua idem aufforagitfupra cap. 18. &conatur&bancfuo tribue-reLabacò, ex Ulis verbis capiens argumentum : Ad Se-ptentriones Pannonia vergit,finiturque Danubio,. In ea Colonia: Mona Siicia. Sed pace tanti viri, ipjum longe aberrare dignofeitur ex titulo,&contentisi eodem capitulo, quo Plinium non Pannoniœfed Dalmati* Cvvitates deferibere confiât. Absurdum enim plane effet talem errorem tanto autbori treuere, ut in prœceden- , tiffeciali Capitulo de Pannonia oblitis &dereli3is Pan* nonicis Cvvitatibus §5 Colonijs, fermo de illis in alieno Capitulo de diuerfa regione, differente transferret : Perus igitur fenfus P linij loco citato e fi ita inteliioendus* ut fia-tut o fitu Dalmatia & IUyridis admare Adriaticum fée* Sante , conftituatque pofiea Septentrionales ipfim fines, quos ad Pannoniam vergere afferit,ut§5P'tolomao placée lib. 3. e. 17. pofiea fingulari punito, quo ab eruditis Seri« ftoribus priorfententia concludiiur , é? terminatur, ac litera majufcula, qua omninò a priori conceptu,diJfmile argumentumjequi indicatur,inquit : In ea Colonia; Mona , Sifcia. Id efi in ea Dalmatia, de qua tane eo capite feribit, Ö'non in ea Pannonia, de qua jdmegit, ac
Num.27. de cujus terminis tunc incidenter fermo habet, öuffra« oaturque buie fententia Ptolomœus locoproxime citato, g? in Alappa quinta Tabula Europa^quibus locis notât effe in Dalmatia Enonam, nunc Nona 9 quam non dubie effeeadem Afona çorruptoejwvoçabulo a tempore Pto-lomai ad Plinium. Et equidem ìpfum nimio errore notant ,qui affe-veranter diceret,quodproilla Alona intette* xerit Labacum, dum de Dalmatia fcripfit,&ab eo ultra tot Oppida, é? Ciuitates totque Alpes fecerit ad illuda quodneque fuper Dalmatian fuas finitimaß habet Alpes*
Nam
f. IX. Difcuffio Rejp. num. 24. ad'27.       1 \9
tifäan utfatis oßenfum eß, Labacum apud montes Cetium k^Cawancm confpkitur : at lüyridis & Dalmatici fub Bebijs&Scarducìsmontibusexiflunt. Quarefatìs con* fiat bodiernum Labacum non effe Mas JEmonias de quibus Plinius. cap. 18. £52/.
II. A RC Hl-DI ACONUS. Tantum tibi negotium faceffunt Plinius Sc Ptolomaeus , ut te in omnem partem vertas, ac fufque deque o-mnia mifcens, denique ad ultimum defperatorum remedium confugias , quod eft negare authorem fcripfiffe quod fcripfit. Difcernent inter te & me quicunque^liniurnSc Ptolomasum infpexerit.De numeris 24. & 25. nihil dico, quia licet nonnulla ventilare poffem , Chartas & tempori parco. Numerus 26, & 27. pleni funt falfitatibus. Nam i. dicis me putare quod /Emona de qua Plinius cap. 25-. mentionem facit , fiteadem cumula de qua locutus eft capite 18. Ego id non tantum puto fed certum effe credo, ac faepius fupra probavi /.quia eftpropè Nauportum ,'quem Tacitus, Vellejus, Strabo , Antoninus alijque in Pannonia locant. 2. quia Antoninus in Itinerario illam conjungit Nau-porto& Savo, ut fupra oitendi ; cum ergo Nau-portus & Savus in Pannoniafint, fequituretiam ,/Emonam illam de qua Plinius agit cum Naupor-ti & Savi meminit, in Pannonia effe. 3. quia Pto> ìomaeus nullius alterius Emonas meminit nifi il* lius quam in fine Pannonia; locat inter Itaiiam & Pannoniam fub Norico. Ergo una tantum fuit Emona vel .-Emona, ut nunc taceam de /Emonia in Carnis vel Norico, fiquas unquam fuit : ergòPli-nius inutroque capite agis de una eademque .<E-mona.   Sed dicis. 2, me longh aberrare ; nane pro>
*6q               AEmona D'indicata Cap. If.
pofitionem diftinguo, aberro à tuo cerebro con-cedo, aberro à mente Plinij, nego. Tuprobas, •quia cap. 25. lib. 3. Plinius non Pannoniae fed Dalmatian civitates defcribit, &abfurdum effet talem errorem illi tribuere , quod in fpeciali capitulo de Pannonia, oblitus Pannonicarum civitatum , ina-Jieno capitulo de diverfa regione differente, de -Pannonia ejufque civitatibus tracìaret. Ego ha^ beo exemplar Plinij impreffum BafileaeAnno 15-39, & aliud recentius impreifum Francofurti Anno :i ^49. quae fibi ex toto correspondent. Et nullibi inrenio fpecialem titujum de Pannonfa, quam di-ilo capitulo 2y. ubi fimul ponit titulum Pannonia, -Dalmatia. Qua fronte igitur audes jactare3quod in piin. Hb. fpeciali ac diverfo tituloagat de Pannonia,& folum cit.c,2f. jncidenter in e, 2f.ejusmeminerit, cumecontra toto ilio capitulo 25. agat dePannonia,ex profeffo, Se de Dalmatia incidenter ? Neque aliud diçit ibi ile Dalmatia,nifi fafta mentione Alpium mitefeen« tiumhaec verba : Que pars ad mare Adriaticum fpe> Bat appellatur DalmaliaóIttyricumfupradìtium, Reli-<juus contextus totus eft eie Pannonia, Capitu-lum hoc eft. Habitantur inde (poft Noricum ) glandi fer a Pannonia, qua mitefeentia alpium juga per medium JUyricum aSeptentrione adJHeridit Derfa,molli index--tra ac kDa deuexitate confidant. Ubi hic verbum de Dalmatia ? Qu<e pars ad mare Adriaticum fpeBat appellatur Dalmatia, & IUyricumfupradi&um, de quo feilieet egit cap. 21. hic folum nominat Dalmatian!. Pergit Plinius : Ad Septentriones Pannonia wergit. Notabene poft vocem fupradiïïum eft magnum punctum , quo ut dicis omninò a priori conce-ptu dißmile argumentum indicatur» Ac proiede fe-..                                                               quen-
'§.IX. DifcujßoRejp. num.24, ai 27,"     .• 1 '61
tquêntia non poffunt referri ad Dalmatiam. Ad
,'Septentriones Pannonia vergitfinitur inde Danubio. In ¦ea Coloni* Almona, Sifcia. Amnesdari ^navigabile! in Danubium fluunt : Dravus ê Noriels violentior ; Sausex Alpibus Camici*placidi or CXf. AI, pajfitum intervallo. Dravus per jerretes, ferrapillos , jajos Sandrizetes : Saus per Colapinos Breucojque populorum b<ec capita. Prœterea Arivatos, Azali, Amantes , Belqites f Catari, Corneale!, Acravifci, Hercuniates, Latovici, O feriate*, f^arciani, Alom Claudius, cujus in fronte S cordi fei , in tergo Taurifci , Infula in Sao Aletubarru , amnicarum maxima. Preeterea amnes memorandi, Calapuin Saum influent juxtaSifciam gemino m fajeoinfulamtbi efficiens, qux fegeftica appellatUK Alter amnis Bacuntìusin Saum Sirmio oppido influii, ubi Civita» Sirmìenfium & Amantinorum.Inde XLf. Al. paffuum Taurunum , ubi Danubio mìfeetur Saus, Suprainßuunt f^aldanus 1 fipanus, &ipfinon ignobile!. Eccetotumcapitulum 2$. Plinij , & in co oraniade Pannonia, nihil de Dalmatia, praster paucula fupra relata verba, ¦'&• incidenter t: ceteris adjuncta. Si nomina ifta tibi videntur Dalmatica , ìnfpkePtolomaeum, Se leges apud, illum in Tabula Pannoniae fuperioris, Latobicos , Varcianos, Oferiates , Jaflios popuios ; Colonias Sifciam , E-monam.&c. Quarum mentionem Plinius facit, ut maxime illuftrium bz celebrium. In Pannoniae Inferioris tabula Amantinos, Hercunìatos, Bre-ucos, Aravifcos , Scordifcos populos &c: Taurunum , Sirmium Civitates ; ut modo taceam flu-vios Pannoniaenotiflìmosabutroque tam Ptolo-maso quam Plinio relatos ; Danubium, Dravum, Savum, & Colapim &c: fi feis legere lege cap.2*.
X                        Plinij
iÔ2               ALtnonavinitcafa Cap. Ifš.
Plinij cum titulo Liburnia, & ibi reperies Civica. tesDalmatiae.non cap. 25. Vide ergo, quam ego recìèfentiam cum Plinio, tu vero cum afferis me longè aberrare, longiffimè aberras, 8c à Plini} mente, & à tua ; quaß morbum eontraxiffes heroic cum , quod meis argumentis fatisfacere non poffis.
III. Suffragium porrò petîs à Ptolomaeo al-PtoUib. legando locum ex libro 3. e. 17.. cum tarnen ibi 2* 117. niJro.il agat de hoc Ptolomaeus,fed lib, 2. e, 17. tra fìat de Ilyride & Dalmatia:Ubi inter Liburm'ae civitates nominatEnonamquas modo vocatur Nona, & de qua nulla nobis eft quaeftio. Tu tarnen Nonam vis eandem effe cum Mona corrupto ejus vocabulo h tempore Ptohm&i ai Plinium. Quid a tempore Ptolo-madad Plinium ?^ Ergo in tuocerebro Plinius junior eft Ptolomaeo ? nefeis Ptolomaeum dimidio ieculi pofterio-rem Plinio ? verum tu mapparh ( ne-feio. an mappam menfelem in tridinio, vel aliami Ptofomaet allega», quae licet in antiquis quibus-dam exempläribus pro Emona reponatMonamr hanc tarnen non reponit, ubi eft fitus Enonae feu Nonee ; fed ubi eft fitus ve ras M mon ae, nimirum in fine Pannonise,. tana in mappa, quam in tabula & capi 15. non cap. 17. Habeo vetuftum exemplar Ptoïomœiimpreffum Anno 1482.in quo difto cap. if. hsee Verba leguntur r in limite Italiafub> Norica iterum Pannonfa ci'vìtm Alona. & cap. 17. inter Li-burniae civiuàtes nominatùr Enona minime vero* hodierno vocabulo Nona.T (Qtiod vera Emona à qulbufdam etiam, maxime imperitis vocata fue-iit Mona, nolim contradicere r quia credo quod Appianus, eamrepeffüeritinter civitates Japidia?
appel-
§. IX.BiJcujfto Rejponf. num. 14. ad if.     16%
appellando Monastium , ficuti ab alijs nominaba-tur Hemonatium vel Hennomatium, qua; diverfi-tas in pluribus alijs Urbium nominibus pbferva-, tur, nee propterea facit diverfam Urbem. Ex Mona vero facere Nona, & ex Nona Emona , nimis quantum imperitum Geographum dénotât, qua-lem fe hoc loco oftendit-Neotericus. Placet vero quod Labacum agnofcat ad montem Cetium, quern fatetur effe limitem Norici, cum tarnen alibi neget Labacum effe fub antiquo Norico : tam memor efl: fuorum verborum.
§.   X L
Difcutiturnum. 2-8. Refponfionis.
i.
EOTERICUS    Quarto argumente D. Arcbidiaconus nititur procedere cum Antonino. ferum mihi inietur ipfum ab infiituto &defcripto itinere nimium adOrientetn defle* dere. Cum ex Aquileja civitate ad Septentriones potius tendat Antoninus : cujus Itinerarium mihi profpicere licet Typis Lugdunenfibus cafiigatifjimis, Hœredum Simeonis Vincenti] ipßßmvfubfcriptis diüionibus defcriptum. .  Aquileja Civita* At. P. xxxt. F Llir L O. ,                   Frigido AI. P. xxxvi.
Longatico manfio AI. P. xxit. Hennomacium. AI. P. xvm.
non Hemona. Adrante manfio AI. P. xxv.
non Savo viti* Caleja civitas M. P. xxiv.
X 2                      Hit
i6'4               Mmòfut v'indicata Cap. P**
Hic autem primo natandumoccurrit, quod ilia diflindio jaminceptepxogreßonis. ab Arimino inilkJiUione Aqui-ìejaterminatur, nova qua dire&faitinerisinftUuitur non additate Aquilej&adfiuvium Frìgidum, Jed ut dtâio ilia F LUV IO y fegregata, & per fé fola diftinftè pofita majufculis uteris indicar à.Pluvio ad;locum Frigido nuncupatum, dein progrediendo non La-bacum.verfus quod Occidentalius in Pannonia eli dirigit iter, feddcflectitad.Septentrionemper M-num fluvium „ à;quo aliquod. Oppidum, Henno-macium denominatumia.ut.umo' per Adr-antem manfionemad Calejam:civitatem quas eft in; Sa-xonia, de quaetiam Ptolomasus- lib.. 2.. cap., ri., &c Tabula 4.. Europas. Quae. Galeja-nunc Wittember-gum Carolus Stephanus denoraihariafferitin.fuO' Dizionario.. Quapropter. diferepante computo,, & variatis titulisloc.or.um ab> incepto itinerario non. recìo tràmite illatio currit Labacum..
IL A R CHI- DLA CON II S. Nifìhxc Sigillo Viri, illuflrjflìmiobfigriata. mihi, tranfmiffa fuiffeht, non cfedidiffem in hominem fapiëntem &eruditum , qualis videri vult Neotericus^cadere. pótuiffe ; ut ih argumentotummeorumfolutione: adeó extra orbitamprofiliret;.
" Ridete mècumquidquidefi cachinorum Neotericus iter Aquileja, adornar Calejarn in Saxoniam.Wittenbergamper CXXV.milliapaffu-um •/id.reft'per,' milliaria Germaniatrigjnta & u-num, curii fint facile. cccc.M.P.idcft Germanica dèntum &rplura.. Credebamiinitiò non admiffu-rum;aùthoritateriiì Antonini, „ fedi ultrò; admittit rtirSéràriurnïAhtoniniiefTe opusantiqui;Authoris,. cujus authoritafem.uteliidatiridiculam; planèlad-
•           dùcit:
f. XL Difcußo Refp. num. 28.            16 f
duck interpretationem. Et primo quidem ait iter ab Arimino terminari in voce Aquiieja ; quod ve-rò fequitur, quia majufculis eft fcriptum FLUVJO-(Jicetipfeponat ELUVIO) ait eflediverfumiterà Pluvio adlocumnuneupatum Frigido, fed quam frigide iftud promat quisnon videt ? Dicobfecro quis ille Fluvius, anpropè Aquilejam, an p rope Gittarrovam ? an aliquis inSaxonia ? quis ille locus äppellatus Frigidaì ubi ille locus Hennomacium ?¦' Defieftit (inquicNeotericus )' ad Septentrionem per jEnumfiuvium: linde defiectir ? a que fluvio ? ab -Eno ? fed .Enus fluvius diftat à Saxonia & Wittem-berga plus quam cc.millibuspaffuum,id eft quin-quaginta Germanicis milliaribuSj fi folüm ab /Eni confluenribus in Dänubium fiat fupputatio. Quo-modo ergo conveniet diftantia quam Antoninus affignatprasdiftîs loci's ? Secundo falfum eft quod ibi in voce Aquiieja Antoninus terminet iter ab Ärimino,quia in eodem exemplàri Antonini prae-mittJtur Summarius computus itinerum hoc modo..
