: iSCHÖNLEBEET :
ffomsuBSEcim
HominicEile^
Dis cuit st; s.
PrsedicaKIes InDomiiiicasAiini.
WsMiM^
yvCcLcmorv!)
nno fĆ7đ~.
ffï ^WlDUOpofct
JOANNÏS LIIDOVICI
SCHON LE B EN, Carnioli Labacenfis,SS. Theologie Do-
doris, Protonotarij Apoftolici, Archi-Dia-
coni Carniolise Inferioris.
HORiE SüBSEClViE
DOMINICALES.
SlfM
DISCURSUS
SAGRI DE TEMPORE
In 'Dominicas totiuf Anni	,s
PARS HYEMALIS ET VERI " 'J"
ï i/jtc* f? \ t
Ab Adventu Ad Penteco steüfeldöTHÄ Infertis aliquot AUocutionibus Academick	,
Cum quadruplici ïndice L Difciirfuum;
II.L©corum Sacrse Scripturae. III.Rerum &Verborum, IV. Hiftoriarum & Mythologiarum,
Cum Facilitate Superiorum, &Prhikgio Cœfareo.
mmmmmmmmmmmmmmm
SAL1SBURGJ,
Sumptibus & Typïs MELCHIOKIS HÀAN, ' Typographi
& Bibliopol»,____*
A NN cT M. DC LXXVL
QUsedam tempora erîpîuntùf nobis, quöedam fubdocun-tur, quatdam effluunt. Turpiilima tamen eft jaétura, quse per negligentiam fit : & ÎÏ volueris attendere, magna vitae pars elabitur male agentibus, maxima nihil a-gentibus, tota aliud agentibus. Quem mihi dabis, qui a-liquod pretium temporiponat? qui diem seftimet? qui intelligat fèquotidie mori ? Facergo : omnes HORAS eomplećtere: fie fiet, ut minus de craftino pendeas, fi hodierno manum injecçris. Dum difFertur^ta, trans-çurrit. Senec, Epi ft, i.adLucil.

IL LU S TRI S $ I MO ET EXCEL*
LEN TI SSI AI O D O AHN O, DOMINO
WOLFGANGO
A NDR EiE
S.R.I. COMITI ET DOMINO
DE ROSENBERG,
. *t ■	II -O.	_ M	-K-	_
LiberoBaroni in LerchenaUj&c Graffen-
ftein, Domino in Sonegg, Stain, Feyerfperg,
Höchenbergen, Keutfchach, Hagen & Welzenegg, Supremo Hsereditario Aulœ Pfaefeâo in Carinthia, Sac. Caef! Ma]« Aćtuali Confiliario Arcano & Camerario,Inclytœ Pro-vincise Deputatorum Prselidi perpetuo, Burg-
D O All NO SUO GRAT10S1SSÏAÎ0.
I ha&enus gentilitiae Tm ROS JE 1U
jfcnCicetum fpirias cöpiofo fatu progerminans. Quid enim terra mea parturiret aliud quam ipmas & tribulo?, fubje&a mille Tribuldtionibus. Atq, utinanï
gravio, & Coloriello. &c.
^ luftriffirne & Excellentiffime Domine Comes fenti-Ü bus & fpinis caruerunt : Ecce dimidij Anni
X 3
dedicätoria
vel hx fpinae fàtis förent acutae, quae non extimam folum cu* tem attingeret, fed in ipfis penetralibus corda peccatorum compungerent.Erubefco,quod cum omni careant acumine, adeô tamen ambitiofae fint, ut Tuas ambiant ROSAS. Sterile ingenium, quod à fe non poteft, aliunde fblet quaerere ornamentum. Ego ROSAS loqui non didici, fed neq; fidelis eft animarum Paftor qui tantum Rofas loquitur; neq; gratus, qui nullas. Patere igitur, ut in frontifpicio Sterilis opufculij ne fpinas meras Le&ores abhörreant, Tuas proponam Rofas, quœ & ornamentum firit operi, & tutela authori. Si quid enim inconcinnum, inamaenum, infuave hic profero, id ROSA5Tu£ afïàtim gratiofum efficient ; & fècura erunt fcriptionis piacula à gravi cenfura, cum privilegio immuni-tatis gaudeat, quod dicitur SUB ROSA. Ferunt He&orem honori Veneris ROSARUM fafcem geftafle in Galea, cuius gratia facti permotamDeam corpus occifi unguentoROSEO perunxiffe ut à canum morfibus, quibus id Achilles objece-rat, immune eflèt. Idem mihi pollicetur Tua ROSA Penta« pbylla, ut Momi genuinos efiugiam. Sed potiora funt quae me impuleruntut Tuo nomini has HORAS fubjeciwai infcribe-rem, virtutis TUiE argumenta. Nihil afïèntationi debeo : dum veritati obtempero : nec pecco in Tuam modeftiam,qui generofb faftidib mereri mavis, quam audire vel legere Tu& Elogia : dum meis debitis & gratitudini velifico.Praeventum beneficijs Tuü fervitutis meae officium,quod haćtenus intra terminos defideriorum fe continuit,nunc velut cancellis ve-recundiae fraćtis erumpit& de Te fateri cogitur, quod olim deGratiano fuo Aufonius : Spem fupera^cupienda pr£<venis,<vo° ta pracurris, quœq; animi noßri celeritas Dinjurn inftar affeBat,beneficij s pmeuntibm anteceditur. PrœflareTibi eß quam nobis opt are welocius. Mitto etiam haec, quae venerör. Miror autem Tuam illam rariflimam in tanta rerum mole, & multiplici nego-i. -	"	tio- '• • '
D E D I C A T O R I A.
: - -y-	-	, ; ; ^ . '	-, ' . -
tioram labore cum divina traćtas pietatem, cum humana fufcipis prudentiam ; cum publica integritatem, cum pri vata confcientiam ; & inter hsec omnia immotam mentis tran-quillitatem ; quodq; maximum eft in maxima fortunae in-dulgentia moderationem animi, in eiufdem feveritafe prae-fentiilimam quietem, eundemq- Temper vultum, quo velut ^fuggeftuquodam aequaliteradmittis lineambitu profpera, line tsedio adverfa : quse ferè funt HORARUM mearum argumenta. Unde cum & Deum places, & placeas populiš, co-guntur boni omnes Deo gratias agere, quod Te in guber-nanda Carinthia Burggravium MagnoPatri maiorem Filium fucceflorem elle voluerit • Csefari quod dederit ; qui ita to-tus vigilas-utiubditis tutum fit dormire, ita perpetuis pro patria curis diftringeris, ut illi tranqufllum fit otium ; & quidquid in regimine laboris eft id ad Te fblum exiftimas pertinere ; fi quid commodi & quietis, ad eos pro quibus hoc munus fufcepifti. Solis inftar partiris diem, & quid ni meas Tibi Horas famulatrices exhibeam ? Nam cùm , uti Poëta canit:
- - Titan welocibus imperat bom	Ovid. 2, Met.
JuJJa Deœ celem proper ant : lüe nimirum de quo Boètm :	B°'ét- M-
- - - Pbœbus Ii O S EU Al dkm	™tr. s.
C ur ru prabebit aureo. Sedfèquunturfuos labores merita, & quos afîîduo colis ob-fequio, gratijs rectê faćta compenfant fuperi Cumulantur honores honöribus, gratiae gratijs, quafi Charités ipße Tibi ê ROSIS ierta contexerent. Optanda Tibi eflèt fupernatura-lis quaedam replicatio, ut in pluribus locis ex aequo plura o-bires munia, cum ad magnas defignaris Legationes. Quibus tam en in ancipiti deliberatione patriae anteponis necefiita-tem, & publica commoda proprijs potiora judicas, ad önera
pro-
DEDIČ A tor i a.
pronior quam honores. Quid quod' proles Patri per omnia fimilis, necdum adulta iam inter adultos aurea clavidonata/ ad Augufta penetralia acceflum habet, & preflb pede infiftit paternis veftigi/s,an potius^//«. Emergit quippe in lucem temporum obliterata injurijs nobiliffimae ftirpis origo, ean-dem aliquando pafla fortunam, quàm plures alise,, fed iam; cum pluribus protraćla inapricum.Dillimulare non poflum, quod pridem in aliorum adverfarijs; legere, nuper verô in J"uorummet rnaibrum chartophy lacijs videre mihi conceffiim eft. Jam inde ab Anno circiter 1230. ex certriffimis & origi-nalibus documentis conftat nobilMmum ftemma fub Koferi' berqio nomine & RoJœPentapbyllœ clypeo propagatum in Carinthia prim um , deinStyria; quod denuô in Carinthiam1 tranftulitpro.avus tuus Uäakiewy e\uCäem prorfus efïè radi-eis, qua Rofenberçfa Familia noftro feculo in Bohem ia extin-éta meritô gforiabatur, Enim verô& illos in Carinthia ab Anno Circiter 1165:, ad annum i231. habitalle pro comperto frabeoy & fubferiba non tam- Francifco Sanfovino ( qui ab-hinc annis ferê nonaginta feripfit) quam mariufcrriptis Principalis ZIrßn£dbmus documentisnon ante millefimum dii-centefimum trigefimum primum Rofenbergios ab Urfina ra-dice prognatos Bohemiœ immigraffè fub Wenceslao Rege, quem ad regni fafees aflumptum dićto anno tefhntur fafti. Quo eodem tempora in Carinthia,, & lpfö quidem Anno 1291. Hénricus de Rofenberg diem obijt,Frifaci tumulo illatus, ubi etiamnum Rofa Pentaphylla rubro fepulchraK marmori ïnfculpta cernitur, quem ego filium alterius Henrici, & fra-truelem fiteüi II L Urfini de Rofenberg ( vul'go appellati Viteck ) fuifle exiftimo, ftirpis nobilifiïmœ in Carinthia plan-tatae mox in Styriam transiatarpropagatorem, cum fitellus J II. ad Wenceslaum Bohemiœ Regem fe contuliflet. Ab hoc Chrißopborm de Rofenberg progenitus Anno 1237, GraeciJ
Syriae
Sty ri se habitaffè putatùr cum illic literas fignaverit, fuccefîo- ? re reličfco Henrico III. qui Ducis Carinthise auläm fècutus diplom atis pro Carthufia Freydenthallenfi fupra Labacum; non femel fubfcripfit, & An.no 1261. ac fèqq. fupremum Sty-rise Capitaneum egit. Eius filius Hercules ! Anno 1307. Marchburgi Styriae fepultus fundavit ibidem in Parochiali Miflam perpetuam,fubfcripto literis etiam Jîermanno filio, qui alterum Herculem, Henricum If. & Cbriflopborum II. Orbi dedit. Horum fbfrpis propagator Hercules Wolfingurn progenuit, Cbriftopborus verô Ernefto Auftriae Archiduci per literas, quae extant, evocatus numérota militum caterva ftp patus -fuppetias tulit ' Henricm dućta Adelheide lilia Henrici Com it is de Schaunberg vidua Hermanni Comitis ab Ottenburg, Joannem reliquit maritum Barbaras Schaun-bergicse, & per hocconnubium affinem Hermanni Comitis Ciliae, & Comitates Segorxenfis Capitanewm. Sed ut lineam. rećlam contexamus, collatérales fuo loco daturi. Wulfingus Anno 1414. feuda recepitab Ernefto Archiduce. Pttrus eius filius ex Sabina de Rackhniz Georgium; Gertrudem coniugem Georgij de Walfee, & Aîarqaretam Georgio de Rackhniz nuptam, quam multae iKuftrifllmae famiiiae hodieq; agnoC-cunt magnam aviam, poft fe reliquit. Georgio L natus eft Georgius II. Alaximiliäni, & plurium liberorum pater. Ala-xbniliano progenitus LI dairies, lldalrico Andreaf, & ab hoc II-luftrifïïmus & Excellentiffimus parens Turn Joannes Andreas S. R. I. Comes &Burggranuius Carinthia, quem cum ob fum-mam prudentiam fuavifïîmis junćtam moribus, &■ quod in tanto viro ftupendum fuit, ob raram animi detnidionem-quoad vixit, Patrem Patriae agnovit Carinthia, tum vel maxime eofelicem adhuc prœdicat, quod translatus admelio* rem vitam, reliquerit poft fe multiplicatam fuam effigiem par nobile fmrum, & ex fingulis par nobile ntpotum, omnes fi.
XX	bi
feiquàm fimillimos. Te inquam lUußriJJimc & Epcceïïentijfime Do Comes, & JUuflriffimutn ac Excettentißimum fratrem T mm Georqtum Nicolaum Sac. C<ef. Ala], in Arcano Grœcenfi Conft-Ho Conßliamm. Vides llluftrijfime & ExcellentiJJime D. Comes , quot nominibus Tibi fim obligatus cum in Te omnium ma-iorum Virtutes intueor. Illud folum doleo, quod aliud Tibi dicare non poffim, quam pauculas HORAS, & fugacis tem-porispennas,quas carptim &fubfecive nočti potius quàm diei fubtraxi. A Te didici vigilare, neq- tamen fcientiam Tu~ am omnigenam, & eloquentiam quapolles fum aflècutus, Sed novi anim urnTuum cui nihil exile eft, quod ab animo bono proficifcitur. Rem metiris non ex cortice, fèd ,e£ nu-cleo, & radice. Agnolcis bonum aninrum etiam in re norr magna. Unde licet hoc Opufculum Tua magnitudine indi-gnum fit, fpero tamen quod Tibi futurum fit fi non gratitu-dinis mnemo/ynon, iàltem boni affèétus, & fubmifise ve-nerationis tributum. Dabam ç mußeo meo pridie Cal» Nov. 1^75"»
Illuftriflimae & Exeellentifïimae Domination! Tuae
Obîigatiffimus Servus & Capelîanut
Jöan. Ludov. Sc/iönleben. Archid. In£ Carn.

APPR O B AT I O.
PR^fentes admodum Reverendi Cla-riiïïmi Domini Jonnis Lud o vi c i S c ho n l e b e n, SS. Theol. Do£t Pro-toiiotarij Apoftolici. &č. condones à me juflîi Archiepifeopalis Salisburgenfis Confiftorij revifas, per omnia fidei catholic« 8c probi s moribus conformes e-xiftimo, quare jureprado fubdi & vulga-
ri poterunt.
Michael Friderigus ^BaffcrîscD/
i. u. D. Celfiffimî Principis & Archiepiicopi Salisburgenfis, S, Sediš Apoftolicœ Legati-&c. Confiliarius Confiftorialis* Decanus & Paro-ehus Hailinenfis*
XX 2	Pras
St*, lib i. de tranq. c* 3*
Virgil. Georgs.
Camenr.
Bifciola. Plin. Prœf. HâU Infi.
PliH.lib.r.
Epijiol.
Greg. Na-ziaftz. orat. i.
Ennod. Ep,
i : t	j J ■ i : ;- ; i ! j i ! ! i i i : t i s s
j Praemonitio ad Ledorem.
Ulla fumptuofior jadura efl: , quam temporls, nulla facilior, nulla communior. Alij parce iUo u-■ timur, alij prodige : alij fic tmpendimuf, nt poßrnv rationein reddere : alij nt nnllas habeamus reliqttias, Nullus omnino eft, cui non aliquid elabatur, quantumeunq; avarè id çonfervet. Dimidium ferè nobis abripit fomnus»£x reliquo maiorem partem fibi yendicant curse corporis, amicoruin, domeftiçorutn, & pro yitse çondi-£ione negotja fôpè neceflaria, fsepè inutilia;
Etfngit inter eajngit irreparabiletçmpiff. Quotüfquisqj sfL qui citrà veri periçulutn dicere poteft ; NnUa HORA fine lined ? Opus eft afîiduo Labore, & Vigilantia, &cui multum deperditum eft, reliquuin faltem quod fnper-cft, cuflodienduin. Ego fugax retinere, & avolanti HORAS aliquot fubtrahere, éafq; noflurnasp.otiùs quà m diurnas ço-natus fum : Et quia plurimis alijs occupationibus interrüptas, ideè SUBSECIV AS voco, aliorum ante m? exemplo, qui & Succifwas appellant, Piinîus fecundugde fe : Oçcupati oßeijs fticcijïvis temporibw ifta cmamus &c. Pum ifta mufinamirpluribiis BORIS vivimw, Trofe'do enim vita vigilia efl. Quafi non, ag-nofeeret vitam in dormiente, Otjofam aliquishanç dicet oc-cupationem, çum innumeri alij meliorisnotse, /đoćhinse, e-rudî'tionis, elçgantiîe quotidie prodeant feriptores. At ego cum Attiliofentlo, qui facetiffime (ut alibi Pljnius ) erndi-iißlmedixit : Satita eft otiofnm ejje> quam nihil agere. Non feribo do&is, &relibraria.inftrufl:is, fed rudioribus, & quibus li-broram curta fupellex : nec omnia omnibus perfonis, locis temporibus, Ulis me non acccnfeo, de quibus Nazianzenus; Sunt qui figmentomm vemifiate, verbommq; lenocinio, quafi pr£-ftioijs qmSîtfdam awes anirnfq; ludificant. Neq; illis qui timent yi'tia caipere, ne carpantür, ,& Satyriçi potiùs qu^m veridici audiant. Non carpet carpentem vitia.quem vitij confcientiâ non accufat. Multisingeininare poflîs illud Ennodij : Tnchra fwit qu£ feribk, fed ego plus amofortia ; redimita fmt floribus, fed
XX *	po-
pomaplusdiligo. Primum Ecclefiafta* munus eft in vitiadeto-nare.Extirpanda funtpriusmala, ut locum inveniant bona. Quid agat cui licitum non fit vera loqui ? qui non audeat ob-fequi Apoftoio monenti : Argue, oÙfecra, increpa ? Nihil ego fupra fidam humanam fciens adftruo : quod reprehendo;fie-ripoffe,&(fi non paflim ) alicubi fubinde fieri, nullus fapi-cn6negaverit : nufpiam adparticularia, & individua digre-dior. Si quid latè patens attingo, fidem meam obligo & fi quse exaggerates dicere videor, apud alios Authoresproba-tos vel eadem, vel fimilia, vel graviora monftrai e volo. Mores corruptosingemifco ; 8c hœc eft querela â condito mundo. Erras ( inquit Seneca ) ß exiftimas noftri feciili ejji vitim, Sente, Epi luxnriam, & negligentiam boni moris, ^ alia qn£ obïjcit fitii ç7. qtiifq; tevïpoïibuf. Homhmm font ifia, non tempomm : nulla œtas vacavit à culpa. Semper verum fuit quod aiebat Plutarchus, & nunc eft : Volunt homines ita precept um ejje nt agunt, ton ita piUf, je agere, uti prteceptum eft. An ergo ideo tacendutn Ecclefiaftse? puer, t-Ši navem laxatis compagibus irrumpit aqua magno impetu, ducat. nuin feriatur nauta, aut potius foramina obftruit, fentinam e-gerit, refiftit ? an quia quantum exhauftum eft illico fubnafci-tnr, laborern intermittit : Lento admtorio opus eft contra mala Sen.de /continua fjfœçunda^non ut defuiantjedne vimant, Sepono nunc Iya- M-Cenfores, qui prater fua nihil probant, & fubinde- qttormn ft- 2:c mlitudinem defperant, eorttmaffe'äantfimultatern, ut aiebat Apu-	in
leius, Hos quippe non metuo. Cum multos habeam fimiles, * onmiu» e.tiam me libenterdifcipulùm profiteor ; ut vel ita inter amatores fapientis numerer. Hebrxorum fapiens pla-citum eft : iliumfapientem ejje qui ab omni homine difeit. Illud ta- ^f1 men difeere non cupio, ut in feriptore quem novî, carpam ^otb c 4. magno privati affe&us argumento, quod in ignoto proba-rem. Fortè & hsec cuipiam non placet prsmonitio ? Summa-tim itaq; moneo, qui vel non affers indifferentem affe&um, ■ vel non legifti quosallego, vel verum dici Tibi & alijs non vis, ne me lege. De methodo hoc habe.: ambages refeindo, amplificationes oratorias tibi relinquo, materiam ferè à longé oftendo ; proijcio, non çolloco. Frusre fi placet & vale ; . fi non placet, etiam vale.
)()( 3 Au-

Authores qaibus hoc in Opere fum ufus.
J?Lim Spartianus. JjZjJEneas Sylvius. A lex ander ab Àlexandfo. Alexander Calamatus. Alexander Peliegrinus. Aloyfim Juglaris. Atoyfius Novarinus. Andreas Pint us Ramirez. Andreas Vangelifii. Antonius Blanche t ti. Antonius DaurouUim. Antonius Efcobar. Arifloteles. Augußinus PaolettL
Bartbàlo : Gauantm. Benedictas de los Rios« Benedict m Fidelis. S. B er nar dm. Bernardw Finetti. Bernardhm Obicinus, Bibliotheea Patrum. S. Bonaventura. S. Brigitta Re<veiatione$. S. Bruno Aßenft
Calißus Puccineüus. Carolus Scribanius. Carolus Stengelim. Cafparus Taufcb. Cœjar Ripa. Cœjar Zarottus. Cbrißophorm de Auendagno, Cbriftopborus de Vega. Cicero.
Conradus Lycoßbenes. Confaluus Durantus. Cornelius Tacitus. (KLurtius.
Didacus de Baecza. Didacus de Čelada. Didacus de Lequile. Dominicus Paolacci.
Emanuel de Nazera. Emanuel Tbefaurus. Erycius Puteanus.
Eusebius Pampbilus.
. . - ' j rio'-:
Fabius Ambrof. Spinola.
Fla-
Flavius Popi fem. Frcncifcus Arias. Franci feus Bom Spei. Francifcus Bofellus. Francifcus de Guerra. Francifcus Alendocza, Francifcus Ribera. Francifcus FercivW.
Gabriel Fafquez. Georgius Stengelius. Gilbertus Abbai. Gulielmus Pepia. Gulielmus Platus. Gulielmus Stainburßus.
Henricus Engelgrave. Henricui Spondanus. Hieremias Drexelius. S. Hieronymus.	,
Hieronymus Lauretus. Hugo Cardinalis.
Jacobus Balde Jacobus Lobbetius Jacobus Stainzenßs. Januarius de AI ata &Haro. Ignatius Coutinm. lnnocentius Bignami Joannes Antonius Felafquez. Joannes Baptifta Alafcuius. Joannes Boüandus.
S.Jornnes Cbryfoflonjus. Joannes di Alata. Joannes de Pinna. Joannes Dubraims. Joannes Erar dus Fuüonius Joan. Eufebius Nierembergim« Joannes Jonftonus. Joannes Junius. Joannes Aiorandus. Joannes Paulus Oliva. Joannes Perlmus. Joannes Pierius Fakriamtf. Joannes Ravifius. Jofepbus Ambrogi. Jofepbus Langius. Jofepbus Alanfi. Julianus Hernefue. Julius Cafar. Julius Cœjar Cappacius. Julius Cœfar Recupitus. Juo Parißnus. J ußinus. juflus Lipfius,
■	' ■ «vi • A .'îli t - v^i	V«. 1 Î
Laurentius Beyerlinck. Livius. ). « 3 c - <■• Ludovicus Albritius. Ludorvicus Blofius. Ludovicus Sejii.
Atacvobius Alagifier [enten* tentiaruw.
Ala.

Al ar ins Bettims. Alarius Bignont. Alartinus Boy za. Aîarcellimis dePift. Almritius. Alicbael Caluo.
Natalu Comes. Nicolaus Caujjinus.
Ofiaviatius Spatbarius.
Paulus Arepiis. Paulus de Banj. Paulus Sberlogus. Paulus Zebentner. S. Petrus Chrysologus. Petrus Antonius Spineüus. Petrus de Auendagno. Petrus a Rota. Petrus Alarchefius, Petrus Paulus Gberardu Petri Wemmers. Philippus Kifelius. Philippus Labbe. Philippus i Oultremm, Philippus Picindlus.
Philippus Setaiafi.
Plinkts.
Plutarcbus.
Sallußius;
Sebaßimus Barradius. Seneca Pbdofophus, Simon AJaiolus. Speculum Exemplorum. Suetonius.
Theodor us AI or et us. Tbeopbilus Raynardus. S. Thomas de Aquino. Thomas Frances. S. Thomas de Fiüanoua. Thomas a Kemp is, Thomas Lanfius. Thomas Reina. Thomas Somi. Trehellius Pollio.
Valerius Alaximus\ Valerius Fenetus. Vincentius Balleßrien Firgilius.
t
« ( T
JO-
uiii'ii^ ri»v T in«	i ■ •»•» i > «r» ■•<».• .»»i.-.-.--i----- - - — • —
T T T T T T T T T T T T T HS M S i i \ i i • l i i t i i i
J O AN N IS L UD O VICI SCHÖN LEBEN
Carnioli Labacenfis,SS. Theol. Doćtoris>
Protonotari) Apoftolici, Archi-Diaconi Car-:	nioliae Infèrioris.
HORiE SUBSECIV^E
DOMINICALES.
DISCURSUS L
ï A	_	A
DOMINICA I. ADVENTU S
Excitatorium Somnolentorum
T H EM A. Hora eft jam nos defomtjo furgere.Ko.j.?, Refpicite & levate capita veftra. Luc. 21«
S Y N O P S I S.
I* Camati£per iïïw interpola- Ç$ minal Ecclefia} Htfitrgamus
tos Conus, repentini eventus àfomno.
index [nfcitat domieutes: 11. Somnus naturalis vivacißme
Sirs.
Difcurfus Sâcride Tempore in E
vangelia totius Anni.
talem hodie nobisfonnmge-
A
quod vel ipfi agnovermt gen- VII. Quia jufto Deijudicio fit, ut " ' '	peccator, quiinvitâoblitus
eß T>ei, in morte oblivifca-tur & fui, uti Monacho illi Terufino contigit , de quo narr at B. Petrin Damiani. VIII.ReJpiciant ergo peccatores
tiles, qui mortem peu leihum fomni fratremfinxermt.
III. Idea monet hodie Jpoßolus, utfurgamu/ àfomno, quiaju-ftis £que ac peccatoribus di-ïïnm eft vigilate, cum etiam jußijubinde domitent.
IVt Dormitatio verbjyfiorum eß qtudam negligentia infervi-tio T)ei ; injußorum fomnus eß oblivioDei.
& levent capita, & recogitent fibi impendere ex alto gladium, qualis appenfwfuit fupra capnt cuidamRegisfratri.
homini, una t AM, altera A LI Çfy ANT) 0,utamuv bene IJM ut felix fit ven--tura ALIQJU AND O» Ne accidat nobis repente quod nuntio , qui coram S, Defiderio dum bibit corruit txanimis, quia venerat Hora.
jV. H£c inde proveniunt, quod IX. Et cum du£hor£ conceßefint nobis venenmi aßiidk fomni- L—"" ' ' ferumpropinet mundta, quo ingravifßmumfommm indu-rationisprolabunturpercato-res.
VI. Id exChryfaorij infelici exi-tH , petentis Inducias ufquè mane, colligitur. Itaquè ante fupremam £gritudinem e-vigilandum.
Refpicite & levate capita veftra.
i.
, Udifis ? femel,& iterum lugubre cam-pana fon at. Quàm horridus fit no-ćte prsefèrt-im intempefta aeris campa-nae fbnus per lentas i&uum. vices re-petitus experientia teftatur. Percul-fi repentino pavore profilimus è ftra-tisj per compita diicurrimus, inyeftigamus,inquiri-mus ; num vel hoftis ante urbis portas minetur ex-cidium, an ortum fopfcè periculofum incendiûm. lina tunc omnium cura, fe fuaquè fèrvare, pro viribus refifbere, & inftans malum averruncare. Hodie
die S.Mater Ecclefia fimile prorfiis fidelibus fuis eri-git Excitatorium. Auditis ? exclamat Paulus in ho-diernae Miflae Epiftolä : Hora eft jam nos de Jomno fur- Kom. 13. gere. Auditis iterum ? exclamat Chriftus in hodier-no Evangelio : Refpicite levate cdpitavefira. Itanè Luc. 21. profundus fopor aut mentis Lethargus non occupât, & in utramque ftertimus aurem, ut gemino indige-amus Excitatorio ? ita fane : Somnus efi pr&fens vita ChryfoJ1. i n quitChr y loftomus. Dormierunt jomnum fuiim omnes viri divitiarum : Canit Pfaltes ; &: quia non omnes in pfai. mundo funt viri divitiarum, obfervat Apoftolus : Inter vos multi infirmi, & imbeciües, dormiunt multi '.Cor. ni ad fideles & probos Corinthios fcribens,quia lcilicet etiam quandoque bonus dormit at Homer us: etiampro-bis ßepenumero fopor aliquis obrepit, ut ftimulis e-geant ad virtutem, ut dormiturientes in via perfè-ćtionis excitentur, & animofiùs currant. Omnibus igitur hodiê appenlum eft excitatorium tintinnabu-lum. Hora eft jam nos de[omno furgere : Refpicïtè, & levate capita veftra. Omnes excitamur • boni & mali ; probi & imprbbi ; juftï&rpeccatores * atquêifti praefertim, propter quos repHcatur Excitatorij vox, & quidem pofterior priore vehementior, ut quibus prior fomnum non excuflit, pofterior faltem oculos diducat, & reipiciant impendentem de/uper gladium divinaeirae. Quisvero fit fomnus juftorum &in]u-ftorum, & ad quam vigilantiam utriquè excitentur, ex praefenti difcurfu inte'ligetis. Attendite.
11. Somnus neceflària fragilis naturae quies,fa-pientum calculo cognationem habet cum morte uiquè adeô arćtam , ut nihil fit in omni natura , quod frequentiùs nobis &vivaciùs mortem ponat ob oculos quàm fomnus quotidianus. Deficimus ex
A 2	labori-
îaboribus & moleftijs ; languemus ex morbis & vui-neribus, anguftiamur ex metu & horrore malorum impendentium, terrefîmus ex repentinus mortalium cafibus : ominamur nobis mortem cum videmus ef-ferri hodie, quos heri lsetos confpeximus : fed haee minime ad experimentum eertaemortis'nos dueunt: folusfomnus vivam ejus reprœfèntat imaginem,cum dormientes eonfpieknus omni fènfuum externorum deftitutos officio, jnftar cadaveris im motos jaeere • cum nos ipli quantumcunquè relu&antes fuceumbi-mus, & fomriï neceiîltate opprimimur ; & expereéti cogitamus nos hominis umbram vel ftatuam pG-tiùs, quàm homines jacuiflè. Id nequê gentilium cp» gitationes fugit, ut Poëta eecinerit : ttrg 6.M- ',„ -	Preffitquè jacentem
n"d'	Dulcis Êfalta quiet, placidœque fimUMmâ morti.
Amo.El.g. Et Ovidius amans :
Stulte quid eft fomnus, Qelidœ nifi mortis imago ? Hom.Odif. Eade.m phrafl Homerus appellavit fomnum Vm mortiproxime fimilem. Menander vero -.mortis prœmedi-tationem. Quin Seneca Tragœdus fomnum nominat mortis fratrem : Sen. Heu,	Fr at er dura lauguide mortis
fai Et alloquens ipfüm fomnum canit:
Panjidum letbiaemts bumanum Cogis longam difcere mortem.
Quafifomnus foret brevis morsy& experimentu longae mortis. Paufanias refert vifam à feO lympias noät'is ftatuam figura habituquè mulieris, quae dex-trâ tenebat puerum albu-m,finiftrâ nigrum ceu fîlios, utrumquè dormienti limillimum/quorum nigro no-men Letbum, albofommts adfcriptum erat. Verè du-rse mortis frater eft fomnus, non tam lim ills quàm
pe-
penè idem ; &çjuem Coluthus mortis aJJeclami TertuI- Cofatb. de lianus mortis comitem: rectiùs dixit Prudentius formam mortis perpetis,, quod à morte Jx>lo tempore videatur tuU. lip^d? differre , cum ad breve tempos id prseftet, quod in 4«¥na perpetuum à vera exlpeclandum eft morte. Hine fym™*" Gorgias Leontinus, cum fentiret fomnum fibi Ietha- Caten. ' lem obrepere, interrogates ab amico pone aflldente, jEliattM; quo pa6to le haberet ■? reipondit : Jam fomnus imcipit ' me fuo fratri tradere
III. Non eô hœc tendunt, quafi vellem vos excitare à fomno naturali, excitare à morte ; nec fuit ilia cogitati© Apoftoli monentis in hodierna Epi-ftola. Hora eft jam nos de fomno furgere : nec Chrifti cum dicebat : Refpicite & kuate capita ueftra: Sed juftis sequè ae peccatoribus dictum id eft; quafi digitate. Obrepit fubinde etiam juftis nonnulla in virtu-tisprogreflù fomnolentia , ab hac fèipfos quotidie excitant, & cum decumbunt, dicutit im itatione Iu-fti Lipfij : Ad leüum ad lethum. Vigilandum eft, quia nefcimus qua hora Dominus venturus fit. Congre-gandœ virtutes, augenda merita ut parati invenia-mur. Decern virgines exhibet nobis textusEvangeli-cus,quae fe paraverunt ad nuptias.Harum verô erant quinque prudentes,& quinque fatuae: &pariterZ)or- duth.lmpl mitauerunt omnes è? dormiertint. Author Imperfečti fon^**' per quinque prudentes virgines intelligit homines Ipirituaies, & DEO charos; per quinque fatuas verd homines carnales, & fenfiialibus cupedijs addićtos. Origines, Hilarius, Hieronymus quinque pruden-tum nomine fignari docent fideles Chriftianos, qui cum fide exercent opera bona:quinque vërôfatu-arum nomine intelligunt fideles, qui fidem habent line operibus. Hae dormitarverunt omnes &domierunt,
A 3	non
,	'	T.- , ■•. ' v'. "
6	Dominica I. Adventu*
Hilar. er non fblùm lbmnum mortis, uti interpretantur Hi-^in*Matth lar*us>Auguftinus, Chryfoftomus,Bafilius,fedalise Auguft. E- fomnum torporis & negligentia ^ aliae fomnum piß- s 20. peccati & impœnitentiœ, ut Author imperfećfci ex-rant!°~ ponit;& dum prudentes eeßärunt à vigilia & <oli-citudine in profećtu fpirituali, fatuse ne quidem de necejlarijs folicitae ad quietem piaculari focordiâ fe compofuerunt. Audite itaquè jufti & peccatores: Hora eft. Refpicite levate capita veftra. Audite praefertim peccatores, ad quos potiilimnm hodier-nus coliimat fèrmo. Nam
IV. Negligentia in fèrvitio DEI ofcitantia qusedam & dormitatio eft, at verô vita peccaminofà mifèrandus eft animaer fomnus, & mortiferi genus Lethargij quo dum fbpitur anima,in aeternum fe-Zug. in pè indormit interitum Illud, monet fapienter Au-fal. 62. gUfl-iqUS} cavere debemus,; rte ipfa anima noftra dormiat.Alalus enim eß anima fomnm. Somnus amm£. eft oblivifci Deumfuum. Nihüpericulofiushomini aliènes expofito infidijs , alienis odijs obnoxio, quam lbmnus; obruitur quippè ab hofte nihilmetuens, li-gatur, fauciatur, fpoliatur, perimitur faci Ii nego-tio, qui fui fècurus etiam armatus jacet. Talern reli-qu't qualem invent, ajebat Epaminondas, cum militem vigiliae deftinätum fomno immerfum deprehendens Bm 16. B^dio confîxiflèt. Longe periculoiius malum oblici, ' vio DEI, & impœnitentia inlongum protra&a, qua ceu gravi, lethargo anima oppreflà indormit & adveniente fatali hora talis relinquitur, qualis inve-EccUf. f. nitur. Ne tardes ergô converti ad Dominitm,& ne dif-v 9> feras dé die indiem : Jubito enimveniet ira illius , & in tempore <vindiBa difperdet te. Monet Ecclefiafticus.. Hora eß jam nos de fomno furgere : clamat Paulus. Refpicite
fpicite &le<vate capita Veßra, hortatur aeterna làpien-tia. Quotidiana eaquè repentina mortalium fanera, miferandi multorum caliis idiplùm ingeminant, &nos tarnen veluti per lyngrapham afîecurati de vita lupino indulgemus otio, alto immerfi animae lomno inftertimus, nec expergifcimur donec fata-lis hora incautos opprimât.
Y. Nempè venenum fbporiferum nobis pro« pinat mundus, quo nos fragilitatis humanse faciat oblivifôi, ut nimiùm lècuri dormiamus in noftrum exitium, & in deplorandum interitum proruamus: intenti prœlèntibus, futura non providemus. Afpis PlinM* juxtàPlinium,venenum homini,quem mordet,inftil- 2I,('3 lat ^ quo in lomnum prolaplùs non amplius evigilat. Tale venenü oblivio Dei eft,& longa impœnitentia, foporenecat, quiete Fallit, lecuritate extinguif. Hugo CardinaJLis apte in rem noftram: Afpis eft S omni- Hugo fera, quia quem momorderit, uadit ad interitum. Dele- Card, in fîatio intelligitur per afpidem, qua dormire facit, & dor- pfalt,9°m-rniendo mori. In omni peccato aliqua intervenit delečtatio ut docet S. Thomas : neque enim pecca- D.Tfwm* ret homojli fentiret in peccando moleftiam. Omne proinde peccatum alpis dici poteft, lethalis fomni conciliatrix, qusedulciveneno indueit oblivionem DEI, & impœnitentiam, trahens poft fe alterum fomnum,seternam mortem. O quot hoc veneno fopiti , hoc lomno opprelli inutramquè ftertunt aurem, vix unquam excitandi ! Miraculum eft pec-' cator inveteratus, qui DEI lui oblitus abijt poft de-fideria animas fuse, & frsena laxavit cupiditatibus,diu-turno peccatorum exercitio , velut lethifero op-prelîîis lomno, li aliquando ad frugem redéat, lire-lpiciat & levet caput fuum,oculos aperiat,evigilet.
VI. Nun.
VI. Nunquamne audiftis infèlicem illumQiry-iaori] ibmnum, de quo S.. Gregorius fidem facit ? Procraftinata ille pœnitentia cum vitam omnibus S. Ceorp, diffluentem flagitijs exegiflèt, ac morbo lethali cor-Dial.lib, reptus, jam morti proximus multis fefe videret cin-*x' 3s' ćtum infernalibus fpećtris, exclama vit: repetitis vo-cibus Inducias ufque mane i Inducias ufque mane, Sed incaflurn, quia ut ait Sanćtus : Inducias petijffe non profuit. Tarde nimis petebantur induciae, cum ultima Vitalis clepfydrœ ftilla fluxit. Inter illosquippe clamores fefè volutans inledroexfpiravit. Ah infè-lix ! quid ufque mane inducias ? quid craftinum exfpe-&are ? Iam, nunc, eo temporis momento agenda e-' rat pœnitentia, eum Vitalis adhuc fpiritus fiipere-rat} cùm patiens. DEUS horiificavifione;contri-£um cor exfpeclabat. Qui pœnitenti veniam Jpopondit, peccanti diem cfaflinum non promifit, inquit idem S. Gregorius. Quamdiu igitur vires fuppetunt, fani-tas intégra eft,iènfus vigent, memoria firma, intel-; Creg.bom. lećtus fuse funćtioni idoneus non vacillat, hoc ipib i2jn E- lam hoc ipfo Nunc, evigilandum è ibmno, tergendi va"g' oculi, agenda pœnitentia. Ecce bune diem ( iterum monet Gregorius ) bune diem de quo loquimur , ad inducias converfionis accepimus. Hac die hac hora re-S.Cr eg. h. nuntiandum vitijs, termini ponendi cupiditatibus, eo cit. agenda feria pœnitentia, ne cùm fèram agere volue-ris non fit feria. Heu quam difficile segroto quem morbus cruciat, curse domeffcicœ diftrahunt, charo-rum folicitudo perturbât, memoria priftinarum cupediarum titillât! cùm omnia languent membra, memoria labitur, rationis ufus confunditur, cogi-tare de feria pœnitentia, evigilareex infelici lethar-go! Idcirco monet appofitè Auguftinus, utrecogi-
temust
tenuis : Cum in ex trema agri tuđine fuerimm , o quam s,Aug. poenofum, v quam durum 6 quam lacbrimabile erit nobis
pcenitere, dolere de malis commiffis, & de bonis omif- Erem, fi>- ,
VII. Sed nihil aeque peccatori fomnolento for-midandum eft, quam ne in extre mo articulo, ju-ftoDEI judicio deferätur. & qui in <vitaoblitus eft D EJ t in morte oblivifcatur & fui, ut loquitur Augu-ftinus. Fidem faciat afièrtae veritati, quod omni fide. noc. B. " digniffimus teftis B. Petrus Damiani recenfet. In Pet. Dam, Perufino, inquit, Monafterio Sancti Salvatoris, cui Tpp3'Bibl nuper & ipfe prœfui, Monachus paulô ante fuerat nomine Guzino, aftutus nimis, faecularibus conten-tionibus vehementer intentus. Hie dum & immu-tandis Abbatibus, & fratribus perturbandis aeftuans non quiefceret, ad hocufquè pervenit, utDiâboli adfuperandos aemulos patrocinium quaereret, ejus Ditioni etiam fe eorporäliter manciparet. Cui tamen fedućtor fpiritus antepromifit, quod tertio die priufquam moreretur, fuumexitum fibi nuntiaret. Credidit infelix, & diu poftmodum vivens ita fub hac deceptoria fecuritate permanfit. Tandem in aegritudinem lapfo adfuit fedućtor, & futurum,fi-cutfpoponderat ,obitum nuntiavit. Protinus ille advocatis fratribus, quae cum nequiflimo pepige-rat ipiritu per ordinem recenfet. Cumqueilli in-ftarent, utageretpœnitentiam,confiteretur, DE-UM placaret, repente ipfe labebatur in fomnum,ut nec pulfu nec clamoribus excitari poflet. Illis verô conticefcentibus, & alia diverfà quae pœnitentiam non concernèrent loquentibus , expergefa&us re-fpondebat, & colloquebatur. Sed mox iterùm audi-to pœnitentiae nomine obrigefcebat, infenfibili cor-
B	reptus
reptus fbpore , donec horrendse morti traditus, in ejus devenit poteftatem, cui fè pridem devoverat. Id ex eo manifeftum fuit, quod per pluresnoćtes nigra canum turba non ceflàvit ejus fepulturae alUftere , & quafi depofitum cuftodire. Ah infelicem animam ! quae poft multorum annorum fceleftam vitam,nacta nihilominus per mifericordiam divinam inducias, in lethalem demerfa fomnumobriguit, fiioexitio, no-ftrse cautelse, ut falubrius amplexi confilium, dum tempus habemus operem urbonum : cum hora eft fiirgamus à fomno,refpiciamus & levemus capita no-ftra, ne fubito veniat ira illius & in tempore vindićtae difperdat nos,
joei,i.V.f, VIII. Refpicite ergo & lewate capita weßra, jufti aeque ac peccatores, Expergifcimini ebnj,flete, & ululate omnes, qui bibitis uinum in dulcedine. Addo ego : Expergifcimini avari, gulofi, fuperbi, invidi, la-fcivi, iracundi, Blafphemi, detra&ores, perjuri , violators legis divinae, pauperum opprefibres, immife-ricordes, piorum perfecutores,expergifcimini & fie- , te & ululate, dum tempus habetis. Impendet capiti veftro gladius divinae irse, Refpicite & legate capita Spec. Ex- weftra, Ferunt Regem fuiflè, qui omnibus delicijs af-tmpl.Difl, fluens, nunquam tarnen ridere eft vifus. Hunc fra« 9. ex 209, ter ex C0mp0flt0 interrogavit : Ecquse caufa mi fra-ter mceroris tui,quod in fumma voluptatum affluen-tiâ, & ne quidem in communi tuorum laetitia inter hilares jocos in minimum rifus fignum folvaris? Rex dilato in alteram diem refponfo, profundam foveam ignitis impleri juflit carbonibus, defuper fellam ve-tuftate corruptam & fragilem ftatuit, pone menfam Regio epularum apparatu inftrućtam, ex alto acutum gladium tenui filo fufpendit : dein fratrem in fella
1 â conlïdere juffit 3 quatuor fatellitibus ftri&is gladijs minaci vultu circumftantibus, quorum unus in pe-ćtus, alter in dorfum, alij in dextrum & finiftrum latus mucronesintenderent. Adftabat menfae chorus Symphoniacorum , qui varijs inftrumentis aures mulcerent,& ad lsetitiam animarent.Tum Rex ad fra-trem converfus.Fruere nunc voluptatibus frater, e-pulare,oblećfca aures concentuSymphoniaćo,jo.cis & gaudijs delećfcare. Ah inquit ille, quale hoc volupta-tum theatrum,quae laetitiae fcena ? In fragili fella cön-iideo, infernèignem video, in quern levi motu im-pelli poflum, liiperne gladius imminet capiti à tenui fufpenfus filo, quo rupto fatalis me manet ićtUs t un-diquè in me vibrantur acuti gladij, qui unico tuo im-periomepoflunt fauciare& neci dare. Tunc Rex. Et miraris inquit, mi frater, quod ego in fumma for-tunâ conftitutus, delicijs omnibus abundans, à rilu tarn en & jocis abftineam, qui longé majorem timo-ris caufam habeo quàm tu modo. Infernè contem-plor ignitum barathrum peccatoribus praeparatum, liiperne alpicio vindicem Dei gladium & judicium in quo omnium mearum aćtionum rationem red-dam • ledeo in throno Regio led fragili, èquo momenta pôlîum excidere ; poft me Video peccata prae-terita, quae confcientiam meampungunt,ante me video mortis fatale telum, quod evadere non poflùm.
. A fîniffcris video dœmones,qui die noftuquè quaerunt animam meam : à dextris contemplor Angelos, quorum bonas infpirationes ßepe contempli,&metuo, ne fiant mei acculatöres. Et cum ifta infra, lùpra, & circa me confidero, quomodo vis ut rifu & jocis deleter ? Tam falubri monito Rex fratrem dimifit, & nos una edocuit, ut expergefa&i à lomno peccato-I	B 2	rum
rum fUrgamus dum Hora eft;, evigilemus dum tern-pus eft, hoc Jam. hoc Nunc, &diçamuscum Piàl-te : Dixinunc cœpi. Excutiamus veternum ab anima, & gladium , qui defuperàvitse filopendet, metua-. mu$. Kejpicite Elevate capita Veßra. Horaefi J A Al nos de fomnofurgere. Ducs
IX. funt horae, quas Deus omni homini çon-ftituit. Una eft Jam in prœfenti ßeculö, brevis qua nobis offert mifericordiam • altera eft Aliquando in futuro iaeculo fine fine,in qua exercet juftitiam. Uta-mur bene ifta quae IAA1 eft, ut felix nobis obtingat S. Aug. ilia quae Aliquando Ventura eft. Aîugna eß DeifeverU perm. 22. tm p0fl judicium, cujus ante judicium incejfabilis eß mife-Dom. ' ricordia : Inquit Auguftinus. Ergo dum tempus ha-bemus, operemur bonum , dum Hora eft J A Aï de ibmno furgamus , ne in lethargum lapfi morti* ferum aeternum obdormiamus. Surge qui dormis : quod olim Diogenes confpiciens adolefcèntem neg-le&ius dormientem, & baculo pun gens,Homeri carmen dixit:
Surge ; Ne quis dum dormis a t ergo infixerit baß am, id egohodie repeto mutatis parurnper vocibus : Ne mors dum dormis figat pofi t erga fagittam.
Repeto iterum cum Apoftolo : Hora eß J A AI nos defomno furgere. Surgamus, ne inopinata mors fatale telum in nos torqueat, uti accidit illi qui litte ras deferebat Maurinio cuidam comiti. Deam-Atiiïï. vit* bulabat S.Defiderius Epifcopus Caturcenfis ad ripam S.Dtfid. Qitis fluvij, & audivit vocem unacum adftantibus è - ' fiuvio emiflàm. Hora venit homo non venit. Cir-cumfpećlantibus undiquè nullum hominis alicujus veftigium. Non multô poft à longe viiùs accurre-sç eaues f & eum ad ripam venûîèt rogatus quo per-'	geret:
geret : Ad Maurinium inquit Comitem feftinanter jufTus fiim properare cum litteris. Ad quae S. Defi-derius ; Sufline paulifperfili quoufquè litterœ fcribantur , ego quoque epiftolam dirigere <volo, nunc jam ibis. Loque-batur adhuc Defiderius , cum ille colorem mutare y rubere, pàlpitare, mixtum aqua pofcere eœpit. Al-latumquê illico vinum refpuens, guttam aqu^ cla-mare cqepit, & porreéta aqua bibens çorruit ac ex-fpiravit, quia venerat Hora. Ex quä oçcafione S, Defiderius circumftantes monuit, ut omni horâ parati eflent, quia qua horâ non putamus evocandi fli-m us ad Dei tribunal. Igitur nos dum adhuc Hora eft. Evigilemus ad fbnum Excitatorij, aperiajnus oculos, levemus capita, metuamus divinam içani : Verbo furgamus, Hora efl.
DISCURSUS II.
Dominica II. Advehtûs T'afciœ Sepukhrdles. T H E M A* Caeei Aident, Surdi audiunt, Mortui
refurgunt. Matth. 11.
I.	Excitarmr iterum a fom-	uh (Mbusomnes animfacuU nokntia peccatorum,ut prt-	tatesligantur, dumper coa-paremus umgemti Det vias.	fuetudinem peccata pecca-
II.	Sornas naturalis eft liga,	tis accumulant, ut difficile
SYNOPSIS.
mentmn omnium fenfuum: PoetisNoftis & Enbifilius : peccatoribusfunis, reflis}ca- ^» ma f fafekmrtatff* B s
mèexcitentur. IV♦ Tres mortnes Chrifins exci-
tavitj
Vil. Ergo obftandum principes, 05 mali habitus corrigendi per bonos , Mti egit ex S. Bernardi confdi'o nobilis Fr an eus.
VULVtinam hmc imtaventur ( nmlti alij confuetudinarij peccatores, qui faltem itttti meminerint poft illa vincula peccatorum @ fafcias fe-pulchrales reßare impceni-tentibns alia vin etila, quibus ligati inanns & pedes-mittantnr in tenebras ex-teriores.
tavit priores verbo, ter-
tim magno lab o re & mira-ado, quia fuit qtiatridianus & in malts inveterati pecca-* tons typuf. y. Prodijt ille ligatus mams & pedes fafcijSy quia etiam ex-dtati à peccatorum fomno, ve ter k confnetudws pgna tiramfermt,ut facile ite-rtrn in fomnum relabantnr. VI. Qualk ille Comenfis avis, qui poft feriam pcenitenti-am in illkitampriormivo-luptatum deleüationem con-fenfit, & £ternnm perijt♦
Caecivident, Surdiaudiunt, Mortui refurgunt. Matth, n.
f ''	' I.	; -	. 2
jDhuc fomnolenti fumus • non fufficit nobis geminum Excitatorium, quod ante oétiduum nos excitabat.' Solicita de nobis S. Mater Ecclefia ite-rum hodie in Milsanos jubet orare: Excita quœfumus Domine corda noftra, ad prœparandas unigeniti tui vias. Nof|is quid rnun-dus agat, cum terrae Princeps urbem aliquam aut oppidum ingreflîirus Iperatur. Non eft tunc lomni tempus & otij, led laboris & vigilantiae complanan-tur viae, amoventur lapidum temerè jacentium ob-ftacula, explenturfoflae, reparantur pontes, expur-gantur compita, ornantur domicilia, eriguntur triumphales arcus : ftudent finguli, quàm decentifli-mo veftitu obviam venturo Principi procedere.
Iftud
Iftudà nobis praefènti Adventus tempore exigit Ec-clefia, ut praeparemus vnigenito DEI vias,ut purifi-catis mentibus ei fervire mereamur, ut evigilemus, & furgamus à fomno peccati. Eodem tendit moni-tum S. Auguftini cum ait : Quando aliquis bomo po « S.Augufl. tens, aut nobilis natalemJuum , aut Filij fut celebrare de- iïmpî ^ fiderat, quanto ftudio ante plures dies, quidquid in domo fuâ fordium invenerit, ordinat emundari, quidquid in-eptumy aut incongruum proijci, quidquid utile & necef-farium prœcipit exbiberi. Domus etiam, fi obfcura fue-rit, deàlbatur, p alimenta fcopis mundantur & diver fis rejperfafloribus adornantur. Quidquid etiam ad ktitiam animi & corporis delicias pertinet, omni Jolicitudine provide tur. Ut quid i fia omnia Fratre s cbariffimi ? ni fi ut dies Natalitius cumgaudio celebretur hominis morituri? • fi ergo tanta préparas in Natalitio tuo, aut Filij tui3 quanta & qualia pr<sparare debes fufcepturus Natalem D O AI I NI tui ? fi t alia préparas morituro, qualia pr£parare debes <eterno ? Hœc Auguftinus : quae cum vel maxime concernant peccatores exfpe&an-tes non tantùm Adventum Filij DEI in carne, fed etiam Adventum in Majeftate & judicio : agite ex-eitemus iterum peccatores , & caufam tam profundi lomni , quantum in nobis eft amoveamus, ut - terlb tandem fop ore ab ocuiis, ad praeparandas uni- _ geniti DEI vias aptiores reddantur.
11. Somnus naturalis ex Ariftoteli s placito, Arift. lib. eft ligamentum omnium fenfuum externorum ; cujus cau- fj0™'}? fam efficientem aflignat vapores afcendentes ê Vlgl * ventriculo ad caput, & replentes membranam, quae circa cerebrum eft acvenas, unde lpiritus animales. torpidi, & graves redduntur atquè exindè fèn-fus externi Jigari dicuntur. hinc eft, quod cibi -
qui
qui plus vaporum emittunt fbmniferi appellantur, & quo magis ijs aggravatur corpus, hoc gravior in-de fomnus conièquitur. Poëtse defomno fomni-ant, quod fit ex Erebo & Noćte natus, & homines dormirefaciatcontaćtu Lethsese virgse, qusè oblivi-onem omnium curarum & malorum inducit. Unde Silius canebat : . -m'iQ1'	"	oculisque quietem
Irrorat tangens letbœâ tempora virgâ.
Et Euripides in Orefte fomnum alloquens vo cat oblivionem malorum : Eurip, in	Somne ô levamen dulce, &œgritudini$
Aledela dulcïs, ut venis mî optabilis oblivio malorum -Haec prorfus eft natura peccati frequentius admiflî, quod hominem ligat & conftringit, eum-quê in noxia quâdam fècuritate conftituit ,xac veluti lethaea oblivionis virgulâ delinitum oblivifci facit malorum impendentium. Eft Ligamentum omnium fen-fuum,Q{b ligamentum omnium facultatum,memorise, intellećtus, & voluntatis. Advertebathoc fapiens qui dixit : Iniquitates fu£ capiuni impium, &T f uni bus peccatorum fuorum conflringitur. Non dicit fune aut f uniculis, ièd funibus, qui ex pluribus funiculis tor-quentur , & ex peccatis.pluribus majorem impio la-HUar. in queum parant : quod obfèrvans Hilarius : Alodo fu-Pfa . 118. jnqUitj ex piurimù minimis crefcentis m multum, pec-BfdaPro- cat a tanquam longo fune tenduntur. Et Beda eodem am.c.f. intellećlu : Quifunem facit torquendo jemper &invol-vendo fila filù adauget : talis eft fortitudo malorum ope-rum. Peccator ergo funibus peccatorum liiorum Irenxus. conftringitur, five ut Jrenseus legit, reflibus, eô quod 3,c'1 facinorofis proprium lit reftibus Jïnire vitam. Unde
; - &
& Rabbi Salmon pro voce conftringitur, réponit Rabbi Sa-fufpenditur, ut innuat peccatorem inveteratum quafi lfnfàt , Jaqueo peccatorum perire. Cui favet Iïïdorus allu- fic.kccl. dens ad fuipendium Abfolonis, verba iàpientis ita lib-2.c.i6. reddit: Impius crinibus peccatorum fuorum JuJpenditur. 2'1{eê Amplius aliquid moralitatis fuppeditànt feptuaginta Interprétés, qui profunibus reponunt catenîs, quia videlicet peccata longo exercitio firmata & indurata non folùm ligant ut funes, led aequè difficulter rumpuntur ut catenae. Id de fe ipfo fatetur Augu-ftinus cum ait ; Ex perverfâ voluntate faïïa eft libi- S. Aug Jih do ; cum fer uitur libidini, faäa eft confuetudo : & dum confuetuđini nonreßftitur, faUa eft neceffitas fu-fpirabam ligatus, non ferro alieno,fed med ferreâ voluntate. Haec tam diverfà ligamenta conficit Ibm-' eus peccati. Accedit Hilarius qui pro funibus repo- 'l fuit vocem fafcijs, vel quia peccator eft inftar infan-tis, qui nihil de futuro cogitât, vel quia mortuorum eft ligari falcijs. Ecce ex funiculis funes. ex funibus reftes, exreftibuscatenae, excatenis falciae morta-les, quin & poft falcias vifrculatenebrarum,
II L Atundeobfecroration alis homo tantaiîi neceffitatem incurrit ? quomodo qui certoiè co-gnolcit m oriturum, & coram le veri Iudicis tribuna-li fiftendum, eoulquè m alitiae progredi poteft, ut ex peccandi confuetudine contrahat neceffitatem, in-currat oblivionem futurorum ? Audite quid pro-nuntietOfeas* Propheta : Ligavit eitm fpiritus in alis o/e^.4. fuis, quae Hieronymus legit : Ligavit eum fpiritus Hier'oti.in Diaboli in alis fuis. Addit verô Lyranus : inlntellećlu
Y2 Did
per excœcationem, in affećtu per executionem : hoc ' ' eft in intellećtu, & voluntate, quaeftintgemineealae, quibus animus ad DEUM poteft provolare, ut nec
C	intet
- intelligat bonum, nec velit. Quid mir um, poft-quam inteileđrum & voluntatem poflidet malus fpiritus, fi etiam memoriam obfufcet, & lethaeä qua-dam virgulâ inducat animse impendentium malo-rum oblivionem. Atquè ita qui peccatis longo ex-ercitio afluevit, toto impetu in iila fermr, quiain-tellećtus ligatus eft, ut malitiam non çognofçat, voluntas de Te cœça facile obfequitur,cum ei nullum lumen prœfert intellect us ; memoria etiam labitur, ut non meminerit, quia peccatum générât mortem. S. Aug. Eh- Audite fuper hoc Auguftinum : Peccata inquit, quam-cbrid. c.si qjit magna & borrenda, cum in confuetudinem venerint, aut parva ejje aut nulla creduntur. Cui confbnat Di-Sftmraf.* vus Gregorius, Cum, culpa in ufum veneris, ei jam a-m ' nimm, etiam fi appetat, debilim reftitit ; quafi tot viribus pravœ frequentationis adftringitnr, quafi tot vincu-lis ad mortem ligatur. Hine profe&o magnum cenferi debet miraculum, fi homo per vitiofam confuetudinem peccatis immerfus, ê lethargo imaginariaç fecu-ritatis excitetur,
I V. Chriftus benedi&us tres mortuos fufci-tâflè legitur : filiam Archifynagogi : filium deinde unicum matris fuse , & Lazarum quatriduanum. Kullo penè laborç ftetit priorum duorum excitatio, Mar ci.j. pauca verbula fuffèçerunt: Puella tibi dico furge.Ado-lefcens tibi dicofurge, Ad Lazarum ubi ventum eft; Lucx.7. non fufFecerunt verba, Hoc opus, biclabor t ingens in eo ad vitam revocando difficultas. Enimverô lom 11. ut facer hiftoricus refèrt .1. infremuit fpiritu. 2. tur-bavit fèmetipfum. 3. lachrymatus eft. 4.fremens in feipfo venit ad monumentum. f. elevatis fiirfum o-culis dixit : Pater gratias tibi ago, quoniam audiviftime. 6, voce magna clamavit ; Lazare veni joras, Tantas
igitur molis erat Lazarum excitare ? Later myfteri« um. Peccatoris inveterati perionam fuftine^Laza-rus. Peccator femel aut iterum delinquens, fepe unica bona infpiratione, unicâvoce Con donator is j unico exempio amici excitaturà fomno, revocatur ad frugem : at verô per confuetudinis pravse fre-quentatos actus inveteratus malorum dierum, qui pridem DEI leges è cordis fui tabula erafit, qui am-bulare confuevit per latam & Ipatiofam viam, i qui DE U M oblivioni tradidit, excitari non potegnili per grande miraculurn divinae miferationis , quae jufto DEI judicio quàm paucilîimis obtingit. Hoc oblervans Author Gloflee ad hujus textus Evange- Clojja in lici narrationem attexit : Frmuit CHRISTUS, la- c£acnap' chrymauit, clamauit, quia difficile furgit, quem moles oan* maU confuetudinis premi t : fed tarnen poft magnam voćem jurgit, quia per magnam DEI qratiam vivifica-tur, dumpœnitet. Molemvocat pravam confuetudi-nem quafi quoddam onus Hiperimpofitum dormi-entiaut mortuo, ut difficiliùs expergefiat : quo fen-fu ajebat Gregorius : Sepulture aggere premitur, qui S.Greg in perpetratione nequitiœ etiam ufu confuetudinis preffus mord.u gravatur. "	2f'
V. Sed obfervate, quid in hac facri Textus re-fulcitati Lazari narratione Joannes addat : Prodijt, quifuerat mortum ligatus pedes & mantis jnftitis.Quœ il-laeinftitae, quae fafciae nili peccata peccatis add it a., ni-li funes peccatorum,qui confuetudin ari um peccato- . rem circumplećtuntur. Cum his prodijt refufcita-tus, portansfècum ligna lethalia, quod advertens Bafilius ad hunc locum appofuit : Exiliebat quatridu- Baßt. fe-anus mortum letbifigna circumferens, &exutâ mortefe- 1™C'oraU pulcbralem ornatum non exuerat, fed erat in inftitis e fe-
C a	pul-
pulcbropartus, &poft partionemfafciatus. Notate ilh . verba : letbifigna circumferens : quali vineula & fafciaj mortem defignent. Sic qui pepcato moritur,ligatur, qui diu in peccatis perfeverat,ligna lethi cirçumfèrt, falcijs conftringitur ut infans,& licet per pœnitentia quaii de novo parturiatur, ligna tamen cirçumfèrt, & difficultatem lèntit vitandi peççata. O lom num. nimium quantum periculofum ! O vincula, ô falcias difficulter lolubiles ! quarum ligna etiam poft exci-tationem àlomnocircumferuntur, & caulànt, Ise-penumerô recidivam, j?,aUadier Vi, Rem auditu hprrendam narrât Vailadier ? C°in Pak. & cum eo plures alij. Comis in Italia civis conçu-Barfiab. ' binarius iam à medicis depolitus , & morti proxi-Kearn<*. mus monebatur à çonfelîàrio, qui ad excipiendam V oni. Inf. fupremam exhomologeßm evocatus erat, uttan-r oä.Nati- dem lupam domi fùœ tara,diu retentam ablegaret,, jy'oultre	P1-imô fidis ancillae oblèquijs le eo re-
pian P. i. rum ftatu carerç polîè. Deindè tamen cum confef-¥<edag,c,4 farius in dićtis ad placandum numen precibus pro de?