ITEM AB URBE.
MediolanoM. P. dxxviii-
Inde Aquiieja M-. P.. cclxx..
Inde Sermio M. P. ceca..
Inde Nicomedia M. P; dcccxv. &cc. Et poftèa fpeciatim enumerar loca ab Urbe Arìminumfub uno titulo, he rurfum alia via ab Arimino Mediolànum & Aquilejam fub tertio titulo; Inde per fluviumFrigidumduobus titnlis Sirmium 8c Nicomediam, ergo non procul Aquiieja fuitflùviusFrigidus perquemSirmium viadu-eeKÄt..   Huncegp affigno fluvium Vipacunv aut
V Zi                        certe:
ì66                JEnum <vinâcata Cap. IP\
certe ilH proximum Chobelum fub radicibus Al-pium , quidiftant AquilejaM P.xxxvr. id eft novem Germanicismilliaribus , quas ferèdiftantia hodie eft inter Vipacum &: Aquilejam. Et quod hunc fluvium intellexerit Antoninus colligitur ex fequentibuslocis Longaticomanfione M. P. xxn. id eft milliaria quinque & medium, quas de fafto di-ftantia reperitur inter Fluvium Frigidum te-Loga-tez Carniolia2,qui locus nomen adhuc retinet licet corruptum. Hennomacium dico effe Hemonam feu-£monam corruptè feriptam , qua? Longati-co diftat fecundum Antoninum M. P. xviji. id eft quatuor & dimidio Germanico. Et hase eft di-itantia inter Logatez ht Labacum. Inde eft A-drans manfio in Dranberg, vulgo Dmjamberg M. P. xxv. id eft fexmilliaribus Germanicis, quaediftan-tia circiter correfpondet monti Dranberg, prœfer-tim fi alius fuit trajecius ad Savum fluvium,quam modo fit, ut fupra oftendi Adrante vero Calejam corruptè feriptam pro Celeja prout in alijs exem-plaribusleguntLazius , Bertius, Bruno, Cluve» rius &calij, funt M. P. xxiv.id eft Germanica milliaria fex, licet breviora. Ubi cbfervandum quod hodie LabacoCelejam computemus folum novem Germanica milliaria , cum ex millibus paffuum Antoninieliciantur duodecim,fed quicunquehoc iter facitfatebitur inter Podpetfch &: Uraniz com-putari quidem unam poftam , five tria milliariä, fed effe reipfa fere duplo majorem poftam quam exUranez Celejam. Deinde antiqui non tenue-runt omninò illam viam , quam defafto nos fer-vam us, fed ufi funt majoribus circuitibus, adeò-que etiam plura millia paffuum computai^int,
Oltendc
g. IX. Difcußo Reßonf. num. 28.          16/
Óftende Neotericc circa JEnum fluvium tale iter Aquilejam cumfimilidiftantia , oftende ibi Lon-gaticum,oftende Celejam.Imò oftende fi potes Ca-lejam.Dicis apud Ptolomaeum.l.2.c.n.nominariCa-lejäFalfum efbPtolomaeus nominat Germania; ci« vitatem Calaegiam non Calejam, quae tantum differì nomine à Caleja, quantum Enona ab Emona, & confequenter nihil te juvat hoc effugium , alteram civitatem prò altera nominando , & tam re-motam, tam longè, petitam, tam affettate quaefi-tam ex nominis affinitate. Cur non etiam dicis effe Calligam in Afta, Calguinam in Arabia, Cale-vamin Attrebatijs, quia etiam iftae funt affines nomine Galejse ? fupputa per omnes quatuor mundi partes, horfum, iftorfum, illorfum , pror-fum, antrorfum, retrorfum, furfum, deorfum , dextrorfum, laeuorfum, quaquaverfum ab Aqui-leja , & oftende mihi loca correfpondentia & affi-niafaltem aliquot fyllabis, praediftae Antonini de-fignationi riarum, & nufpiam mihi ortendes iter Aquileia, quale tibi ego oftendo per noftrum Lo-gatez, Labacum, Dranberg, Celejam : Denique quod fluvius Frigidus fit unum nomen non quae-rendua fit lege Nicephorum vetoftum fcriptorem, qui reeenfens expeditionem Theodofij Imperato-ris contra Eugenium Tyranum , ait : Eugenius e~ qmdem bac fpe inefcatm maximum pararuìt eiïercitum : £7" Jialiœ portât, qua* Romani Julias Alpes <vocant, préoccupâtm prœfidio termit, ut qu£ per anguflia* unum dun-taxât accejfum pr&beant &c. Fit ergo congrejfio circa fiwDiumisQcaauh Frigidum. CM3od etiam Socrates, & Author Hiftorias Tripartitae referimt ijfdem fere verbis.   Alpes Julias negare non potes effe ilia*
per
a 63              sEmona <vindicata Cûp. I/^.
perquas Labaco tranfitur Aquilejam, ergo intra Alpes iftas locum habet fìuvius Frigidus,ergo^K-'wio Frìgido non funt duo loca diftinfta fed unum ; & illud non inNoricoaut Vindelicia propè £num, fed non procullimona ,qucE corruptèin Antoni-ni exemplari quo tu ufus es , nominatur Henno-macium , cum in alijs caftigatioribuslegatura-mona. Inter Aemonam autem & fluvium Frigi-dum oftende Longaticam manfionem aliumlo-icum,quam noftrum Logatez alludentem ad vetus] nomen. Utrumque veròlocum Longatico&^E-monam oftende ab Alpibus non ultra xxin. millia pafiuum diftare,&fi nonpotes hase oftendere,cor-j-ige errorem &fatereyerjtatem quod ^Emonse ve-teris fitus non fit alius quam Labaci.
III. Atque ut non tam tibi quam alijs ad ocu-lumhanc veritatem demonftrem, ecce quadruplex Itinerarium diverfum. Etprimumquidem sex Tabulis antiquis Peütingeri,
Aquileja                         Aquileja.
Ponte Sontî m, p. xiv,             hodie Lifonzo.
Flwvio Frìgido    -, - -           hodie Vipao.
In Alpe Julia m. p. xv,                  Alben,
Longatico m. p. v.                        Loga tez.
Nauporto m. p, vi.   Hyperlabacum feu Verchnik. Emona m. p. xii.                        Labacum.
Savo ftwv'îo m. p. vin.                  Savus fluvius*
AdPublicanos m. p. xi.                 Giogo vi z.
Adrante m. p. vi.                         Dranberg.
Celeja m. p. xxxvn.                     Celeja.
Rugandone m. p. xvnn.                Ragatez.
Petovione m. p. xvi u.                Petau.
Inhoc itincrenumerantur Aquileja Petovionem,
S. XI. Dtfcujßo Kejponf. num. 29.         169
quae Urbes adhuc hodie nomen vetus refervant, millia paffuum CLIJd eftGermanica milliaria cir-citer triginta Sc ocio. Et totidem hodie locorum periti plerunque numerant. Et cum recentia loco-rum nomina, ut apparet, pleraque antiquis cor-refpondeant, nihil amplius dubitandum reliât de fitu Mmonse. Qucecurn ponatur inter Longati-cum & Savum fluvium alibi certe inquiri nonpo-teft quam Labari. Longatico Hyperlabacüm com-putamus defaçlo miHiare unum cum dimidio , & hoc facit millia paffuumRomana vi. Hyperlabaco Labacum computamus Germanica tria, & hase façiunt m. p.. Romana xii, quae eft diftantia Nau-porti ab Emona, .Hinç Sayus fluyius proximus eft ad cujus trajeclum hodîe non funt plané duo milliaria ; fed quia traje&us faepiusmutatur, uti & noftra zetate rnutatus eft, credibile eft olim tra-jeftum pauIò infra hodiernum fuîffe.
Ajterum iter eft Antonini apud Simlerum hoc ordine,
Aquihja                      Aquileja.
F Invio frigido m. p. xxxvi.      Vipao. Longatico m, p. xii.                Logatez.
Hemona m.p.xvm.     .           LabacumJ
Adrantem.ç. xxv.                  Dranberg.
Celeja m. p. xxi\r.                    Celeja.
Rugandone m. p. xvm.             Ragatez.
Petouione m. p. xvm.              Petau.
Ecce iterum inter Aquilejam Se Petovium mit-' lia paffum CLI. id eft circiter triginta ofto Germanica milliaria. Ubi obfervandum quod in Tabula Peutingeri error irrepferit in numerum di-ftantise Celeiœ Sc Adrante , Sc redundare m. p.
Y                     XIII.
jyo               JEmona ^indicata Cap. If.
Xllf. quorum IX. deberent reponi ad fiuvium Fri-gidum ubi eft lacuna, uti ex alijs Itinerary's còlti-gitur. Tertium Itinerarium editionis-Veneta? apud Aldum Anni i ? i 8. cui correfpondet tugdunenfe ab Adverfario allegatum fie ordinat iter Petoviumv
Aquileja Civita/. m ..p. xxxt. FLUVIO,
Frigido m. p. xxxvr.
Longatico manfio m. p. xxie*
Hennomacium m. p. xviil
Adrante manfio m. p. xxw
C aleja Civita», m.p.xxiv..
Ragundone na. p. xvin.   .
Patauione Civitai m. p. xvn t.. In hoc itinere unum X. redundat in Longaticov quia in alijs Itinerarijs folum ponunturm. p.xn.. quo prcEtermiffo' reftè iterum fummarius nu^ merus pafluum Aquileja Petovium eritC.LI. feu: Germanica milliaria triginta 8c oflro; <^uar-tum Itinerarium eft Hierofolymitanum apud Clu-verium , nonnihilà prioribus diverfum, quod fu-pra dedi. cap. 2.§.3.In.eoetiam ficut inomnibus alijs ponitur. diftantia inter Longacicum& Mmo~ nam xvi.u.m.p;five milliarium Germanicorum quatuor cum dimidio, plane ficuti nos hodienu-meramusinterLogatezSc Labacum.. Apage ergo Neoterice cum fomniata tua Galeja in Saxonia, qui forte inaudifti nomenSaxoniae, fed ejus fitum prorfusvideris ignorare,, fi tam propinquam A-quileja? facis, ut earn inde v.ix triginta Germanics milliaribus femoveas.. i. Cùm La baco ad ilia m . Calegiäm- Saxonia; (IfcWittemhergaeft) compu-
ten-
§. Xll.Difeußto Rejpi num. 2 p. ad 33.       17?
tenturçentum & plura. Premeriš Argumenti* & demonftrationibus ad oculum : quidquid com-minifcaris, fruftraneum eft; & apud prudentes ac Geographie peritosdemereris.ridem, mereris cachinnos.
§, XII.
Difcutiunturnum. 29. ufqueadgj.
1. EOTERICÜS. Sed & lapides hquen- Nm.a» tes id probare dicit quintum aroumentum.At reJpondetUr minime fat effe Injcriptiones la-pidum contra tot auÙorum [cripta, ex quibus cifra Alpes JEmoniam effe confiât.   Nil aliud enim ah' tiqui &'moderni lapides innuunt, nififepulcbra JEmoni-etifium ibidem effe , omnibufque in confeffo efl a pr<emiffa prapofitione talis tenori*.   Hic fepultus eft Decurio JE-moniœ, non currere illationem , ergo b£c efl JEmonia. Atqueinnumeris patet exemplis lapidum Romanorum, qui indicant reoionem &patriam lon'qinquam eorum, qui fub eis conditi Junt.    Quinimò &prifcis temporibus & baüenus evi§uit mos expriment patriam fepulti duntaxat, cum extra ipjam tumuletur.   Sed cumin patria propria quìi fep'etitur, quoniamea efl hâta ,   Ê? communis ipfis concwibus nil de patria nòtatur fupervacaneum arbitrantes infcribere y quodcertum eft, communiterque fcitur  „      , &fupponitur.' Parentijnonproculhnoftraemoniaa-tate hoftraextabat lapis hujusmodiinfcriptionem promens* NEPTUNO DEISQ. AUG. T. A BID IUS VE RU S POST. SUB. PRyEFEGTUS CLASSIS  RAVENN.
ïi                      Gru-
i 7*                intona <vindìcata Cap, Iy.
Gruteruslib. Infcript. pag. 35-9. num.13. notar effe hunc Firmi in Piceno.
T. A P FEO. T. F. VEL. A LFI NI O SEC UN DO, &c. &C. CLASS. PvETi RAVE NN. PR. &c, Quod fi valeret illatio Labacenfium Parentinï Firmanîque pofient aflerere effe antiquam Ra> vennam &c :.
In Ecclefìa terree Infoia? in Maria extat fub Alta« remajus adhuc lapis ita infèriptus. T. CASERN IO    -MACEBONISL.&cr iSioav^x»      AtinfuIanìnonMacedones^ffe Sein Ifiria non in Macedonia confitte re ferantur. Stct&c:
Et de Emona idem G r u terus Fol. 5- 76; num. ç. licet mihi adhuc incompertum fît ,. ubinam ean» obfervaverit,ferttamenfequentemv C. PETILIUSi C. F. C LA. PAULUS EM OMA Mit. CO H. PK. T. F MC EN Ergo Jocuš qua fi ta eff hujufmodf infcrfptid eft' Freccia : minime quidem ,, fed lapides & cippi fepukfecalesfunt^ qui indicant Parenti]; & Firmis condk©& PsaefecHos Ravennates Scc: & fic de alijs. Num. 32*      ftadeprimo'lapide Labacenfi , quem etiam Gruterus de.fcribit.   Dicendum ergo : effe videlicet fepolchralem; Infcriptionem à Larvia vera matreMaï^QTrîtioiDeçurîoni /Emoniae. filip fuo> pofitamv
fcecundùs lapis eft idem fepulchralis cippus-
cui-
£ XI'L DifcußoRe^ mm. 29. aà%$.       «7$
quidam Ennio Seccönifilio^atque Secco Emono ftatutus?..
Tertius eft aliud fepulchraïë eîogium Publij Num.ìs* Narbonenfis Publia? /Emonia? fœmrnae inferi-ptum., Nam litera P. Pubïïum vel Publiam figni*. ficare ait Panuïnas, & item Âuftorde nominum ratione» Neque Romanis fuit unquam mos earn Jiteram P* unicäm anteponenti nominibus civî-tatumautlocorumj fedhominum autfcemina-rum tantum.
Quarti lapidisi ïnfcrîptio équïdem fïdem non aieretur. Patef enim confiftum fuiffe eâ anate, qua Labacenfìbus invaluic cupido ^Èmonienfìum; tìtulum aueupäri.
Quinti 8c Sestiintelßgentia & fides fit apud aurore s y Oedipö enim indigent* Haüenus Neote-ficus.
II. ÂKCHi-BlJCÖNtlS. Tam rnultistampauca, imo tam nulla atttiliiti Neo-terice. Poteras toturrt Gruterüm defcribere Sc tantundem lucrati, quantum {implicite* afferen-cfo,qüod nome» Civitatis inferiptum lapidi fe-pulchrali non arguât ibi fitameffe Civitatem übt lapis invenitur. Ethanepropofitionem,ut jacety »Uro tibi concedo t neque unquam mea mens fuit ex hoc prseeisè probare labari effe veram axiü' quam yfemonamy quia Labari reperianttir fapïdes tum nomine smotta? :fed! hoc mihi neque tu neq;, alius negare pofeff,quod ubi de loco- ah'quo corì-troverfum eflf, prasfurnpcio fit potius pro ilfo,qui nomen Urbis irr lapide antiquo' poteffc exhiberè»-quam pEO aliov qui iefprceftare non potefl. Et ubi sliunete ex probte -Sc antiquis; authoribus conïtat
Y t                      €ivï~
174              :JEmona<viudkatâ Cap. IP.