Iperati làlute, flexilquè adeô genibus, & profufis lar chrymispblèpr^lîèt,%è «tille làlutis, hoc làltem po-ftremo vitae tempore, memor eflet, benè monentem audivitasger, meretriçem domo ejecit, & gravi pec-catorumfarcinâ cum doloris fenlù apud làcerdotem depplita, eodem 4ie è vita migravit. Sequenti ma? ne Confe Aerius pro defunćto facris operaturus è çu-biculo egreffùs, fentit lùbitô velut impafto corpore ferepelli, fimulquê voçem audit : Qito vadiš ? Sacer-dos niliilominus ; ad lactarium progreditur, inq- iplp aditu retrô ad duos pallùs agitur ingenti impetu. Su-perat tamen, & indutus iacris veftibus altare accent. Ibi cujn minifter confiteor inciperet? apparuit
ad cornu Epiftolœ horridum monftrum, quod cele-brantem intuens, inquiebat : Ne pro me or a : caveßs ne facias. Eçcur non orem , fubdit fàeerdos, nonne tu is es, cujus heri apud me peccata cum Iachry-mis, & vero pcenitudinis lènlu per confeffionem fk-cramentalem expiata fiint ? Heu me ! exclam at tri-1 fte fpećtrum : legitime confejfus eram £5"peccatis ve-niam dederat Deus. Sed miferum me l cum poft difceffum tuum per dit a illa domum redijffet,&officij caufa aalectum acceffijjet, egoinfelix recurrentibus prœteritis meis cum ilia criminibus in illicitam deleïïationem confenfiteoquè penè momento extinftus in œternas prœceps flamas rui ! I nunc &noxise confuetudinis vinculis conftriâus indormi, peçcator. Dißcile furgit, quem maU confuetudinis moles premi t. Et fi fur.gat , circumfert tarnen fafcias fèpulchrales , ut fàcillimè damno fuo irreparabili relabatur. Ufitata culpa ( verba fiint S. Gregorij) S. Greg, obligat urgentem , ut nequaquam fiirgere poffit ad reüu '* tudinem. Conatur 0 labitur , quia ubi Jponte diu perftitit, ibi & cum noluerit coade cadit. Nifi mile-randus hie homo inveteratae confuetudinis funi-bus & fafeijs conftrictus indormiviflet, fufcitatus per fèriam pœnitentiam ad extremum halituHL. vigilafîèt. Conatus eft fe erigere , fed quia fe erexit adhuc ligatus fafçijs , ilfico relapfus , ubi Ipente diuperftiterat, etiam cum mollet, eecidit* V11. Abijeiamus charillimi haec vincula, hos funes , lias fafeias & excitati femel à fomno le-thifèro, maximoperè caveamus,ne inpriftinum re-labamur rethargum.
Principes obfta : ferè medicina paratw.	Ovid de
Cum mala per longas wvolvere moras. remedy monet Poëta. Et Plerumquè qualis lita, mori
C 3	eft k '
eft ita. Confuetudo eft altera quaedam natura , quam tollere velle eft penè lavare jEthigpem.Nunquam tamen defperandum : fed Bona confuetudo excutere debet,quod mala inßruxit .Sapiens admonitio eft Mariât tini Dumienfis, cui conlbnat pia Melliflui Doctoris - AI or ib. inventio. Repererat ille Nobilem in Franciae fin i bus luxuriae adeô immerium, ut nullo paćto ab eo fe de-fiftere pofîè afleveraret. Corripuit primo hominem fanćtus Pater, fed illo confuetudinem inveteratam obtendente, & impolîlbile fibi videri ab ijs iör.dibus abftineré,aiïèverante: Qw^/o,inquitBernanius, [altem aliquoties cum Deo iuduciasfacito, ut minus adtriduum. Annuit ille, & abftinet. Triduo expleto rogat Ber-nardus : Nunc in Deiparœ honorem tantundem prœfla. Obtemperat ille ialutari confilio. Tum tertio Ber-nardus : Semel adbuc basinducias pofco in honorem San-Sorum omnium. Et ille rurfus promittit, promiflo fi-, dem fervat, donec iponte ad Bernardum accurrens diceret.ÄVo amplius diurnas cum Deo, fedperennes inire inducias Dićtum faćtum : expulfus fènfim & vitiofus habitus ^er a&us contrarios,& inveteratae confiaetu-dinis depofitae -"faiciae dormientis in fordibus peccatorum. Evigilavit mature à fomno qui in lethargum mortiferum inclinabat,	/
Y III. O fiidemhodie impetrare poflem ab a-iijs multis fopore vitiorum oppreiHs, qui per fre-quentatos ačtus ebrietatis habitum contraxerunt, qui ex affidua jurandi & blasphemandi confuetudine fingulis penè verbis juratnenta & blasphemias anne-ćtunt, qui alijs ejulmodi vitijs in naturam tradućlis laborant,& velùt quodam lethifero fomno oppreffi, etiam poftquam per pœnitentiam excitantur fafcias circumferunt mortales ; nae ego mihi hodieoperae
prçtium
pretium tuïillè viderer, ad Auditores meos verba fe-ciilè cum animarum ingenti emolumento, &: gaude-ret anima mea per excitationem animarumà fomno inveteratorum peceatorum,per depofîtionem falcia-rum fepulchralium pravse confuetudinis prœparari llnigenito Dei vias hoc facro tempore, quo ventu-rum orbis Redemptorem unanimiter exl|>ećtamus. Sed hoc divinsepotius mifèrationis effectus eft,quàm induftriae humanae , quia ut S. Gregorius aflerit : Alajus miraculum eft prœdicâtionis verbo peccatorem p^Jfy convert ere, quam mortuum fufeitare. Illud faltem nunc 3. Ct ' poftulo abAuditoribus meis^utmeminerintpofthgec ligamenta fenjuum , poft haec vincula, funes, reftes, catenas , falcias peccatorum fubfèqui alia vincula, de quibus Salvator ajebat : Ligàtis manibus §5 pe-âibm mittite eum in tenebras exterior es. Quod ponde-rans S. Augustinus, in haec verba erumpit : Pravi-tasfibi connexa ducitur in lonoum : nec cogitansprœci- p.^ugufi, dere quod male texuit, Jed addere & protenderey babet inPjalm. in fine unde illi ligentur manus&pedes , & inijeiatur 139 in tenebras exteriores. Reiolvamus per veram poe-nitentiam noftra vincula, & ligamenta, reijeiamus à nobis falcias fepulchrales, ut fiiij lucis ambulemus, nonutfilijNo6tis&Erebi : deleramus vitiolbs habitus, expergiicamur à lomno, tergamus oculos, au-diamus Dei excitantis voćem Lazare veni foras. Pec-cator prodi è fepulchro confuetudinis pravae,praepa-remus emundatione conlcientiarum Unigenito Dei vias, ut accommodo fenfu dici pollit de nobis Cœ-ci vident , furdi audiunt , mortui re-furgunt.
DISCUR-
mm®mm€m®m®mmmm®
DISCÜRSUS III.
Dominica III. Adventûs.
Le Ü iß er ni a Sacra.
THEMA.
Vox clamantis in deferto : dir^gite viam Domini. Joan.
SYNOPSIS.
I.	Romani inàïcebant in delub-	VII. Et ideo Tie tu oftendit de-ris Deorum teâisfternia ut	Jpeïantibus indulgentupor-Deosplacarent,nos peccato -	tum, fpe nimiâ périclitant^ ribusnoxiospuluillosfiibtra-	bus fecit diem mortis incer* here volumus , ut meliores	tum. Mediä via incederetu* fubflernamus.	tißmumeft , amaremiferi-
II.	Spes&deJperatiofuntpuMt	cor dem, metnereßßnm. impœnitentimi,ambopencu*	VllI.Qmre pro publiais fpei ni-lofu Indomiuntpalets qui	mi£<$ fafpMtionisfiibfter-
mmiumfperant.	namus nobis puluillos lufti-
III.	In judicium qutppe inciamU ti£ y ludicij ^ nosipfos
qui de mifericordia «Dei nu dijudicando efficiamur lufti,
miumpr£fumnt.	ficpuparabimusfedenfDeo.
IV.	Non exercet *Deusjudicium „,J S	.
ji«e mifericordia , nec banc	IX- VU vanus quidam juvern,
fine illo, utrumque in Deo	1m audiens ab 4"ta:fubter
decet agnofcere.	tefternetur tinea , fuppofuit
r. Quod eft Ofculari rigan	fibipuluillum ludicij per pee-
lachrymis cum Magdalena	nitentiam , Iuftitu per
utrumquepedem Cbnfti,	reconciliationem cum Deo.
VI. Vnde nullusfe debet femHM	Itafewre dormitur. arbitrari , nifi cm amplim feccarenonpoterit.
Vox
Leftiflernia Sacra. Vox clamantis in deferto : dirigite: viam Domini. Joan.. i„
I..
Etus Romanorum moserat, ficœle-. ^^MÊv/ÊÊ ftesmin3eJ térrorelve, auttetranun-tiarentur prodigia,fi novae in cœlo fa-cesaut	Aidera confpicerentur,
M^h^^^Êj- fi voces, infolitae auditse f uifîènt, ad pla- Alex. ab. ^Lm^m^»: candasDeorum iras, & mala averrun- f^'^'i" eanda feriasindicere autLeüifternia tribus confira-tis lećtis lovi , Vulcano, & Minervas, quod hi fulmi-	'
ntim jačtus. in poteftate habere- crederentur deeer-nere. Erant autem Leffiifternta feu pulvinarfa? appa-rataa Dijs lecticae in delubris, in quibus Numina pro majeftate juxta aras fublimia extabant., Tali De-orum cultu exiftimavit fuperftitioia antiquitas , fe mala urbi imminentia. evitare pofle, & iratos Deos conciliare : Obferuatumqut eft ( inquit Alexander ab Alexandro ) ut quoties obfecrationes fupplicationesque autLe&ißemia indicerentur, ajurgijs S litibus tempera-rent,.<vindijque uinculademerent.. Toto hoc iacriAd-ventus tempore nuntiat nobis S. Mater Ecclefia cœ- ' leftes minas , figna in föle, ftellas decœlocaden-tes, voces infblitas • invitât fideles ad placandam iram veri Numinisy ad tollenda peccatorum vincu-la • & hodie rurliim auditur f^ox clamantis in deferto. Agite ergô Auditores mei, adornemus Leüißernia^ non: ilia quidem, quae Romanis ufitata fuerunt, fed meliora, quae Chriftianos decent.. Peccatores fom-no fèpultos praecedentibus duabus Dominicis exçi-tare conati fumus : adhuc dormiunt & dormitant multij adhuc mollibus pulviilis incubant. Excusait)	mus,
mus illörum puluinaria, & meliores dormientibus' fubfternamus pulvillos. Haec lint hodie noftra Le--ïïifternia facra. Vos interim Auditores mihi di&u-ro dirigite viam fedulä attentione. jwaerob. II. Auguftus Imperator referente Macro-Saturn. bio, audiens fub hafta venundari Equitis Romani, hb,2. C.4. ^ ggre aiieno gravatus fine cura vixerat, nuper defUnćti bona , petijt fibi emi ejus culcitram-.Mi-rantibus Domeftiçis ait : Habenda eft ad fomnum cul-citra, in qua itte cum tantum deberet dormire potuit. Pro-fećto indurati peccatores debent habere hiirabilem. culcitram, inqua dormire poffiint cum fin t tanti debitoresDei! Non peto ego tali cuicitrse3 talib'pul-vinaribus indormire : nec vobis ejufmodi LeÜifkr-nia opto. Adverto enim quàm noxijs & periculofis pulvillis peccatores impaenitentes,& fineDei timore in fcelera proruentçs indormiût,ut potiùs optan-dum lit Ulis ejufmodi pulvillos omni eonatu fubtra-here,quàm patiut in ijs geternse mortis lethargo oc-cupentur. De AchaeoCallicpne memorat Euftathi-Euflath. us, quod dormiturus çonlùeverit fictile vas pul-oTir" vinaris loco liipponere capiti. sVerum quia duritiè y illius oftèndebatur , idem vas paleis conquifitis implebat, utmollius eubaret, immaginariämol-Jitudine fe çonfolans. Idem agunt quotidie peccatores inveterati, fubfternunt libi geminos pulvillos fi&iles tk tefteos , ut mollius cubent, alteram ex confideratione peccatorum lucrum &: in-ferni, quem fçiuntfe eile promeritos3durum valde & tarnen fićtilem quia Dura fiait infernus œmûlatio. Vtverôhuic duritiei remedium adhibeant, paleis inanis fpei pulvillum expient, quo liiffiilti lùaviùs fe poflè indormire exiftimant, Spes igitur & defpe-
ratio
ratio eft geminus peccatorum pulviilus,qui cum durum infèrnum metuunt, & de falute delperant, ima-ginariam quandam, & inanemfpem & fecuritatem concipiunt, quam ab immenfà mifèricordiâ DEI mutuantur. Futurum nempè credunt, ut in fine vitae pœniteant, & poft innumera peccata nihilo-minus mifericordiam confequäntur. Sed mentita eft iniquitas fibi. Indormitpaieae qui nimium fperat. De his pronuntiat Job : Domus eorum Jecurœ funt , lob.211 non eß vir ga D EJ fuper Mos. Sed paulô poft fubjun-git : Erunt ßcut pale<e ante faciem vent i. Fruftrabun-turfpe liiä, cum minime cogitaverint, & fero fe deceptos videbunt.
III. Horum periculum attentitüs confiderans Auguftinus ajebat: Ex utroque homines periclitanturi Xraaf?i', &jperando& defperando. Sperando quis decipitur qui inEvang* dicit : bonus eft DEUS, mifericors eft DEUS: faciam quod mihi placet, quod lube t : laxem babenas cupiditatibus meis,impleam deftderia animœ meœ. Quare boc ? quia mifericors eft D EU S,manfuetus eft D EU S. Spe ifti périclitant ur. fere. Aletuendum eft, ne te öccidat fpes,&T cum multum fperas de mifericordiâ, incidas in judicium. Quafi diceret : Peccator femper ad extrema tendit, nefei-us tenere medium viitutis iter. Nam vel confiderat juftitiam DEIfolam, &confciusfibi malè tranfa&ae vitae in defperationem prolabitur : vel confiderat mifericordiam DEI fblami& velut de ea fecurus mala perpetrat, innixus nimiae fpei peccata peccatis accumulat, quafi DEUS non foret juftus. Sed me-tuendum eft, ne teoccidat baefpes* Pellimê argumen-taris. Deus eft mifericors, ergo pcccabo. Deus eft bonus,ergô ego malus ero:Deus me arnat, ergo odio ilium habebo.Subfternis tibi quidem pulvillum longe pretiofiorem, quàm fuerit Regum Perüarum
Dî	de
de quo Athenasus : ad caput iecti regij repofita erant quinquaginta millia talentorum auri ,quasvocaban-tmPulvmusRegiuS'longè liquidem pretiofior eft mifericordia Dei,quàm cmneaurum-fed abutentibus eâ eft pulvillus plenus paleis, eft pulvillus dormitu-Stbellic. ri in seternitatem, eft pulvillus, quo Perfeus fra-neod.'f /o- trem Demetrium fufFocavit ; eft pulvillus, quo Fri-1fig in dericus II. Imperator â Manfrede ipurio necatus Matth- _ eft;eft pulvillus,qui IoanniPappae XI. iti os ingeftus ufigel>V& eum extinxit; eft pulvillus,quo Carolus Parvus Ro-Platin. beiti ficilise Regis lilius Ioannam fratris fui Andreas Volateran. uxorem interclufo fpiritu è medio fuftulit. Et cum multum fperas de mifericordia, incides in judicium. Audi fuper hoc Bernardi categoricam fententiam Quific f Ber" in de mijericordiâ ejus fibi blandiunturyut a peccatisjuis non Cant. emendentur, erunt malediffii.
IV. Pfaltes Regius cantaturus DEO laudes ac-Pfalrfyo. ceptabiles , proponit fibi cantare utrumquè juftiti-am & bonitatem D EI : Alijericordiam & judicium cantabo tibi. Cur nonfblam mifericordiam, à qua nihil timendum erat, fed exfpectandum omne bo-num ? cur judicium à quo fibi metuere debuifîèt peccatisobnoxius? utrumquè dicit fe cantaturum, Pfal.24. quiafcilicet : Univerfie viœ Domini mifericordia & veri t asi d eft verum judicium, ut exponit Lyranus, Éxodic'.' premens Ćafliodorus inquit, Poteßas Domini 34Cajßod. Jemper autmiferetur, aut judicat. Sedneque mifericordia inPjal, ipfius fine judicio ; nec judicium fine mij'ericovdiareperi-tur. Cltraque enim fe mutuafocietate conjuhgunt. Quid fperesmifèrande homo, fi bonitatem ejus compensas malitiâ, indulgentiam obftinatione, patientiarh. injurijs, nififeverum judicium? Eftmifericors, & mifèricordiarum ejus non eft numerus • fed eft fi-mul juftus, & retribuit cuiquê bona vel mala pro
meri-
meritis. Afpice pendentem in Cruce niedium inter duos latrones : uterque latro eft, fed unus miferieordiam confeqitur -, alter juftitiam : quia Univerfœ <vi£ D O All NI m'tfericordia & Veritas. Pfal. 24. Netibiexemplumfalvati nimium blandiatur, ne te nimium ruina damnati perterreat. Latro per i t , la- Bachiar. trofalvatur : uterque latro : non uterqueiuftificatus, non fffi di uterque damnatus. Eftmedius JESUS Crucifixus : ' juftitiafua unum pertmit : mifèricordiâ alterum glorifie at, inquit Bachiarius. Utrumque igitur ex aequo am-plecfcar : Alifer'icordiam & judicium cantabo tibi Domine. Deflebo peccata, ut miferieordiam confequar, emendabo vitam, ne in judicium incidam : amabo mifericordem, timebo juftum. Ab fit, ut redundan-tia clementiœ cœleftis libidinem faciat bumanœ temeritatis: nemo idcirco deterior fit, quia Deus melior eft, inquit 'Tertutl. it Tertullianus. _	\	pœmu.7.
V. De peccatrice Magdalena refert facer Hi* ïfcoriçus, quod lachrymis cœpit rigare pedes ejus, & ojctt-labatur pedes ejus, non dicit ofeulabatur pedem u-num fed ambos pedes. Sulfècerat in conteftatio-nem amoris &pœnitentis cordis unum pedem rigare lachrymis, unum bafiare, at ilia rigabat, ofculabatur pedes. Cur ita obfecro ? Audi mellifluum Dolorem : Alterum fine altero ofculari non expedit. Obfervo hodie in magnatibus , quod die Coeriae Domini cum ' fe ad humilem pedum lotionem demittunt, unum tantum lingulis pauperibus pedem lavent, quia opera fua menfurant non quanto , fed ex quanto. At Magdalena : Alterum fine altero ofculari non expedit, Adde caufam Bernarde : Nam &joliu$ judicij recorda-tio in barathrum defperationis inducit, &mifericordi<£ fal- Adventu lax ajfentatio peffimamgenerat fecuritatem. Ergo Mag- Dom. dalena ambos pedes abluit, ambos deofculatur, quia
D 3	dum
dum Amat Patrem dementem, Judicem iratum for-midat : nec lola libi blanditur mifericordiâ, nec folä retrahitur à malo juftitia. Id agat quisquis per lon-gam inpœnitentiam in lethargum animse prolapfus, fiiavem puluillum mifericordiae divinse fibi fubfter-S, Bern. nit. Utrumque ( monet iterum Bernardus ) utrum-ferm de que inungat pedem anima pœnitentis ajfe&us, nunc mi-B-Magda. fericordiam ampleftens, nunc judicium deofcuians, contri-buiati Spiritus ojferat bohcauftum: Obverfentur ob oculos non tantum Dei mifericordiae., fed & judicia, quiafic ell erga pœriitentes mifericors, ut etiam lit jullus in prœfumptuofè peccantes & impœnitentes..
VI, PoftulabataliquandoGregorianobilis matrona à fancto Pontifice Gregorio, ut à Deo peteret per revelationem cognofcere fuorum peccatoram remiffionem, quo fècurior de divina gratia quietem conicientiœ adipilceretur. Cui lančtus reipondit : Rem difficilem, etiam & inutilem poftulafti: difficilem qui-lib» 6êE- dem,quiaindignusfum cuirevelatio fieri debeat : inutilem piß. 186. <veroquia fecura de peccatis tuis fieri non debes, ni ft cum jam in die vita tm ultimo p längere eadem peccata minime walebis. Etaddu&o Pauli exemplo, qui raptus ad tertium coelum, ièmper tarnen metuebat,ne repro-bus efficeretur , nihil fibi confcius , non tamen per hocjuftificatus. Et fübjungi't : P erpende dulciffima filia, quia mater negligentia folet ejje fecuritas: habere ergo in bac uit a non debesjeciiritatem, per quam negligens reddaris : Scriptum eft enim : Beatus Dir qui femper eft c pavidus. _Hœc fapientifiimè Gregorius, infinuans lib. 33' quod alibi etiam docuerat. Nemo ita confidat de mife-moral. c, ricordiâ, ut adbibere vulneribus fuis diona pœnitentiœ ne » 25* ^gat medicinam: fed quem prœjumit'fibi pie par cere, femper etiam cogitet & dißntie judicare« Si ergo nullius
culpse
ellipse te reum agnofcis, nihil quod morde at confci-entiam, invenis : noliobidprsefiimere aut temeti-pfum certum efle de gratia Dei fufpicari : noli tibi fe-curitatem promittere,quae maximis fan&is ante vitae finem concefla non eft. Mifericordiam Dei ample-£tere, exora, fpera quoad vivis, fed earn tarnen tibi non pollicearis nifi cum amplius peccare non poteris.
VII. Quid ni jgitur quoad vivimus,cum metu & tremore falutem noftram operamur? Et fi quidem mifericordiae Dei innitimur , cur non illico ad earn properamus ? curin feros annos,in ultimum vitae ar-ticulum pœnitentiam difFerimus ? O fallacem ni-mium fecuritatem ! Propter illos, inquit Auguftinus, s- dug.cit. qui defperatione periclitantur propofuit Dem indulgentu ^ TraS' partum : propter ittos qui fpe periclitantur. Č53 dilationibm iiluduntur, fecit diem mortis imertum. Nos econtra vo-lumus pateredilationibus & procraftinationibus no-ftris mdulgentiae portum, &dum peccata peccatis fuperftruimus , iperamus mifericordiam, quam dein eremur. Incerti fiimus de mortis horâ, & de die in diem pœnitere difFerimus, quafi fecuri de gratia Dei, quae tamen non datur dormientibus , fed vigi-lantibus. Illos verô ego vigilantes pronuntio non tamen fècuros , qui fic mediamingrediuntur fèmitam inter fpem & metum, ut & pœnitendo fperent divi-nam m ifèricordiam,&per fragilitatem peccando me-tuant divinam juftitiam. Hoc medio tutiffimm ibis.Mo-nebat populum Ifraëiiticum Moyfes : Cuftodite igitur Deuf> & faci te qu£ pr£cepitDominmDem vobis: non declinabi-tis ne que ad dextram?neque adfiniftram:fedper viam quam pr£cepit Dominus D em vefter,ambulabitis, ut vivatis & bene fit vobis. Monebat etiam ut audirent facerdotes D(. docentes juxta legem Dei : Sequerisq; Jententiam eorum e" ' *7'
nec
nec declinabis ad dexteram, neque ad finiftram. Monebat etiam Jofue grandaevus setate eosdem Ifraëlitas : confort amini & eftote foliciti, ut cuftodiatis cunfta , quœ fcriptafunt in volumine legis Alojfi i §5 non decline tis ab eis neque ad dexter am neque adfini fir am. Sic ad Auditores meos ego repeto : confort amini, cum Dei mifericordiam confideratis ; & eftote foliciti, cum ejusdem juftitiam perpenditis, & non declinate nequè ad dex- ^ tram indulgentiœ fblam . neque ad finiftram irae &; judicijfolam, U t vivat is & bene fit vobis.
VIII.. Vos verô peceatores inveterati,& lethar-go impœniténtes confbpiti nunc adefte : pro duobus puluillis fpei nimiae & defperationis., alios duos pul-uillos vobis fubfterno , in quibus longe fuaviùs, & fecuriùs indormiatis., Hos juftitiam & judicium lpfàltes nominat. Juftitia & judicium prœparatiofedis tiiœ. inquit lile,. Exfpeftamus adventumRedemp-toris, apparamus ei domicilium , praeparam.es federn, quam non exigit aliam nifi Iuftitiam & judicium, fed haec diverfo à priore fenfii intelligite.Nam juftitia. non tantùm ilia eft,qua Deus fcelera.vindicat, fed e-tiam qua nos jufti efficimur : Judicium non tantum illud eft, quod Deus exercet in bonos & malos feren-do fententiam , fed etiam quo nosmetipfös dijudica- , mus, ut rjon judicemur à Domino., Praeparatio igi-tur fedis venturiRedemptoris eft Juftitia,quae juftifi-catimpium, & judicium quo peccator. dijudicatfe-ipfum. Hisvultille fïbi praeparari fedem in anima S. Bern fideli, ut Bernardus difïèrit; : Beat a anima qua Jedes efl fir. 3. de - fapientiœ ! Quœnam eft ilia anima utique jufti. Alerito ((v°- plane, quia juftitia &judicium prœparatiofedis bœc eft. Ecce quœnamilli Jerica, quœ tapetia, quœ PUL y l~
V	nMIAl
jV ARIA op or teat pr£parari. Sed prsecedfat jufti-tiam ieverum in nosipfos judicium,difbutiamus con- -fcientias, accedamus tribunal facerdotale.ibi fenten-tiam in nos latam humiliter audiamus, & de juftitiâ, quae nos Deo con jungat, non dubitemus.
IX. Tales Fulvillos paravitfedi venturiludi-cis ille juvenis, de quo Hieronymus Flatus. Erat in-quit vaniilimus juvenis, qui perpetuum vivebat Ho- de borio die, parùm aut nihil de craftinofblicitus, mundi eu- M- reli3-pediarum fećtator, peccatis immerfus & impoeni- p °"[trp™. tentise fomno pridem fbpitus. Hune amicitiae eau- dag.c, 8-jf. fa inviiens Afceta, & fortè lećtum, in quo fblebat re- 6* cum bere mollibus pulvillis, & fericeis ftragulis ador-natum intuitus , pauca hsec ad Juvenem Prophetae verba effàtus eft: A Hum leüum nobis fternit Ifaias. Sub- Ißt. 14* ter te fiernetur tinea, &operimentum tuum erunt vermes. Satis hoc dixiflè fuit ingeniofb, ut reflexis in confci-entiam oculis adverteret fè dudum nimiâ fècuritate indulgentise divinae confifum^indormijfle pulviUo prae-fumptuofae fpei, quarè à fomno flagitiofie vitae exper-rećtus, illico fècum deliberare cœpit de chriftiana Philofophia.quae eft fècundùm Platonem meditatio mortis , incertae, periculofae, diftinguentis inter ju-ftos & peccatores ; nec multô poft obfecutus vocanti Deo, cœtuiReligiofb adferibi voluerit,ut eflet in ejus anima fußitia & judicium pr£paratio fedis divinae. Hos pulvilios Auditores mei, abjećtis illis veteribus nobis fubfternamus, haec celebremus Leffißernia. Cogite-mus, quod licfhandoJubter nos fternetur tinea ,-éJvermes erunt operimentum noftrum,quod periculofè aormi-at, qui nimium fperat, quod proximus fît adr»inam qui defperat, quod Iuftitia & Indicium fit praepara-tio fedis divinae ; quarèfobriè & juße, &piè vivamus ad Titum,
E	in 2*
in boe Ja culo exfpeüantes beat am fpemadventum gloria Jlagni Dei.
DIS CIIR SIIS IV.
Dominica IV*. A dy en tus
Lethargi Curatio.
THEMA.
PraedicansBaptifmum pœnifcentice in remifïionem peccatorum. Joan. i\ SYNOPSIS.
I.	Ad toUendnm av'mabu$fide-	dixit, & per 40 diesfenfim liumpeccati lethargum mul-	plmt, cum pojjèt momenta ta font adhibita remédia,aux	mo totnm mundum fepelire, videnturnonprofecijfe.Ten-	femper exjpeüans pœniten-tanda exempto Angnfti lenia	tiam.
medicamenta, qm adbibei	iV. sit etiam. tarde pmivit
cœkftis JMedicw odia noftra	Tbaraonem, tardé Amaleci-
fanans amoribus.	tas , tardé Ierofolymam :
II.	S oie t ille minari gladiosja-	quin nos ipfos qnotidiepec-
f'ttas ,fulmina ,fed cohibet	cantes per multos anno s ex-
us exjpeftans pcenitentiam,	fpettat diferendo pœnam.
quia promis eft ad mifericor-	V. Econtra velox eft ad grattant,
diam, velox ad gratiam,	quam merctur David mo
tardus ad pœnam , anodin	verboPeccani^quafiliuspro-
puniendo Adatno vel maxi-	digus pwtemtnr,(jmm litro
mèoftendit,	in Crnce*lllko obtinet cum
III.	Dandè in pmiendo genere	petit, & majorem quam pe-hwnano per diluvium, quoi	tat, & plures alij, cum nitl-totis centum annis diftnlit,	lonon momentoillam nobis &infuper anteimamimmit-	tribnat. <* teret/eptem diebus priùs pu-	VI. Qupdß in -tanU boni t am
con-
confideratione adhuc hire-	nuit, ob quod Cmclfixus an-	v_
mus in peccatk, & lethargo	resfuas obtnravit orantibui
opprimimur, non eft reme-	pro peccatore obftinato. O-
dium, fed metuenium ne de- .	remus & nos Çg imploretiius
feramur, utilnvenh Tole-	mifericordiam propeccatori.
tanus,quifiep'emonitvsin ul-	bus lethargo laborantibus. timo morbo, ut pceniteretje-
PrsedicansBaptifmum pcenitentiae in remiifionem peccatorum. Joan.
s S " • fes ■ •
^^g^^^Ontemplatus humanam locordiam in procuranda falute animae falvianvs W^^^^^M Malfilienfis exclamat : T ant a eft bomi- Salvia.liK I	nam cœcitas, ut cum nullus perire velit , 3-de ver.
nullus tarnen id agat ne pereat. Totum fU ' i^Spv^^M incuria & fegnities, totum negligentia & Jomnolentia poftident. Hanc lupinam negli gentiam, & profundam lomnolentiam , quae in lethargum dege-nerare iblet, hoc lacro adventus tempore conatilu-mus à fidelibus tollere, eosquè à peccatorum lomno excitare. Sed nondum fatis laboris impenlum eft, adhuc videntur nonnulli veterno inlepulti, quibus nec Evangelica verba,née Patrum diéta,nec intenta-tae de cœlo minas, nec pereuntium mfelices cafus , neclalutispericuIalbmnUm exculïerunt, ut lethargo quodam incui'abili videantur laborare. Quid hic confilij ? quomodo tantae negligentiae & lomnolen-tiae medendum ? AuguftoCaelàrl L. Cinna Pompeij nepos lècundo rebeflaverat, & ftruebat infidias. In-doluit Caefar lortem ]uvenis,& cum intra cubiculum fuum Iaxatur ingemitus, audiens uxor Lîvia, accur-rit, eumquê fie afiatur : Fac Augufte, quod medici paient, qui ubi ußtata remedy non proficiunt , tentant contraria.
E 2	Severi-
Seventate nihil adbuc profeciftijignojce. Idem confilium mihi hodie amplećti placuit. Mediçum agam, ufc peccatorum & impoenitentium lethargum fanem : abftinebo à feveris Dei minis & poems, lenem & fua-vem exhibebo Ibrbitiunculam , &oftendam ipfum Deum nobifcum agere ut fapientiilimum Medicum, qui dum feveritate nihil proficit, ignofcit : odiano-ftra fanat amoribus ; pron ior eft ad ignofeendum quam puniendum, velocior ad indulgentiam quam vindićtam.
IL lifquè adeo Deus clementer nobifcum agit, ut cum peccamus femel, iterùm, tertio, & centies * modo velimus,ignofcatièmel, iterùm, tertio, centies • & licet fubindè minis & terroribus nos à pec-cando revpçet, ad vindićlam tarnen fe quam tardiili-Pfal, 7. nie acçingit. Minatur apud Pfaltem Regium : Nifi converfifueritu-,gkdiumfuum vibravit, arcum faum te-tendit, &paravit illum. Putes jam jam volât liras fa» gittas, jam jam feriendos peccatores : ille tamen magna longanimitate exïpeftat, ut idem Vates Regius admirabundus , illum velati nimis patientera incre-Pfai, j9, pet, Ufquequo peccatores Domine ufquequo peccatores gloriabuntur ? Nimiùm eft quod toléras : detrahis 0-mnipotentise tuse,quod indulges temeritati humana?! gloriantur mortalesin rebus peffimis, & quia non Pfal.143. fulminas, infblelcunt '. 'Tange montes & fumigabunt. -Fulgura corufcationem &diffipabis eos ; emittefagiitm tuas, &çonturbabis eos. Verùm tanta eft Dei dementia, ut omnem |ènlùm humanuni fïiperet, Offen fus homo illico vjndičtam fpirat ; ofrenfusDeus illico a-morem fpirat, velox ad mifericordiam,tardes ad pœ-nam,quod in ipfo primorum parentum cafe licet ob-fervare.Transgrelfi erant protoparentes divinam legem.
gem. Et Dominus deambulat in Paradifo. Au-diverunt illi fonitum deambulantis & timuerunt : Pocavitque Dominus Deus Adam & dixit ei ubi es ? Auditis deindè reis tandem fêntentiam tulit. Quid obfecro necefle fuit venire in Paradifum^deambulare quafi aurae captandas gratia , praemittere fonitum, ut adventantem aüdirent : quid, veluti ne-feiret ubi eiîènt, Jvocare Adamum , examinare ipfum & mulierem ? Nunquid ambulat Deus more hominum ? nunquid poteft ab ocülis ejus fe homo abfcondere , ut quaeri ab eo debeat & vocari? Omnia hsec immenfam DEIclementiam&tardita-tem in pœnis infligendis oftendunt. Bonus D EUS S.Cbrtfoft.
fin fyj fr îtt '
inquit Chryfoftomus, mifertus eß hominis cum uxore cen, 4 fua circumventi Diaboli infidiys. Nam veluti medicus ad invalidnin fe? œgrotantem, jacentemque, ac indigen-tem cura fer" medici manu, protinus ilium accedit. Et poft nonnulla cum de aecufatriee confcientia,quœ-ftione & examine- Adae retuliflèt, miratur patien-tiam D EI & longanimitatem, quod non illico pro-ut comminatus fuerat praevaricatorem puniverit. fide inquit excellentem miferieordiam fer patientiam DOA1INJ. Nam cumpoteratne rejponfo quidem ai-gnari eum qui peccaverat, fed fiatim pœnam infligere9 quam prius fiatuerat pr<evaricaturo : longanimis tarnen eft, éjfujfert, & interrogate fei refponfum aeeipit: & Herum interrogate quafi ad defenfionem eum provocans, ut arrepta occafione, etiam poft tantam prœvaricationem, fuam erga ilium miferieordiam declaret. Comminatus fuerat Adamo DEUS : In quocunquè die comederis ex eo morte morieris : & tamen vixit Adampoftmodum annis nongentis triginta, quia DEUS comminatam pqenam attemperavit, & diftulit, üt vel fie oftende-
E 3	ret
ret quam invitüs fè accingat ad infligendas pœnas, quam tardus lit ad vindićtam cum celerrimè advo-let ad exercendam mifèricordiam. Id exprefliùs G al fr id,in notavit Galfridus inallegorijs Tilmanni componens Meg.Til- cum Udarni punitione, vilitationem iponße per gratiam, ubi ait ad ilia Canticorum •: Ecce ifle uemt fattens inmontibm &c. Nunc verb deambulare dicitur, quarens latentem inter frutices peccatorem : retardaba-tur , & lentis paßbus incedebat : utpote qui veniebat triftem mortalibus inferrefententiam. Adfponfam verô veniens feßinat, & la tis admodum falti bus advolat, a ter-Perer.in reparations ajferens medicinam. Quo & ilia meri-Cenes. tô adjunxeris : f^ociferatur Adam ubi es ? Non funt verba igriorantisjed invitantis , funt Patris quarentis filium perditum , funt medici quœrentis œgrotum. Verç medici, qui ut parcat œgroto, omnia tentât -priu£ quam ad fèctionem membri perveniat, lenia ad-hibet, quominùs laedat, & morbum exulceret.
III. NarratfàcerHiftor icus3quodtemporibus Noë tanta fiierit malitia hominum fuper terram, ut decreverit D E U S delere univerfum genus hu-Ctn,6. manum. Omnis caro corruperat viamfuam. Etta-ïïus dolore cordis intrinfecus : Delebo, inquit, bominem quem creavi a facie terra. Incrpit Judicium à miiè-ricordia taäus dolore cordis, velox ad clementiam,tardus ad pœnam. Conceditpœnitentiaetempus, ex-fpe&at, monet, diffèrt vindićtam. Non caret my-Ceit. fterio, quod cum DEUS diluvium decerneret, Noë dicatur fuiffè annorum quingentorum, & cum la-xaret cœîi cataraćtas fuiffè annorum fexcentorum, ut conftaret nobis quanto tempore Diftulerit pœnam fceleftis, & quam trade puniat cumdelinqui-Cen.7. mus' Eratque fexcentorum annorum quando diluvij
aqua
aquœ inundavemnt. Toti centum anni inter min as & pœnam interponuntur : adduntur infùper alijièp-tem dies, ceu Critici, quibus exipe&abat Benigniflï-mus Medicus in gegrotis mutationem. Et cum ipe fuâ fruftraretur, nihilominùs tarde impij mundi de-merlionem aggreditur. Et fa'da eftpluviafiiper ter-ram quadraginta diebm, & quadraginta noSibus. Non illico inundatur mundus, ut vel hune vilo multo-ruminteritu, cœteri tempus habeant pœnitendi. Quse omnia perpendens Chryfoftomus : Fide, inquit, mifericordiam Domini, quomodo quafi bonus ali- S.Cbrifop qitis medicus, varijs vi j s morbum eorum curare tentât. Q^'tl/'m Nam quoniam incurabilia erant eorum vulnera, tam pro-lixum eis tempus prœfcripfit, volens etiam fi in tanto tempore agnofeerent, Č5" refipijcerent, revocare indignationsfuâ fententiam, Et paucis interiećtis eanaem thelim profequitur : Prius tantum temporis adpœni-tentiam dédit. Dein ubi vidit eos quafi infenfatos ita Je gerere, nibilque proficere temporis longitudine, jam cum in foribus ipfis effet ut dicitur, diluvium; iterumprœnun-tiat, non ante tres Dies ficutde Ninivitis dicitur, fed antefeptem. Et fidenter dixerim exceüentiam mifericordia Domini noftri feiens : fi vel in feptemdiebus juftam pœnitentiam agere voluiffent, effugißent utiquè Diluvij periculum. O dementem & miiericordem DEUM ! ô patientem medicumî In condendo orbe fèx tan-tùm abfùmpfit dies, in deftruendo quadraginta die-bus & quadragintanoftibus laborat, moras ex moriš nečtens ! difFert pœnas ut gratias acceleret, quia non vult mortem peccatoris, fèd magis ut conver-tatur& vivat. Potuiffet omnia uno momento perdere	i
düuvio,fed pro fuâ mifericordia tantâ durum produüione
eft
eß uf us, inquit idem Chryfoftomus. Tardus "efl DE-
.VS ad poenam, velox ad gratiam.
IV.	Hujus veritatis pene innumera funt in v facris litteris teftimonia. Quanta enim patientiâ &
longanimité ufiis eft D E U S, cum induratum cor Pharaonis per ligna & prodigia multa conaretur e-mollire : diftulit poenam, ut exfpefitaret pœnitenti-am, & dimitteret psenam. Amalecitas ob nega-tum tranlitum Filijs Ifraël delere ftatuerat, & non delevit , fed veiut longanimis creditor mandavit Ex odi i j,	\ fCribe ob memoriam in libro : debelo memoriam
n Amalec jub cœlo. Diu cogitât creditorem agere qui ob memoriam débita in libro fcribit. Qjjpties mini inatus eft Ilraëlitis: Zmenit finis fuper populum mewm Jfrael , imminentes pœnas illis ob oculos pofiiit> & tamen plurimis annis diftulit. Iple Chriftus Hie-rofolimse interitum prsedixit : ~ytmient Dies fuper te &c: qui non nifi quadraginta annis poft ejus obi-tum contigit. Tardus nempè eft ad pœnam DEUS. S.Bmr de	nos ipß &teri cogimur. Unde Bernardus:
trip, miß? -Magna omnino mifericordia exfpeïïatioDei eft, nam pec-cantem Angelum non exfpeftavit, Jed prœcipitavit &c. Nunc jam exjpeffat,dißmulat, fuftinet^ decern annis vi-gintiy uj'que ad fenefîum, &fenium. Atque utinam vel in fenio peccatores obdurati -bonitatem & clemen-tiam ejus agnofcerent! utinam tandem poft multos annos èmilèrabiîi fuo lethargo excitarenturî
V.	Aggredior nunc alteram fermenis partem, &divin3e gratiseceleritatem oltendo. Peccavit Davit : mittitur adeum Nathan Propheta, denuntiat
^ Re is Pœnam promeritam. llnicum verbum dicit David ' Peccavi, reponit Nathan : Dominus quoque tran-ftulit peccatm tuum non marier is. In quem locum Ba-
filius
filius Seleucienfis : Debi tum fuperauit gratia : pcenam Bafil.fele-remi fit dementia. O magnam repentinamque bonitatem ! ve,orat- *7 concurrit cum culpœ confejfione pœna abfolutio. Abierat filius prodigus in regiones longinquas deferto patre, ubifiliquis porcorum pafcebatur. Redux ad patrem, cbmadbuc longe effet, vidit eum pater ipfius, &miferi- Luc.i?. cordiâ motus eft, É5" accurrens cecidit fuper collum ejus. Quid opus tantâ celeritate ? Infuper ad famulos ver-fus Pater Cito , inquit, Proferte ftolam primam. Yix pœnituit jam receptus in gratiam , jam omnia priftina Cito récupérât qui diu in cœno volupta-tum eft volutatus. Nempê Tardam mifèricordiam pa- S. Petr. ter nejcit, ut loquitur Chryfologus. Latro inCruce Cbryfo. vix petierataChriftojUt fui meminiflet in regno fiio, r illico audijt: Hodie mecum eris in Parodijo. Tam prom-pta ergo eftpeccatoribus Dei gratia ? Ambrofius in hunc locum: Tam cito Latroni venia relaxatur. Citô S.AmbYoU ignojcit Dominus, & ubevior eft gratia quam precatio. £f/*c. ' Non adducam hicMatthaeum duobus verbis ad feque-lam Chrifti impulfum,Zachaeum converfiim,Petrum flentem, Magdalenam Chrifti pedibus advolutam. Illud folùm inclamo ad oppreflos lethargo peccatorum : Qui babet aure s audiendi audi at. Monitum Hu-gonis : Sicut nullum eft momentum, quo bomo non utatut, Hugp de^ velfruatur Dei bonitate, & mfericordid : fic nullum de- /j^; ^an bet ejje momentum,quo eum pr£fentem non babeat in memo-rid. Sic facile expergifcetur à noxio inveteratse peccandi confuetudinis lethargo, & erunt prava indi-re8a, & afpera in vias planas. Ideô enim hoc facro adventus tempore praedicatur baptijmus pœnitentiœ in re-miffionem peccatorum. Ut qui meruerunt iram Dei, ejusvindicemmanum praeveniant, & gratiam ejus mereantur: & dequibus haćtenus di&umeft: Omnis
F	coro
carocorruperat viam fuam, de ijs yerificetùr deinceps: videbit omnis caro falutare Dei.
V I. Hssretis adhuc peccatores ? nondum vul-tjs excutere veternum ? nondum vultis audire voćem clamantis in deferto ? nondum cogitatis peçcandi conluetudinem dim itt ere ? Ah! metuendum ne dicat ferem /r, cqp]ef^s Medicus ; Curavimus Babylonem, & non eft fanata : derelinquamus earn, Lethargo medicinam ad-fribuimiis amaram & dulcem,«o« eft fanata : judicium Reebêin praenuntiavimus, miferieordiam obtulimus, non eft Reg.&mo- ßnata : derelinquamus earn. Quod açcidit juve-tiv.pmd. ni illi Toletano, de quo Georgius Reeb. Fuit inquit Chnß.c.ii, boleti juvenis ab ineunte aetate corruptis moribus , quicumcœpiflèt ?egrotare abaçcedenteConfefiàrio -de pœnitentia monitus, negavit tune efle neceffita-fem confeflîonis. Idem Medicus ,idem Sodales & a-mici eum invifèntes , fed fruftra liiadebant. De-mum Mediçus depreheniis lignis adrepentis mortis fèriô urgere, hortari ad pœnitentiam,praedicere poft paucas horulas mortem : at fruftra. Indormiebat ille lùo lethargo mortifero. Tandem profternit fe con-Pfsl, 129, feflàrius ante cruci fixum, & orat. De profundis fia-mavi ad te Domine : cumquè pervenit ad ilia verba : 1 Fiant aures tuœ intendentes in woeem deprecationis meœ : mirum dičlu ! refigit Crucifixus brachia de cruee3 & manibus aures fuas obturât cum ingenti horrors adftantium. Et illipô audita eft vox : Quiavocavi te fer remiifti, ego quoque in interitu fuo ridebo. Fulmen hoc fuit j quod ab initio morbi vi bratum conti nuit Deus in manufuâ, exlpeclans pœnitentiam , dans tempus ut fugeret à facie irae ejus : led quia noluit ex-.citari à lethargo, exanimatus hoc fulmine, hac voce infelicem .animam efflavit. Sunt funt adhuc inter
nos
Lrthâroi Citraiio.	v' 4?
- .
nos aliqui.funt, qui laborant graviffîmo lethargo im-pœnitentiœ , qui his quatuor Dôminieis Adventus non funt curati, qui adhuc procraftinant pœniten-tiam, nec volant relpicere ac le vare capita fua ad im-pendentem gladium irae divin» : funt qui fafcias fè-pulchrales etiam excitati circumferunt, & relabun-tur in priftina peccatafua : fimt,qüi indormiunt pul-vinaribus, nimisefpei & defperationis, nec excutiunt fomnum ad vocem clamantis in defèréo:faltem nunc aperiant oculos : pro his Auditores mei venite proci-damus ante D eum, fleet am u s genua ad Medicum ani-marum noftrarum CrucifîxumlE SU M, & clame-mus : De profundis clamavi ad te D omine,Domine ex audi vocem meam. Expelle a cordibus peccatorum omnem noxium lethargum , excita corda noftra ad praeparandas unigeniti tui vias : five ut hodie in Mi£ fa oram us. Excita quœfumus D omine potentiam tuam & veni , &magnâ nobis vir tute fuccurre, utperauxi-lium gratis tuœ quod Ko fir a peccata prœpediunt, indulgen-tia tii£ propitiationis acceleret, OIE S U qui idem es juftus & mifericors, fepone nunc Iuftitiam, exerce mifèricordiam. Fiant aures tuœ ititendentes in vocem deprecationû meœ. Siiniquitates obJervaverisy quisfußi-nebit ? Quia apud te propitiatio eft. Poenitemus, pol-licemur emendationem, dimittimus confiietudines pravas, ut evadamus tuœ juflitiœ flagella, invocamus mifèricordiam. Speret Jfrael in Domino, fperet qui Pf*l■ cit. feriô emendationem promittit,& pœnitentiam agit, quia apud Dominum mifericordia & copia-fa apud eum redemptio.
ALLO
ALLOCUTIO ACA-demi c a.
In vigiliaNativitatis Domini,
Verbum vifibile. THEMA.
Tranfeamus ufqueBethlehem, & vi-
deamus hoc verbum quod faćtum elt. Lucœ 2»
IfEcilè eft loqui de eo, qui femper loquitur : periculofum tacere, de quo femper loqui debeas. Omnem me-returfacundiam eloquentis Magifter filentij: nec cartt culpa mutus Orator in fœcunditate m ateriae. Verum, de DEO quidquid dixeris infra dignitatem dixifti, quamvis de Verbo increato nulli poflit deefîè ver-borum copia. Eloquar an lileam ? innocens efle non potefttaciturnitas debentis DEO, quod ipliusdi-dicit benefiçio ; fed & verba facere de f^?rbo vifibili, non tam operpfiim quam arrogans confilium eft. Tacetur meliùs,quod bene explicari non poteft.Nul-lus hic fè fiifpicetur facundum, ubi Deus ipfe ab omni seternitate locutus , ampliùs loqui non potuit quam vnum Verbum, idquè abbreviatum. Circum-fcripta fuis anguftijs finita ingénia , fi ad infinita-tem exfpatiari non timent, pœnas luunt audaciœ. Non .unus in hoc mari demerfus Icarus, fuum una
fecum
fècum dem er fit nomen. Quamdiu in luteo fercu« lo modicam participate divinitatis portionem cir-cumferimus, ad lucem, qu£ tenebras pofuit latibulum fuum, emicare non licet, ferbum diflylaba vocula, fed verborum omnium Synopfis, mille jam pertra-ćtata Tom is, nunquam fatis explicäbitur, donee in-terpofitam Deum inter & homines cortinam redu-cat beatitudo. Aleliuseft mortalibus Auguftini fuf-fragio , DEÜ.A1 fcire nefeiendô. Obfcurus plane S.Aug orator eft, & l^pi tenebras, foli maculas, diei no- Trin' ćtem , faci fumum, fpeculo velum prsetexit, qui multa verba facit de uno verba. Nullam igitur ho-die Academici exlpe&ate Orationem , nulla pigmenta Rhetorum, nulla delicatarum auriumleno-cinia : liipra humanas eft vires Incarnatum y er bum ornare verbis. Non eget Veritas involucris, fuâ nu-ditate gratior, fiia fimplicitate nobilior. Dicam tarnen; quid dicam? Expers fit omnis humanitatis, qui fermonem divinum intercipit. Tacendum homini quando loquiturDeus. Tacebo igituqetiä necOrator nec Ecclefiaftes, fed Auditor, fed fpe&ator una vobif-cum concedam in Bethlehemi ftabulum ( Scholam aut Lycaeum divinum volebam dicere ) ubi videam & audiam quid loquatur DEUS. Hac via fiquid in-comptê, inornate, frigitè praefiimpfero dicere, id non Oratori aut Ecclefiaftœ, fed afïectui , fed mihi adferibite. Afîèctus utitur verbis in ore natis, & cum Verbum diligit, verba non deligit.
Tranfeamus ufque Bethlehem,&<videamus hoc wer-bumquod faüum eft. Nemo nonhodie fit Peripate-ticus, quando ipfè fit Peripateticus DEUS, quia viator. Quid moramur ? Hora eß jam nos defomno Row. furgere, Tranfeamus â tenebris ad lucem, â caligine
Fj	ad
j V " v-". •	y.-; T'-'>
46	Allocutio Acadmka
ibid. ad folem à no&e ad diem ; Tranlèamùs, & ut Chri-ftianos decet Perijpateticos,//<■«/ in die honefle ambule-mus. Tergantur oculi ad protoplaftis lomnokn-tiam aflueti , adinlblitum evocamur fpe&aculum. Pldeamus hoc f^erbum quodfathm eß. Qui nudi foils obječtum lùftinere non poflïimus, ex infidijs capte-mus velatum. carne , umbratum nube, reflexum in Ipeculo. Ipl'e jam radios divinitatis lïiae refregit v	y in corpore , & fulgorem majeftatis immenfum tem-
peratione humanitatis delinivit. ^Traćtabilis eft vifui, poftquam eft virginali opere elaboratus ad umbräm. OProdigium! Videri jam'poteft qui DE-US eft !
Videamiis hoc Verbum in Bethlehem ftabulojubi fociantur divinis humana , nečtuntur ima cum Ihnimis, & unus rerum ordo eft mutatus ordo. Auditüs obje&a proponuntur vilüi ^ & quse per aures tantum penetrabant ad animumj peroculos Ola.Mag. jam habent ingreffiim. Yideri jam poteft, qui f^er-Ü'fi* bum eß. Si fides Olao Magno in Borealibus terris rigor hyemis loquentium verba gelat in glaciem, durât in cruftam , quse fubinde mitiore afflatu Favo-nij fub veris initium in pluvias difloluntur. iEterm Verbum Patris rigidiflima prolatum in terris hye-me Bethlehemi congelatur in ftabulo^amorisZephy-ro liquatur in lachrymas.
fideamus hoc Verbum. Redierunt tandem fe-licia illa ßecula, quibus verba non erant tantum verba led fiebant res. Candor vetus orbi reducitur : Vir Verbi, Verbum viri menfura eft. • Per um & V'.rbum pofthac ne una quidem littera diftinguen-tur. Veri gyploincruftata mendacia , & lyncerita-tis fuco fraudes iJiitse prolcribuntur. Nullus dein-
- ceps
fôrjtum Pïiïbiie.	47
/A '	'
ceps in cfre fi&o ludat Polycletus. Verba ut olim ab ore loquentjs in rem ,infaxum abeant. Fiat quod dicitur, ne tantùm fit dićtum. Ab orekloquen-tis DEI yerbum carofa&um eft.
mdeamus hoc ferbum. Ecce ad oculum nobis explicat Pater aeternus füae conceptum aeternitatis. Ufquè adeo aeterna Veritas hominibus perfuaderi non potuit, nifi iîeret palpabilis, & DEUMelTe mundus non credidit, nifi ad oculum demonftra-retur,
yideamus hoc V?rbum quo argumentatus ad hominem DEUS, &principiumpetijt,&circulum commifit, fed optimam nihilominus confequenti-ara mundo intulit univerfo. Inprincipio eratf rbum. loam, 1 & Novißime diebus iftis locutus eft nobis in filio , qui yerburn erat apud Deum. Ab Alpha progrefîîis ad ad Heb. Omega,abOmega regreflus inAlpha, aeternitatis cir-culum fuse Emblema gloriae delineavit in carne. *Et cujus erat giganteaècœloegreffio, infantilis efl in praefepi quies, Virilis erit occurlus ejus usque ad fummumejus. Dicat nunc Propheta AAA, Do- y mine DEUS : ecce nef cio loqiti,quia puer ego fum : do- lef' ce bit virum loquihoc F"erbum infans A, O, Amo.
Videamus hoc Ferbum. Adefte Philofophi : no-vam hie difcite Philofophi am : Infinitum aćtu eft clauftim terminis ; infinitum per eflentiam, eft in quantitate finita; ćarens terminis carneisterminis circumfcribitur immenfitas. Qui omnem ambit locum,menfuraturà loco;& cui non eft locus in diver-forio, locum habet comunem cum brutis. Geminae naturae omninô difpares in unum coalefount com-pofitum, &quae duo fuerant, fiunt unum. Divinum hoc inventum eft, quod una in perfona Deitas &
huma-
humanitas connećtantur,& idem ille qui immenflis eft per Deitatem, per pueri tenellum corpus men-furetur in carne. Divinum inventum eft,duo difpa-riatàm prodigiosè föciari extrema, extendi ac con-trahi,excurrere ac circumfcribi, dilatari, & ftringi : &cum foli DEO conveniat DE il M comprehen-dere,ut id etiam ab homine fiat, fub novae compre-henlionis analogia carne amiciri.
Videamus hoc verbum- Adefte Theologi, videa-mus intenfiore oculorum nifu,defixo obtutu in ori-ginem, terminum, proprietatem. Loquitur Pater ffal, 44. Origo verbi, Eruëtavit cor meum verbum bonum : dico ego opera me a Kegi. Lingua me a calamus fcriba veloci-ter fcribentis. Speciofus forma pr<e filijs hominum. Ne caligate hic oculi; videbimus abfeondita à conftitu-tione mundi, & divinae arcana fapientiae felici fcru-tabimur curiofitate. O catenam myfteriorum.cùm virïétus fafcijs in praefèpi Deus concatenatur homi-nibus ! In ftabuloDeus fcholam aperit,ac veluti fci-entiarum omnium Encyclopaediam unico fuae intel-lećtionis ver bo aufpicatur. Nec Afiniquidem mere-tur nomen, qui nihil capit in hoc Athenaeo. Cogno-l/ai. i, vit enim bos pojfejforem fuum, & Afinus pr<sfepe Domini fui. Di&at Pater, excipitfpiritus velociter fcribens, quia nejeit tarda molimina Spirit its JanSi gratia. Expli-Pfal.44. cat Filius fpeciojus formâ prœ filijs bominum, qui idem competitor, an Cor repetens,Fili pmbe mi cor tuum^nh loan. petens principium : Omnia quœcunqiïe audivit a Patre fuo nota fecit nobis. Py thagoricum videri poflet traditurus dogma, cum Magifter filertij verbum in-- fans praefepis fuggeftum occupet,circa quod tantùm muta animalia occupantur,nifi ipfimi Filij filentium effet Patris facundia, &compendiofa omnis dočlri*
nœ
nae profeflio. Cum quietum filentium continent omnia, Sap. iß. & noxinJiio curfu medium iter h aber et, omnipotens fermo tuus ê cœlo a regalibus fedibus venit. Quomodo filentium fi fèrmo ? quomodo fermo fi verbum ? quomodo verbum fi tacens ? nempê no&e media vel ipfüm filentium vocale eft,& de Deo verbo clamant omnia, etiam quae non clamant. Silet mundus, loquitur cœlum } fed filet mundus, quia obfiirduit, loquitur cœlum, ut aures mundo referet. Sic uno verbo fre-git Deus mundi filentium, apud quem tacere virtus efle non poteft, cùm neceflàriô per omnem loqua-tur aeternitatem. Utinam verbi Echo fit mundus , & ex pallivo verbo Aćtivum faciat, amantem reda-met î uno verbo Deus profiteri cœpit in tempore Theologiam fibicoaevam, fibi impreiîàm, fed fimul eamimpreffithumanitatiufus Typographo fpiritu, qui eft calamusfcribae velociter fcribentis. Atquè ita prodijt Anno Gonditi Mundi quater millefimo Saltanf quinquagefimo feCundo fub aitiflimâ umbrâ compendium Theologiae divinae : editiofecunda au&ior humanae carnis fruftillo , cum gratia & privilegio seterni Regis, & totius approbatione univerfitatis. Prodijt inquam noćle media editus in lucem Patris Filius,aeter ni aeternus, qui lucem habitat in accejjibilem fub umbrâ lucis, in umbrâ carnis, & vifibilem fe praebuitinvifibilis DEUS, verbum caro, verbum vifibile. A Patre luminum exfpeâare non debuimus filium nifi amictum lumine ficut veftimento, & lucis fti- pfal*l02* patum fatellitio, quia in fplendoribus Sanćlorum generatum ; qui noćte nafci frućtum reputet fuae gloriae, quippè lucis alienae nihil indigus, cum nul-la node componi poteft. Omnes praefèntiâfuâ de-tenebrat tenebras, deno&at noćtes, exumbrat um- ž-bras jplendor patern<e oloriœ.	Htit u
G	Fide-
Videamus hoc verbum, an verô etiam veftiti hu-manae carnis epom ide doćtrinam audiamus. Tračtat de habitibus & aćtibus humanis. Et bomo faftus, habitu inventus ut bomo. Uniço aćtu Theandrico fa-r&b.i, eilitatus ad omnes humanitatis labores P or t ans omnia p^erbo virtutisfuœ. Traćtat de gratia. Appa-AdTtt.2. mit gratia DEI jalvatoris noftriomnibus bominihus, quia ipfè plenusgratiœ & veritatis, de cujus plenitu-dine omnes accepimus. Ipfa quoquè mater ex eo Ad Tit, gratiâ plena. De jure & Iuftitiâ : Apparuit benignitas O bumanitas Salvatoris noftri D E i non ex operibus ïuftitiœ, quœ fecimus nos, jed jecundum fuam mifèricordiam falvos nos fecit. Ex armata fcilicet DEI Iuftitiâ mifèricordiam induit, & dum ilia de cœlo profpicit, quando Veritas de terra oritur, in terra mifèricor-dia & Veritas obviaverunt fibi amoris ofculo, Iufti-tiae & pacis nomine perionatae. De Iuftificatione. luftificatigratia ipfim b^eredes fimus fecundiim fpem vitœ œternœ. Nemo divinae pulchritudinis effigiem odiofo peccati lituratam nigrore, ad prirnigenias revoca-ret lineas, nifi Trinitatis imago & character DEUS homo ftatueretur exemplar. In nubecula parva ve-ftigiurn hominis, indolem DEI venari debet, qui ad prototypi iineamenta çoliineat. De ïndulgentijs. ad Heb.i. Purgationem peccatorum faciens. Scriptum noxialis pomi venenato fucco mortis chirographum Virgi-Rom.f. lieus tantùm fanguis potuit obliterare. Reconcili-2.Cor.f. tôifalvi erimus in vita ipfius. Quoniam quidemDeus erat m Cbriflo mundum réconcilions fibi, non reputans illis deliàa ipforum, &pofuit in nobis verbum reconçiliati-onis. Ipfe hodie infàntili voce vagiens A A nota ab-folutionis & albo çalculo donat reos. De contraćli-adTit.2. bus. Dédit femetipjum pro nobis, ut nos redimeret ab
omni
omni iniquitate. Si unquam alias jamcertè Aleiim & S.Cbrtfoß. . Tuum, frigidum eft verbum , fed quod omnia mundo invexit bona. Non difputent amplius Iurilperiti, an ejufdem rei Dominium polïït eile in folidum penes duos. Hoc verbum ita Aleum eftut lit etiam Tuum, ita Tuum, ut etiam Aîeum, ita utriufquè, ut etiam EPhef-u omnium. De fide, Ipe, & charitate. Eftisfalvatiperfi~ ad Tit 2t dem. ExJpeÜantes beatam Jpem, & adventum gloria lJoatl<4-magniDÉL In hoc apparuit chantas D EI in nobis> quoniam filium fuumunigenitummifit D EUS in mun-dum. Hac gratiarum Triade omneslîimus Theolo-gi, qui credimus, Iperamus , amamus.
yideamus hoc verbum. Unum hoc ad noftrœ felicitatis deerat incrementurri, ut generatus à Pa-treFilius neceflario per intelle£him,generaretur etiam libéré per voluntatem. EruBavit inquit cor me-um f^erbum bonum 1Î verbum, quomodo bonum ? fi bonüm , quomodo Verbum ? Verbum cognitionis terminus, bonum voluntatis âmantis obječtum eft. Intelleftus'res ad le trahit,. voluntas trahitur à re- -bus. In principio erat verbum, & f^erbum erat apud loan./. D EU AI Erat in Patris intellećhi in ternis veluti conçlulum penetralibus • lèd quia fcriptum eft de me pfal.391 utfacerem voluntatem tuam, D EU S meus volui, exar-fit amor in corde Patris, extraque deduxit Filium, ut juxta voluntatis indolem, quse extra le fertur, profiliret è corde Patris in cor Virginis, ë corde Virginis in utèrum, ex utero in prselèpe. Nempe obediens Patri Filius per potentiam obedientialem le demifit ad hominem, ut homo per eandem ele-varetur ad DEUM. Exinanivit femetipfum formant philips, fervi accipiens, fequeftratâ divinitatis majeftate, deprefsâ altitudine, obvelata gloria. Sed exina-
G z	, niri
ri liiblimitas non potuit, & humanis DEUS man-cipari obfequijs,nifi vel am ore, vel fervitute. Yoluit & amore & fervitute. Servus quidquid eft, Domini eft , cui vitae & mortis debet ftipendium : amans quidquid eft, amati eft, in quem tranfit fuavi amoris impulfu. Rapitur voluntas placidaquèobfidione a-nimum amantis captivat, & amato tradit in manci-pium. Totum amantem evaçuat, uttotum tranf îundat in amatum. Sic DEI Filius exinanivit le-metipfum nerbumcaro faff um. IngeniumFilij mater imitata Filium generans cùm eflet irigenua An-cillam fetamen Domini profitetur, ut videlicet vel in ipfo conlpe&u fervile ftigm a fronti prolis jnure-ret, aç formam ancillae fufciperet, de quânafciturus erat forma fervi açcipiens. Imitata etiam generatio-nemPatris confenfit per voltintztem.Fiat mihi fecun-dum yerbum twm : eodem verbo,Fiat m und um quafi Eccli.24. reçreans,quo Pater çreaverat : & faâtaAîater pulcbra dileïïionis, ex amore genuit Filium paternae dile£tio-lîis ; quem dédit Pater , quiaMundum dilexit,edi-dit Mater, quia amans confenfit. Uterquè partu li-bero & neçeflàrio: Pater neçeflàrio intelle£tùs,libero voluntatis : Mater libero voluntatis , neceliario uteri: & quem Pater ex utero ante luciferum loquen-do genuit, hune Mater ex utero noćte media ( ut fie dicam ) gignendo locuta eft.