Civitatem (de qua controverfia oritur) in hac vei ilia regione fuifte, fi prœterea accédant vetufti lapides refe rentes illiu s Civitatis nomen, infallibi-lis fequitur conclufio, ergo hie fita fuit talis Civi-tas. Hoc argumentandi genere non utor ego primus. Jam olim Rhenanüs, Aventinus , Lazius , Pyrckhaimerus, Peutingerus, Bertius, Cluverius -fitum majorem locorum, utingeniosè ita féliciter plerunque inveftigarunt. Çum ergo ego La-baci exhibeatn in vetuflis Lapidibus nomen Mmo? nae,quam veceres authores in Pannonia fub Norico defignant, tu econtra in tua Cittanova, nee Syllabam quidem de /Emonia in Lapidibus anti-quis monftrarepofh's , nee ullus antiquus £mo-¦' -nani inIftria eollocet, quifque prudens conclude! caufam meam effe meliorem , quam tuam. Quanquam, utdixi, in lapidibus precise non fi-
ifto , quia nomen /Emonae edam alibi reperio, fed ex fuppofitione quod /Emonafit Urbs Pannoniae udPlinius&Ptolomœus tradiderunt , quod fita fuerit folis ofto mill, paff: à Savo fluvio , uti ex Itinerario Antonini oftendi, accedentibus inferi-ptionibus antiquis Labaci reperds , reftè infero.:
.ergo iEmona vetus Labari eft. Et liane tu mihi autpatriotismeistam parùm ridiculis tuis argu-
• mentis extorquebis, quam parùm Clavam Her-culi.
UT. Porrò quae num. 3 2. Sc feqq. garris de In-feriptionibus antiquis Labacenfibus , magnam in te arguuntimperitiam rei Antiquari«. Nam ut de prima taceam , qua? exprefsè/Emonam nomi-nat : fecundam interpretaris ut tibi videtur ad e-lufionem argumenti commodius , fed periti Inferi-
f.XII.Difcuffb Refp. num. 1$ ad33.    17$
fcrìptionum aliter fentient, & ubi legent in prtae-fata Jnfcriptione SECCO EMOÉS dicent effe nominativumutrumque , & Secco nomen proprium , Emons vero gentile ab Emona,ficut Piceni Laurens r k Piceno & Laurento Urbe La ti j : quod tu vel ex principio dictas Inferiptionis potuifìes colligere. Ubi legebas Ennio Seceonis F. & concludere quod Secco Seeconis fit nomen proprium ? non autem barbare fcribere, uti fecifti Secco Emono Itatutum lapidem divinando,- In tertio vero toto Ccelo aberras, & Tax tax mereris apud o-mnes Antiquarios, Quid enim litera P. folitariè pofita nihil aliud fignificat nifi Publium vel Pub-liam j. ubi hoc didicifti ? An quidquam magis ob-vium & ufitatum inlapidibus fepulchralibus ac illud M. P. JHonumentum pofuit. Et nunquam le- • girti apud antiquos P.C. quod fubinde fignificat Pojl Confulatum, fubinde Ponendum Curatiti fubinde Patrono Colonia &cc: de quo confulere poseras Thefaurum Rei antiquaria; Huberti Goltzij., editum Anno 1579. apud quem litera P. folitaria fignificat Pater. Pontifex. Pofuit. Puer. Geminata vero P. P. Pater Patriae , & Pecuniae Publicaß ,. 8t Publice pofuit. Et Praefes Provincia;. Quae cum diverfa fint, divinandum ubilocum habeant. Ac proinde quam tu fœminam fomnias ^Emoniamj in JLabacenfi lapide fcriptam,hanc ego dico Golò-niam -£moniam,& Inferiptionis fragmentum fic iuterpretor.
F^arioTiberio. Prœfidi Narbonenfi
Veterani Legioni* Xf.-----Phénix
poßiit/Emonia*
ßunc
jj6              JEmonavindicata Cap. If^.
Hunc varium Tiberium vix credo obijflc JSmo« nae, fed in Officio Prasfidis Narbonenfis, quia tarnen olim Veteranum egerat Legionis XV, (quam hyberna habuifle in Pannpnia Cornelius Tacitus affirmât, cum defedinone militari ad Nauportum concitata mentionem facit) & forte--Emona; hy-bernabat, nine Venix Emonenfis ei memoriam pofuit /Emona;. Quod autem Venix ifte fueritE-monenfis colligiturex alio lapide Iggi] reperto, cujus initium eft,
P. M, Venix Em, Peoni s F. Sec. Sed dicit Neotericus : Neque liomanhfuitimquam mos liter am P.unkam anteponenti nominibm Civita-tum, aut locorum, fed bominum autfoeminarum tantum, Ly tantum abundè refutatum eft, & notorie fai-fum : quod vero P. folitarium nominibus locprum anteponatur, licet viri docti id non ignorent , 8c plura exempla poffet legere Neotericus apud Gruterum,unieo hic exemplo dare oftendo. Re-perta eft Anno 1502. in campo Clagenfurtenfi, qui rudera habet folvenfis Municipi] , cujus me-cap. 24. minit Plinius ( uti prgeter Lazium, Megiferum, Laz.Com- Pighium, Ciuyerium , recentiffimèobfervat Vir M^Aom" erudentiffimus Petrus Lambecius ) ftatua aenea iib.n.fiä'. virilis cum parma, Se duplici infcriptione, una in 6. cap.s.    dextro femore his verbis ;
iülmaU          A. POBLICIUS.D.L. ANTIOC.
Carinth.            TI. BARBIUS. Q. P. L. TIBER.
t '3'C-9*       Altera vero in parma, qua; fic habet :
PliH.lib.i.
M. GAL-
S.XlLDifcufjìo Rejp. num. 29« ad 33,    177 M. GALLICINUS. VINDILLE. L. BARB. L.L.PHILOTERUS. P.B. CRAXANTUS. BARBI. P. S. Hanc pofteriorem Infcriptionem Petrus Apia-nus, Amantius,Sc Megiferus interpretantur, fed longé melius Lambecius in hune fenfum. Atarcus Gallicinus f^indill* Libertés Lucius Barbius Lucij Liber tus Pbiloterut Proculm Barbius Crmcßntus,Prcculi Liberti» PofuerunC Sohl* Pluratalia pafiîm occurrunt, utobftupefcam. Neoterici« audaciam   ,   quod fcvelut ê Tripode oraculum erucret,nunquam fuifie Romanis morem anteponendi P.literamnominibus ciWtatum aut locorum.   Muffat ille quidem aliquid de an^ tiquis nummis ad Cittanoyam reperds ,  & non videtur obfervafTe jn Ulis literarum valorem,fbrtè cnimaliquaP. reperiflet addita Civitatibus & lociš : faltem apud alios legiflet P. P. H. vel. P. C. quae Ortelio funt Pr<efe$ Provinci* Hiß>ani*,&c Pr** tor Cicili*.
IV. Denique contra quarti lapidis Labacen -fis Infcriptionem murmurât Neotericus , quod ¦fidem non mereatur. Caufam addi t : patet enim confi-Bumfuiffeea *tate , qua Labacenfibus inualuit cupido JEmonienfium titulûm aucupari. Fateorquodtui patriota: pridem ante foliciti fuerint per immanem errorem aut fiftionem attribuere fibi alienum no-men ^Emoniœ, quam Labacenfes cogitaverint de confermando quod Ulis omni jure det>etur. Ne^ que tamen per hoc effecerunt tui Iftriani, ut per miraculofam Metaphoram vel Nauportum fluvi-um qui eiifolùm Labacus,neque ullus alius in re-
Z                      rum
Pigb. in
Here.Pro*
die. Ctuvs
in Norico*
Pet.Lam'
bec.Bibl.
Cdfar.lib.
2. c. 8.
Pet.Ap'un
Barthol.
Amant.
Syntag.
Anüq. In -
feriptio.
" ï 7 8                ÄLmöna <vin£catà Cap.JP^, '
rum natura (quantum haftenus viris do&iš con-.".            itat) vel ^Emonam celebratam Urbem antiqui»
fçriptoribus & infinibus Pannoniae defignatam, transfèrent in Iftriam. Floret adhuc ^Emona ho-iftra,& fi nondum aflurrexit ad primarnim fplen-dorem,magnis tarnenpaflìbus ad ilium conten-dit indies aedificiorum amplitudine, incolarum numero crefcens. Cuminterea tua Ctttanova, quae nunquam fuit .Emona , paulo poft , nee erit Alvum , nee Silvum, nee Cittanova, Fiftionem quam nobis öbjic is tu debes devorare: quifquis enim vel módicè in Geographis antiques verfatus contulerit tua argumenta cum meis, veritatis \n coaftus exclamaoit: Aimona <vera Labacwn eß>Nait-portus <verns Labacu* eft : Qui Nauponum hc.Mmo-ham vel/Emoniam tranftulerunt in Iftriam , fue-ïunt Thaumatürgi quibus nulla habenda eft fides, fuerunt Scioli hon fcientes , qui cum legiflent Colchos in Iftria Polam condidilTe , Jafonem ad mare Adriaticum perveniffe,navigafie per Danu-bium,Saum , 8cNauportum; falla imaginatione cfediderunt eum in mare per fuum Quietum naviga ffeSi hunc debere dici Nauportum, ac rude-ra höh procul inde reperta, jEmoniam aliquando fuifle fomniarunt. Scioli inquam fueruntqui primi iftà excogitarunt <, exiftimantes extra fuam I-ftriam nullum alium fupereffe mundum. Si bene pérpendifFent aut legiffent authores , & rimati ïuïftent veiligia veteris ^Emonae, ilia non in Iftria fed Pannonia cum Plinio , Ptolomaeo & alijs inve-hiflerit. Sed error hie immanis condonandus eft itfdi feeulo j quo Iftria nonnihil à babarie cœperat refpiràr'e , tunc unws aiiquis qui parum aliquid '••                         .-•                                   Lati-
$. XII. DifcujfioRejp. num. 2p.ad%$.       ij)
Latine intellexit, lufcus inter cœcos , putavitfe videre ^Emoniam, ubi nunquam fuit : & noftratcs quorum'intereat, ubi earn videre debuerant, ne-glexerunt ; utpote récentes inquilini , parum de Latino nomine foliciti, cum jam fubftitutum fuif-fet Germanicum Laybach. Certe ante annum ChrilH millefìmum non eft auditum in Iftria no-menyEmonse; pofthunc cœperunt ufurpare E-pifcopi ejus loci titulum /Emonienfium, cum anteriores be in diplomatis & in hiftorijs non nomi-nentur nifi Civitatis Nova?, uti vel ex ipfo Abbate Ughello oftendi poteft, etiamfi ipfe in ferie Epi-feoporum Anno 961. nominet joannem Epifco-pjim iEmonenfem. Hi e autem in diplomate Ro-doaldi Patriarchat eodem Anno,folum nominatur Joannes Epifcopus Civitatis novae.   Carolus ma-
§ nus aliquot diplomata edidit, in quibus recenfet pifeopatus Iftrice Se alios vicinos , meminitquc etiam Civitatis novae, nunquam ^Emon2e,ut licet videre apud Francifcum Palladium Utinenfem. Si Cittanova tunc fuifTet ^Emona 8c folum vulgo appellata Civitas nova , Caefares & Patriarcnae non fui lient ufi vulgari Se impropria nomenclatura fed propria &c competenti, fuifletque Rodo-aldo Patriarchae longè facilius fcribere.    Joanne EpifcopOyfimonenfisEcclefiae, quodnon fecit, quam Joanne Epifcopo Civitatis nov* Ecclefi*, prout legitur in diplomate.   Sed de hoc alibi,
UgheU.To. f.Ital.fac. mihi pag. 2iQ.&pa2 366.
Palai. Hiflor. Forint.
Z  2
. $.   »H.
ftfe               jEmonavin&cata Cap. ÎP£
%   Xllf.
Difcutiuntur num. 34. & 35". Refponfionis.
I.
Num.3+.  ffiQfâgmEOTERICUS. Et tandem pro Coro-
H Ovil! % «/Ve' adder e übet Labacum imquam fuijfe JE-3S8sSÌi mn*am antiquijfimam Urbem, quia ne e Ci-Ub^SUS vitati* titillo, neque Epifcopalijede antiquitus decorata fuerit, nifipoß decimum qitartumfeculum Cbrißianum, nempe 1461. a. Pio IL tune dit ioni Ale-tropolitanœ Aquilejenfisfubjefta : quumque ob carentiam redituumdignitm Epifcopalis nequaquam decenter pofiet fußineri : rau/o 11. petente Friderìco Imperatore jedi Apoflolicœ immediate fubmißtjupprejfaque Abbatiaii di-lutate Ofnaburgenfi, bujus reditus menfe Episcopali attribuii. In ea haffenus duodecim 'Prelati enumerati-tur ab Abbate Ügheüo Hai. fac.To.f.pag. / ç 6. Nutn. 3f*           Quid autem ad bujus erroru caufam fuerit dicendum
ìdputarverim, quodcum a nonnulla jeriptoribus confirn-ddtur nofier Nauportus in Ißrias cum Labaco Pannoni£> at que ab alijs Nauporti titulum Labaco ßmnotvibuatur, utjamexfiipracitaîU relatnmeß,pr<£cipue f^olaterrano, qui Labacum ìjocat Ifiriœ noßra Nauportum , nunc Quietum, & JËnêâ Sylvioac ^Mercatore, qui Laba-titm Pannante appellai Nauportum, ideircò ex conformi 'VocakiloffitminUcumnoßro Nauporto JEmonïa adbœ-reat, éfexfibiùònfiUa Infcriptionumintellioentia Labacum Mmoniam dixetutit. Sedbœcfatù ai negationem aßrmativorum argumtntorum : nunc ad negativa pro JEmonia nofìra aßrmatii/areddendaproperando dicimus (cantra : Quod Chrìtasn&v* ad Flwvium Nauportum,
nunc
§.XIIf. Ùifcuffio Rejp. mm. 34. &3?.       t S s
nunc Quietimi inlfina, fit excitata ex proximo, ätttiqm JEmonia. é5c :
II. ARCHI-DIACONUS.Quaìte ftruftura, talis coronis , piena erroribus firn-ftura tua, piena erroribus Coronis* & redundans falfis tarn fuppofitionibus quam affertionibus. Efi primo miror te Geographica trattare & dc-ijsdif-Ìerere,qui nec Grammaticam bene calte sv
Adderelibet (ìnquioj Labacum unquam fuijje JE-tìioniam. Nolens volens per errorem veritatem fateris quod aliquando Labacum fuerit /Emona» Nam ilfud adverbium unquam in Calepino Paffera-* ti] idem fonat ac ultofeu aliquo temporeyomni memoria.