Ahquotmodis gignitur Deus ille, cui generari proprietas eft : quot modis naicitur cujus nativitatis finis nullus eft, quia nullum paternœ generation is principium ! En verô iterùm fe catenato arcanorum nexu myfterjo vinculat myfterium. Unâ conten-tus non erat generatione Filius, ut vel iiios vel ma-ternos augerettitulos, fibiambivitfraternum. Quo-
N	modo
modo enim Matrem beatam dieerent omnes generation nés, nifi vel plures haberet filios, vel eundëm faepiùs gëneraret ? quomodo Pater Filio fratrem daret,cùm Deus fè totum exhauriat gignendo Deum, & infini-tus intellećtus, infinito verbo totus impendi debeat, nifi matris fœcunditas unitatem filiationis divinae, • fratrum adoptivorum multitudine compenfaret. Peperit igitur Alater Filium fuum primogenitum,ut ef- ^ffhl' fet primogenitus in muliis fratribm. Pater verô pm- Epbčf.i, deftmavit nos in adopiionem filiorum per J £ S LI Al Chriftum in ipfum, fecundum propofitum voluntatis fu£. Felices nos hac generatione, quia fi filij &cobaredes , ^oftt- *> cobœredes autem Chrifti. v-
Fidimus non tantum audivimusÀcademici verbum quodfaüum eft. FUimus gloriam ejus, gloriam quafi lQan% r* unigeniti a Patre, gloriam quafi primogeniti à matre. Tranfivimus ufque Bethlehem, tranfeamus porrô ad terminum. Semper in tranfitu flint viatores. In folo termino quies eft. Ne fit tamen tranfitus nofter fine mutatione reali, fine modo : Apparuitgratia Dei ad Tit. 2, Salvatoris noftri omnibus bominibus erudiens nos, ut ab-negantesimpietatemy§5fiecularia defideria,fobrie, Š5ju-fte, &pie vivamus in boc feculo. Semper chriftiani Peripatetici ficut in die bone fie ambulemus.'En realismu-tatio, eruti à tenebris,ut filij lucis limus. Auguftinus praefcribit modum : Deum amare modus eft fine modo di- s. Aug.Ub. tigere. Ecce modus Cum verbum caro faäurti eft,nos fa- dEec™,ort' t- čl a carnis mortificëus: Si autem (piritu fafta carnis mor- Rc0cm\ tificaveritis, vivetis. Quicunque enim fpiritu Dei agun- - ' tur, i j funt Filij Dei. Non enim accepiftis fpiritumfervi-tutis iterum in timore, fed accepiftisJpiritum adoptionis fi--tiorum, in quo clamamus Abba Pater. Fideamus, quam-4iu videmus boc verbum quodfaftum eft. Oculi amo-
G 3	ris4
ris font januae, per oculos exit ab amante anima, per oculos intrat in amatum. Nunquam amplius claü-damus oculos ad protoplaftis fom noientiam affiie-tos, donec fè perdant in lucis divinae Oceano & peni-tus abforbeantur. In hoc mari pati naufragium,eft invenirelalutisportum. Felix oculorum jačtura in Aug, in ^ uno oculorum, qui totus eft oculus. Omnium inftar Pßl. 121* ^ifionumeft unicavifio videntis omnia. Videamus quamdiù v idem us, fratrem noftrum primogenitum i Cor i felicesNarcifli injpeculo &<enigmate ; olim videbimus eum ficuti eftverbum vifibile3 uerbum bonum. Dixi.
DISCURSUS V.
Dominica infra odavam Nati vitatis.
Statuse.
T H E M A.
» • -
Eccepofitus eft hic in ruinam & in re-furreftionem multorum, & in fignum cui contra-dicetur. Lucœ. 2.
SYNOPSIS.
L Noluit Achaz petere à Deo	II. Interfignafere pmipmfunt
fignum,quo effetfecurus con-	ftatuse, quas veteres pone-
tra boftilem impetum ; fed	bant ad excitandam in pofte*
Deus illi déditfignum non pe-	ris majorum vi rtutem.
titum infantem Vir gink fi-	III. Tde fignum ereünm eft, Be-
liumpannisinvolutum, qui	thlehemifupra bafimprtfepk,
pofitus eft in minam & re-	cui debent conform ari noftra
Jumdionem.	figM > «* non npufentent
i-	coloffos
Statwe.
ff
colojfos fuperbosjed hmiiles pumiliones.
IK Nam humiliari opus eft ejus, qui egrejjus à Deo ad Demi vadit,fuperbïre vero ejus,mi à dœmonibus exit, & ad aœ-viones vadit.Dei filins decre-vit ad infantem, ut crefceret in colojjum.
Tofitus ille eft velutprototy-pon, ad quod Chriftianomm
V.
perbos deprimitjmmïles exaltai. Sapiendum ergo ad fobrietatem.
VII. Agefislaus, Cato, & Ferdinandu* CafteÜ£ Rex ftatuas fibi poni vetuermt, contenti honor ificâbeneaïtx vitame-moriâ , quod & nobis place-re debet, ut per vaßemhumi-litatk confcendamus won-tem gloria.
ftatu£ conformari deberent. VHI.Contradicit Chrifto,qnî non
Sed hoc fignum tale eft,cui à multis contradicitur,ficuti à Nabuchodonofore, qui homo ej]e deßjt,cumfiiperbire cos-pit , & ftatua ejus àparvo lapillo confraüa eft. Huna imitantur, quife fupra cœte-ros erigunt,fedinjuam rui-!nam, imitantes primnrafit* perbmn Angelum» VI. Honet Dens ftatuas caftas & virtute deftitntas, ut homines ftatuas imperitè fcul-ptas, & quia funt perverß, finnt everße. Nam Deusfu-
feïïatHï humüitatem : imi-tatur Chriftnm, ctii placet humilitas. Vnde S.FvanciÇ-co alta in cœlo poniturfedes quam perdidit Lucifer.Et tS. Antonius edoSus ä Deo eft virifimplick &hnmilU Alexandrini magnitudmem pra fuâ excrevijß,quod fe omnibus inferiorem œftimaret. Qui ergo caret humilitate> male ßatuam fuam ftatua Chrifti co.wmenfiirat, habetfibi contramm Dentn.
Ecce pofitus eft hic in ruinam & in re-furreftionem multorum, & in fignum cui contra-dicetur. Lucœ, 2.
I.
, N magna confternatione Urbis Jerufa-lem, cum adverfus eam ingentem du-cerent exercjtum Rex Syrias & Rex It ; raël, monuit Deus miïèiïcors Achaz a Regemjudaper Prophetam Ifàiam,ne
s quidquid metueret ; Noli inquit timere,
&
Ifai
&cortuum ne formidet a dtiabus candis titionum fumigan-tium;quafi diceret : Höfles tuifùnt velut quidam por-tentofi Cometse , longaspoft fè armatorum caudas trahentes, primo afpečlu terribiles, & quirerum fu-turarum ignaro, magnam poflunt incutere formidi-nem ; fed noli timere hxc Phcenomena ; quod enim videnturportendere malum : Non ftabit, non erit jßud. Utquè Regem AchazDeus magis fecurum red-deret, oflèrt illi fignum adbeneplacitum , lit ipfe fibi deligat,five.in alto,five in profundo; fignum aliquod, Đ.Hier M quo aifêcuratus nihil timeat : Pete tibi fignum à Domi~ lIai* j no Deo tuoin profundum inferni, five iuexcelfum fupra-Quem locum expendens D. Hieronymus : Pete,,/in-quit, tibi fignum nequaquam ab Idolis quorum err ore reti-neris, jeda Domino Deo tuo qui tibi auxilium pollicetur. Verum quid adhsec Achaz l Non petam &non tentabo Dominum : Fićfcahumilitate &prsetextu non tentan-di Dominum reculât fignum : unde iterümHieronymus : Non humilitatis eft fed fuperbiœ, quod non vult fig-*	num a Domino pofiulare. Earn ob çaufam reprehen-
ditur à Deo ceu moleftus Deo & hominibus. Et pro-mittitur illi deSbturo fignum non petitum : Propter hoc dabit Dominus ipfe vobis fignum]: EcceFir go conci-piet & parie t filium. De hoc i ig no nuper locuti funt Angeli ad Paftores : Et hoc vobis fignum : Invenietis in-fantempannis involutum &pofitum in prœfepio. -Mirabi-le fignum,Filius Virginis, idemque pannis involutus & pofitus in prasfepio : Mirabile inquam • & quantum mirabile, tantum amabile : quis enim non medullitus inardeicattenerrimo amomafîë&u in infante, quem ipfa origo & partus commendat virgineus ? fed longe mirabiliûs eft, quod hodie de hoc figno prophetatur : Pofitus eß hie in ruinam &refurredionem, & in fignum
cut
cui conhadicetur. Ergône tam Férus, tam inhuma-nus quifpiam elle poterit,ut tantum afïèctus iJiicium, tam amabile lignum odio profequatur ? utinfantulo Virginis filio ftruat infidias, ut contradicat tacenti ? Evolvendo huic myfterio inquiramus praeiènti difc curfii,quale hoc fit fignum,& quae illius contradiclio, Ego ordior vos linguis favete,
11.. Signa ex Philofophorum pîacitis illa cen-fentur, quse praeter fui cognitionem, aîterius rei no-bis ingerunt notitiam : inter quse ferè primatum ob-tinent ftatuœ ä prilcis fapientibus non tam memoriae perpetuandœ , quam virtutis imitandœ caufa exco-gitatae. Quod Salluftius innuit, quifœpè inquit, au- Salufl in divi Q. Aîaximum P Scipionem, prœterea civitatis no- ù ßra prœclaros viros folitos it a dicere, cum majorum imagines intuerentur, vehementijjimè fibi animos ad virutem accendi : feilicet non cer am illam nequè figuram tant am vim in fe habere, fed memoria rerum gefiarum earn fiainam egregijs viris in peüore crefcere, nequè prius fedari, quam virtus eorumfamam gloriam ad<equaverit. Quod, fa-	#
ne accidifle memorant Julio Caeiari, quem conipečta jjgj ^ aliquando Gadibus Alexandri ftatuâ ingemuifle fe- tarch. lib. runt,quod in eâ aetate nihil memorabile geffiflet, qua ex prof. Alexander totum penê terrarum orbem iùbegerat, mixU fubitoque Romam reverium ad captandas magna-rum rerum occafiones. De T. Manlio Torquato re- Vd.Max. fertValerius Maximus,fê ver itatem vel ideô exercuifle lib-3- c-8. in filium praecepti paterni transgreflorem, quia : JSu debat fe in eo atrio confedijfejn quo illius imperiofi Torqua-ti feveritate confpicua imago pofita erat : prudentiffimoquè virofuccurrebateffigies majorum cum titulis fuis idcirco in primâ <edium parte poni folere , ut eorum virtutes poßeri non Jolum legerent, fed etiam imitarentur.
H	III. Tale
III. Tale fignum, talem ftatuam fliperioribus diebus erexitBethiehemiBenignillimus Deus, cùm filium fuum unigenitum nobis in Magifterium & exemplar virtutis propofuit, cujus rerum geftarum memoria excitati ad magna & ardua animaremur. Et boc v&bis fignum : invenietis infantem pannis inuo-lutum. Deum immortalem quale hocfignum I Dei Filius pannis involutus î ille nempè de quo canebat Pfaltes : Exult avit ut gigas, ille inftarpumilionis nobis imitandus proponitur. Ferbum nobis propofuit abbreviatum : Nifi converfi fueritis, & efficiamini ficut parvuli non intrabitis in regnum coelorum. Acerba fen-tentia apud Mos, qui propria indulgent voluntati. Ait Ifai Abb. B. Ifaias Abbas. Sed cur Acerba videri debeat, fi ma-orat, 2f. gna fpiramus aut fperamus, fi ad culmen gloriae vo-lumus eniti, fi conformari optamus exemplari nobis propofito ? Qui cum in forma Dei effet non rapinam arbitrates eft effe je äqualem Deo, Jed exinanivitfemetipfum pbilipp' 2. formamferui accipiens, in fimilitudinem bominumfaaus , f.	fefbabitu inventus ut bomo. Et rurfum : humiliavitfe-
metipfum faftus obediens ufque admortem. Facto corre-IpondetDoćlrina. Nam monuit : Difcite à me, quia mitis fum feT bumilis corde. Non inquit difcite mun-dumfabricare, mortuos fufcitare, coecos illuminare, claudis paflum, furdis auditum, mutis loquelam re-ftituere, fed difcite, quia mitis fum feT bumilis corde. Hoc do&rinae compendium eft, hoc totius argumentum Philofophiae, quam traditurus in mundum venit, hoc prototypon ad imitandum nobis propofitum, utdifcamus flibmifie nos gerere, afpicientes in au-thorem fidei ,in fignum & exemplar vitae, quod non repraelèntat gigantem, fedinfantem pannis involutum.
IV. Athe-
IV. Athenienfes adventanti Pompeio &divi-nos honores recufanti quod fe hominem meminillet gratulabundi fcripfiflè feruntur : Quatenm te bomi- pJuL!n nem cenfes, eatenus nobis es Deus. Sapientifïimèaefti- ^ ' mârunt hominem fubmifle de fè fèntientem proxi-mè accedere ad divinitatem, à quo procul eft omnis ambitio & faftus. Unde Theophylaćtus ad ilia verba Joannis : S tiens quia a Deo exivit, & ad Deurn vadit, Ioânn- '3-fie appofitè in rem noftram ratiocinatur : Confidera T h . quod humiliari opus eß ejus, qui a Deo egrejfus eft, & ad in loan. D eum vadit ? fuperbire & faftuofum ejfe opus eft ejus , qui à dœmonibus exi vit, §5 ad dœmones uadit. Enim verô vides magnum Deum fignum infantem pannis involutum,de quo poflis majori jure dicere,quàm de Trajano fiio Plinius : Cut nihil adaugendum faftigium fu- Flin'iH perefi ; hie uno modo crefcere poteß, fi fe ipfe fubmittat,fe- Trojanu curus magnitudinis fu<e. Cum effet Dei Filius aequalis Patri, & ab aeterno figura fubftantiae ejus, cujus ma-gnitudinem nullus imaginabilis aequaretColoflùs,hic decrevit ad minutulum pufionem,Jecurus magnitudinis fu£ & ejus qua ab aeterno habuit, & ejus quam per humilitatem erat acquifiturus. Nam quia bumiliavit jemetipfum faüus obediens ufq; ad mortem. Propter hoc ex• altavit illum Deus, ut in nomine J efu omne oenu fie 9at ur cœleftium, terreftrium &infemorum. Munaüm creave-rat,& in eofàpientifîimè omnia difpofuerat,univerfà continebat virtute omnipotentiae fuse, & non erat znàitum Innomme JESU omne genu fleftatur, fed poftquam bumiliavit femetipfum illico decreto aeterni Patris ftatuitur : In nomine JESU omne genu fleda-Sur. Quod perpendens D. Ambrofius exclamat :, Quanta fecit Dominus ! audeo dicere, &T non flexi genu, pff" fedflexi ei poftquam Je bumiliavit.	/ is.fer'm,
H 2	V. Ad 14'
V. Ad hoc prototypon conform ari deberet vita noftra ; quippe Magnus Deus parvus efiećtus eft, & Bethlehemi ftatuam fiiam humilem fupra balin praefepij collocavit, ut ejus virtutem pofteri Chriftia-ni non folum legerent, fed étions imitarentur. Sed pro dolor bocfignüm, infans pannis involutus, eft fignwn cui contradicitur, quod per faftum & arrogantiam e-vertitur, quod calcatur ambitione, quod contemni-tur fuperbia noftra. Erigimus nobis alias ftatuas, quas adoramus, imô ipli nos cum Nabuchodonolore - in novas formam us ftatuas, quas à fubditis volumus adorarijimmemores quid Nabuehodonofori faftus & luperbia pepererit : Nam ut facer Textus habet : Dan. f. Quando elevatum eft cor ejus , & fpivitus illius obfirma-tus eft adfuperbiam, depofttus eft de folio regni fui, gloria ejus ablata eft, & a filijs bominum ejeaus eft : fed & cor ejus cum beftijs pofitum eft, cum onaQris erat babi-tatio ejus. Notate ilia a filijs bominum ejea us eft, quafi homo elîè defineret qui humilitate & animi demif-fione caret. Unde & ftatua ejus à parvo lapillo de-jećta & confraćta eft. Sanè homo ab humo originem humilitas ab humo nomenclaturam habet- ; non eft verê homo, qui non verè humilis. Dabitis id mihi, quod Deus-homo, feu Filius Dei hominem indutus fit primus in dignitate in hominumferie, & utita dicam magis homo, quàm cœteri homines, id vero non ex eo habuit, quafi plus de humana traxifïèt fub-ftantiâ,quàm cœteri homines, fed quia exinanivit femetipfum formam fervi accipiens, in fimilitudinem bominumfaBus, quorum eft fagaci intelle&u cognofcere originem fuam, & mem ini (le quod non lint Dij, fed folùm Dei iimilitudo, quorum eft humiliari fub po-tenti manu Dei. Id cum egerit Dei filius alîumptâ
,	huma-
humanitate.Verè homo efïè&us eft,& propofitus ho-minibus forma & exemplarformam fer<vi accipiens, id eft typum, & quafi illuftre fignum,ad quod relpicere debeat omnis homo, ejusquè virtutem nonfofum legere fed imitari. Hue tendit monitum Magni Leonis : ldeo viamJe ejfe dixit, ut confervatio Alagißrifieretfor- Lfo Pap. tna difcipult. Et illambumilitatem eligatjervusquamfe- ^atl™ tutus eft Dominus. Qui ergô in oppofitum ambulat, Bom i & tumente faftu fe fupra alios erigit oblitus demiffio-nis fui Magiftri, nec reipiciens ad exemplar Bethlehem i propofitum, quid agit aliud, quam imitatione Nabuchodonoibris fibimet ftatuam erigit jaćtu pu-filli lapidis profternandam. Nam fapientis effato : antequam conteratur, exaltatur cor hominis : & alibi di- Prov-xerat : Contritionem procedit fuperbia , & ante ruinam Prov. id. exaltatur jpiritus : quod fe vidifle canit Plaltes : P^idi Pfal.36. impiumjuperexaltatum &T elevatumficut Cedros Libani, & tranfivi & ecce non erat. Id verificatum in Luei-fero, qui cum velletfimilis efle altiffimo, non contenais iimilitudine & forma Angeli, projećtus eft in abyfium, de quo Gregorius : Sunt nonnulli qui elatio- Greg's* nis faftigium afcendunt, illum videlicet imitantes, quife primus apudfe extulit, fed elevando proflravit. Quafi * diceret : arroganter ftatuam in monte teftamenti erigebat, led hanc divinae juftitiae fulmen dejecit.
V I. Statuœ plerumq; non fatis Congruunt iuo prototypo,id imperitise fculptorum attribuitur.^«</ fuperbum, inquit Socrates, ceu apudmalumfigulum3 aid ftatuarium, perverfas rerum imagines videre eft. In una produ&ior eft nafiis, in alia diftorti pedes, in tertia obefitas nimia, in quarta effigies elegantior effigiato. Et ut deniquê ad amullim cum prototypo corre-ipondeant, ftatuaefunt, trunci funt, vitamnonha-
H 3	bent.
bent. Apte in hanc cogitationem Chryfoftomus : s. cbryfoß Nonne vides perfonas, qua in fcena induuntur, quam fint adpopf' P*lcbr£ quidem, quam [plendida, quam ad extremam pul-cbritudinis perfeÜionem effi8a ? Potes mihi talem afpe-dum in veritate monftrare ? Nunquid unquam earum amo-re captus es? Non. Quare? quia vacuafunt, fer imitan-tur pulcbritudinem, pulcbritudo tamen nönfunt. Hor-ret Deus ut cafla corpora, lic animas virtute deftitU-tas : nec homines amant cadaver exanime. Sed paflim hodie perverfas rerum imagines videre eflftatuas inconcinnèfabricatas. Imô non tantùm perverfas, fed& ever [as Deo fumente pœnas de fuperbis , & fiepe in ipfa erečtione dejećtas, quod Babylonicae tur-ris architects Pharaoni, Amano, Nabuchodonofori, Balthafari, alijsquè evenifle fcimus, unde in hunc deviiit	Innocentius Papa : Superbia turrim evertit,
bom.cond. Unguam confudit, proftravit Goli am, fufpendit Aman, interfecit Nicanorem, peremit Antiocbum, Pbaraonemjub-merfit,&Senacberib interemit.O infanos ftatuarum fab-ricatores ! qui dum elevari contendunt, in ima prae-cipitantur. Sapiens quidem rogatus à Ptolomseo Philadelpho iEgypti Rege quid faciendum cupienti Fecup. de yitare fuperbiam, refpondit : cogitare quod Dem Ju-fr<S~ Ptyb°s deprimit, bumiles exalt at. Pone tibi ob oculos jquisquis non fapis ad fobrietatem, fed tumente faftu in ftatuam portentofam erigeris, ambitioforum, ar-rogantium, &fuperborum ruinas, & ex paribus delictis pares tibi e ventus im aginare.
VI I. Laudo Agefilaum, qui dum Grœci decre-viflent, inclariffimisquibusquè civitatibus, illi honoris caufa ftatuas erigere, In hunc modum refcrip-Plat. in titiAleinulla fit imago, nequepiSa, nequè0a, nequè 4popb. ullo alio artificio parata. Caufam alia occafione in-
nuit*
nuit. Nam cum moraretur in portu Menelai, ad» ftantibus inhibuit, ne quam fibi ftatuam ponerent, inquiens : Si quodpr<£ clarum[acinus geffi, hoc eritmonu-mentummei. Sin minus, ne omnes quidemflatuœ, cum fini ; , uilium opificum opera. Hœc cum retuliflèt Plutar-chus fapienter adjecit moralem doćtrinam : Aoefi-lausipfo honefto contentus negligebat ejufmodi adulatio-nes, malens infculpi prudentium ac bonorum bominumpe~ üoribus, quam in foro œreus aureuswe flare. Eximiam Dir tu t em Jponte fuum confequitur Decus : nec ulla fpecio-fior flatua, quam bonorifica beneaïïœ wïtœ memoria. Ca-tonis dičtumaeque egregiumèlî : qui videns multis idemPlut« in memoriam geflorum ftatuas erigi, ajebat : Aialim inApopbt. ut de me qimant homines, quam ob rem C at oni non fit pojita ft a tua, quam quarè fit pojita. Ejufdem ingenij fuit FerdinandusCaftellas Rex qui Anno 125*2 vivere defijt: interrogate enim quale fepulchrum,aut qualem ftatuam fibi erigi vellet, refpondit : Immaculata vita mea, ac oefla qualiacunqite fint mihi fepulcbrum &flatua. Hoc vobis dićtum efto ambitiofi magnarum vanita-tum infani venatores, qui omnem curam eo converties, ut magni apud populum videamini, ut poflitis
...... digito monftrari & dici hie eft.
ut titulorum pluuftris onufti incedatis, ut ab alto fa-ftigio perituri honoris humile vulgus defpiciatis. Nulla eft Jpeciofior flatua, quam bonorifica beneaa<e vita -memoria, nulla folidiori ball innixa, quam quae ad fimi-litudinem Filij Dei infantis humilis conformata. Al-titudinem qitœritis ?per <vallem pervenitur ad mortem : federn qmritis claritatis ? prius bibite calicem bumilitatis, monet Auguftinus. Ut pofièt crefcere Dei Filius S. Angl decrevit ; ut pofièt exaltarifaftusefthumilis ; qua- %™rjà,cle lem typum & form am fe ille nobis exhibuit, talem in vobis efForm are ftudete.	VIII. Si
VIII. Si nobis Chrifti dochina & exempkim non fiijfficit, nec fèclatorum eis proderunt exempia. Contrâdicit Chriito , qui non fequitur Chriftum.
Luc*, if. Nam. Qui non eß mecum contra me eft, & qui non colligit mecum dijpergit. Nihilominus quia magnis morbis etiam parva utilia funt medicamenta, nec ilia praete-reo, quae multos juvant. Vifa eft aliquando inter fe-raphinos locata altiflima fedes, & vox audita : H<ec Jedes bumiliferuatur Francifco. Sua Francifcus humi-litate meruit, quod Angelus per fuperbiam perdidit»
Of. 2. Quanto igiturjuperiores Jumus, t onto nosfubmijjiusgera-mus. Monet Ethnicus orator, quia quofubmifliùs nos gelîèrimus, hoc altius elućtabimur. Id quod etiam S. Antonio Abbati divina bonitas oftendit : huic quippè oranti perlata eft de cœlo vox : Antoni necdum ad menfuram Coriarij Alexandrini peruenißi. Cololîùs videri potüit Antonius in eremo magnae abftinentiae, infoliti vitae rigoris, ingentium tenta-tionum vićtor coeteris comparatus mortalibus,non-dum tarnen ad menfuram Coriarij Alexandrini lim-plieis homuncionis pervenerat. Cupiens verô Ici-re magnitudinem Coriarij perrexit Alexandriam , & exploratä vita viri ab eo audijt: Nefcio me aliquan« do boni aliquid egiflè, unde manè dumfurgo, & ve-fperi cum decumbo illa in animo meo verfatur cogi-tatio, omnes à majori ad minimum in hac urbe Alexandrina Deo chariores elïè quàm ego lim , omnes confecuturos meritis fuis aeterna praemia, me iölum inter eos mereri pœnas aeternas. Quybus auditis re-polùit Antonius. In veritate lili tu in urbe humili-tate tua magnis pafTibus ad cœlum contendis, ego in folitudinemulto tempore conlumpto necdum per-veni ad menfuram virtutis tuae, Ita Antonius ab hu-
mili
fiiili eđo&us parva die fefèntire, humilitâtem humi-, litate deinceps (lud ait aemulari. Re&è Cafliodorus : Jtiagnm afcenfus ad Deum eft cognitio infirmitatis fuœ. Cafliod. in Qui hac caret ma]è fe ad Chrifti ftatuam comment ,J>falm-furat. Omnis Vera magnitudo, ut loquitur Scribanius, in animo ftta eft. Nemo prudens ftatuam baft metitur. Pu- pC?farH'iu milio parvus eft, licet in Alpibus fteterit. ColoJJus magni- cbriß? ' tudinemfervat, licet Oceanojaceat confepultus. In Prae-fepi Chriftus magnus fuit omni coloflo major : Angélus erigens fèfupraaltitiidinem nubium pygmasus füit. Hinc agnofce, quomodo Chriftus pofttus eft in minam &refurreüionem multorum. In ruinam Angelo, in refurrećHonem naturae humanae : in ruinam Na-buchodonoibri, in refurre&ionem Danieli • in ruinam Amani, in refurrećtionem Mardochaeo : in ruinam Pharißeo, in refiirrećlionem PubliCàno. D eus fuperbiSlrefiftit, bumilibus autem dat gratiam. Unde Ca f-lîanus : Tantum eft malum fuperbia, ut non Angelum nan CajjiaM< alias virtutes contrarias , fed ipfum Deum adverfarium habere mereatur. Ne igitur Chrifto humili contradi-camus, ne ftatuam contra ftatuam erigamus ; am-plectamur fignum humile. Qiji non colligit cum Chrifto diipergit, & diipergitur , quia dijperfit fuperbos.
I
DiSCUR-
DISCURSUS VI.
Dominica infra odav. Epiphanie.
Simij &Simiœ.
THEMA.
Afcendentibus illis Jerofolymam fe-
cundum confuetudinem diei Fefti: remantitpuer Je« fus injerufalem. Luc£ 2.
SYNOPSIS.