Italico : Alcuna Folta. Hifpanicè Alouna fez» Germanica fé Òrto fé /id eft femper. Verum ex fenili colligo quod pro unquam volueris ponero nunquam , id vero falfiffimè affertum eft 9 & nunquam à te probatum , licet ut id probates multa verba congefferis, muka confinxeris. Et in hac Coronide äddis coronidem probationis. Caufam enim cur Labacum in tuoCerebro nunquam fuerit y£ m ona, hanc'afìignas,quia nec Civitatis titulo, nee Epifoopali Sede antiquitus decorata fuit>, Pugnus ad oculum. Metulum in noffra Carnio*-Ha intra Albium mon tern pagus eft » nec unquam ibi fuit Epifcopalis Scdes ,, ergo Metulum* non eft atiquum Metulum , primaria Japo -dum Civitas Appiano deferipta ? nego eonfe* quentiam. Deinde nego fuppofìtum quod primi fili Emonenfes Epifcopi,qui ab Anno Chrifti circi-ser 300. ufquead 700. federunt /Emonœ , fiaerint . Spifcopi in Iftria feu Civitatis Novœ. Hoc enim m probes , neeeffe eiï ut prius probes- ^Emanera
Z 1                      tM~
i8î              jEmona ^indicata Cap, IIS.
àliqtiandofuiflein rftria. Uli ergo Epifcòpr fue-runc Emonenfes. Illius /Emonse vel Emona?, quae nunc Labacum eft, uti ad oculum tibi offendi, cum tu econtrapro tua fomniata emonia necu-num folidum argumentum produxeris. Ergo la-bacumfuitolimantiquis temporibus ficut vera Emona, fic vera Civitas, Se decorata Sede Epifcò-pali. Utfuoloco pluribus comprobabo. Costerà quae ex Abbate Ughellq affers eadem fide fa-cis, qua Leandrum Se Volaterranum & fimilis farinas authöres pro te allegas, ccecus ccecos infe-quens. Melius feciflet Ughellus fi in Italia Sacra LabacenfesEpifcopos piane omififfet quam in , Italiani intrudendo nomina eorum corrumperet, quin & alia de Epifcopatu ignorante!' affereret. Praevidebatp. m.Otto Fridericus Epifcopus La. bacenfiß à quo Ughellus petebat fcriptionis fubfi-dium, id quod pofteaevenit, futurum ut homo Italus noftratium nomina vel malèlegeret vel pejus imprimeret, ideirco me eoderrì Anno quo Ughellus Romas fuam Italiam edebat hortabatur tunc Cathedralis Labacenfis Decanum, ut arre-pto calamo nonnulla de Epifcopatu ejufque Prse-fulibus & Canonicis confcribérem, cjuòd tunc o-bitereceptum inhaec tempora diftuli , & porrò fuo locooftendam Ughelli errores , hic folum noto , quodpro AbbatiaOberburgenfimalè pofue-ritOfnaburgenfem, quae ftatim initio fundationis novi Epifcopatûs unita.fuit menfae EpifcopaliAn-no 1461. per Pium II. Papam. non per Paulum II. quia Paulus II. Papa folum exemit Epifcopum à Suffraganeatu Patriarchal, non adjunxit Abbati-. am,ficuttucum ilio fentis ,' non difeernens inter va & <ves Ova & Oves.                              III. Ad
§. XllLDifcüjpo Refponf. mm, 34. &3f, aT$ III. Ad num. ^f.vixopera? pretium eft aliquid reponere, tum quia fuppofitio tua falfa U nunquam probata -t fufficienter in fuperioribus confutata, tum quia quisquis prudens lector U Hiftoriarum antiquarum aut Geographice peritus qui tuafcripta, tuam Refponfionem legerit Sple^ nis pruriti) laborabit, &denique in rifum foive-ttir. Canto tibi, & non faltas ? Imo nimium fai-tas extra Chorum. Urgeo , infto,moneo : oftende vel unum antiquum authorem qui dicat^Emo-nam , vel uEmoniam , vel Emonam , vel Hemo^-nam fuifle inlftria; quidicat Nauportum Colo-niam , Nauportum fluvium fuifle aliquando in Iftria,&:dubitabimus poftea an Plinius & Ptolo-masus reftè emonam in finibus fuperioris Pan-nonia? repofuerint, dubitabimus an reftè fcripfie Strabo Pamportum feu Nauportum amnemSavo infiuere. Quoadufque nihil limile oftenderis s nulla m habe bi s fidem,quantumcunque ad ravim elamaveris Nauportus eft fluvius Iftrîae nunc Quietus, /Emonia eft Civitas Iftrias nunc Citta-nova: quia ad has propofitiones femper repone-mus , Fatßtmefl quod Nauportus unqiiam fuerit in Ï-firia : falfum efl quod jEmona unquam fuerit inlßriß0 Nefcis quod paria fint nihil'allegare, & allegatimi non probare blinde tu probabis anèrtum ? Ex Leandro, ex Vola ferrano, ex Mercatore : ifti novitij fiillis a-lios fimiles centum ûdjungas minus habebunt fi-dei apud prudentes .arbitres in hac materia,quam unicus Plinius , quam unicus Ptolomeeus, fed bat Jatis inquis, omninò fatis,& fatis malè. Properas ad negativa mea argumenta convertenda in affir-mativa. Et ego propero ad ilia difeutienda : & .¦   .                                                           credo
i«4               MmonainndkataCap.îf7.
credo quod illisnullis acclamabit/o! prater aliquot Afellos Iftria?. Te autem hortor cum fapi-ente : Non contraàkm 'verbo weritatis ulto modo^te mendacio ineruditionis tua confondere.
%    XIV.
Difcutiunturnutn. 36. ufque'ad42.
inclufivè.
EOTERICliS, PrimmD.Archi-Diaconi negató^um argumentum hujujcemo-diuerbis concìpitur : Quia nullus anti-quus fcriptorJSmoniam vel iEmonam Collocat in lU.tia.Cum potita dicendum erat,quodnu[lm fcriptor earn collocai inPanonia ut fatis jiiperq; inliefpon-fionibus ad tria priora argumenta efi probatum. Nam an -tiquißmi PtoIom£US,Piiniu3tTrogu3,Herodìanm, Hy-ginus,quid fcripferini.de_ea , & ubinameam coüocave-nntjamrelatum efi. Hos pofieafecuti funt qui ex propria fcienti a, Ö'pmcedentiumauaorum lëïïionejam diùa &/cripta comprobarunt, uti f^olaterranus^cujusfenten-tiamfuperim estendimi**. Sed &ahj Blondm a Forcuto jam tertio ab hocjeculo,de no fir a JEmonìa ita feri-ftumreliquit: Quinque pafTuum millia ab Humago diftatiEmonia,àrecentioribus Civitas nova nuncupate penes quam in mari Nauportus effundi-tur,quem hodie fluvium appellamus Quietum.
mri.sr* Frater Leander Albertius&ipfeprioribusfcculù fu-m texuit bifloriam, atque antiqitiorum jententip fuam ddjungens, vernaculo Jtalko Jdiomate \ quod placet ita re/erre,, ne quid traduBione uideatur immutatum. fu edificata Emonie da Greci,che portorono I' Argo-nave,

$. XIV. Bifcußo Refponf. mm.36.ad42,     *#y
nave, i quali Venero da Emonia di Grecia, Appa-ono i veftigi d'Emonia lungo alQuieto,ove fi vego* go i fondamenti degl'edificij 5c molti pavimenti fatti alla Mofaica* Ruvinata Emonia fu poi quivi fabricata Cittanova difcofta dalla bocca del
' Quieto un miglio. Fu abbruciata da Pannoni ef-fendo flato fouerchiato da locoBerengario primo, Caminando per longo al litto vedem la foce del Fiume LabatOjhora detto (Quieto , ma da Plinio Nauportus,che scende dell'Alpi.                              '
Petrus Coppus antiquiffimusfcriptor, &buju$ Pro-      m' 5* <vìncU rerum bauiignarus, ipfequoque rvernaculo Idio-mate batic dejcribensaie.   Cittanova non demonftra alcuna antiquita , la qual vien ancora ditta Emo*
- nia da Emonia antiqua , che edificarono li Greci ArgonautijChe portorono l'Argonave nelQuieto, quali venero da Emonia region & Città de Grecia* dou' e' il monte Emo, della qua Emonia antiqua appareno li veftigij dalla banda iìniftra nel andar In fu del Quieto.ove fi vedon fondamenti d' habi-tationi, & Mofaichi, che fu inventione di Greci ^ Ilchedimonftraiinome Chiamandofi il Mofaica ©pera Grecanica,la qual Emonia in alto è fopra un. monte. Ha una Valetta ò ver Golfetto del dette Quieto circa miglia quatro; largo da Cittanova £ che già fu chiamata Novetio, e poi rifattale fta-mutato il nome Chiamandola Cittanova. H<£cil~ k in hoc tantum corrigendi^, quod coUocet earn in monte cum adlittus in planitìe exifiatjta utunda maritimßipß-m mœniaadbuc lambere cernatur.
Doüor Nìcoìaus Manzolius in Eifloria Iflrn ita fy&&ì de eadem t Cittanova Iftriana è l'antica Smonia,po-ûà qui riya del Nau porto.
Aâ                      :°bi<
s.86                 JEmona vindicata Cap. IP.
Philippou Ferrarius itidem. Emonia Urbs Iftrltìè adNauportum excita,ex cujus ruinis Civitas Nova in ora inde ad tria milna paffuum condita eft fub Pdtriarcha Aquilejenfi , à Parendo decern •millibus pafluum in Occidentem recedit.
Num. 40.            Stdinquit D. Archi-Diaconm t bifuni prœfertim
Itali nofirarum partium ignari, qui id fcribere funt aufi linde Cluveriuslib. 1. Antiq.Ital e. zi. ah per immanent errorem funt interpretati. Quare audiendì funt Ù&* mani &Tranfalpini, an idemJcripferint. Joannes Bre-menßsinfuo Italia indice ita de noflra Emonia fcripfit : Emonia nunc nova civitas.
Nv.m, 41.           Quodclarim expreffit Abrahamm Ortellus in §y+
nonimica Geographica inquiens : emonia Iftriae Urbs    ¦ maritima hodie Cittanova.
Sebafiianus jMunfterus lib. 3. Cofmogrâpbiœ enu-merans Civitates Iflriœ inter Humagum 0 Parentium earn collocai ,0 in mappa propè ipfam defignat Naupor-tum , quemfiuvium non invenit in Carnìola , in qua Labacumßuvium fô Labacum vulgo Lubiana oppidum deferibit.
Gerardus JHercator in fuo Atlante titul. Friuli? & Jfiriapergensperorammarìtimam inquit : incedenti ©ccurritftatim Juftinopolis&cc: fucceditora Uzi ad alteram lapidem Ipfa Dayla,& ad tertium Caritas nova olim ^Emonia, Ad in Carnìola notât i Urbs primaria Labacum ejufdem cum flumine hominis. Jdemque in ambabus mappis extendit. Dum poflea enumerai £pilcopat us fub Aquilejenß Patriarchat tu, dìcit 1 Epifcopatus Civitatis nov« * Fei Mma* nienßs.
mm>43>             Alultì plurefque funi antiqui fcriptores,qui epe we-
tufiioìibus edoSi JEmoniam noßram coüocant in Jßria ad
mare
§.XIPr.DifcuJfioReJpofiUffl.-36°ad42. î§7 mare : pauciquefunt qui ex œquwocatione fiwviorum La-baciac Mauporti, at que ex Infcriptionibus perperam arbitratifunt earn effe in Carntola, quos fecutus Clwverius priores licet faniorisjudicij, ÊF <verioru fententia aurores aufm efi mendaci ftringerenota, quoi per immanent erroremfcripferint.&c: Additurquoddam infulfum Epigramma in Cluverium,quod cum Amanuen-fis male defcribendo corruperit ' praetermitto« ConcluditNeotericus* EtbacfatìsaJprimum argumentum,
II.  ARCHI-DIACONUS.  Quod tibi fatis eft,mihi nihil eft, quia non refpondes ad propofitum.   Veterano? petij,Tyrones producis: verba multiplicas , fententiam non attingis. Anv tiquos authores , antiquos à duodecim , quinde-cim feculis producito, & vel unum ex ijs allega & qui ^Emonam vel Nauportum in Iftria repofuitj, quiiÉmonam ad Iittus maris colIocavit,qui Nati-portumafferuiteffe Quietum 9 vel effe fluvium qui in mare effunditur.   Nihil horum potes: ideò recurris ad Novitios,eofque ornas titulis antiqui^ fimifcrìptoris priórumfeculorum,qvafi tantum de meg fide praefumeres , quodillicò tibi firn crediturusP fi affereres Leandrum Albertium ante mille anno^ fcripfifle.   Blondum à Forliuio ante quingentosì, Falleris Neoterice,& licet te minoris faciam quam Leandrurh.quam Blondum ; in hac tarnen quae« ftione fcitoquod ipfîs tam parum affentiar, quam tibi} & dico illos per ìmmanem errorem ex tua Cit-tanova feciffe^Emoniam,&te pertinaciter infitte-re immani errori, qui ficut femper fuit, ita femper. erit immanis error, quamvis Balthafar centum Epigramma ta fcribat in Cluverium , quificubi forte     ,
A a 2                     ali-
s S S                Mmótu uindìcata] Cap. IP»
aliquid humanuni eft paflus , in hac qusftione fcripfitirrefragabilemveritatem, quam non ro-boravit fuis verbis & verbofa garrulitate , utitu faciSjfed verbis antiquorum authorum', qui vere antiqui funt, quia ante mille trecentos,ante mille quadringentos s imo ante mille fexcefttos annos fcripferunt % he yEmonamin Pannonta, Naupor-ìum in Pannonia, vel Taurifcia collocarunt. Pro-me tu unum tam antiquum, prome fi potes. Hae« ret tibi aqua : & non tam falfum tibi mare eft, quam nofter Labacus verus Nauportus. Ego cum Cluverio & aiijs tibi exhibeo Trogum , Plinium, Ptolomaeum , Strabonem, alios hon ferne! alkga-sos s allegavi tibi locum <k verba Plinij & Ptolo-ÎÏ13ÊÎ, quee clariffima funt; tu tarnen audes referi-bere deiEmona , quod nullusjeriptor earn collocai m : Fannonia. Ergo Plmius nullus eft feriptor ? ergo Ptolomaeus nullus eft feriptor ? Et foii tui Volarer-ranus , Biondus , Leander, Coppus, Manzolius , iFerrarius, Rhapfodi funtferiptores i O hominem g>erfeftae fronds' ]
Sil. Nullus feriptor dicis JÜmonam collocai in ^armonia utfatk fuperque in reßjonßonibus ad tria friora argumenta eft proàatum. Quid probafti per suas refponfiones ? Ego hactenus verba sua fide-ìifliraè retuli , ut nihil omninè praetermiferim. Judicet orbis literatus analiquid probaveris , ara veròpotius authores irieptè allegaveris? ineptius explicueris-, ridicule in tuumfenfumtrahere vo-Jiieris. Pergis tamen : dntiquißmiPtdom<emt PH*-firn, TrcguSiRerodianus, Higynm quidfcrip ferini de ca &ubmameam cetaocaverint, jam relatum eft. Granano relatum eft fed contra tes atque hi funi qui te
§. XlK Difiußo Refiouf. mm. 36. ^42. i$$ falfitatis reuni conftituunt» Adhuc pergis. Hot poßea J"ecuti funt, qui ex propria [dentin, & procederi«-Hum au&orutn kühne jam dicta & [cripta comprobarunts uti folaterranus.bzc : Ex propria ergo fcientia? quaeroinfufa an acquifita l fi infufa, proba mira-culum i fi acquifita ex praecedentium auctoruia ïeftione, nomina illos praecedentes ? tibi enim to* ties falfo nihil credo , quod in communi & con-fufo prefers*. Produc praecedentes au&ores» antiqüiores aliquot feculis Volaterrano , Biondo , Alberto. Non pores ?at nos pofiumus , & produximus. De Volaterrano fupra dixi hoc cap. §. 9. de Biondo ita fentttJoannes Gobellinus: Pro- Gobettto* cut Blondus ab eloquentia pri[ca fuit : nequefaits diligen- f!'%er° ter qu£ [cripfit examinavit : non quam njera ,fed quam multa feri beret cur am babuit &c: in pluribus enim erraffe deprehenditur. Et Floridus Sabinus de eodemrJVirc ï-w'^fi' défunt, qui ab eo ueritatis fidem multi* in locìs requiranL tmà. Ego hoc loco requiro,quo fcripfitCittanovam effe antiquam /Emoniam , fed nullo antiquo autho» re comprobavit. Vixit Blondus Anno 1440. und© inter antiquos numerari non poteft. De Leandro fupra diftum eft 3 qui vixit Anno iffo. toto fecù«' io junior Biondo, & in hac materia piane infansg utpotèquiappellavit Quietum fluvium Labatump eundemque Plinij .ÄfaK/wtfawiproutfcilicetlegeraE apud varios,quos volebat conciliare neìciusLaba» cum & Quietü procul ab invicem diftare & alten vere alteri false convenire nomen Nauporti.Petr9 Copus junior Leandro defcripfit Iltriam s fedve3 in limitibus ejus ftatuendis arguitur à Magino er* ioris:qua fide vero fcripferitCittanovam effe antiquam rfEmomam?y€Ìinde colligere licer quod eana
^ag     -"              «soil©»
29©                Mnuma v'indicata Cap. If
(Sollocet in monte cum fit in piano : deinde faretu? prius vocatam Novetium , poftea nominari ccç-ptam Cittanoyam , ergo prius non fuit emonia, vel nomen mutare fole t fingulis feçulis , quia ex Cittanova rurfum eft facta emonia.   Mànzolium nihil morör fcripfit quod apud fuôe gentis homines legit, & leviter credidit.   Idem eft de Philip-pò Ferrano »   cujus errores plufculos obfervat Limbec,    Lambecius in Biblioth. Ceef. Adjungo iftis alium f?c *?f, Novitium quem tu antiquum appelles. Is eft Ni-6u. ê °  colaus Doglioni qui in fua defcriptione orbis An-7QÓ. &     no 1623.edita Venetijsita de Emona fcribit ; San £/!do- Lorenzo di Daila, &'doppo Cittanova,fabricataui dal' £iion',fol> le rottine del Antica Emonia, onde ilfuo fejcovo Emo' .9Ó7'        nienfe fi dice ; ci era edificata Emonia/opra ad un monte accanto una picchia <valle del fiume Quieto ,quotro miglia da Cittanova lontanagli çbimavaNovet'io. Et tiedi-ficatori dicono ejjèr flati Argonauti, che portarono io loro nave nel fiume Quieto ,& vifiveggono anco alcuni ve-fiiggi*   Fu abbruciata que fia Cittanova , quando fU finto Berengario primo delìi Ungberi,docui fpinqendofi .alquanto avanti vi e la fore del fiume Lobato , che bora Quieto fi dice, ma Nauportus fecondo Plinio era da prima tornito.   Queftofcende da gli alti monti, §5 fcorrendo fra quella da dódoci migliq,navigaJfepoida ove dicono l' hofieria perfino al mare.    Prejfo al fiume e Lobato ca-fteüo, che Nauporto e nominato nel Infiorie del Cornelio Tacito, ma al pre fente e quefto cafiello addimandato Lubiana dalla palude vicina. &c: Ha'bes hic Neoterice äterum unum antiquum authorem , qui non tantum Emonam , fed&Labacum caftellum , imo fi dis placet etiam Lubianam inlftriam transfert, & afferit fitam ad flumen Quietum,hodieque ita nominari.
§. XLP*. DifcußoKe/p. num. 36.ad42,     191 minari,   Non te pudet tam ignorantium autho» rum,qui omnia cònfutidiint* quceqüe apuddiver« fos legerènfdè Èmóna* iuunžm pignatam commi-fcent & éeu delicatum edulium apponunt Sym-» pofiaftis ? Ubi ad tuum Quietimi invenitur Laba-tum vel Labacum Caftellum ? ubi in monte five E~ nìona,five Labacum ì Convenirne defcriptio fitus tua? CittanoVce Se tuo Quieto pótius quam Laba-co Urbi & flumini ì Labäcum Caftellüm habet in monte , Cittahova non habet :   Labacüs fluvius per duodecim millia pafluum defluit ex alto monte. Propè Labacum eft Nauportus Colonia Tacito nominata*   Vide an hase tuš Iftriae,Cittanövae, te1' Quieto conveniarif * & da gloriam ÖEÖ.    Poltern tibi ädhUc aliquot hüjus farinas ìuggerére* chat« ta? parco Sc Typo.   Hi fufficiunt, qui tarnen nihil %eg:jur. tibi patt'ocinantür, quia non videntw consentire qui cìv.1170 errant. Errare aiitem illos nil mirum ; quia òmnes %''*'¦%.} fueruntRhapfodi j & colìeftores alienorumlabo- rem-defu* rum , prout in manuš incidebant, nullohabito di- n/d omo fcrimine veri à falfo -9 & quod praecipuum eftjnon ^k* funt nifi authores riovitij & recentešsquiantiquis Plinio , Ptolomsó, Strabons & fimilibus non pof-"funt abrogare fiderm    Proinde repeto cum Chi* verio, quod nonnulli ìtali fcriptoreš per imûnem er« rorem Iftriœ civitatulam Sifoum (uti legit in Tabu-  ciüvtyl îaCmverius) veîpotiusAlvum (ut ego ex Ptolo- m.utah maeo conjicio) interpretati funt Bemonam Cotonìóttì  wH^^t spud NmipMum .umnem.   PER IMM ANEM £R-ROREM.
5 V. Sed Neoiericus intentìonem fuam firma° re vult etiam authoritatibus Germanorum. Et pn« 3&0 allegat Joannen) ßremenfem, quem no» vidi ~p
jiee
's 9 %                 Mmonä ^Indicata Cap, ÏP**
me reperio in Catalogo feriptorum Voffij. Sed quisquis fueritdeceptus,eit ab alic\fimiliter dece-pto, Allegat fecundò Abrahamum1 Ortelium,qui dicit : JEmonia Ißria Urbs maritima bodie Cittanova. Nihilne amplius? Deprehenderis vulpecula. Qua fronte tu Ortelium allegare aude's truncato , imo , vitiato grayiffimi authoris textu ? Itane feripfit Ortelius in fua fynonymia Geographica ? Ego ve-£0 meis ocuüsplus habeo fidei, quam tuo calamo. Ortelius haee habet verba in Editione Antu-crp'iana Anni 1578. A qua vix aliam diverfam ex-fare puto. JEmoniam Hiftrte maritimam Urbem, §5 'bodie Cittanova vocatarnjeribunt Leander, Fokterra-nus, & Alarius Niger.   Ego vero quii weterum biijus
NB. JEmoniœ in Hißria regione ad mare fifa meminerit plane ignoro. Plinius, habet JEmonam Pannonia Oppidum, &F
,,_ JEmoniam quoque in Norkis , quod Julius capitolinus Hemonamvocat. Ptolomaus Emonamürbemjiatuitin-
NB.      ter Italiam &Noricum, quam emdem effe puto cum JE- ; monia P Unii.   Sic etiam legendum erit apud Antomnum (quo loco Hennoma, Hemionia, feT Hennanw male ba-
HB° betur) baneque JHoletim Clemona dicit wocari. Aš zum Simlero potius credam Carnioli<e caput effe , quod bodie Ley bacò dicitur, & wulous Latinum Lubianam no-
WB- minant. In ea enim Urbe ex tat vetus Romana infcriptic, in qua A£mon£fit mentio. Haec Ortelius exa&iiìi-mus inveftigatorvetuitorum nominum & loco-sum. Non erubefeis ad tantam falfitatem ? De Munftero fupra dixi quod relationi Ludovici Ver-gerij Iftriani crediderit, qui fabulam pro ventate obtrufit, utpote cui cum alijs patriotis affueverat. -Gerardi Mercatoris Atlas comportatus eft ex mer- ¦ eibus diverfis, 8cprout aliunde accepit tam tabulas
§. XIV. Difcußo Rejponf., num. 3 6,ai 4 f.    19 j las quam defcriptiones ira illas edidit.    Nam & à Marco Velfero Vindeliciag delineationem, & Ju-rice peninfulse Tabulam à Marco Jordano, & ßri-tannicas Infulas ab alio quopiam Anonymo, alia ab alijs accepifle teftatur Beyrlinckejus conter-mneus.   Neque Mercator plus meretur fidei in  tZ'vìì. fuo Atlante,quam Joannes Bleau in eodem Atlante Hum.To. Correcl:o,apudquem&iEmonaScNauportusnon     3' inlftria, fed inCarniolia Labaci còllocantùr. Verba ejus fi nondum legifti Neoterice, hie exhibeo : Labacum caput gentis adfiwvium ejusdetn Hominis fiium Bleau in eft. Cluverius arbitratur antiquis Hemonam dittarti juif- Al*ante Je: Lazim verojafonis é5" Argonautarum Nauportum five Pamportum municipium , cujus nomen decrescente Imperio 'vicini Latobicì in Labacum mutarunt.    Win-dis vocatur bodie Lubiana, J talis Lubiana, &c. Hie licet geminas afferat opiniones de veteri nomine JLabaci, nec videatur alterutri adhaerere, ex fe° quentibus tamen colligitur, quod fubfcribatClu-« yerio, cu m poft nonnulla fubjungit : Epifcopatu quoque gaudet, qui cum ab aliquot centenisjam annis a Win-dis fuijfet extinSus, tamen Imperator Frìdeficus IV. ad annum 14.60. iterum Epifcopatum erexit. Quem putas hic alium antiquum Epifcopatum à Windis ex-ìinftum referri, nifi Emonenfem ? Ac proinde Bleau recentior Atlas corrigit Atlantem Mercato-ris ; & fi hic non corrigeret,alij plures corrigèrent.
V. Univerfim ergo decern authores pro fé habet Neotericus, cui ego adhuc unum & alterum AbM-volo addere Aubertum Myrasum , qui in Geogra-  rlinGw* phia Ecclefìaftica jEmoniam fcribit Cittanovam, grapb.Ec-Joannem Anton. Maginum,de quo fupra difièrui,  'Jfô .  . Pacem Jordanum s qui in Catalogo Epifcopatuum
B b                      nomi"
294              J&mom<vin£icata Cap. If*
Geograph, nomînat fub Patriarchatu Gradenfietiam Chrita. |'axlor' tis nowœfeu JEmonienfem, 8c fi effet operas pretium iHcubraû tales invenirem adhuc piures, fed de his omnibus i"»» t. * îiberè pronuntio,quod erraverint,quod defcripfe-îintab alijs, quod crediderint, ex eo quia moderai Epifcopi Civitatis novae utuntur titulo .Emoni-ènfium , revera Givitatem novam effe anfîquam Ämoniam, cum tarnen fecus fe res habeat , ufi liattenus oftendimus. Dicet tamen Neotericusj jfïulti pluresquefunt antiqui S crip tores, qui ex vetuflio-ribus edoüi jÈmoniam noftram collocant in Iflria admare, Hoc eft afferere facile , fed probare difficile. Qui . 'funtitti multi antiqui, fi nec unicum antiquum ha-Senusproduxifti? Blondus, Volaterranus s Leander non funt antiqui î fed tibi videtur antiquum quodunumfeculumexcedit : plané etiaoj vertes suas quasante2o anoslaceraftihocfenfupoffunt dici àntiquae. Nos antiquum dicimus3quod mille annos excedit» 8c tales antiques authore9 pro nobis adduximus, tu nec unum fimilem potes addu° cere, quantum vis fœpèja&es, plures funt antiqui, Sc dum agis Antrum quoties in terram 8c eandem afferdonem recidis 9 toties Herculem experiris* Mitte gerras, Sc verba inania ; res.deprome 9 ad cmsefita refponde : nomina vel unum authorem antiquum, qui ante mille annos vixerit, ScEmo-siiam vel Emonam, vel Nauportum inlftria collo-cavit s 8c eris mihi magnus Apollo, Non poffum onim acquiefcere prudenter affertioni tua?. Plu* res funi antiqui, fi prorfus nullum nomines. Etno» ., niinaresequidemperlibenterfihaberes,' fedpnU dem excuffae omnes Bibliotheca?, luftrati Codices ütuispatriotism nufpiam tamenulhimvefligium
$. XP» Bifcufßo Rejpo num.43, ad 46. ïçç apiid antiquo?, Nauportum aïiquem vel ,£mo. nam filine aliquando in Iftria ubi nunc Cittanova. Quid ergo vano labore confumeris ? quidobitre-pis ventati ìNauportus Labacm efit JEmona Labium eft.   Etfi rumpereris chariffimè quidam*
§.  x vv '
Bifcutiuntur num. 4g0 ufque ad46. înciufivè. î. EOTERICaS.   Secundi argumenti Num-** priorpropofitio alteram format negationem : Quodfitus JEmoniœin nullo cowveniat Ci-tvitatino/vœ ;cuijamfatisfecimus prioribus refponfionibus : quare hic tantumfuperaddere libet, quod quamrvK nullus Iftriœflwvius effiuat in Sa<vum, non epe hoc JEmonianoftrain Saturnlaìntur^nequeex eo quod Labacm fiwvius Carniolia in Saimm labitur 3 Aimoniœ mœnia lambii, ut Nauportm Iflriœ ea lambere cerniture Nam ex memoratorum fcriptorum auBoritate confiât non in Labacenfe Nimporto Argonaut as afcendentes Novem advexiffe, fed Alpes Julias defcendentes in maritimum /-ftricum Nauportum ad Adriaticum}non longe h Tergeftœ Mam invexiffe.
Sed & Dominum Archi-Diaconum deceptum effe Mßs-fs» didmm,dumputat nullum effe medium inter Civitatem novam,& Alpes ipluraenïm non breviainterfunt Spa-iia ab ea ad ipfas Alpes Julias, Jubquarum radicibm ad meridianum tota l'flriœregio po fit a eft , utijampatetett citatis in 2. Objeïïione circa Jtf.aximini acceffum s &in tertia priori rejponfione.