I,	Reffa liberorum educatio	tos filios perire, quorum pa-maxima eft conjngm obli-	rentes flint corpomm non
Jatio, qu£ plemmq;plut ef	animamm parantes, citquàm ipfa natura,qua- VI. Similes illi funtfimijs, qu£
re conjugibus tradenda do-	prolem fuam ita amant, ut
cumenta.	compküendoneceni. Talis
II,	Quantum educatio vale at,	fimia parens ille à quofilius oftendit Lycurgweducando	blafphemare didicerat, & duos catellos ; mum domi,	vijis dcemonibvs in parentis alterum in fylvis,qui ad di-	amplexu blafphemando ex-verfafaïii proclives, quod	Jpiravit,
idem in multis hominibus VII. jEqneTragicu/eftiHe cafuf,
objervatnm.	quern refert S. Anguftinvs,
III,	Etiam infacris litteris funt	defilio, qui patrem occidit, bona educations exempia 3	via trem oppreßt, duas font TobU &filiorumIob,SH-	roresvulneravit.
fann£, Machab£orum,&c. VIII. Quare attendant parentes,
IV,	In lege Evangelicd S.Ln-	ut prolem educent ijfq;for-dovici Regit, J. Deßderij.	ment moribtu, quos dedifce-
V,	Vbi hodie tales parentes ? re non oporteat, ajjue-folicitijunthodie magts de	faciant exemplo Chrifti pa-pecuniâ quàm bonis mori- rentum prolem ad Ecclejiđ bus. Vnde non mirmi mnl-	fréquentât ion em,
Afcen-
Afcendentibus Ulis Jerofolymam fe-
cundiim confuetudinem diei Fefti : remanfit puer Je fus in Jerufàlem. Lucœ 2.
BbT 1
xœteras Chriftiani conjugij obli-gationes una ilia eft & maxima, & dif-ficillima , rečta liberorum educatio.	~
Ab hac quippe non tam liberorum , quàm ipforum quoquè parentum Fortuna. & falus pendet : imô ut Plato, P!ato aP-Ariftoteles,& omnes Politici decernunt, omnis pu-blici boni fundamentum eft reĆta inftitutio juventu- Lom. lib, tis. Dubitaripoteft ( i nquit non nemo ) utrum ad re- sSccra^'-n üe vtvendum efflcacius fit bene inflitui, an bene nafci. politico' Nonnullis quippe virtutum femina ingenerantur à Cbriß. parentibus, ut etiam in educationis defećtu évadant eximij. P lures tamen ( addit ille ) nature malignitatem providâ ac prudenti infiitutione vicerunt , quam natura probi tatem in malignâ infiitutione retinuerunt. Rariflimus eft, qui quantumcunque bono patre natus indolem confervet nativam in improbâ educätione. Quare cum nobis hodie textus Êvangelicus proponat San-ćHffimumparconjugum, & Sanćtiflimum filium , velut normam & exemplar bonœ educationis, dum parentes Filium templum frequentare docent, Filius templum prœfert parentum conlbrtio ; ftatui non-nulla conjugibus tradere documenta , quibus in-ftrućti filios bene genitos, melius educent : Nam ut Comicus ait
Ft qui/que Filium fuum vult ejfie, ita eft. in 11. De Lycurgo qui Lacasdœmonijs leges tulit, e ^ ' refert Plutarchus, quod cum cives fiios â corruptis
I Z	mori- Lacon.'
Bruj", lib. moribus ad temperaturu vitae genus vellet traduce-r6) duos educaverit catulos, eodem patre eademquè matre progenitos, quorum alterum domi lautiori-bus cibis educatum retinuit, alterum in fylvas emi£ fiim in venationibus exereuerit. Dein cum ambos jani majulcqlos produxiflet in forum, pofitis ab una parte delicatis edulijs, ab âltera vero dimiflo lepore Ç is qui domi fuerat educatus ad efcam properavit, qui vero fylvis aflueverat, leporem eft perfecutus.Tum ad cives converfus Lyçurgus : Videtis inquit duos catulos eiufdem generis, fed diverip modo educatos, quàm diflimiles fintinter fe. Parùm ergo profuerit bene nafci, nifi accedat bona educatio. Vel hine goI-ligite plus momenti adferre exercitationem ad hq-neftatem, quàm naturani. Quales nalcantur liberi nuliiin manu eft, led ut rećtainftitutione évadant boni, noftrae eft poteftatis. Reperit hoc inventp fapientiffimus vir modum, quo multitudini Philo-fophicis rationibus non fatis idoneae , virtutis ima-ginemoboculos poneret: magis enim penetrabant animos vilà quàm audita. Yultis hoe vobis AA. Uan. Da- oftendam in hominibus ? Ecce par npbile fratrum Boh ^oleslaum & Wençeslaum Boëmias Duces, eodem ^o cm. patre,eâdem matre generatos. "Weneeslauni majorem natu avia Ludmilla pientiffima fœminaedu-loan.Bonif çavit à puero, & hic evafit Sančlifiimus : Bpleslaum ui'^ci juni°rem formavit Drahomira mater crudelisVœ-mina & Çhriftianis infenfà, idquè tulit oper® pre-tium j ut impius, immanis, crudelis fratricida çxti-terit, humani pariter & divini juris violator. Quàm Eccelef. 7. fepienter igitur monet Sapiens. F ili) tibi funt, erudi illos, &curva illos â pueritia eorum, quia Scilicet,quales fuerint in adolelcentiâ, taies perfeverabunt dein-
ceps in virili getate. Adolefcensjunta viamfuam etiam cum fenuerit nonrecedet ab ea. Idpaffim inculcat Deus in facris litteris, unde ïïraëlitis mandatur : Ne obli- Deut' ï* <vifcaris verborum, qua viderunt oculi tui. Docebis ea filiosac nepotes. Et alibi : Ponite bac verba meain cordi- ibid. ir. bus &animis veftris, Docete filios veftros, ut ilia meditentur. Et rurfum apud Sapientem : Curva cer- EccU.30. vicem eius injuventute, &tunde later a eins, dum infans eft y ne forte induret, é5" non credat tibi, & erit tibi dolor anima. Doce filium tum , & oper are in illo , ne in turpi-tudinem illius offendas.
111. Nec défunt in laoris litteris illijftria bonae educationis exempla. Tobias, ut teftatur lacer Tob. 1. hiftoricus, filium ab infantiâ timre Deujn docuit, & abftinere ab omni peccato. Moimirus inter plurima documenta illud inter prima repoluit : Omnibus Tob, 4. autem diebus vita tua in mente babeto D eum, £5" cave,ne aliquando peccato confentias,&pratermittas pra-cepta Domini Dei noftri. Et rurlum : Omni tempore bene dicD eum , &pete ab eo, ut vias tuas dirigat, & omnia confilk tua in ipfo permaneant. Sic educati & in-ftru&i filij funt honpr parentum, & patriae , quia exultâtgaudio pater jufi't : quifapientem genuit latabitur prov-2ji ineo. Ad Iobum oculos convertite , hicinfummo M terrenae felicitatis apice conftitutus : Confurgens du luculo offerebat bolocaußa pro filij s. Dicebat enim neforte peccaverintfilij mei, §5 benedixerint Deo in corporibus fuis. In quem locum eleganter diflerit D. Chrylofto- cbryfoft. mus. Hoc modo, inquit, confulitur liberis. Non dicebat, bom- 3- «* quodplerique homines folent : opes illis relinquam : non ili- p&aéd cebatfgloriam illis comparabo : non dicebat, mercabor illis principatum : non dicebat,agros emam : Sed quid? Nequid cogitaverint in cordibus fuis. Qua mim ex rebus illis uti-
I 3	Utas
Utas eft, cum hic reftent ? nulla, lüum inquit omnium Regem propitium Ulis reddam, & nihil ipfis poft bac deerit. Dan, 13, Hœc & plura Chryfoftomus.Longus förem, fi etiam adducerem, quomodo parentes Suiannae cum e fient
1.	Mach, jufti, erudierint iiliam fuam fecundum legem Moy-
2.	fis : quömodo Mathathias filios fuos falubriter in-2. Mach, ftruxerit, & adverfus inimicorum infultus anima-7. verit , quomodo mater fèptem filiorum fingulös
hortata lit ad conftantiam in lege Dei ufque ad mortem.
IV. Suppetunt nobis etiam Evangelicse legis probi parentes pro fiiis liberis foliciti.Blancha Mater S. Ludovici Regis Francise identidem filio fuo inge-Sur. To. 4: minabat : AI allem fili te mortuum cernere, quam aucto-ad 2 f. Au- rem tuum mort ali cêimine ojfendentem. Sic educatus ^ Ludovicus cum jam regni traćlaret fafoes, ipfe quo-quê filio Philippo egregia dédit documenta, ex quibus folùm unum alterumve decerpo , ne prolixitate excedam : Fili mi ante omnia diligent er in earn cur am in -Rob. Ca- cumbe, ut diligas Deum. Nemo enim poteftJalvus ejfe, drgejiJ.' ™fi Deum amet. Amato bonum, odio habe univerfum ma-Franco.'io- lum. Sermones qui funt de Deo publice §5 privatim lu-'inAita'b ^ens au^a5,	confitearis peccata tua deliqafque tibi
CbrUib.f. fapientes Confejfarios. Cave ne unquam admittas pecca-tum mortiferum: Sed omnia potius ferre velis genera tor-mentorum, quam aliquam talemperpetrare culpam, &c. Neque te praeteribo pientiffima S. Defiderij mater, quae pro filij tui puritate confcientiae tam folicita fui-fti, ut non unis litteris eum hortata fis ad innocen-tiam. Verf abatur Defiderius in aula Dagoberti Re-ß'W a* gis, id eft in lubrico & periçulofo ftatu. Ad hunc Tom, 1. in mater jam vidua haec perfcripfit : Dulciffimo atqub •vitaS.be- amautiffimo Filio Defiderio Arcbenefreda. Immenfas om-
nipotenti
nipötenti Deo égigrattas, Et rogo Domini mifericor- fide. e. s. diam,ut mihi de vitâ & bonâ cowverfatione tua affluenter 702> jubeat ktificavi. Te vero Dulcifßmum mihi pignus non eo y ut affiduè Dominum cogites, Deum jugiter in mente habeas y mala cfpera,qu£ Deusodit, nec conßntias, nec facias. Dominum femper ames £5" timeas : ab mni opere per quod Dominus offenditur folicite te cuftodi &Fč. O bo nam matrem, & meliörem filium, qui tam pijs mo-nitis obtemperavit,
V., Ubi hodie taies parentes reperias, qui plus foiiciti lint de fijiorum probitate, quàm honoribus , divitijs,& caduçis bonis ? Chrifti monitum eft : Quœ-rite primum regnum Dei, &b<ec omnia adijcientur vobis: Mundi monitum ;
— — «*> — qwerenda pecunia primum Firtus poft nummos. Audite Ifaac benedjcentem filio fuo Iacob : Det tibi Gen. 27: Deus de rore cœli, de pinmedine terra : Prœponit Terc*"^t'li* cœleftia terrenis, quod oblervans Tertullianus aie- Marcsap bat: Prima promiffio cœleftis eft roris, fecunda terrenœ uit. opimitatis : nos enim primo ad cœleftia iwvitamur, cum â ' fçculo avellimur,&ita pofteainvenimur terrena confecu-turi. Contrarium plané agit mundus : tota paren-tum cura in eo verfàtur, utrelinquant filijs ingentes diviti asjUt ad magna munia promoveant,ut adfplen-dida illos protrudant prpecipitia. Id obfèrvans fuâ œtate S. Auguftinus aiebat : Parentes noftriquando nos S. Auguft: in fcholam mittebant, non hoc nobis dicebant : difcite litte- jtyw ras, ut habeatis unde legere poffitis codices Dominicos ; di- u "J c! fcite litter as, ut fitis utiles Ècclefia, utiles Reipublica : nec ïpfi Cbriftiani filijs fuis hoc dicunt. Sed quid dicunt ? dijce lit t eras fili mi, utfis homo > hoc efteminens inter homines , illujiris, & conjpicuus. Unde &illud prorver-
brun:
biuffi: quantum habebis, tantumeris ,&c. HasčAugtl* ftinus. Hujafmodi parentes merito corripit Salvia-Salvia. nus Maffilienfis feveriore ftylo : Quid œfluaspaterna If' \ ptitas âdconquirenda tenena &peritura ? nihil majus filijs tuiSprœftare poffis,quam fi hoc bonum per te habeant, quoi nunquatQspenitus avait tant. Non ergà neceffe eft,ut filio trn thefauroS abfcondas : nulla re eum faciès ditiorem, quam fi filium tuum thefaurum Dei feceris. Nočtes & dies toti '< infùmuntur ut corradantur divitiae filijs relinquen-dsejde anima illorum falvandâ vix femel cogitatu'r. Quid mirum proinde fi faepenumerô verificetur illa Urem. 7. Dei qüerimonia apud Ieremiam : Filij colligunt ligna, v» 1 S, & patresfuccendunt ionem, mulier es conjpergunt adi pern, ut faciant placentas Regina cœli, &libent dijs alienis, éf me ad iraçundiam provocent. Videbis filios vagos, indifciplinatos, pravorum Confortid mixtos, lufo-res, potatores, in omne facinus & fcelus promptes, quid hoc aliud eft, quàm coniportare ligna aeterno Incendio? Quod fi & paterna flabellâ accédant, & quod m aie agit filius laudet pater ^ audaciam dicat e£ fe magnänimitatem, profufionem nominet liberali* tatem, lufum quietem, ingurgitationem dicat efîè refocillationem naturae , quid hoc eft aliud, quàm ignem fiicCendere : Cui fi accédant etiam mulierum Inhoneftarum Confuetudines, & incitamenta libidi- ' nis, hoc deniquè eft ignem adipe confpergere, ex quo confequitur impetus in omne fcelus & flagi-tium, ut Deus ad iracundiam provocatus in virgä ferrea vifitet tam filios quàm parentes. Tales pro-fećtofatis oftendunt fe parum diftare ingenio â bratiš 3 quae corpora cüränt non animas : De his eleganci. Imp. ter Author Operis imperfećti : Corpus natorum fuorum in Matb. $mnt, animant autem ccrttemnunt, Defiderant enim illos
walm
walerejn faculo ifto, & non curant, quid paffuri fint in alio t-ut ofiendant qnia corporum funt parentes non anirna-rum. Hoc nempè agit carnalis amor ; carnem amat nonfpiritum, & carnem amando, interimit fpiri-tum.
VI. Cui fimilem dicam generationem iftam ? de fimijs Plinius : Simiarum genera, hominis Figura Plin.Ub.8. prox'ma. Eis pracipua erga fœtum affettio. G e fiant ca- caÇ>S4-tulos : quos manfuefaïïa intra domos peperere : omnibus de-monßrant, traïïariquègaudent, fimilesgratulationem in-telligentis. Itaque magna ex parte compleüendo necant. Taies omninô funt parentes, qui filijs nimium indulgent , qui carnem amant non animam, quifàlu-tis eorumeuram negligunt,utdicideijspofIit. Non . funthominesjfed hominis figura proximi. Verbo •yfirnia, quae compleüendo necant. Diflimulando perdunt , amando interimunt. Interimendo etiam feipfos in - ' miferandos cafîis praecipitant. Similem unam fi-miam cum fuo fimiolo fe novifle narrât S. Grego- s. Greg. rius, his ferè verbis : Quidam vir cunćtis in hac urbe	•
notiffimùs ante triennium filium habuit, annorum 4,cap'1 ( Sicut arbitror ) quinque, quem nimis carnaliter di-ligens remifsè nutriebat, Atque idem parvulus , quod dićtugrave eft, moxut eius animo aliquidob-ftitiflet, majeftatem Dei blafphemare confueverat : qui in hac ante trineium mortalitate percuflùs venit ad mortem. Cumquè eum fùus pater in finu teneret ( ecce fimiolum in complexu fimise ) ficut hi teftati funt, qui prœfèntes fuerunt, malignos ad fe véniflè fpiritus trementibus oculis puer afpic iens cœpit cla-mare : Obfta pater : obfta pater. Qui clamans decli-navitfaciem, utfèab eis in finu patri s obfconderet. Quem cum ille trementem requireret, q uid Videret :
K	puer
puer adjunxit clicens : Mauri homines vénérant, qui me tollere volunt. Hoc di&o iterum Majeftatis no-men blafphemavit, & anim am reddidit. O morti-fèrum ejufînodi parentum amorem , qui compleBen-do necat. O fimias förmam aliquatenus referentes humanam, non homines. Improbifunt falfi hommes S. Cbryft. non /ecus acpittï, ait S. Chryloftomus & caufam an-cate.Grœc. ne(c^t. neqß mjm ^ figura ab aBione quod eft umm-
quoique intelligitur.
VII.	iEquè aut m agis Tragica eft ilia narratiö quam recenfet Auguftinus, vel quifquis ille Author eftièrmonum ad Fratres in Eremo,his plane verbis :
^'adFF	bpdie terribilis cafus praclartffimo CiDi noftro
inErem. ' Hipponenfi Cjrillo. F ilium habebat, & quia iinicus erat, eum fuperfluè diligebat, èffupra Deum. Ideô fuperftuo amore inebriatus filium corrigere negligebat, dans etiam p oteftatemfaciendi omnia, qua placita ejjent iüi. O do-lorofa libertas l & grandis filiorum perditio ! ô paternus amor mortiferus ! Ecce filios fe dicunt diligere , quos jugulari procurant, éjc. Cupitis audire nunc quomodo Pater & Filius ambo in foDeam cadunt? licet enim Jciatis, tarnen quia eftneceffe, ut dos quamdiu dIdiüs timeatis ; ideo qua bodie faBa funt iterum dicere non erubefco. Ecce enim Cyrillus Defter filium habebat ut fcitis, quem corrigere negligebat , qui luxuriöse DiDendo confumpfit partem bonorum fuorum. Sedecce hodie ebrietatem perpejfus, matreraprägnantem oppreßit, fororem Diolare Doluit, patrem occi-dit, & duas forores ad mortem Dulneravit. Ecce quomodo paternus amor & indulgentia non tantùm prolem compleftendo necat, fed libimetipfi exitium parit.
VIII.	Quare ut paucis multa comple&ar, vos nunc alloquor qui parentum nomine cenfemini.
Teneram
Tenet-am formate bonis morîbus prolem. Prima educatio in omnem relinquam aetatem maximam vim habet. Non tam opes illiš congregate, quàm Sen. de opem ferte, ut Chriftianis imbuti virtutibus ado- Ira>lib-2 lefcant. Et cum mores veftri fint prima pùerorum cap'22'-dočtrina, conformes illi fint divinae legi. Proximis applicatur quod tenerum eft , & in eorum fimilitudinem crefcit, inquit Seneca. Nulla pars vitae magis quam pueritia ex imitatione agitur. Sint patres Tobiae, & habebunt filios Tobias, fint Matres Blanchae & habèbunt Ludovieos ; fint Ludmillae & habebunt Wenceslaos. Ad haec Pœdagogi & nutrices deligan-tur moribus caftigatis. Coram nuHo magis, quàra coram puerispeccarepericulofum eft. A rećta infti-tutione pendet liberorum vita imô animae falus , fa-miliae decus , publicafelicitas. Cavete ne forte filius ( loquor nunc ore Hieronymi) difcat in tenero quod S.Hieron poftea dedijcenđum eft. Difficult er eraditur, quod rudes fy'.7, ad animi perbiberunt. Lanarum concbylia qUis in priftinum *om* candor em revocat ? Recens tefta diu h faporem retinet odor em quo primum imbuta eft. Nihil aliud difcat audi-re, nihil loqui nifi quod ad timorem Dei per tinet. Turpia verba non intelligat, cantica mundi ignore t. Adbuc tene-ra lingua pfalmis dulcibus imbuatur. Procul fit atas la-fciva puerorum : ipße puellœ é? pedijfequœ â ßecularibus confortijs arceantur, ne quod malè didicerint peius do-cflw^Èfc.Euntes ad Ecclefiam praeeat filius aut comi-tetur, illi exemplum fit duodennis Jesus. Vobis verô M a R i a & J o s E p h , quibus Afcendentibus Je-rojolymam fecundum confuetudinem diet fefti,remanfitpue™ J E su s in Jerufalem. Adjuvent nos ut fie noftra pro-leseducetur Jesus Maria,& Joseph.
K 2	D I S C U R-
DISCÜRSUS VII.
Dominica II. poft Epiphanlam. Terris oftabile Monßrum.
T HE M A*
Voeafcus eft autem & J e s u s & Difcipuîi
eius ad nuptias, y ođ«. 2.
SYNOPSIS.
I.	Veterumfigmentum eft quod	trahere, & feinvicem veht hominesprimumfuerintbi-	infpeculo reßricere, imbal-cipites , quadrimani , &	ter qua ji in alternm tran-quadrupedes, ideoquè infu-	fire.
perabiles, & ut fuperari	IV. Id in Adam o Fjj Eva primi-
posent fulmine Iovis aivifiy	tug eft delineatum, qui ideo
qui deinde rurfum per amo-	fm t formati os ex ofjïbm,
rem fe mire conantur, quod	& dno in came ma , ut
eß terris pptabile mon-	maiori invicem ample'äe-
ftrum pufertim in conjn-	rentur charitate.
gibus.	V. AmbofimulvocanturAdam,
II.	Quorumpuciprn curadebe-	& foli Adamo injpiratur
vet eße placereDeo fed nunc	Jbiraculum viU, quia de-
eft acervare divitias, quas	berent quafi vivere unam
tamen melius per concor-	vitam, habere unam ean-
diam confequerentur , uti	demque animam , ÇS eße
Gej:yones,quoru tria corpo-	Jufti ambo, ut Zacharias
rafinguntnr cohxrere, quia	& Elifabeth. fuerunt nnanimitate divi- VI. Ideo etiam cwifomaretur
tes. Si tales eßent conjuges	Êva fuit Adam in ecftaji
non monßrum eßent &rarn	vaptuf ad cceleftem curiam,
quid ,fedßmnlacnm Dei.	ut ibi concordiam difcerent
III.	Conjuges habent nomen à	conjuges ab Angelis & Deo jugo , quod ut cum frhäu	trinoln perfonis. trahant, œqualiter debent VII. Sed qtmfœpè cauße dißen-
ßonis
fionis? variœ quas potiß- IX. Fti etiam quidam Afcaloni-mum Dœrnn concitat.	ta conjeïïuf in carcerem, cui VIII. Remedium concordu eft,	fida adbœfit uxor, promeri-nt ad nuptias & conjugium	ta fua fidelitate divitias. adhibeaturl e s r-s,ut con-	Non déférant conjugesDeu, juges exprimant myfterinm	non deferet iiïos Tiens. Trinitatis, vivant in timon 'Domini ut Tobias.	( $0
Yocatus eft autem &Jesus& Difcipuli
eius ad nuptias. Joan. 2.	.
/■ ' : k % ~ & ; «v; - - • \ %; S: ï ', '
F! E prima hominis creatione ingenio-fùm eft illud Ariftophanis commen-tum apud Septalium , nec minus Ariflopb. aptum humanis moribus ad Dei le- aP- Septal: gem formandis. Aiïèrit enim ho- J™' mines cum primo fuiffènt conditi fuifle bicipites, quadrimanos, & quadrupedes , adeô prudentiâ, robore manuum , ac pedum velocitate excelluifle, ut velut infuperabiles viderentur. Id segrè tulit Iupiter , fùse potentise ratus decedere, quod acceiïiflet hum anse. Vibrato proinde trifiilco fulmine divififlè homines, ut deinceps finguli uno capite, duabus manibus & duobus tan tum pedibus contenti vitam exigere debeant. Non defuit tamen vyel fie divifis infcillećtus & ingenium : unde animad-versa fut imbecillitate , ad amoris artes converfi, decreverunt fe iterum unire, & unionis huiufmodi privilégie priftinam virtutem adipifei. Qui verb divififuerant ( inquit \\[e)amore Jeipfos deindequœrify* bant quo unirentur, ut rurfus integri fierent. Latet fub commenti Velo abfeondita Veritas. Id enim à na-tutâ hominibus inditiimeft, ut conentur ex duobus
. K 3	corpori-
corporibus, imô & ex duabus animabus unum corpus , & unam animam facere. Unde Prifcilla apud Statium moriturä maritum alloquitur.
Stat.lib.i. — — — — pars anima wiaura mea.
Sylva. Quafi cum marito fuiflet unum corpus & una animai EtOyidius exul de fuä conjuge relićta.
Ovid. 2, — -.....quoniam caret ilia periclo.
Faßo.	Dimidiâ fait em parte fuperßes ero.
Et nos, quos ardenter amamus appellare folemus : Dimidiwn anima mea. Nernpe ut veteri verbo dici confuevit : fir tus unit a fortior Quod vel maxime inter conjuges Chriftianos locum habere debet , ut lint duo in carne una.ln cœteris per amorem folœ ani-mse uniuntur : in conjugibus corpus & anima. Pro-fećlo hoc eft monftrum illiid, quod Deus in Para-dilo formavit, led inimicus humani generis femper molitur lèjungere. Monftrum inquam, quia rarum, ut par conjugum biceps , quadrimanum, quadrupes unam habeat animam & vivat concors, pacificum', in eundemfcopum collimans, Deo ferviens, inlii-perabile. Quare cum obfèrvem hodie m ultos conjuges, pauca talia monftra , edocebo prsefènti fèr-mone modum,quo finguli conjuges tale ex lèlè forment : Terris optabile monflrum. Parate corda.
II. Prgecipua cura conjugum deberet efîè pla-eere Deo, juxta ftatum, in quo mereri cœîum, & eô lolicitudinem omnem convertere, ut in vitae fine haberent propitium Deum. At prô dolor ! ple-riquèplus de terra, quàm cœlo • plus de opibus & facultatibus cumulandis, quàm meritis foliciti liint, ut proli poft fe relictœ magnos relinquant thefauros. Et ignorant eiufmodi artem comparandi divitias concordiam elle , quam fi fećlarentur, & Deo place-
rent,
r: rent, & lïberis divitias relinquerent. Docet nos hoc aliud Poëtarum commentum , qui fingunt Ge-ryonem fuifie tricorporem tribus capitibus, fex ma-nibus, fèxpedibus inftručtum de quo Ovidius.
Prodigium triplex armenti dives Iberi	Ovid. Ep.
Geryones — — —	9*
Tres aiunt in Hilpanijs fuiflè fratres, qui cùm vive-rent concordi affê&u, confilio, & induftriâ, ingen-tes iibi compararunt divitias : hos Geryones dićtos occafionem dedifle fićtioni adperfuadendam civibus concordiam. Alciatus pinxit tricorporeum mon-ftrurn adjećlo lemm ate : Concordia infuperabilis,quod iequentibus explicuit verfibus :
Tergeminos inter fuerat concordia fratres	AttiâUïn
Tanta fimut pietas mutua, ér anus amor m ' Invißi bumanis ut viribus ampla tenerent Régna, uno diïïi nomine Geryones. Ecce, & pi] iunt & divites quibus mutuus amor eft, quibus par concordia. Id ad civium unitatem , & concordiam infuperabilem trahens Mythologus ait : Per Geryonis fabulam, qui multa crura, &plerafque ma- Nat. Conn ' nus ac oculos haberet, qua uno confilio gubernarentur, lib-concordiam civium fignificari, qua in expugnabilis prope 7'c' x* eßcitur , ubi omnes juftis animis in unum conjpirarint. Ego vero vel maxime id de conjugibus intelligen-dum exiftimo , prœlèrtim, qui prole à Dèo donan-tur, qui cum debeant eßb duo incarne una , fi accédant Ii beri referre poffîmt perfečlam fimilitudinem Dei, novi quidam tricorpores Geryones, ab omni hoftili incüriu immunes ac iniùperabiles, terreftris Trias, &
terris optabile monftrum. Quid tali domo beatius, in qua maritus & uxor nulla
diflèn-
difïènfione ab invicem fècedunt, unius voluntas eft Defiderium alterius, unius cor alterius cor : in qua filij & filiae parentibus obfèquentes unanimi confen-fu Deo Fçrviunt & fua procurant ? in qua fènfim fine fenfu multiplicantur dona Dei , crefcunt facultates, & quod fümmum eft augetur pietas, Deus non of-fenditur. O terris optabile monftrum. Quod fi'paflim inter conjugates reperiretur, non jam monftrum effet, aut nominaretur, fed divinae Triadis in mundo fimulacrum : quas cùm fit Trina in perfonis,• eft una in eflèntiâ, in nullo difcordans, in nullo ab invicem diffentiens. Propterea conjugium à Paulo dictum eft Epbef, j. Sacramentum magnum, quia fcilicet repraefentare de-beret magnum Deum trinum in perfonis, unius in-tellećtus, unius voluntatis.