Adtertium argumentum, quo innuitur : nullum iti* "*&*£& nerarium collocare Simomam in Iftria 1 item prêter ea»
Bb *¦;¦                     qm
i                                         1 ¦
's 9 6             'Mmom^umdicätaCapilP^i
qua jam funt allegata übetrepetere Ger ardi JilertatorU §5 cœterorumfcriptorumfententiastqui pari paffuprogre* diendoper Oram maritimam in Jflria inter Humagum & ParentiumadNauportum,nuncQuietumnoßram collo-sant JEmoniamyUune Civitatem cavami
Wm. 4,6.           Ad quartum}ni fußciant did a in quinta Refponfionë
addere liceat omnibus in confeffo effe Inf trip tioneš Lapidimi exprimera wocabula, non autan Urbes confiituere. S ed & ad noflra JEmonia antiquitatem probandam non de-* funt Romanorum monumenta, fatentia plurium eorum a-liquando fedem fuiffe , ut docetillud Cai j Focernimilitìs Leg. F. Italica Alaximiani Imperatori}. Item duo nobili* familia CalpurniorUm, qua legunturhatlenus in E-pifcopali aula9&>in p ariete Ecclefìa S. Stepbànù Sub Cboro Catbedralis extat Urna Pub, Falerij fext Fir< In quodam muro fuper Forum nrifitur Cippus a Sexto Pompejo pofìtus Granse ferenâ conjugi & Pompe-jae veras filiae. Ut cœtera omittam cum aureis,argen" tels, areifque numifmatibus, qua ex iliis^ ruderibus per-[ape eruunttir, adprifcam ^Emonia gloriam paßm ex« citandamo
II. ARCHI-DUC ÖNÜS. Talpa aliquando juvenis ad matrem dixit.Morum videos & iterum thuris odor compïevit narcs meas ; 8e demum : fonitus asris attigit aures meas« Cui mater refpondit : ex tuis di&is colìigo filia te non modolumine, fed odoratu etiam atque auditu privatamene. Applica Ephod Neoteriçe. Ex tuis dictis colligo te gloriofum Thrafonerri efle,jaftare
Demoßb, magna, praeftare nihil Fana eß Oratio omnis qua rebus deficitur, ajebatDemofthenes. Res volo non verba. Ob)cci ego quodfitus Âimona in nuÜo confie-nifit Cwitati nova f idque probavi obiter, i. Quia
aullus
§. XP. Difcußo Jtefponf. num. 43.ad 46. i^ tiüllus fluvius Iftriae influir in Savum, quoadverfô Jafon potuiffet navigare ex Iftro & Savo,uti Plinius tradidit , ergo non per Iftricum aliquem fluvium fedpernoftrumLabacum Jafon ad Alpes fubijt feu adverfo fiumine ad Àlpes fere navigavit: ea-que occafione fubfiftens Ämonam condidit tefti-busSozoraenOjZofimo, & alijs fupra allegatisi 2. Quia feeundum Plinium Origo fluvij Nauporti eft media inter jEmonam & Alpes, talis origo La-baci eft inter Labacum 8c Alpes ; non eft vero media inter Alpes & Cittanovam Origo Quieti, fed quodammodo in triangulo utrique termino apporta ut omnesChorographitradunt, & tu fateri debes. 3. Quia nulla Civita* Ißria eß fub radicibus Alpiumjuliammjed tota Jßria inde remota &c 2 Et ita eft , quia mons Càrufadius (at largus totus inter Alpes & Iftriam intercediti Licet enirri ©mues hi vicini montes vulgo nominäri cœpèririt Alpes* Julia? tarnen Alpes funt anguftus ille tranfitušj quoGoritiam tranfìtur,non quo per Carufadium feu Carfum Flumen vel Tergeftürii iter eft. Tu vero jaftas jam jatìsfecimùs prìorìbus refponfionibur.quU bus refponfionibus?ubi oftendifti, quod Jafon in Iftria navigaverit adverfo Nauporto ufque ad Al-* . • v pes, &ex Savo in Nauportufn afcenderit uti habet ferles narrationis de Itinere Jafonis? ubi often* dilli quod tua Cittanova fit fub radicibus Alpiunv Juliarum, cum totalftria ab illis radicibus monte Carvanca & Carufadio difterminetur ? fed video te velut Talpam non oculis tantum fed intelletto etiam & memoria laborare,cum dicis de me : De Archi - Diaconum deceptum effe dicimus, dum pittai nuU tum eß medium inter Civitatemnoisam & Alpes, P tura
Bb 3                      mim
ï 9 $            ^«!0«4 winâcata Cap. IP°.
enim non breviainterfunt Spattaab ea adipfas Alpes Julias. Quando ego putavi vel fcripfi nullum effe medium inter Civitatem novam & Alpes'Imò quia fcio effe medium valde largum Se amplum formo argumentum, quod ibi non poffit effe ^Emona, quas juxta Herodianum fita effe debet in extrema planitie ad Alpium radices. Fateris tu ipfe inter Alpes ScCittanovam intercedere magna Spatia , quid hoc aliud eft,quam agere Marium, & tibi-metipfi fabricare gladium quo profternaris ? Con* feßopropria eflprobatio eßeaeißma. e. per tuas. De probat : Vide quomödo vel non intelligas, quae ego fcripfi, vel memoria lapfus contrariumme putaredicas, quam putem , & fcribam. Aperi oculos fi talpa non es,& lege iterùm , quod prius
fcripfi fecundum argumentum negativum.  Quia Situs Mmom, qui ab Antiquhautboribm deferì" bìturjn nullo congruit Coìtati bow.     Adjeci argumento probationes quas hic reputo , & de» duco.   Ad fitum .Emona; vult Plinius & Ptolo-masus, ut fit in Pannonia, fed Civita s nova non cft in Pannonia, ergo Civitas nova non eft /Emona. 2. Ad fitum-Emona; requirit Herodianus ut fit fub radicibus Alpium Juliarum, fed Civitas nova , ut ipfe fateris, non eft fub radicibus Alpium Juliarumjergo Civitas nova non eft/Emona, g. Ad fitum ^Emonae requirit Ptolomseus ut fit inter Italiani & Noricum proximè fub Norico, fed Civitas Nova non eft inter Italiani & Noricum, cùm fit intra ipfam Italiani, neque eft fub Norico immediate cum mediaverit Carnia & Japidia & media I-ftria, ergo Civitas nova non 'eft *Emona. 4. Ad fi-™                                     tum
S- XP. Difcuffio Refp. num.43. ad46.      199
tum iEmonae requiritur ut non fitprocul à Nau-portp fluvio uti colligitur ex Plinio, Nauportus vero ex eodem Plinio concinuari debet Savo ficut Savus Iftro, quibus adverfis navigavit Jafon, fed Civitas Nova procul remota eft à tali Nauporto, imo ab omni fluvio qui in Savum feexoneret; nec ullum fluvium habet Iftria, quo Jafon adverfo navigare potuiffet ad Alpium radices ergo Civitas Nova non eft ,/Emona. 5. Ad fituraiEmonae requi-ritur,ut pernoftans in ea Maximinus Imperator diefequenti orto folepotuerit contendere ad Alpes properans ex Pannonia Aquilejanr, fed fi per-nocìaflèt in Civitate nova, non potuiffet fequenti die Alpes attingere , neque proficifcendo ê Pannonia divertere ad medium Iftriae fuiflet propera-re Aquìlejam, ergo Civitas nova non eft ^Emona, 6. Ad fitum ^Smonae requiritur ut inter earn Sc mare Adriaticum intercédant minimum ccccila-dia, ut Sozomenus & Zofimus habent, per quae Argonavis translata eft.   Sed inter mare & Civi-tatem novam nec unum quidem ftadium médiat, ergo Civitas nova non eft JCmona. 7. Ad fitum M-mona? requiritur, ut juxta Antoninum diftetNauporto Colonia XII. millibus pafluum , & Savo fluvio Vili, millibus pafluum, Nauportus vero diftes Longatico VI. millibus pafluum ; fed Civitas nova nec habet prope ulla veftìgia Nauporti Colo-nias,nec habet propinquum Longaticum , nec Savum fluvium (ficut noftra Urbs Labacum) nec poft Savum Adrantem aut : Celejam fecundum praefatum Antoninum, ergo Civitas nova non eft ^Emona. 8. Ad fitum iEmonae requiritur ut fit in
tali Provincia & Regione per qua» Jafofl ajiquan-
00
2.60                 JEtnona ^indicata Cap. IP7»
do kef fecerit, idque antiqui authores expfefTe* rint, fed quod Jafon aliquando per Iftriam iter fe~ cerit nullus antiquorum authorum, aut eorum quos haftenus legi exprefsè tradit, ergo Citta-nova in Iftria non eft iimona quam còndidit Jafon. Hanc minorem mirabitur Neotericus , ut- . pote qui ex forti imaginationefomniatas fuae JE-mon£e fibi perfuadet Jafpnem per Iftriam fecifle iter, Siraholib.          III. Probandae igituraflumptse propofitioni
x. mihi quod non conftet ex antiquis authoribus an Jafon *° ' 3° aliquando per Iftriam iter fecerit expendo tot quot ad manum funt authores. Strabo fie ait : Quidam maximam Iftripartem fafonem annavigajfecom-memorane , aliqui autem ufque adifimm Adriaticum ì quidam fané per locorum in] ci t i am, Afy perflwviwn . Jftrum dicunt , qui ab magno\ incboansi Iftro effundt-êur in Adriam. Iftrum hie intelligit Danubium , vel alium fluvium qui in Adriam effluit s fed non aflerit fluvium Iftriae, quia in Adriam feu Adriati-&um mare plures fluvij ingrediuntur, ad quos po-cuit Jafon ex Iftro feu Danubio exfeendens tranfi-ire fein Adriam defluere, uti eft Sontius, Timavus, Sec. qui non funt, in hodierna Iftria. Pliniusut fur pra vidimus aflerit fecundum quofdam Argona-^em flumine aliquo in mare defcendifle, non con-flare autem quo flumine,fed non dicit quod aliquo Ëumine Iftriaequiapotuit etiam defluere per Son-dum qui non eft in Iftria,per Timavum qui non eft fnIftria. fuftinuscujus verba fupra dedimus : ait î Kolchos alveo Savi fluminis penitus inveftos vestigia Argonautarum infequentes naves fuas hu-sneria per jugamontium, ufque ad littus Adriatici
§. XF. Dijcüjßo Refi, num. 43. ad46.      i01
ci maris tranftuliiTe : hoc autem fieri potuit per eandem viam per quam Stratone tefte onera plau-ftris ab Aquileja Nauportum transvehebantur, ut jiec limites Hiftrias attingerentur. Sozomenus^ quem etiam fupra allegavi,ait : Argonautas trans-miffo mari quod fuper Scythas eft per flumina quae per illas partes labuntur ad Italorum perve- _ niffe fines, atque ibi hyemantes urbem condidiflc nomine /Émonam : fequenti autem aeriate Argo-¦ nayim quadringenta circiter ftadia per terrari? machina quadam traftam, deduxifie in Aquilim jfluvium, qui in Eridanum influit, Eridanus autem jn mare Italicum exit. Hic quoque nulla menti© Jftriae. Licet enim nullus fluvius reperiatur dichis Aquilis, infpicantur tarnen nonnulli nominatuns aquilini ab Aquileja,quafi propinquum Aquile]ae9 tqui potuit efl'e tam Sontius quam Timavus, aut etiam Natifo, imo remotior aliquis inPadumin-fluens , qui $c Eridanus dicìus, ad quem fi perve-nerunt Argonauta? Iftriam ne quidem attigerunc £ofimus. De /Emona condita ajt : Ipfa ftruauraop- Zofm.f»; ptäinmemoriamad<ventusfuiinißasorasreli8a,&j4r- s' ** go macbinis tmpofita,perque fiadiorum cccc.fpatium ufque fi4 P*are pertrana TheJJalomm tittoribus appulerunU Hic etiam nulla mentio Iftriae, & poterant ( ut fupra diftum ) navem adlittus maris pertrahere ad Aquilejam, nec attingendo Iftriam, vel ultra, quia ThelTalorum littora funt Padi oftia, ut notât Clu-verius. Alartìalu quem etiam fupra allegavimus ' perTimavum defluxilTe in Adriam Argonavens affirmat,ergoper nullum fluvium Mirice hodierna?« Unicum/fygimirareperio pro adverfarijs ita feri-         ^
bentem : JEetaut refeijt Meàam cutnjafoneprofu- Sj'y
Ce                        gift: 2/.      - .
soi               /Emona ^indicata Cap. IP*.
cijfe : nave comparata mißt Abfyrtum filium cum S atei-li tibus armatis ad earn pêrfequendam, qui cum in Adriatico mari in Hißria earn perfecutus effet ad Alcinoum Regem, & wellet armis contendere, Alcinous feinter-fop.it ne beüarent. Verum ad hunc locum reftè ob-fervat Cluveriüs: Vitiosèfcriptumefle/« Hiftria tamperfequutus, pro/« Corcyram Injulamperjecutus, quippe Corcyras Phaeacùmque Regem faine Alcinoum , vulgo notum eft. Adde quod dicat Hi -gynus in Adriatico mari in Ißria earn prrfequutus, non effe fenfum quod in ipfa Iftria, fed in mari quod ïïhiam alluit Medeam perfequutus fit Abfyrtus. Proinde neque ex Hygino habemus quod Jafon a-ìiquando ingreffus fit Iftriam. Unde ergo nomen ab Iftro fluvio traxeruntlftri ? refpondeo per Col-$hos non per Argonautas,quia Colchi illic fuas fi-xeruntfedes, ficuti&c in Infulis Liburnicis quae jfibfyrtides dicìes ab Abfyrto machinatione Jafo« nis ibi interfecìo , quarum una hodie adhuc nomen fervat Abforus, vulgo Ofero. Denique eti-amfi aliquis fcripfiffet exprefsè Jafonem acquando ingreffum fuiffe Iftriam, nullus tarnen fcripfit eum navigafTe per Quietimi, nullus fçripfit eum in Iftria condidiffe /Emonam. Ergo à primo ad ultimum : Situs JEmonœ, quiabantiquis autborù bus defcribiturjn nullo congruit Cwitatinov^o
IV. Porrò ad meum tertium argumentum, quod nullum Itinerarium antiquum collocet JEmonam in Jftria refpondetNeotericus : prater eaqu£funt alle-gatajibetrepetere GerardiAìercator'u &ceeteroruferi-ftorumfententìas. Quag funt allegata ? nempè quod ;:53 esemplari Lugdunenfi legatur Hennomacium
nojx
£. XJP< Difcußo Refponf. mm.aü.a&4&. 20$ non smerna : quid inde Ì at in alijs exemplaribus ponitur exprefsè ^Emona Se Hemona. Praterea allegavitilluditereffe Aquileja Calejamin Saxo-niam , alij dotti vero dicunt Celejam in Styriam 9 unde ficuti tunc rifimus phantafticam interpreta^; tionem. Itaiterum.