III. Confiderateobfecrounde conjugium no-men traxerit, id enim non vacat myfterio, & arca-no fenfu. Conjugium nomen habet à jugo, quafi conjunčtum jugum duorum , quia ficut in jugo duo trahunt, & nifi conjunćtim & aequaliter trahant male trahunt ; fi male trahunt 5 male laborant • fi male laborant, nullum reportant frućtum. Mifer agrico-la, qui junćtos ad aratra juvencos non poteft indu-cere , ut aequaliter jugum trahant. Ità in conjugio evenit, nifi vir & mulier unanimiter & concordi lenfu onera matrimonij portent, alter alteri fe ac-commodet, in idem femper tendant, eandem ha-beant voluntatem, durae genus efficitur fervitutis, & dillipatur res familiaris, & nulla inter eos eft be-Bargäi.ap. nedićtio. Scipio Bargalius volens exprimere con-, L24ec'7. cordiam conjugum pinxit jugum adjećto lemmate: s.Amb. i. Non bene ab uno. Quo fènfu dicebat S. Ambrofius : 3. deVirg. Bona vincula nuptiarum }fed tamen vincula, bonum con-
jugium, fed tamen a jugo traäum: quia icilicet bonum non eft, nifi aeqaali motu concord ibus animis conjuges in finem &fcopumconjugij tendant ; pari pa-tientiâ labores tolerent ; pari ftudio & affećtu in Dei fervitio perlèverent ; pari lolertiâ rem domefticam curent ; pari vigilantiaprolem educent. Id liib imagine ipeculi argutè propofuit Plutarchus , ubi ait; Plut An Lit jpeculum auro gemmifque ornatum utilîtatem nullam ^c'con" affert, nifi fimilem Jpeciem referat : fie opulentia uxoris nul- ' -lusfruïïus eft, ni vitam morefque prœjlet cum vita &mo-" ribus viri congruentes éJ confentaneos. Ad hoc quippè ä Deo inftitutum eft conjugium , ut alter alterius onera portando , alter alteram pari affećtu relpi* ciendo adimpleant legem Chrifti : imôut quafi alter in alterum tranfeat, & fiat ex duobus cor un um, anima una, caro una, & Ipiritus unus»	"
IV. Conijcite oculos veftros ad primuni in tef-ris conjugium , quod fuit inter Adamum & Evam. Create Adamo decernit Deus : Faciamus ei adjutorium Cen- ^ fimile fibu Et mox : Immifit Dominus Deus foporem in * Adam: cumque obdormijjfet tulit unam de coftis eius,&re-pleuit carnem pro ea, &œdificavit Dominus Deus coftam quam tulerat de Adam in mulierenu Quid opus erat .II-Deo tollere coftam ab Adamo, ut ei faceret adjutorium limile ? nunquid potuit etiam m ulierem for-mare de limo fieüt formaverat iplüm Adam ? nem-pè, voluit Deus tale inter Adamum & Evam ftatue-re matrimonium , ut eflet os ex ofïïbus , & duo in carneuna , ut majori in vicem amplećterentur clia-ritate, fi una eademquè Caro forent : ita tamen ut li-. cet haberent identitatem leu unitatem carniš , mu-lier nihilominùs velut pofterius formata fubijce-retur marito. Audite fuper hoc Gennadium : Fo- cT^lu
L	lens poman.
lent igitur D eus amp Hori cbaritate.virum uxori conjunoe-re, fœminam ê latere viri formavit,ut quiddam œqualis bo-noris, una tamen cum fubjeBione pr<e[eferret. Honoris qusedam sequalitas eft ex eadem car ne & ofle forma-ri, fubjećtio verô denotatur pofterioritate tempo-ris, & formatione de latere, non de capite ; ne om-nino aequalis cenferetur marito, aut par praetende-ret Dominium • non de pedibus,ne prorfus abjećlam fubječUonem fubiret,
V. Immoremur aliquantifper hu ic difcurfui.De Adamo refert textus facer,quodDeus ilium creando: Infpiravit in faciem eius (piraculum vitœ. De Eva verô dicit : /Edificavit coftam in midierem.. Cur non etiam Evse infpiravit fpiraculum vitas ? cur hiç architectum , ibi infpiratorem agit ? nunquid magis fimile foret adjutorium, fi utriquè infpiraret fpiraculum vitae ? ubi ergo anima mulieris ex cofta architectatae ? Ut huic dubio quod S, Auguftinus movet, occurra-mus, Übetadvocare alium fcripturae textum. Hic eft liber generations Adam , in die qua er e aruit Deus bo-minem, majeulum éJ fœminam creavit eos , & vocavit nomen eorum Adam. Novo iterum Myfterio unus homo creatus dicitur , & tamen mafeulus & fœmina, - -neque tamen A ndrogy nus, quia creavit eos. Etvo-cavit nomen eorum Adam ; non nom en eius, fed eorum quafi ambo non fint plures homines , fed unus homo ob conjugium • nec diverfùm nomen fort iti fint ob carnis unitatem, cum eiïè debuerint duo in carne una. Et hoc eft ipfum quod dicatur infpirafle Adamo Ipiraculum vitae, non autem Evae, quia fcilicet conju-ges debebant vivere quafi unam vitam, & vi vere ut Baß. Se- anima una. Id obfèrvans Bafilius inquit : Non ex ter-leuch.orat. ftd ex latere membrum mutuatur : parti tur corpus, ut 3'	men-
mentem coaptet natura unadiffipatur arte for mantis,ut una mens conßruatnr ad imitationem natura. Ünum efîe dsbuit utriufquè ipiraculum, una mens,ne quos una caro conjungebat,&unum nomen,diverfitas ipiritus disjungeret.Huc tendu nt & illaClementisAlexandri- Clemen. ni : Non aliam ergo habet naturam midier, quodattinet ad l'4<str°m> humanitatem, aliam wer o <videtur<vir habere, fed eandem. Haec ille.Quod fi ita eft,confequens omnino videtur, ex matrimonij prima origine eonjuges ita ad iniveem conformari debere,ut idem femper fèntiant(quod ju-ftum eft)idem velint, idem nolint, utmereantur elo-gium Zacharias & Elifabeth : Erant autem jufti ambo.
V L Amplius adhuc aliquid in allegata textu obfervare licet. Cum enim Deus vellet Evam crea-re ait facer hiftoricus : Immifit foporem in Adam, cum-que obdormijjfet, tulit unam de coftis eins Et adifica-<vit in mulierem. Magna inter Icripturae interprétés agitatur quaeftio,qualis fuerit hicfopor Adami, fom-nufne verus an ecftafis. Et quidem extafim fuifle Huq.Card putat Hugo Cardinalis allegans Auguftinum : imô in ^eaflreJ}„ ea ecltaii Adamo concefiam claram Dei vifionem vi- 2.Difiintt. detur fèntire Richardus, nec contradicit D. Tho-mas. Hugonis verba funt : Immifit ergo Dominus DeuS ^ foporem : non fomnum fed ecftafim, in qua creditur inter- "art. i. fuijfe coelefti curia : ita dicit Auguftinus. Nuptias cum Eva celebraturus Adam abripitur ad coelos,in quibus neque nubent, neque nubentur, dumilli Deus fponfam parat, fèipfum Uli clarè videndum exhibet, quid cum nuptijs commune cœlefti curiae ? quid Deo cum fponfia ? fubeat hic memoriam Chrifti dictum : In ccelo neque nubent neque nubentur, fed erunt ficut Angeli Dei. Et rurfum ; Pater fanüe ferva eos in nomine tuo, ioan. i7. quos dedifti mihi : ut fint unum ficut & nos. Nihil tunc in v, u.
L 2	cœlo
eoelo erat praeter Deum & Angelos. Rapitur ergo faturus maritus Adam in caelum, ut ibi difcat matrimonii œconomiam. Videat Angelorum Deo affiduè miniftrantium unanime fèrvitium, Cherubinorum confèntientem intelle&um, Seraphinorum concor-dem voluntatem & amorem : imô ipfiufmet Dei in perfonarum pluralitate unitatem : videat Deum ut lit cum Iponfa lua unum licut & Deus : fint duo in carne una, fint duo unus , & unus duo. Quo re-. S. Petrus Ipexilîè videtur D. Petrus Chrylölogus : Quoi Deus Cbryfol. conjunxit , natura foci at, facil De os, ut fit bomo unus fem199« , unus} aiter jpfi fjmo 5 m ß au£ fingularitas de-ftituta , aut confufa conjunctio. Sanê ibi credo confu-lam elle conjunćtionem , ubi aliud maritus , aliud uxor agit, ubi deficit animarum- concordia & mu-, tuus amor : ubi velut fulmine ićti alter ab altero difi lociantur, afiećtu, moribus , vita. Optabile mon-ftrum conjuges duo in carne una, bicipites, quadri-mani, quadrupedes : deteftabile monftrum conjuges lèparati afièctu, moribus, vita. In tribus ( ait Sa^ Eccli. s;, piens ) placitum eft fpiritui meo, qua funt probata coram Deo bominibus. Concordia fratrum , & amor proxi? morum, &<vir & mutier bene fibi confentientes.
VII. Jam vero, ut ftem promillis, cum fine rari nantes in qurgite Dafto concordes conjuges in matrimonij jugOjCaufam inquiro diflènfionis. Erunt qui exiftiment dilparitatem aetatis, opum, fbrmae, nobilitatis , nec abs re omnino, Unde illud vetus monitum
Ovid. Eps Non bene inaquales veniunt adaratra jwvenci, Detan*	Si qua voles apte nubere, nube pari.
Quod quidem inter conjuges mille quotidie com-probatur experimentis. Et res una omnium difficil-
, lima
Tmis optabile monftrïtm.	S?
lima eft, ut omninô pares conveniant. Et fi quidem pares, non deerunt aliafèmina difçordiarum. Unde Socrates interrogates a juvene , an confultum fibi elîèt uxorem ducere, vel a matrimonio abftinere, fapienter refpondit : Utrumvis eorum fecerit a&u-rum pœnitentiam. Hinc te ( inquiebat ) Jolitudo, Fal.Max, bine orbitas, bine gravis interitus, bine bares alienus ex- lib' me-cipiet : illinc perpetua folicitudo, contextus querelarum,do- mor* tis exprobratio, affinium jupercilium grave, ganula fo-crûs lingua ,fucçe(Jor alieni matrimonii, incertus liberorum eventus,Deniquè mille cruces domefticœ, quibus alter ab altero conjugum exulceratur. Si divitem du-cis, vult elle Domina ; lipauperem, difficile eft alere : fipulchram,citô amgiujr, &fies Zelotypus ; fi turpem /facile defgàlp' : fi proies genuerit , fblici» tudo te prernet Uîfflas ; fi non genuerit, fterilem in-eufabis : fi fobriam açceperis vinolentus , continua te mançbunt jurgia : fi bibulam, prodiges rem familiar em : fi parçam, difplicebit prodigo, fi prodigam, difplicebit parco. Et licet ? fiepè in fbrtitione fponfàe aequalitas appareat>fubfequens tamen matrimonium maxim am detegitinœqvi^litçitem. Aut ti etiam fit optata sequalitas , verfuti tamen Dœnionis infidijs multimodge concitantur difîènfiones.
VIII. Quid hie remedij ? Ab hodiernis nuptijs exemplum fumam us. J^ocatus eß autem &Ie[us &Di-fcipulieius ad nuptias. Felices nuptiae,felix conubium ad quod vocatur,& in quo perfèverat I e sus, Cum Bem.fetvC nomino lefum ( inquit Bernardus ) hominem mihi propo- 'f-i»Cant, no mit em, Öbumilem corde, benignum, fobrium, caflum, " mifericordem, omnifanïïitate confpicuum, verè Je-fumquifalvet populum fuum. Ut exprimant in fe conjuges myfterium Trinitatis, advocent lefum, eum
L 3	fècuni
lecu ni faciant commorari, eius manfuetudinem, ca-ftitatem, fobrietatem , mifericordiam, & omnem ianćlitatem imitando. Hue cen fend u s eft relpexifle
1.	Cor.u. Paulus cum dicebat : Nequè vir fine millier e, nequè mil-
lier fine <viro in Domino. Saepè funt vir cum muliere, mulier cum viro, fed non in Domino. Unio vera ani-marum eft Ielùs. Proinde Raphaël docens juvenem Tobiam quomodo uxorem duceret, ne illi noceret Tob. 6. dœmonium, inquit : Tu vero ô Tobia aeeipies virgi-Prov. 8. nem, cum timore Domini. Quia Icilicet. Timor Domini ®l6* odit malum, in timore Domini declinatur â malo, ut ait Eccli. j. Sapiens. Et Timor Domini deleftabit cor, & dabit lati-tiam & gaudium , & longitudinem dierum. Nihil mi-rum Ii quibufdam conjugibus multâ mala accidant, fi in afliduâ vivant dilcordia, fi non fit benedičtio, quando non adeft Timor Domini, quando non invi-Tertuü.lib. tatur Iefus ad nuptias. Pulchrè in rem noftram Ter-
2.	ad uxo. tullianus : Qualejugum fidelium duorum unius Jpei, unius caJ>'9• tyQfi ?uniusDifciplinœ, eiufdem fervitutis ? Ambo fratres , ambo confervi, nulla [piritûs carnifue diferetio. At-quiverè duo in came una, tibi caro una unus & fpiritus. Simulorant, fimul volutantur , &fimul jejunia tranfi-mnt, alterutro docentes, alterutro bort antes. InEccle-fiâDeipariter, in connubio Dei parit er. In anguftijs, in refrigerijs, neuter alterum calat, neuter alterum vit at, neuter alterigravis eft. Libéré ager vifitatur, indigens fufientatur. Eleemofjna fine torment o,facrificia finejcru-pulo, quotidiana diligentia fine impedimento. Nonfurtiva fignatio, non trépida qratulatio, non muta benedictio. Sonant inter duos Pfalmi &Hymni, §5 mutuo provocant, quis melius Deo fuo canat. Talia Cbriftus videns &au-diens gaudet. His pacem fuam mit tit. Ubi duo, ibi tpfe : ubi ipfe ibi malus non eß. O fortunatum tale
conjugium ! O terris optabile monftrum duos in uno corpore junćtos in Domino. Talis verë eft Concordia injuperabilis, ubi Chriftus adelt, quia ubi Chriftus eft, ibi malus non eft.
IX, Audite rem dignam admiratione pariter & imitatione ; cuius fideiufiorem vobis conftituo JoannemEviratum. Venimus inquit ille Afcalonem ioan,Evu in Xenodochium Patrum, narravitquè nobis Abbas rat. Prato Eufebius Presbyter, quod negotiator quidam nau- Êiracul<c* fragium pailiis cum omnia perdidiflèt yix fano cor- l8<*% pore appliquent Afcalonem. Ibi comprehenius â creditoribus & miflus in carcerem direptis omnibus, quae domi habebat, etiam ipfius uxoris veftimentis. Uxor prse inopiä non habens quo vel le vel maritwm aleretjid unjcum ex conjUgali officio illi impende-bat, quod affiduè illi adhserens in carcere folaretur, Ut poterat. Acçidit verô ut nobilis quidam carcerem ingrederetur eleemofynam daturas captivis : qui conipè&â ilia muliere, & visa elegantiâ vultüs exarlit in amorem illius : juffitquè per cuftodem car-ceris illam ad fe venire. Quae rata fe liberaliorem eleemofynam acceptor am. Acceifit, illiquè caufam ca-ptivitatismaritiexquirenti, ordine recenfuit infortunium. Adhaec nobilis : li, inquit, hac noćte meae voluntati obtemperaveris, efficiam ut lolutis debitis carcere liberetur maritus. Sed difficile eft certare cum Geryone, funiculus triplex difficile rumpitur, fidelis marito mulier, & conjunćta in Domino , ad infolentem petitionem paucis reipondit : Audivi Domine dicentem Apoftolum, quia mulier non habet poteft atem proprij corporis ,Jed Dir : permitte ergo ut interro-gem uirum meum, §5 qiddquid iUejuJferitfaciam. Et illico ad maritum properaris infanum nobilis amorem
ei ma-
ei manifeftaVit. Ille ut erat prudentilïimus ;uxta Timens Deum, fepofita ipe & defiderio evadendi - cärceris dum gemitu & lachrymis in haéc verba eru-pit : P erge, perge foror, abrenuhtia bornim. Spero enim in Dominum noßrum Iefum Cbrifium,quia non derelinqueé nos uf que in finem. Ita fa&um : renuntiavit cafta uxor Nobili proco hœc folum : Dixi viro meo éJnon vult. Quem hicpotius mireris ? captivum, ancaptivi fi-dam uxorem ? quorum alter pro altero doluit, alter alterius afflictionem diutius perferre maluit quàm Kcdi.33. i)eum offender e. Vere Timenti Dominum non occur-rent mala, fed in tentatione Deus illumconfervabit berabit â malis. Quod huie concordi conjUgum pari contigit. Erat in eödem carcere latro quidam pro-pediem educendus ad extrem um fupplicium, qui loco aliquantum disjunćtus, omnia audiebat, quae cum uxore liia maritus in timore Dei loquebatur ; & cce-pit fecum ipfe ratiocinari. Ecce in quantis anguftijs hi duo verfantur, nequè tarnen ut Übeltätern acci-perent, confenferunt in malum, fed pluris aeftimant pudicitiam, quàm pecuniam & libertatem. Et quid ego mifer, qui nec cogitavi aliquando Deum efîè vindicem fcelerum , carceris fqualorem & inftans fupplicium moleftèfèro? Miferet me illorum-: de meâ actum eft vita , fuccurram libertati Deum ti-mentium : Et illico per cellulse feneftram conjuges ambos allocutus : Ego inquit latrofum& mortis reus, riec aliud mihi reflat, quam ut Prœfeïïus adveniat qua-cunque bora , mequè eduUum ê carcere fupremo addicat fupplicio. Confiderans vero pudica veftra confilia cm-motum efi mifer at ione cor meum. I te ergo, in loco itto civitatis ( fimul locum defignavit ) clam fodite, & quas inveneritis pecunias accipite ; illis non folum Veßra per-
folvetis
folvetis débita, fed in futurum habebitis <vit<e fubfidium : & orate pro me, ut & ego apud D eum mifèricordiam in~ veniam; Non poft multos dies venidPraefe&us car-ceris, qui latronem edućtum capite plećti jullit. Se-quenti diealloquitur uxor maritum : Sijubes Domine vadam ad locum, quem nominavit latro,fiforte vera funt qua dixit. I to ait maritus, &fac quod placet. Ivit, fodit, ingentem pecuniae fummam in olla diligentes cooperta invenit. Ac ne refciretur, unde tam fli-bitô pecunia ; prudent! confilio3fenfim coepit perfol-vere débita, & fe a moerore , maritum â carcere libe- -ravit. Concludit narrationem Euiratus verbis Ab-batis Eufebij : Dicebat autem qui ifta narravit : Ecce quoniam fervaverunt ißi mandatum Domini noftri J E-
5	U Chrifti, magnificavit & ipje in eis mifèricordiam fuam. O multos tales in mundo conjuges I o terris
r op labile monftrum ! verè monftrum , quia rarum ! vir
6	mulier, duo in carne una, unus fpiritus, una fides, unushonefti amor. E magna fortuna in famrnum praecipitati i nfortunium, omnibus exuti bonis. Maritus in psedore carceris claufus, uxorei iponte comes, quae dum efurienti non potefh cibum porrige-re, folatui* afiatu & commifëratione. Heu quid non fames efficit apud nonnullos , & praefertim auri facra fames I His datur utramquè fatiarefîDeumvelint a fuo confortio excludere : fed malunt habere amicum Deum,quàm mamonnam, quam Dei contempto-rem. Unde cum tam indifioiubilis eflet hie nexus conjugum cum Deo,& in timore Dei, faćti funt infii-perabiies • & inter quos erat Chriftus, non habuit locum Malus, fed in tentatione Deus illos confervavit, & liberanuit â malis. Sic agite, lic vivite conjuges & erit conjugium veftrum terris optabile monftrum. Non déférant conjuges Deum, non defèret illos Deus.
M	DISCUR-
\
mm®m&mmmmmmmmm
DI S CUR Sli S VIII.
Dominica ///. poß Epiphaniam Aurum Tholofanum.
THEMA.
Vade oftende te Sacerdoti & offer munus. Matth. 8.
SYNOPSIS.
t. Decatamitoßs dicitur quod	leproß Chriftiani extra Ecck-
babeant Aurum Tholofa-	(iam.
num, quia, aurum ex Jpolijs	V. Talis Ole militum Chiliarcha
fDelphici templi Tholöfam al-	Bituricenßs,qui cumpauca lig-
latum qukquii contigit pefie	na Eccleߣ ufhrpajfet, gravi-
xorreptus eß, aut mateperijt.	ter â 'Deo punitus eft.
II.	VhUnempeUeustemplare-	VI. Et alius Theodorici Regis linqui inviolata* Sed hodie	Aulicus,qui folum cupidine ba-multi geftant tale aurum, ig-	~ bendi, qu£ erant Ecclefi£ labo-mri quod inde lepram & pe-	rabat & malâ morte perijt♦ ftem contagiofamfibigenerent*	VII. Inftar homicide eft, qui ali-Décimas alij Munt Eccleßjs.	quid de rebus Ecclefif.ßli ufitr-
III.	ÂlijpecunïasEcclefiammdl-	pat.Ob Hinfacrk litterisplu-verfo prœtextu & mutni titu-	res leguntnr puniti.
loßbi applicant, & reftituunt,	Vlll.Nemo fibi blandiatur in
cum Diminutione. Syndici,	parvitate materu, quia nihil
jEditui ab hoc contagio ßbi	parvumeft,quodDeo aufertur.
cavere deberent.	Funem campan£ £dituus fuo
IK Majores noßri liberales in	equo applicuerat, & earns
Eccleßas, multa iUis contule-	carnibus ad ufque offa nuaatut
runt, qu£ poßeri rurf m ad.fe	eß , fignum circnmferens mate
moliunturattrahere, unde Je-	ufurpationis«,
pram contrahunt. Ijraélitœle-	IX. Principum etiam conßliarijs
proß extra caftra eijciebantm	advert endmnl ne bona Ecclefiœ
facilt
fkcill ufurpeHt meßtatis pu*	fti Juro Tholofm, & conta-
textH j ne incidant in man tu	giofa lepra infefii vadnnt,
Dei, ut Carolin Marteüus, in	ofiendant fe facerdotiper con-
cujus fepnlchro non eft reper-	feßonem, & offer ant mnnf
tum cadaver fed virulenius	perreftitntiouem. Draco. Siquiergofmionn-
Vade oftende te Sacerdoti & offer munus. AUtth* 8*
I
Urum inter omnia metalla praecipu- ✓ urn, apud omnes nationes maxime œftimatum,dubiûm relinquit an plus hominibus affèrat utilitatis an dam ni. Sanèmultis ßepenumero eft jaćtura corporis & animas. De calamitofis vetus eft paroemia, Aurum babet Tbobfanum, Originem traxit hoc di&erium ab eventu, quem memorat Aulus Gellius. Cum ( inquit ) Q^Cepio coniul op- CeB.nott. pidum Tholofam in Gallia diripuiflet, in ejusquè op- Attic-lïb* pidi templo magnam auri vim inveniflet, data in il- PoiybM. lud militi licentia , quisquis in ea direptione aurum 4. attigit mifèrabili exitu perijt. Sed altius earn cala- sJrab°M' mitatem repetun t veteres Hiftorici. Nam ( ut tra- Suidas dit Juftinus ) Galli feu Celtae', qui ê Gallia in Panno- Colat, niam noftram tranfierant, & circa littus Adriatic! maris confederant, ubi adhuc fènia àfènonibus dićta extat, Brenno Duce magnis inftrućti copijs profećti in Graeciam ditiftimum Apollinis Delphicitemplum diripuerunt, quos illico fubfècuta violati templi poena, cum magna eorum pars abrupto Parnafli monte oppreflä, Brennus iple delperatafalute, impaćlo fibi in corpus pugione vitam finijt : pars verô liiblato theßiuro Tholofam in veterem patriamredijt, ubi
M 2	peftife-
peftiferâ lue correptafariari non potuit, nifi thefauro Juflin.lib. rèftituto. Teäojagiautem ( verba funt Juftini ) cum 32' in aiitiquam patriam Tbolofam venißent, comprebenfique peftifera lue ejjent, non prim fanitatemrecuperavere , quamarufpicum rejponfis momti,aurum argentumque bellis Jacrilegijsquè quafitum in Tbolofenfem lacum mergerent. Voluit nempe etiam inter idololatras Deus intaćta efie ternpla, eorumquè thelauros inviolatos, nequid futuris temporibus fimile attentarent in lege gratise veri Dei cultores:
11. Sed pro dolor ! in ea tempora ineidimus, quibus pari lance librantür prophana & facra , Ipiri-tualia& temporalia, divina & humana, &dum m uiti incedunt divitijs etiam ex Ecclefiarum & facerdo-tum Ipolijs onufti, non recogitant fe portare Aurjm Tbolofanum, quodanimam eorum inficit contagiola lue, qua in extremum rapiuntur exitium. Multis cura non eft, unde habeant, led ut habeant, & poft-quam fubditörum fuorum lubftantiam expilaverint, adtemplorum,Religiofarumsedium, facerdotalium fkcultatum proventus avaras extendunt manus,con-fićt orum titulorum prœtextu. Videfis enim utver-futa avaritia fiepenumerô decimas divino jure Eccle-fijs ac lacerdotibus deftinatas ad fe violenta legum aut confuetudinum male introcluctarum interpretation pertrahat. Novalia, inquiunt, fundi domino, ceu novi & proprise induftriae labores, ad quos facer-dos nullum attullit adjumentum , fructus ferunt, quafi verô animse eorum, qui colunt novalia, non se-què facerdotüm curse commilîœ forent, ac eorum qui veteres agros occupant • aut quafi prseceptum LivH. 37. Dei non eflet universale : Omne s décima terra, five de frugibus, five de pomis arborum Domini funt ŠJiUifan-
ïïificantur.
Bificantur. Honorius Papa, cujus erat legem Dei interpretari ad Brixienfem Epifcopum refcripfit : Quoniam a nobis folicitudo tua requifivit, quid de D ecu c. qmnih mis novalium tua Diœcefis tibi fit ftatuendum \ rejpon- dt Decim. demus :ut ft terra qua arabiles funt, intra cer t am alicujus Ecclefia Parœciam fuerint, décimas earum eidem Ecclefia facias affignari. Quibus fimilia ad Helienfem Epifcopum refcripta leges ; nimirum : Cum perceptio de- c. cum cimarum ad Parochiales Ecclefias de jure communi per- cmtwgat tineat; décimanoualium,qua fiuntin Parocbijs earun-dem, ad ipfasproculdubio pertinere nofcuntur. Adjungit tamen Papa rigorem temperans : nifiab his, qui alias décimas percipiunt,rationabiliscaufa ofiendatur,per quam fippareat noualium ad eos décimas pertinere.
III. Non poflum non laudare Illuftriffimum vi-rum, qui Anno 1609. Supremum Styrise Preefidem MS.Lab. lèu Praetotem egit. Huic cum Labacenli Epifcopo Thoma diuturnalis erat de Decimis, quam ut ab- tŒpo rumperet,ex infperato accellit Epifcopum,eumque alloquens, cedere proteftatus eft fe juri quod vel habuiflet, vel habere videretur in Décimas, adi)-ciens : Cum enim Décima Deo debeantur , time9 Deuai : acplenam decimam (etiamfiantea nunquam da-ta fuijfet (dare deinceps uolo^ne forte Patrimonium Cbri* fti deuoret Patrimonium meum. Sapienter & pie d i« čhim. Utinam imitarentur etiam i), qui fubinde' mutui titulo ab Eeelefijs & locis pijs pecunias acci» piunt, & cum effèt mutuum reftituendum, tergi-verfantur, aut certè pecorum & terrae fručtuum pretiofè taxato valore, quod acceperant, reddunt. Aut quod gravius eft, tamdiu reftitutionem prote-lant donec moriantur, qui erant confcij, Taceo de lyndicis, qui fubinde oblata fîdelium caro diven-dunt, & minore pretio in tabulas rationum refe-
. M î	runt; t
runt ; lucra Ecclefiae fibi vendicant. Taceo nequc enim puto nunc tales elïè ( quales fuperiore feculo reperti funt cum haerefis invaluiflèt ) qui fundos & reditus Ecclefiarum circumpidunt, quocunque titulo,& fublatis antiquis,novos lubftituunt proven-tuum Indices.
IV. Antiquorum infiftendum eft veftigijs, qui de immunitate Ecclefiarum, de ere&ione, & am-pla illarum dotatione de augendis redditibus Cura-torum, de confervandis rebus Deo dicatis, de im-pendendis fideliter cultui divino piorum donativis foliciti, facrofàncfcum habuerunt, quidquid fèmel Deo dicatum fuiflet. Erexerunt fuo lumptu loca ftcra, attribuerunt facerdotibus honefta vitae fubfi-dia,quibus fulti cultum divinum zelolius promove-rent, officio fuo alacrius fungerentur. Abfit ut ne-potesijsmanus velint apponere. Contagiofus eft morbus lepra, & quaedam peftis fpecies : talis plane & avaritia quam alter ab altero difcit. Mandala«. 52, vit olim Deus Moyfi î Precipe filijs Ifrael, ut eijciant decaftris omnemleprofum. Idem nunc agunt furtimi Pontifices, qui fulmen cenfurarum vibrant in ejus-modi leprofbs & auri Tholofàni particeps } fed rf-s. Greg, det mundus, quamvis exclamet S„ Gregorius : Sa-ad Sabi- crilegium §5 contra legem eft, fiquis quod venerabilibus "z'q. 4!' lQCU velinquitur prava voluntatis ftudijs tentaveritfuis can.'facri- compendijs retinere. Audite hoc Ecclefiarum Oecono-mi, Syndici, curatores, aut quibus earum qualfs-qualiscura commifla. Amico rapere quidquam, fur-turn eft ; Eccleftamfraudare facrilegium eft: inquit S. s. Hie- Hieronymus., Audite iterum , & verba pon-" ron.E- derate. A facrilegio quoque boe facinus non di~ ptfl'W Jpar dixerim, cum id quod jponte , &facro deli-berationis arbitrio gratis fieri debuit f fub pe-
cunia
ttmi*paBione caufatur. Aititerum S. Gregorius. Au- S. Greg. dite qui vos fyndicorum officijs adhiberi vel ambitis, vel exorari patim ini, Quidquid Deo femel confè- q.^.can* cratum eft , in profanos ufus converti non debet : audiv. alienatum, abftraćtum, diminutum lepram générât, auri Thololani virtutem habet, peftem créât.
V. Author Patriarchij Bituricenfis in vita S. fjlfreb*' Auftregifili narrat de quodam militum Chiliarcha, cap.30. oÉm Eudo Princeps Bituricis dominaretur .Illeut eft Kara fides, pietasque viris qui caßra fequuntur, cum ligna deeflènt, quibus ignem accenderet ad^rcen-dum â militibus fiïgus, è proximi Monafterij S. Auftregifili tugurijs nonnulla alportari curavit, & Offerent e Abbate alia ligna, ut domibus parceret, con» tempfit. Ecce tibi cum lomno indulget apparuit minaci vuîtu S. Auftregifilus : Cur tu , inquiens, cûfas meat ftulte fuceendis ? Et cum dićto alapa eum percuflit in facie, utcruorper aures & nares erum-peret : Statimquè evigilans infelix adminiftros lùos clamavit : Hac bora me percuffit Auftregißlw eontinuà moriturum , quae ubi protuliflet illico fpiritum exha-lavit. Modica res pauca? vetuftarum sedium ligna , magna tamen pœna prsefumptio, & rei fàcrse vio-latio caftigata. Aurum Tbolojanum habet, qui fibi ufîirpat res Ecclefiœ.
VI. De Warnario quodam Theodorici Regis Au-lico recenfet alius Anonymus Scriptor, quod nova mturkenf, tributa & exaéliones impofiturus Bituricenfibus ad Labbe urbem acceflerit, a qua S. Auftregifilus tum adhuc vivens eum feria admonitione compulit recedere. Mortuo S. Auftregifilo, eiquè in Epifcopatu fucce-dente Sulpitio redijt homo nefarius , & ut parceret urbi accepit ab jEpifcopo munus honorarium , nec , ( , ' / -	tamen
tarnen avaritiae cupiditatem extinxit. Simulatâ ergo pietate ad fepulchrum praefati fanćti acceiîit s quod ubi ex fidelium donativis auro argentoquè or-„ natum invenit, ftimulante eupiditate in ea erupit verba : Auftregifilus debuerat aurum & argentum pau-peribus erogare, quoifuper tumulum juum poni juffit fe-culi more, Nec propterea boe iicebat (Lit loquitur author) quoi ei cura effet ie pauperibus , fei ai fimilitudi-nem Juiœ awaritiâ replet us äribelabat. Verum adf«^, illico vindex Dei manus. Cum enim caetera per-luftraret altaria većtis unus ex quo vela pendebant de altohiens cecidit fuper caput ejus, tantâquè eum plagâ afîècitjUt cruor per oculos & barbam difflue-ret. Suavis hsec erat Dei ad pœnitentiam vocan-tis monitio , lèdille folum damans : Auftregifilus me <vin)U5 oiio babuit, nunc etiam mortuus projequitur moriturum. Inde Auguftodunum properans ad ra-pinas ex Epifcopata agendas , cumadponendaven-tris onerafecedit, inteftinaefîiindit & inftar Judaeex-Pfal. 7. Ipirat. Quam verum ell illud : Conuertetur iol'or ejus in caput ejus, in uerticem ipfius iniquitas ejus def cen-det: Nondum hic male egit, fed in corde lùo malè agere dilponebat, & jam incurritvindicem Dei manum. Tanto zelo propugnat Deus quae facra •
6	lïbi dicata lunt. Quae illos ergo manebit pœna x qui non cogitatione tantum , led facto res Eccleliae invadunt, & fibiufurpant colorato vel officij vel fervitij praetextu.