Rìdete mecum qw'dquidefl cacbinnorum Quia Neotericus ut ^Emonam reponat in Iftria fecundum Itineraria antiqua, recurrit ad Gerardum Mercatorem , Sc ab eo vült pro fua Iftria mercari Civitatem Pannonias : quafi hic mercator Thau-maturgus foret,qui poffet montes &Urbes transferred hujus deferìptionem noriuum centum an-norum vult haberi proltinerario antiquo.Tandem ad meum quartum argumentum,quo oftendebam lapides antiquos Labaci extare cum nomine &-monœ,refpondetNeoteficus inCivitate nova etiam extare Infcriptiones antiquas , fed nulla earum refert nomen MmoTice.   Quid hinc concludere licet ? Neoterico hœret aqua : nefeit quid refpon-deat.   Jaftat aurea , argentea , aerea numifma-ta, quòe in ruderibus Afoìi eruuntur. Nequenos talibus caremus. Epifcopus LabacenfisOttoFri-dericus p. m, ante paucos annos habuit ejufmo-di numifmatum fupra tria millia , magna ex parte Labaci collecta.   Ex eo tarnen ego non formavi argumentum   Labaci effe ^Eraonam potius , quam aliam Civitatem antiquam , vel Coloniam Romanam : non enim ad hoc probandum fuffici-unt. Infcriptiones etiam Romanas habemus plu-rimas , quas cum ad propofitum non faciant,1 non allegavi : iilas folum pro confirmatione adduci, quae nomen referunt/Emona;. AgeNeoterice
*o4               JEmonaDindicata Cap, IP.
producitotu, velunam fimilem : quamquam fi
producere s ,deficientibusalijs arguiti enti s , ilia fola parùm proba ret. Manet ergo inconcuffa verità» haftenus ventilata, & propugnata, quod vêtus /Emona àjafone Sc Argonautis condita , nu-fpiam alibi fita fuerit, quam Labaci. Pro hac ventate ftant veteres Geographi, veteres Hiftoricii récentes Geograph!, récentes Hiftorici. Pro hac ftant antiqua Itineraria , antiqua? Infcriptiones i Cum pro Cittanova Iftriae nihil penitus adduci poffit, praeter aliquot recentium Rhapfodorum fomnia & figmenta, quae in hoc puncto non pof-funtpraeponderare,imò nec comparari authori* tatibus antiquorum.
V. Reftaret difcutienda quaeftio à me in feri-pto fynopticobreviterinfinuata : lindeergoEpifco-pis civitatis Now appeüatio Epijcoporum JEmonien-fium f Ad quam Neotericus repofuit multa verba fine fate, aut potkis aflèruit fupponendo, nil probando.   Recenfetenim aliquot antiquos Epifco-pos Emonenfes ex actis Conciliorum, ex fuppofi-tione quod Cittanova fit Emona, quod erat prius probandum.  linde ficut errat in fuppofito, ita in affertione.     Etenim Non entium nuÌLe qualìtates, & ubi nulla fuit ^Emona, ibi nulli potuerunt effe Epifcopi /Emonenfes , nifi translati.    Quorum nomina extant ufque ad AnnumChrifti feptingen-tefimum circiterfubtitulo/Emonienfium Epifco-porum, hi fuerunt Epifcopi verse /Emonae quas eft Labacum,non fictae/Emoniae quae eft Cittanova, de quïbus latius differam in Annalibus.   Ccete-rum hac differtatione non intendo ego Civitatis Nova Epifcopis de nomine litem indicere, ipfi vi-
derinr
$. XP* Difcußo Rejponf. num. 43. ad 46.     20 f
derint unde illud habeant. Ufurpatum ab illis ante tria vel quatuor fecula non diffiteor, fed quo jure id fecerintnefcio, neque oftendit Neotericus. Conjectura mea eft,vel per errorem.vel per trans-îatiortem Epifcopatus.  Si per errorem ; nonfirma-tur iraBu tempori* , quod de jure ab initio nonfubfiftit, Reg. Jur. Can, 18. in 6. fi per translationem ? translato Epifcopatu non eft translata civitas.   Cerium eft qu od .*#*;«»* Iftriae Ptolomaeo nominatum, liti plures alias civitates Iftriae ab Hunnis ikSlavis diruta; fuerint feculis asrae Chriftianae quinto» fex-to, Se feptimo,8c circa eadem tempora noftra &-mona, quae pqftmodum mutato regimine, & po* , tiflìmum Caroli Magni induftria ejufque Ducum cœperunt reaedirlcari, & tunc Ahvum obtinuerit nomen Civitatis Novo, aùt etiam Novetij, uti di-cunt fupra allegati fcriptores Itali ; JEmona vero noftra à Germanis habitari ccepta una Cum fluvio Laubach vocari cceperit. Interjects deinde duobus feculis obliteratum fuit nomen Alvi in Iftria, JE-monas in Pannonia, & forte fciolus aliquis , id eft lufcus inter ccecos, legendo fabulas & defcriptio-nem navigations Argonauticas conjeciuravit in Iftria conditum Mmonam à Jafone, ideóque refpi-ciens adruderaAlvi,putavitibieffe rudera/Emo-nae.  Eaque de caufa cœperint Epifcopi ejus loci nominari /Emonienfes.   Et haec fuiffet ufurpatio nominis per errorem. Si vero feculo ocìavo vel no-no quo Epifcopatus iterum reftituebantur opera Chriftianorum Principum , titulus Emonenfium Epifcoporum attributus fuit novis Epifcopis Novetij vel Civitatis novae ex ruderibus Alvi aedifica-tss , fuiffet ufurpatio tituli per translationem ,
Cc 3                      quam
UgheH.To
f.Itat.ßc.
fol. mihi
220.
Idem Ug. bell. ib. fot, 36Ó,
Tranci PaHad. Parte t. lib.a.fol. J 46.
MSS. Oberburg.
206              Aimona vindicata Cap. IP*.
quam facere potuit Patrìarcha Metropolita, vel fummus Pontifex : Sedmiror ego quod invenian-tur nomina Epifcoporum illius loci Anno Chrifti 900. & feqq. cum titulo Civitatis Novae. Et Epi-fcopatus Civitatis Novas nominatur à Carolo Magno Anno 803. in diverfis Privüegijs, nufpiam au-tem his duobus feculis reperitur nomen vel Epi« fcopatus iEmonenfis, vel Epifcopi alicujus imo-nenfis.   Nam quod Ughellus nominet Joannem-Epifcopum ^Emonenfem Anno 961. id facitfua authoritate, quia putat iEmonam effe Cittano-vam.   Aliter fcriptus reperitur ille Joannes in in» ... ftrumento Rodoaldi Patriarchal ubi hœc verbaIe-guntur : Noverine uni<verfi quod nos Rodoaldus, &e. convocati* <ven. Patribus, &r Domini* Gafpaldo Polen-fis Ecclefia Epifcopo, Joanne Civitatis Nova Ecclefia Epifcopo. &c. Anno 9S1. die S.May. Otto HI. Im* perator in diplomate quodam Anni 996. nominat inter Epifcopatus fub Metropoli Aquilejenfi , ter-* tium ilium qui apudcivitatem novamHifiria conflitutus ejfenofcitur.   Et Annoi031. inftrumentoPopponis Patriarchs fubfcripfit Azo Civitatis Nova Epifco-pus.   Primus,quod haftenus ego pro comperto habeam fcripfitfe Epifcopum ^Emonenfem Ada-mus , qui in Uteris Fundationis Oberburgenfis Monafterij reperitur fubfcriptus Adam Emonienfis Epifcopus Anno 1140. Et hic corpora SS. Maximi &Pelagij in Cathedrali Civitatis Novae repofuit, five Roma impetrata five aliunde. Quifnam autern fuerithic S.Maximus adhucnon conftat.-cum ali; voluntfuiffe Epifcopum Emonenfem, & tunc effet nofter ,  alij volunt fuifiè Epifcopum Veronenfem ScMartyrem. Ante ilia tempora ab Anno circiter
Chrifti
£. XP. Difcußo Rejp. num. 43. ad46.     207
Chrifti 7oo.nüllius Epifcopi nomen reperitur cum titulo ^Emonienfis vel Emonenfis, fed aliquot tarnen nomina extant Epifcoporum Civitatis Novas , ut proinde potius de erronea ufurpatio-ne , quam translatiönis jure conjectura forma-ri poffit. Sed ut dixi hanc quceftionem in Syno-ptico fcripto infinuatam nunc fepono , quia hic fcopus fuit folùm oftendere fitum vera? &-mona? à Jafone condita? , & vetuftis fcriptori-bus celebrata?, eumque non effe alium quam fitum Labaci Metropolis Garniolia?. Quod quam folidè prseftiterim, judicabunt , qui in hoc fcri-
Î)tionis genere judicare aliquid poffunt. Néc cen-urasDoftorumrefugio;femper in arenam de-fcendam provocatus, & fpero me Vindicaturum rfEmonas nomen vetuflum meae patriae, imo defafto vindicate non dubito. Et bic jubet Plato qwefcert-»
Graviora menda fic emenda.
Littera A. Columns initium. B.medium. C.finem indicat.
P.itA.Quadragintacirciter.l.quadrinqenta. p.jA.Suparatis.l.fupe-
ratis.ib.B.Vak'riano.l.Valerio.p4,C.Òocinnium,l, Corinnium.p.ö.
A. Emia.l.Ema.ib.C.Antonium.].Antoninum. & p.7. idem.p. 19. C.
Carufcadio.l.Carufadio. p.zz.B.Terpoi'um.1. Terponum. p. z<5. A.
Pamporto &Nauporto.l.Pamporto &Nauponto.p.j2. A.Notando
haucU.n,atan.do.p.j3, A.deonaum fübdit.-l.demuinfubdi.- ibid. modo
Naupor.
Nauportum.l.modoNaupontum.p.j(J.B.Unnenfis.I.UImenns.p.j^ A. mifcent antiqua. 1. mifcens antiqua, ib. Aufiae. I. Arfue. p. 40. gf QVARn. 1. QVAETI. P.41.A. quod Ptolomaîo.l. quodinPtolo-maso.ib.CoIchos cum.l.eum p.44.A,habeantur.l, habebantur.ib. ob juftitiam.l.ob juftitium.ib.caftris accipere.l.accepere.ib.Quita dççur mani. LQuintadecumani. p.4ç.À.jpfi in l.ipfa in.ib.lin.uft. nulloqiie Lnullofque.p.48. A.neque quidam.l neque quidquam.p. 49. Ç. uti prsterea.l.ubiprseterea. p. jo.C.Theodofi.l.Thcodpfij. p.rj.B. fe-cuti poftea.l.fkuti poftea.p. f(i,B.ncque iam.l.ncque aliam. p.6o.B. EXCONICULAR. i. EXDORNICULAR p.<Jj>.B\leyi indico^Kleviinficio p.7i.Ç.Pobrado.l.Dobiado.p.72. B. feriptum. I. feriptorum. p'77.C.profcripfit.J.quo fcripfit. p. 78. Ç. tranfierent. 1. tranfirenrl p.79.C.mutatus l.mutuatus,p.8i.B.funt Hiftoriam.l. iunt Hiftriamj p.8o.ulla unquam [ftria.J. nulla unquam jnlftrià, p. 92. A. iF.monaj \   Pxfcia.l./EmoiiaSifcia.ib.Barboi.ì.Barbio.p.9i5.C.yenetp, Glemo« n«e,I. Veneto, vel Amone. p. <>7,B.aucT:o çalumo.l.acuto càlamo.p.99. Ç.utpatet.l.Htputat.p.ioi.C.fubteftâfide.l.fubleftâ fide, p; 102. B. Emonajadera.l.Enona, Jadera. p. 104. p. habeatur fub.l. habtbatur fub.p.105. A.quamhic. 1. qua; hic p, ni. C. innumerat. ì.inveneàfp p,ii2iA.infuo Moletio.l.in tuoMolctio.p.114.B.Carinola.& l.Car; niola pro. p. 11/.C,Noric um intercedebant. 1. & Ni-ricum , quia Carni Japydibus contermini inter Iftriam & Noriçum interçedebanrj p.ii8.B.e(r. Denique.l.eft.-quia licet pars Tyrplis'fit'inVÌnaeliciyé-»eri,non tarnen tota Tyròlis. Denique. ibid.limites comprehenda-tur.l.limitesnoncomprehendatur. p,ii9.pLabaccam fluvium.l.Lar biccam fluvium. p. 120. A.(uà; malè.l.five male.ibid. non jus. L non Vis.ibid, iìt media I, fu jn media.p.iz/.B.capiebat Pannoniam.l. ca-piebat per Pannoniam, p.ij 1. A, exfequentibus.l ex prascedentibus, quia adAIpes erant pnemiflì fpèculato res, & exfequentibus.ibid; contendebant, adde; Vides prius ÌMaximinum pervenire ad orbem /Emonam , quam ad Alpes, p. 133. A.Caftaa nccì.Caftra nec.p.138. C.nonNauportum.l.noiiNaupontum.p.i39.B,Seoeftanampcram.l. Segeftanam oram. p. 143. A. Scaphajarùm. l.Scaphularum p.149.0. funt Oftica.l.funtOfria p.iri.A.quierantl.quiPrrantp.if j.C.fià-beo ? omino.l.habebo.'om.ninp. p- ìg^.B.ag'is de una.i?a^nìf ,ufift P*'* 161. Arivatos. 1. Arivates. ib. Vipaniis. I'. Urpaitus. p. 164A. nova qua:, l.novaque.p.idf.ponat FLUVlO. J.ponat FLUULO. p. 167. C, Komen non qua:rendas.l.notnen,non duodiftinfta,ut tu erronee fìi-fpicaris, 8c ille quidem fluvius non procul Aquileja quxrendus. p. i74.y^.majorem locorum. 1. variorumlocorum.p.175. p.Veterani.l. Veterano.p.i76.C.erudentiffimus.l.eruditiflìmus.p,i79.A.intereat. l.intererat.p.181. (inquio)l. (inquis) p.i84.A.illis nullis. Ullis nul-lus.p.iSf.A.vegogo.l.vegono.ib.daloco.p.iSS.B.perfeâsefrontis. 1. perfria« frontis, p.ijo.B. tonuto.l. tenuto, ib. dodocil. dodici. Ib. la fore 1. la foce. p. 191. a. legerent. 1. legerunt. p. ipj. à Iuris It lutiœ, p,203. c.iftrjï conditimi. Mitriss conditaci.
r •   -    '       " •  /
Jet Üenm liutgetmatfîec trnb
esiger t>er Ifitrfrt* ifêaup^foîtf Sag*
6ac§/ fobiC Deren dug fllfen @c§riffïen fonb Pro-tocoiien §aëen fônnen au#flejo§enröerfcen.
Anno i295.2Barenifoeen 9îic§fer ju £a»6ac§ £er: t5S<rfcfe N. tnt N. grancf.
Anno 1340. £en Leo, ftnfc £er: SWretft' fcfeiWtJfcr. Anno 1405. SWc§fer £en ©eoraSJfcmiltffcC» Anno if.03» £ew$annßeantfietf©fo&t>2W<$f{f.
Anno i f 04. Qfcfamme We @faff ßan&a$ §ret>gef€ efnen Q5ur* sermaiffet ju ertoôfclen / bnD iff feermuf §lfc§ tier erjîe fleWefl/ ofyemelfer £er* |)<mn& ganger U
Anno 1 j 1o\ «Buraermaftfer Antonius de Lantheri.
9Cf (§fer ^ansrûè CufMer« Anno i j 17.95urgermaifïer Antonius de Lkntheri.
SXfc&fer tyanmt Cufîauer. Anno 1 p 8. SSurflcrmaffîer sang ©tan&taafß.
9tft&fer2)torjr xjtörnen
Annoijip.lidenu
Anno 1 y 20. QSurgermatfîer Qüßofjfeang ^ofcÇ. ÉWer9)tfçr&ein6ett.
Anno Ij2i*lidemi     -                          •}..
Anno i y 22.23urèèrmaifîer 4>'ûng ©fan&taafö.
3ttc§ter^angrae£ii|Mier.. Anno i y 23. Söurgermaiffer Antonius de Lantheri.
SSicfiter(£§rifîop§spr<Mn. Anno if 24, Iidem» Anno 1 j 2 y ; QSurgermaiffer ©eorg ©ettoa»
9Ut&fer|>anfjîff<ÇRr. Anno 1 y 26. SSurgermaifîer ^angrag ßuflafl er.
3li(èfcr go6ff ©ttjtnner. Anno ijji« QSuvgermaifferOBflCelm^raunfpergw.
9ticjjfer£angSifc6ler.
Anno, i j3 2.Iidem»
Anno i y 3.3.. ^urgermaffïer'SeK.ħöfefe
Sticht er ©eôrg ©errer. ' Anno 1 y 34. SSurgermaitfer 'Seif ßüfef.
9ttc&ier§o&fi©fDfnner. Anno 1 y 3 y. qjurfleancril'fer'SßirGerm ^raunjberaer.
3ticfiferŠo6|"i ©reinner. Anno 1/36. Söurgcrmaiff er £annfj l2ßeil6amer.
ÎMQttv %fli$atlXifàkt. Anno i y 3 7. .Söüegermailer <53elt Äßöfef.                              >
Si?er Michael ìffófer. Anno 1 y 3 8. 25urgermaifier OBI [jjeïm ^raunjbeïûcr,
«Xfc&ferSMfc&aelSrûnfoWffô. Anno r y 39.Q5urgertnajjìer3>anfj Sßeifßamer.                     -4
3Cicfifcr?0lnrrefeffner. Annp iy4o. Q3urgermai|?er ŠSeif ftfiäfcl»
9W<$ter£anÇîff$let. Anno 1 y 41. Šurgermaiffer 'Seit £§ûfef,
Sticfcfev ©eórg (Šerfer, Anno i y42. ©urgertnaifîer 98eif 5Ç(jûfcf.
&h&ter£ang.©wn.. Anno.iy43.Iidem. Anno 1 y 44. Q5urgermafffer 2ßolffgang ©eófiatf.
9ti$fer 3Rf<$ael Sranfobiff^. Anoo iy4y, Q3urgermaifìer 'Seit $§&fef.
3tfc&fer£anfj2)orn. Anno iy4<S. lidem. Anno iy47. Purgermaifïçr 2Borffganft45e&É«tf/:
WferSintrcePwf,                                Anno
• mm®
Anno i j 48. «Surgermaiffcr £atin|j 2>orit.                         , \
Stfifcfer priore (gffrer. Anno 1549. Q3urgftmaffìer ^angSorn,
9Cfc§terQMapj(gdmerI. Anno 1 c fo. Iidem.
Anno. 15 c 1. Q3urgermaffïer £anfj 5)orn*   -
9C?cjjter entire ©fïrer. Anno 1 f f 2. SSurgermcufïer ©eôrg îiffret.
' SXic&terQInDreeffrer. Anno 15 j 3.SSurgermûiffer ©eórg Siffrer.
Sfttcfcfer ßeongarf 5?(jròn.
Anno iff4.Iidenì.
Anno i f f f. Q5urgermaiffer €07fc§ael granfoWftfj.
9tic&ferQMajlj@4merl. Anno. 1 j f 6. © urger maiffer ©eôrg Sfffrer»
3lic§ter£Oli(|aeI2ßoöopfni§.
Anno iy ?7.1idem.
Anno 1 e j 8. Q5urgermai|îer ©eôrg Ziftvtt.
9Ctd;ter £eon(jarf 5?(jrôn. Anno 1 f C9. Q$urgermaifîer QMaf» ©4m«[.
9Uc&fer3)ïarr gregei.
Anno if 60. lidem.
Anno 1 f öi. Q5urgermaiffer SSfaf^ @4merf.
3ti<£fer ©regorSefc&ftfck Anno ifÓ2.Iidem,                                                            .
Anno 1 f 63. Q3urgermaifïer ^Oîarjr ^regeF.
SXic^fcc 2BȤe!m Sfjren6er. Anno 1 f 64, Q3urgermaifl;erQMaf0 @4merl.
5H$fer 5eIir3:or§opff. Anno 1 f <5f. öurgermatffer £ien§arf ħrent
SRicfcfer gafpar £o$ffetfer.
Anno if 66. Iidem.
Anno 1 f 67. Q3urgermaff?er SOîfcfjael SBo&opifefß.
5X.fc$ter©eorgspiff-anifg. Anno 1 f 68. Q^urgermaifîer ÔJîicÇacl CSîoDopitîê.
Sttcfcttt' ©eorg spifianfÇ. Anno 1 f 69. «Surgermaifîer ÔMafe ©«metle»
Stifter £anjj Canner.                                      a
Anno if 70.Iidem.
'K
)t( 2                        Anno
Anno i j 71. Q3ura,€rma(jïer£annfj<pfiannct.
Anno if 72. Iidem.
Anno i J73. Q5ura.ermaifïer £annfj fanner.
Stftfcf er $annfJacoö Pichardo. Anno r y 74. ©urgermafffer (fafper £octJffefter.
Stirrer £anfj§aco6 Pichardo. Anno ij7f, Q5urgermai|ìer Q5fofe ®amcr(.
9tf<6tet3Bçlff$atftw,
Anno If 76. lidem.
Anno 1 î 77- ©ugetmaifïer Cicngaröf ffjjteen.   , 9tfcfcf et ©e&afïian ftantittdj.
Anno if78.Iidem.
Anno 1 f 79. SBurgermatfïer farine fanner«
3vtc{rter$Dîarr@fetfner. Anno i y 80. Q3urgermoifier £ann{j ^Banner.
SXic^f er OBoIff ©aefner* Anno 1 f 81. Q3urgermaiff er £fen{jartt &6rccit»
SttcfctetSßolflearfner. Anno i j 82. Q5urgermai|?er CDîarr @fef fner.
3ttcfcfer£anm3£(}(irner. Anno if83.Iidem.
Anno 1 * 84» ©urgermaiffer OBolff Garfner»
9Hc&tet9foö«SBol<f* Anno 1 j 8y. Iidem. Anno 1 f 86. QSurgermaffîet Oßolff ©arfnet:
3t<d)fer granì £e6ertt)urfd)f. Anno 1587. Q3ura,ermai|'fer <BohT@arfoer.
SXtd;ttr Jacob de Curtoni. Anno if 88. ©urgermaiffer Jacob de Curtoni.
3ti<t)ferS)tfclaé§)uIad;er.
Anno if 89, QÎurgermaiffer Jacob de Curtoni.
SXidjtergacofe grand1. Anno if90. Sourgermaifïer Jacob de Curtoni."
ïMQttx SacoD Stand1. Anno if91, ŠurgermaifferÖflarr ©ferner»
3tid)fet Qtnöt e Qlleranötin. Anno if92. ©urgerinaiftetMinore^oftf.
SîidjfetSln&teSllerftnDtta.   • Anno if93-Q3utgetmaifîet Venturin $(jrafrffan.
SKfdjterGJeorgStecflina.                           Anno
Anno IJP4- 55urgermafffet Venturin tfiraWfa»;
Sttdjfet Sfocia* Soldjer. Anno 159f. Q3urgctmaifîct0>7f^ae( Stoffen.
9tft§fctgeon§att>£j50&. Anno i wo. QSurgermaiffer SJïidjae! Stoffen.
SHic^f er Venturin îfiraftifan. Anno IÎ97- Q3urgermaff?erÖttfcCael Stoffen.
Stirer sülert©c$06erle. Anno i is>2. 93urgermafffer intoni gefdjtfnger.
Stic&fer SONc&ael Sauer. Anno i J99. QSurgermaiffet Minore @§r5n»
Stfdjfet £annfj 2U6fn/ naä)ftefien $obf 2uca* q)e#
fed fca$uma§l eie «Pefïfîarrf regiert / t>n& maiffc
£enn&ejiStaf§$ge|ïor6en. Anno 1600. &urgermaiffet§ofepêXfc§auue.
Stifter ©Ncfcaelî&aUer, Anno i dpi. OiurgermatfterSln&rianSaofflnger.
Stifter ?0îerf egerie. Anno 1602. «Surgermttifler Qlnöre £§rôn.
Stifter £annß <èan$e.
Anno iöoj.Iidem.
Anno 1604. Q3urgermaffîer §ofep(j XftÇauQe»
Stifter £annfj 'BoDoptbfg. Anno itfojr. SŠurgermalfler ÇDiicfjael <pret'§»
Stifter Sofcp§ Q)?a{)ortf(&ttfd). Anno 1606. © urgermatfter Sflicfcael <Pre$.
Stifter |)annp £§um6erger. Anno 1607. Q^urgermaifìer £annfj dßaöapf&ig»
9Md)ter2ld;û|2lmfif$eï. Anno i6o5. Q3urgermaiffer £annfj @an|e»
Stifter îïdja|5lmbfd)el. Anno iöop. Sôurgermaffîer £ann§ @an|e.
Sticfcter @regor£le&etae. Anno iöio. Q3urgermaf ff ermann 85apfl(ïa Gidinclî.
Stic&fer 2iï>am@ppi<$. Anno 1611. lidein. Anno i6i2.iSurgermaijfer £annfj ©ange.
Stifter ©eórg "Snger. Anno 10*13. Q^urgermaiffer £annfj©anßc.
Stiéïer ©eorg QBfoKfa).
)t('"3                                    Anno
/ Anno i6i4»fômtxmc$tt ^o§an SSapflfîa SSernfiatMni. ,
1W$fer@eor8<ffifi>iff<&. Anno i6if. Q3uraermaff?er Soßann ^Sapfifîrt Q3ernr5aritaf.
3H*fergrnïre:©froJeï. Anno 1616. ®urgermafffcrQftanv(£ppf4,
9ti$fér$nBK®ito.6éï.. Anno itfr74 Söurgermaiffer 2iMm èppicjj.
9«ctfcr@eora3BiDltfcJ. Anno 1618. lidçm» Anno i<5io, Q3tirgermaifìer Sfoam SÖcijj.
Stufet 9WcIa«Ä§Iafn. Anno 1620. Q3urgetmatffer5iì>am (£ppfc§.
Stifter 9t|cla$£fifofn.
Anno 1621, QìurgermaìfìertDìicfcael^Preig.
9tffter'@regor ħunfH. Anno 1622. ©urgcrmaifïer |)annfj Qìaptiffa Bernardin,
,. Jjtlfter ©«gor ÄöunfH. Anno 1623. Qîurgcrmaljïer Loftan QSapf iffa 58er6c|.
Stift er $lfrra§am& ©erlaf frb. Anno 2Ö24. Surgermafßer ©eorg S8fMf fck
SXfc^ter 6fjrif?op6. Otto. Anno 1Ö2 j. Q3ut#ermait'fet §;o§an Q3apfifìa ©evnarWn.
9{<(6ftt6§r|fîopffOtto. Anno 1Ö20. Söurgermaifftr £annfj Q3apftf?a Vcrbez.
Stifter ©resorÄIJunfil,
Anno 1627. Iidem,
Anno i628,Q5urgcrmaif?er.£<inngQ3ûpff|?a Verbez.
Softer Fortunatus Jucfatfj. Anno 1629. Q5urgermfti|ïer Horatio Carminelli.
Stift** #<mn|j Cornion. Anno 1630. <SurgermaJper@eor9c2ßi&iffc§«
Stift** jxmji Cornion.
Anno 1Ó31; Q5urgermaffìer Qlnörc @fro6ef.
£K.ic^tet Fortunatus §ucfat(j. Anno 16} 2. Sôurgermaifîer 2(n&re ©tro&el.
&tftei$WàrjW&
Anno 1633. Iidem.
Anno 1034. Q5urgermaf|{er ß(jril?c>pß Otto.
Stiftet £annß £afnti(j? SÉfocrf|er.
Anno 1Ó35. Iidem,
- - \                                                                     Anno
Afino 163 & Q3utgetmaifìet ffjtfffo'pfj Otto:
Dticfjtet Stane ariani.                                      ,
Anno i<Jj7.Iidem. Anno Ì638. Qîutgetmafffet ©tegotftfjunjîel.
SXicfef et SWelcêfoc Anno i(ï3p.Iidem,. Anno 1640.Q3utgetmaff?erC0?atj:2ßifi.
SXfdjfet £annfj £afntfd3 Qöföerfgef« Anno 1641. Q3utgetmafffet G>§ti|?op(j Otto*
SKidjfet £annfj £af titidj "BiDetfger-Anno 1642* QSutgetmaiffet ê§tif?op§ Otto*
9ti(^£et gianÇ Ciriani. Anno lÖ43.Iidem.
Anno 1644. Q3utgetmaff?et$ìatc2Bffg.; ïKify et- SuötDig © cfjénle&en.
Annoi<54?.lidem.
Anno 1646. ©utgetmaffïetSOîatjÇOBffig.
' SKicf)fet?matf{jin,2Sutiacr'. Anno 1647. Q^utgermafffet §tan(j ariani.
9C<djfet ©eotg ï&tttafà. Anno 1648, $8utrgerm«ffïcr QutMs ©$&nfe&env
Surfet ©eotg "Betlafd^ Anno-i 649. SSurgetmafff et ßtrotofg ©(JjônWieit.
SHittJfer Domenico Brogioli. Anno itfyo. Q3utgetmaiflct ©e&tgÇÏBetfafcjj.
9tfc(jfet Domenico Brogioli.
Anno iöji. Q3utgetmafj?et@eofg2Betfaf<fr>
9tf<$fetsaco6 ©effet. Anno i6j2. SSutgetmafffet Cuttoig ©cjjónleGenv
SRfc^tcc gacoD ©effet. Anno 16f3. SSutget mafffet £uì>ft>fg ©$ônlel>eri»'
9tfr$f et £annfj stinger Pon Sîôtenfarg. Annoi «Solidem. Annoi off. Q3ufgetmûffïet@eMg^ertafc§.:
SKftfjfet Domenico Brogioli. Ànnoi6y6. Tidem.
Anno 1677. Sôurgcrmatfîet Canuti ^erfnfi«*: fton ^6renl3erö.
9ti$fe,t3aco& ©effet» Annoi«Sj8Jidem.
I                            ---•---''                    Anno
Anno i6*f 9.23urgermaffïer £ann|î SXcrtager ton 3tór«i&erg.'
9i(c§ter §0 (jan otaria W§on. Anno 1660. lidem» Anno 1 eoi. Soutflcrmaaifîer ^anng Slcdnflec ton 9Côrcn6etâ»
9Uc&fcr§aco&©erter* Anno 1662. Iidem. Anno iööj» QSurgermalfïer Gian Maria ^fóffion»
9îi*fct3o§an 23ap«fïa55olnKfc&er. Anno i6"(54. Iidcm. Anno i66y. ©urger maffîer §aßan SÏÏarfa WÇen«
3tfc$fer£uca*@trenor. Anno i66o\ Q3urgermaff?er #anng SXeringer.
SXfc&ter£uca$ ©trener. Anno i W7.93urgermctf|?er ôann{j Sîertager bon 9iôren6erg.
9tt(tfer3o§an Sapflfia ©ofoiffcfcer. L
Anno 1668. Iidem. II. Anno 166p. Iidcm III.
Anno 1670. Q3urgermaffîer3o(?an Sfarla «ptéffjon.
Slitter 3o(jan ^arf§(mee ßofio. Anno 1671. Iidem. Anno 1672. $Buraermftlf?erJo6an 3Sa»fifto ®ûïniff(6et.
9tic$ter3oßan SôarflmeeBofio. Anno 1673. SöurgermaWer ^ofrin ©apfljfa SofnKfrtcr.
SXicfct er ©regor $f4ufò$ Anno 1674. Iidem,
Regiftrator 2Ri$«I3$inf$<r.
;/
4