VII. Attendant Eccleiiarum Oeconomi, Syn-dici, iEditui, qui res facras in fua cuftodia retinent, nec fubinde grave putarit ex ijs quidquam fuis uli-bus applicare , nec agnolcunt peccatum ubi vel ex pœnis â Deo ioflićtis gravitatem peccati arguere
poffènt»
pofîeht. Qui Chrifti pecuniae fer Ecclefiœaufertfrau- 12. q. 2. dat y Ö r api t,ut homicida inconjpeftujudicis deputabitur. c^t:J'j2 Inquit Stephanus Papa, &rationem hujus affignat q.2.'can/ Anacletus : Qui abfiulerit aliquid patri vel matri di- <jni abfiu. citque boc peccatumnon ejfe,bomicidœ particepseft. Pa- r,tU ter nofter fine dubio Deus eß, qui nos creavit : Aiater vero noftra Ecclefia , qua nos in baptifmo jpiritualiter re-genevavit. Ergo qui Christi pecunias & Ecclefia «ifâpit, aufert, velfraudat,homicida eft. Quid ergo mi-rum multos ob erepta Ecclefijs & Sacerdötibus bona morte divinitùs puniri. Morte mulđrantur homiçidia. Ne me ad reeentiora extendam,habe-mus in iacris litteris ciariilîmahujus veritatis& puniti facrilegij teftimonia. Joas Rex, qui thefau- 4. Reg. 12. ros Templi temerê furripuerat, â Servis fuis inter- Dan. y. ficitur. Balthafar Rex,qui vafa facra,quae non ipfè fed Proavus Templo abftuleràt, non reftituit, cum ijs in convivio abuteretur, ea nocte interfe&us eft. Antiochus Rex ob fpoliatum Hierofblymitanum 1.Machab. Templum,varijsmalisac doloribus oppreflus mi-ferrimä morte extinftus eft.
VIII. Verum funt, qui fibi blandiuntur ex par-vitate materiae fèipfôs à peccato excüfant. Nihil parvum eft,quod Deo aufertur. Narrat Hericus Herk. in Monachus de miraculis S.Germani Autifliodocen- ^Germm fis Epifeopi,quod vEdituus quidam Ecclefiœ S. Ger-'^c. ^. ? " mani , partem funis quo cambanae pulfabantur ac-ceptum in equi fui capiftrum formaverit : AIox liquida claruit (verba fu nt Herici) rem femel facram dome fttcisufibus non decuijfe conduci : LI t enim capiftrum -equino capiti indu&.um eft , curiäa, qua funis complexus fuerat,i ta de repente abfumpta funt, ut univerfa caro cum pilis éf eute ojfium tenus ferro putaretur decifa. Sic '' ' , .	N	equus '
eqiuis illeinnoxius temer i t at is aliéna de cœtero fervanvit indicia. In eadem S. Germani Ecclefia mulier quae-dam orationis gratiâ accedens linteum de ambone lubduxit-, domumquèreverfà profan os renes facro tegumento praecinxit. Sed illico totis artubus dif-foluta cum detrimento corporis fenfit praefentiam ultionis. Faćti pœnitens delata ad fanćti Ecclefi-am Sacerdotum precibus fanitatem recepit. Minus Ib.cap. 32. egit ille paganus homo, qui inter oblatos frućtus in ejusdem S. Germani Ecclefia unicum fublegit porn um , quod cum abfumpfit,integro anno mutus ef-fečtus , anno vertente, eadem die ad fančti fepul-chrum fupplex multis profufis lachrymis recepit loquelam. Pofîèm adducere plura recentia & non tantum auribus percepta, led oculis ufurpata exempia, qualiter Deus violatores rerum facrarum plentere confueverit , fed ea melius alia occafione ad pofteritatis memoriam litteris confignabuntur.
IX. Unum praeterire non poflum,in hoc généré quin attingam. Difcurrunt Theologi an Principes in terris fuis in cafïimagnae necelîitatis pos-fïnt bona confcientia petere & accipere ab Ecclefijs & locis facris thefàuros ad fuftinendum juftum bellum (nam de injufto nulla eft qüaeftio ) in magna necefîitate exhaufti fui serarij. Affirmant pleriquè & afFerunt Exempia tumBiblicatumHiftorica.S.Am-brofiusutitur exemplaChrifti : Si enim cenfum Filius DEI fol<vit,quis tu tantus es,qui non putes ejfe folvendü ? Favent leges Civiles, & fàcri Canones , fiimmorum Pontificum Bullae, & praxis. Ilhid folum conlide-randum puto confiliarijs,ut non credant in omni ca-fu & circumftantia id licitum efîè. Nam ubi aerarium feipfo fufficiens eft, ubi non eft fumma & urgens ne-
cefTitas
S. /Smb. lib. 4> i"
Luc fad-
bate link.
Novell. hi J. ad injlruiï. 7. c. de SS. Ecc/ef.l. ju k t m u s nullum 10.
«ellitas , ubi bellum neceflarium non eft, metuen- C. de ss, dum ne aggravetur conleientia. Quae cum â cir- frccle{' H cumftantijs particularium cafuum dependeant, uni- qui cfu/a. verfali doftrina definiri non pollîint : nec ego me in & rfi magnorum immitto confilia. Certu s tarnen lum, butum-& multis probatiffimis exemplis demonftrari poteft, multis Principjbus ejufmodi ufurpationes Eccleüa-fticorum bonorum & thefaurorum RiiQkAurumTbo-lofanum. Et quia ut feneca loquitur Homines am- Sen Ep. i. pliusoculis quam auribus credunt : & longtrn iter eft per prœcepta ; breve d? efficax per exempla, inftar omnium propono Carolum Martellum Caroli magni avum apud Reges Franciae Majorem Domûs, cujus tunc coniilio in Francia omnia gerebantur. Invalerant Anno Chrifti "733. Gallias laraceni, ut narrat Theo- Tbeob.Be-baldüs Bezuenfis in vita S. Prudentij, quibus ut refi- zr'!e"~ '^r fteretCarolusMartelluSjingentem conflavit exerci- prud. tum.. Sed cum regali exhaufto aerario militem alere non poflet, &ftipendia perlo! vere,gravißimd compul-Jus neceftitate ( Verba funt authoris ) Décimas, & quod nefasdiÛu eft, Ec cleft as ablatas facris minrftris de dit mili t i-bus fuis. Sic animatos in hoftem impulit, & fepttia-ginta quinque millia faracenorum ftravit. Pûtes exculàtum fuiflè apud Deum,qui ei tantam concelTit vietoriam. Sed audi,quid liibjungat Theobaldus : Quem vero exitum prœfatus fortitus fit Caroluspro deci-mis &Eccleji)s quas militibus dederat,paucis retexam.De-fit 'ïïusenimacerbijfima valdequè terribili morte fepultus eftinßaßlica B. Dionyfii Alartyris. Quo fepulto mox ta tusfœtor tamquè peftifer aer ( cogita operationem Àuri Thololani ) ab ejus coepit egredi AiaufoUo , ut etiam longe femotas tabo inficiens auras, multos letbo dede-rit, quam plures morbo gravijfmo ajfecerit &c. Pipi-
N 2	nus
nmfilius ejmjubet referati farcophagum, epquè patefaßt) invent m eft Draco mira magnitudinis, ex cujus ore letbi-fer illeprocedebat balitus, de corpore wer b Caroli nihil petnim repertum eft. Hoc autem diàum fit ad facrorum perua fores locorum,qui uiolenterfacra detinent loca, fuisq: haredipetis hereditates concedunt perditionis. Haćte-nus Theobaldus, quae ponderent,quos concernûnt. Ego finem dicendi facio, & fi qui funt exAuditoribus meis, qui ejufmodi Auro Tholofano onufti, ejufmo-di lepra infećti funt, juxtà monitnm Chrifti oftendant fe facerdoti & offer ant, feu potius référant munus, re-ftituant quod male acceperunt, quod animse pe-ftilentem inhalat mephitim. y ade oft ende te .. facerdoti per feriam co nfeflio nem, offer mrnus per reftitutionem.
' DISCUR-
DISC UR SU S DC
Dominica IF. pqft "Epiphaniam. Securuin Periculum.
:	T H E J1 A.
Domine falva nos perimus." Alattb. 8. SYNOPSIS.
/♦ Omnia peccata & mala re-	lonka fimiliter habuerunt fo-
gnantjum DEVS reputatur	dum T>EVM, quatuor vifl
dormirent ajebat Thomas La•	cum tres tantum injeiïi fuif-
bac: Epifcopus.	fentjecuri in periculo adftan-
II. Etiam Sanäi fubinde vacil-	te D EO. Idem expertus S.
lant,utihodierni Apoftoliscùm	Dionyfuu.
putarent Dominum dormire ,	VI 4 idemfentiebat patiens Job.
qui ut DEVS non. lajfatur,	Cum quovis congredi au fus
non dormit Jedfomno vel pro-	pufente 'DEO, 'S 'David in
curato vel fimulato fecundum	periculU multo fecurior quam
hominem explorabat illorum	. Vlyfjes apud Homerumfomni-
fidem,	at£ JfrCinerv£pr£fidio.
HI. Qui ferio adhœret DEO,	VU. Turbamur nos fapè in ad-
femper illum fibi pufentem	verfis,quafi â D E O derelin-
exiftimat, & qui prœfentem	queremur,fed DEVS anima-
habet, nihil hahetyquod me-	rum noftrarum Sponfus afjlmi-
tuat. Vti Agarancilla Sau,	latur câpre* hinmûoque cer*
experta in tribulatione fibi	vorum, qui dum dormit,unum
Dominum adfuijfe.	oculum apertum habet , &
IV.	Sic & Jofeph T)EVM co-	dumfugit,fugiendo rejpicit. mitem hàbuit inputeo,in car-	VIII. Magnus Antonius id eX-cere, infervitute. Comitatur	pertus eft, qui graviffime ten* juftosubique divina gratia.	tatu/J® verberatusâ T)œmo-
V,	Pueri tres in fouace Baby- ne, dum queritur Dominum
N 3	fibi
fibi non adfitife, etudivit pr£-	IX. Gaudeamus igitur,cum inci-
fetite*ifirijfe & certamen fie-	derimw in ientâtiànes,quiet il-
éajje. Non eft ergo quod in	le funt probatio noftr£ fideiji-
_ peykulvs conqueraxiur abfen-	cut jaüatio Apoßolornm in
tem T) EV M, quifacit cum	mari.Cum DEO verjari inpe-
tentationeproventum.	riculo] eft ejj'e extra periculu♦
Domine Salva nos,perimus. Alattb. 8.
I.
Nter coetera fapienter dićta , & illuftria Apophtegmata Thomœ IX. Principis Epifcopi Labaceniïs illud non poftre-m um locum obtinetj quod Anno 1623. JViss.Tho. lua manuin Adverfarijs' fuis notavit : Ep.Labac. Potentia eft Juftitia ,	Terra fine lege.
Dies eft nox,	Terra fine via.
Vmim eft duo ,	f-< Regnum fme veritate.
Q Fuga eft inpugna,	Regnum fme-bonore.
O Amicus eft inimicta,	Regnum finefidelitate.
ÎZ1 Malum eft bonum,	Regnum fine pietatè*
<j Ratio eß licentiata,	^ Regnum fine nomine.
5 Fur eft prœfefius, (liar m, ^ Regnum fine pecunia. . çjlnterefie proprium eft confi- Regnum in Confußone. _ .; Culex vult volare ut Aquih, £h Regnum fine difcretione. Pecunia fert fententiam -, Terra fine-juftitia. Deus reputatur dormire, Terra plena peccatoribus.
QApientiffima profectô efFata , quorum poftre-Umum caeterorum omnium compendium eft.Nam quando DEUS reputatur dormire,cetthnt leges, igno-ratur via,contemnitur Veritas , honor minuitur, fi-delitas decipitqr,pietas profcribitur, nomen eft a-nonym um,pecunia deficit,crefcit conflifio, fugatur difcretio , exulat juftitia , peccata mundum im-plent ; Adeô Ut etiam praefente Deo contingat va-cillare juftos, & in ejus auxilio non fàtis reponere fiduciae,	... ji. Hqw
II. Hödierni Evangelij textus nobis elarêpro-pofuit hane veritatem. Cum enim navigarent dii-eipuli ortain mari tempeftate , licet prseientem ha-berent maris Dominum, inceperunt metu concu-ti , & parvam habere fpem evadendi periculum. linde haec diffidentia ? Nempe quia venti llbilant , mare flućtus attollit, undas conglomérat, intume-fcit, frémit, alîîxltat navim, minatur naufragium, mortem prseientem fiftit : Merebantur lànê repre-henlionem: Quid, timidi eßis modicœ fidei ? Nunquid habetis prseientem maris Dominum ? Qui poteft cohibere flućtus,frsenare rabiem,compefcere undas, imperare ventis, fedare tempeftatem ? Ipfe verb dormiebat. Illum dormire credunt, de quo cane-bat Pfalmifta , Non dormitabit, nequê dormiet, qui eu - "J2e' ftodit IJrael. Nolo hie dilputare an lomnus ille Chri-fti in navicula flućtibus agitata fuerit naturalis an provocatus, verus an fimulatus : In varias quippe opiniones abeunt Patres, illudmihi quafi certum eft,quod pronuntiat Chrylologus. Per fe non dor- f'hryfol; mit, nequèfibi dormitat Atajeftas expers laffitudinü, serm. 21. quietis ignarafed totum per fe mihi agit.
Hic ergo fomnus explorât Difcipulorum fidem, du-bitationem prodit, Š5 modic<e eos credulitatu aperit ejfe, qui non modo in fe tantum, fed in tpfum authorem credunt pojfe elementa confurgere. Nihil metuat, qui pssefen-tem habet, quem metuunt metuenda. Fidei lapis lydiüs eft periculum , in quo fi Deum com item habeas , aut male metuis fi credis, aut male credis fi metuis. Quare ne dum in nos etiam flućtus ten-tationum & adverfitatum infurgunt, vacillemus uti hodie Apoftoli,eritprsefentismei Difcurfus Thema,
quod
quod qui juftus eft , & Deum fibi habet propitium, lecurus fit in omni periculo.
III. Veritatem,quam explanare conftitui,p'lu-Pßl'34> rieš profitetur Regius Pfaltes, qui canit : juxta eß Dominus ijs, qui tribulato funt corde , quod de jufto dićtum , qui fpera fuam in Deo reponit &ab.eo in periculis aüxiiium expe£fcat, alio loco fub periö-'9°' na De i loquenv exprimit: Clamawit ad me fej1 ego exaudiam eum , cum ipfo fum in tribulatione. Id in Agar S Cbryfoß. ancilla Sarse obfervat Chryfoftomus, qüse ppofuga bom-iti. in folitudinem Deum propitium habuit,ubi nulla in Cen. fupererat ipes humana. Quam diu Agar quietè cum Sara vixit, non obtinuit confolationem divinam, & Angeli alloquium. Segregata verô â fua Dom in a &in afflićlione pofita, vidit Angelum, & ejus allo-qüio animata eft ad tolerantiam injuriarum. Unde concludit S. Doći or monens : Si prudentes fuerimus, tribulationes.nos magis Domino appropiare faciunt. Quo s. Greg, eödem fenfo dixit S. Gregorius Nazianzenus : Ani-
rat fadCiv. ma mGr^° affe^a, D eo propinqua eft. Quàm foiicitê adverfitates declinamus, morbos fugimus , paupe-riem metuimus, contumelias , injurias, perfecutio-nes malorum execramur : Qui pericula impenden-tis afflićHonjš prœcavemus anxij , & ignoramus, quod,fi mens confoia rećti nos â reatu abfolvit, per ilia Deo propiores efficiamur ,& quanto propiores Pfalf'go, Deo , tanto fecuriores in periculis. Unde monet Auguftinus, quafi Apoftolos de naufragio fblicitos alloqueretur : Noli timere quando tribularis, quafi tecum non fit Deus. Nulla omnino tribulatio eft, in qua Deus dedigneturiè comitem adjungere, modo velimuà.	.
IV. In-
IV. Ingrediamur puteum.in quem â fratribus conjećtus fuerat Tofeph, ingrediamur carcerem , in quo idemperpeflus eft vincula : Utrobiquè invenie-mus Deum. Jofeph vel ex nomine juftus, inique pafïus â Fratribus perfècutionem , inique miffiis in carcerem fufpicari & metuere potuit periculum vi-tse,fedin Deo repofuit fpem fuam. Unde facer textus : F uit que Dominus cum eo. Erat ibi ciaufus. Ge"j 39™* Fuit autem Dominus cum Jojepb. Ait idem textus, & ' ' diftinćjtius Sapiens de Providentia D e i loquens: HaCvenditumjußum non dereliquit,Jeda peccatoribus Sap-io.v, liberavit eum : Defcenditquè cum illo in foveam , ~&in ls' vinculis non dereliquit illum. Vides Deum aniicum hominis tribulati, qui credit abipfo pendere fiiam libertatem , & fervitutein , fuum commodum & damnum , fuum fölatium & defolationem ; Quomodo illum ubiquê comitetur , & praeftet fecurum in omni periculo. Quœrit S. Chryfbftomus ad s.Chryfoß. hunc locum : Quid eji, erat Dominus cum eo : Comita- q™' ô2,iH batur inquit eum divina gratia , & reddebat ei facilia omnia, quagravia erant. Grave fine dubio fuit ju-venem â Patre delicate nutritum, fervituti minime afïùetum, inter Barbaros verfàri, & ab unius fer-vitio ad alterius tranfire jugum ; Sedcomitabatur eum divina gratia, usquè adeô ut ipfe Dominus ejus ma-nifeftè colligeret, quod gratia Dei eflet cum Jofeph , teftantefàcrotextu : Optime noverat Dominum ejje cum eo. Grave erat Jofepho innocentiffimo Cen.39t juveni adulterij reum peragi, & de graviflimo accu- v- 2-fari delićto : Grave erat in carcerem conijci, fed comitabatur eum gratia divina y reddebatquè fecurum in periculo.
O	V. Con-
V. Contemplemur etiam fornacem Babyloni-Dan.s, eam accenfam feptuplum quam fuccendi conjueverat : Et in eam injećtos tres viros , qui ftatuam Nabu-ehodonforis adorare noluerunt. Injećti funt ligati, qui eos injecerant,ab erumpente flammä confumpti funt, ipfiverôin medio ignis ambulabant Benedi-centes D e u m : Tunc Nabuchodonojor Rex obftupuit: Et furrexitpropere &c. Etait : Ecceego video quatuor viros folutos, & ambulantes in medio ignis , nihil corruptions in eise ft, & Jpecies quarti fimilis filio DEI. Stupendumomninôprodigium! NempèDEUs adeft juftisin tribulatione , nequê delerit, â quibus non S.Cbryfoft. deferitur, Adeft (inquit Chryfoftomus) arnica Ala-trib. puer ieftm > & p at i tur Je Deus cum puer is in Jüpplicio nu-merari. O plane feeurum periculum, cui fe fociat Deus ! occurrit hic caufàrn inquirere, cur ignis & flamma vorax horum trium athletarum vincula confumpfèrit, parcendo veftibus & corporibus , namcompediti inječlifunt, & mox vifi ambulare folutisvinculis,quod obfervans Chryfoftomus a-jebat : Ibat circa innocuos pedes novo libramme tempe-ratus artifex ignis, tot circumvolans paftus fola con-fumere vincula laboravit. Quod hie myfterium?Pec-cata& imperfeftionesjuftorum funt vincula , quae Deus pertribulationem &patientiam adverfitatum exurit, ut prœfervet 'animas âcorruptione, easque inpericulis fecuras reddat. O bonum Dominum ! qui mala ab adverfarijs intentata convertit in bonum , & dum juftos affligi permittit, fe ipfum illis focium exhibet. Noverathanc Dei providentiam. Sur.in vi- S. Dionyfius,qui cum in clibanum ignis conjicere-ta. tur dixiflefertur : Er is hie mecumbone JESU. Meni or
mor haud dubiê promiflionis divinae apud Ifaiam : jfaj.^t Cum ambulaveris in igne, non combureris : &c: Noli ti-mere, quia ego tecum [um.
VI. Intelligebat hanc Dei œconomiam pa-tie ns Jobus, ut in maxim is corporis & animae fuas afflićtionibus ultrôfe Deo obtulerit ad plura fufti-nerida, ad certandum cum quocunque holte , cum quacunqueadverfitate, dum modo D eu m Tibi ad-ftantem & auxiliatorem haberet. Unde ajebat : P one me juxt a te, & cujusvis manus pugnet contra me. Job, Pugnent contra me Sabaei & tollant armenta mea : Pugnent contra me Chaldsei & tollant camelos me-os: Pugnet contra me ignis de Cœlo & confumat /Sloves cum paftoribus meis : Pugnet contra me ven-tus & corruente domo mea liberos meos opprimât : Pugnet contra me importuna confolatorum turba: Pugnet contra me contentiofa Xantippe, improba Uxor mea : Pugnet contra me iplè Dœmon cum afleclisfuis, dummodotu Domine meponas juxta te, & nulla adverlitate movebor , fècurus ero in omni periculo. Nimirum ut loquitur D. Cypria-nus : Alajor eß Dominus adprotegendum, quam Dia- D- typn-bolus ad impugnandum. Tali fecuritate fe vellatum S'®?" confidenter ja&abat David Canens : Dominus illu- Pfal.26. minatio mea , &falusmea, quemtimebo ? Siconßßant adverfum me cafira,non timebit cor meum, fi exurgat ad-verfum me prœlium, in hoc ego [perabo. Multô fane futurus fecurior in prselio,quam Ulyfles apud Ho-merum fultus auxilio fuse Minervse, qui vanê exultât.	ï
At qui ego fi mihi tu affiflas 6 cœfia Diva	Homer: in
feltercentum contra homines concurrerepugnœ lliad-
O 2	Aufim
Cant; 8.
f
Aufim, te fretus comité ô Dea & adjutrice.
Qui D e u m in Adverfis habet com item, non contra folos trecentos , fed contra u ni ver fas terrae & aëris poteftates fecurus certat. Sed unde nobis polliceri poflùmus D e u m nobis adftare,cum im-petinmr â malis ?
VII. Turbamur fubinde, &metuimus,rie De-, us forte nos déférât, cum gravis ingruit tentatio,-cum infbrtunia unum ex aitero fluens nos adoriun-tur. Simusjufti, & fèmper aderit nobis Deus. Concedite mihi, quod Sponfain Canticis Salomo-nis defcripta in aliquo fènfu repraefèntet Ecclefiam, vel animam iîdelem , cujus Sponfus eft Chriftus-: Et audite Sponfae vota & defideria : Fuge dileäe mi , ßmilis efto capreœ hinnuloque ceruorum , inquit Cm: 2. Sponfà, quae alibi Sponfum ad fe invitabat. Reverter e fimilis efto dileïïe mi caprea, hinnuloque cervorum. Quid fibi vult haec antilogia ? Quid tam contraria defiderat Sponfa ? Modo praefentem modo abfentem cupit,modô ad fugam animat, modo ad reditum invitât.
Ovid.	Votum in amante novum ,~cupimus quod amamus
M<t.	. <■; .	abejje.
Canit Ovidius : Pierine poteft s ut dilečtam Sponfam vel ad modicum derelinquat Sponfus ? Ut fe abfentet ab eaxcujus jugiter ardet amplexum?Non credam us, quod amans Deus amatam animam un-quam déférât. Videtur forte longius abefïè cum graviter alfligi permittit, fed praefens eft, & dum abfèntiam fimulat,non derelinquit : Ideodiciturfi-milis capreœ hinnuloque cervorum, quod exponens Pa-Chäld. raphraftes Chaldaeus inquit : Fuge dileae mi in arap '	,	tem-
tempore tribulationis eris fimulis capreœ , qua in tempore quo dormit , unus ejus oculus claujus eft .alter aper t Uš. Autficut binnulus cerqjorum.qui in tempore quo fugi t, rejpicit poft Je, fie tu refpicies tribulationem noflram. Ec-ce veritatém .quam iapiens fub allegoriâ fugientis capreae & hinnuli propofuit relucentem in hodierno. Evangelio. Quafi fugit â nobis Deus, cum nobis: tribulationes immittit, & quafi dormit,cum tenta-tionibüs ad virtutem iblidandam expönit, &ja£tari patitur in œftuofo pelago afflićtionum,fed non dere-linquit • Unum oculum claudit,alteram aperit,femper nobis prœiens,ne fuccumbamus: De quo gloria-tur Apoftolus : Perfecutionem patimur,fednon derelin- 2.Cor4. quimur. Quia qui dicit Ego dormio: Addit : Et corme-um wigilat.
VIII. Magnum Antonium in eremo cüm Ipe-ćtris & dœmonibus lućlantem confiderate : hic mul-tis fuperatis tentationibus , femper tamen Deo fî-dens • tandem permittente illo, folito gravius pulfa-tus, imô & â Dœmone yerberatus ac caeius fuitï Ap-paruittuncilli Dominus, ad quem Antonius : f v\\l eras Domine Jesu, ubi eras? quare non â principiô ad fui-fit.î ut fanares vulnera mea ? Refpondit Cbriftus : Hic eram Antoni , & expeüabam uidere certamen tuum. Quafi dormit, & quafi fugit â nobis,cum nos tentari permittit, nec tamen dormit, nec tamen fugit. Hoc fenfu intelligendafunt illa Ifaiœ Prophetœ : Ad pun- ifaî*ï4* dum in modico dereliqui te, & in miferationibus magms v'7' congregabo te. Inmom'entoindignationis abfcondi faciem meam parumperâ te, é? in mifericordia fempiternâ mifer -tus fum tui. Non eft ergô,cur in gravibus tentationibus , in perfecutionibus, in periculis hujus vitse
O3	quera-
queramur, Deus me deferit, Deus oblitus eft mei, non fum illi acceptas, impar fiim tantis malis &c. Fi-dem lèrva Deo, eonftans perle vera in illius cultu, & lèrvitio,ut ab omni noxa animam tuam cuftodias, fa-ciet ille tibi cum tentatione proventum. Cum tribu-laris prsefens adeftac vigilat,licet dormire videatur, & ipe&at certamen tuum quo vincas. Hue tendunt Eufeb. iliaEufebijGallicani : J ESUS quamvis non dormit, Tlom-™ dormire tarnen videtur, quando lupi in bonos infurgunt: pofiEpiph. non dormit quidem,fedpr<elium intuetur, £5" certaminisft-mul finem, & Bellantium fidemexpeïïat.
I X. Rećte proinde monet Jacobus Apoftolus in Epiftola liia, cujus initium totum collimat in ho-Iac, It diernum difcurfum : Omne gaudium exiftimate fratres mei, cum in tentationes varias incideritis : S denies quod probatio fidei veftra patientiam operatur. Tentatiö igi-tur eft probatio fidei, in qua ut firmi perfieveremus, ut monet idem Apoftolus,petenda eft â Deo Sapien-tia, id eft vera cognitio finis,propter quem Deus nos ibid» adverfitatibus exercet. Si quis autem veflrûm indiget Sapientiâ,poftulet a Deo ipoftulet autem in fide, nihil h<efi-tans : qui autem b<efitat,fimilis eft fiuBui maris, qui â ven-to movetur & circum fer tur. Sic videntur hodie hssfi-tafle Apoftoli, ob id â Chrifto reprehenfi : Quid timi-di eftis modicœ fidei ? quafi diceret : quid animi veftri flu£tuant cum fluctuante m ari ? Ego prœfens adfiim : fi verè me Deum creditis , non eft, quod metuatis. Cum Deo verfari in perieulo eft eflè extra periculum. Nulla major fecuritas, quàm inpericulo, in quo fe Deus periclitanti aflbciat. Hoc
facite & vivetis.	....'/
DISCllR-
DISCURSIIS X.
Dominica V. poJEpiphaniam. Fertilis fterilitas.
T HE Al A.
Venit inimicus ejus & fuperfeminavit Zi-zania in medio tritici. Jlattb.13. S Y N O P S I s.'
I. Sterilitäten omnes metni-	tk. qu£ßne adverfario mar-mus, amamus fertile s anno s.	cet. Triticnm fertiliffîmum quod	IV. Ex ipfopeçcato pojfnmu/ e-ex una fubinde modio reddit	licere bonum , e malk bona, centum quinquaginta. Ta-	metere , e veneno ferpentis lem fertilitatem & nos défi-	antidotumveneni. deraremus, cur in anima earn	V. Et idebDeus,quipr£nofcit,fe nonprocuramus,cnmpoßmus.	offenfumiri,permittitpecca-"Docebo ergo modum,quomo-	ta,ut cum fitfumme bonus ex dovelipfa Zizania conver-	malö bonum eliciat. Ex pec-tere liceat in triticnm.	cato primorum parentum nail. Hanefčientiam docetPaulus,	tum eft fnmmum bonum In-enm ait diligentibus Deum	carnatio Filij Dei.' omnia cooperari in bonum♦	VI. Ex peccato JEgyptiorum Ex adverjis colligitur meßs	ortnm habnit mirabilis libe-glori<e,&fapiens omnia ver-	ratio I/raelitarum : ex Da-tit in fnnm cammodum, uti	vidis adulterio,ma]orDavi-ipfe Paulus. -	dis fervor in fervitio Dei ;
III. Cur Deus vitiofas affeftio-	ex T etri, Thom£, Magdale-
nes naturœhumanœ reliqnerit,	mpeccatis, magna bonapro-
ut expelli non pojfmt , fed	venermtuniverß Ecclejk.
temper ari ; ratio eft, ut inde	VII. Ex ZizanijsAglaidis & Bo-
habeamus occafionem virtu-	nifacij , natum eft triticnm
ceelefti
Ccelefii homo importatum ,	nemo peccator defperet, fed ex ßimmis peccatoribus mag-	omnes elaboremtu\ ut hac dini fanüi. -	vina metamorphofi ex malis Vlll.Cwm ergo Dem ex veneno	evadamus in bonos Denrn faciat veneni antidotnm, ex	diligendo. Zizanijs purum triticmi :
Venitiuimicus ejus, & fuperfemiiiavifc Z i-zania in medio tritici. Jlatth. 13.
I.
Uiex agrorum cultu râ v i vu nt, unum Temper votum habent, ut fertilem annum obtineant, & magnis per totum annum curis optatus correipondeat fructus. ' Fätigatur Coelum precibus, terra bobus & raftris, familia fudori-bus: obfervantur affiduê nunc ventorum flatus, nunc imbrium opportuna humećtatio,nunc folis aeftivi ca-lor, nunc hyemale gelu, nunc verna temperier: & ad meflèm ufque fulpenli haerent animi lolicitudine. Si verô praeter ipem fallat annus,Ii magna lollij & Zi-zaniorumfementi increfcat copia, quanta tunc lamenta, quantae querelae , quantae làepenumerô blas-phemiaeaudiuntur. Omnes metuimus, omnes hor-remus fteriles annos • nemo non exoptat fertiles & fœcundos. Fertile n aturâ lîiâ efl: triticum, & alicu-bi tam copiofè germinat, ut ferë fidem excedat. Tri-pUn. U[>. tico nihil eft fertilius ( verba Hint Plini j ) hoc ei natura 18. c. 10. tributt, quoniam eo maxime alat hominem utpote cum è modio, fi fit aptum folum, quale in Byzatio Africa campo, centeni quinquaginta modij reddantur. Alifit ex eo loco * divo Augufio procurator ejus, ex uno grano ( qjix credi-bile didu ) quadringentapaucis minusgermina, extantque
ea
eade re EpifioU, Alifit &Neroni fimililer trecmtm quadraointa ftipulm ex uno grano. Öptaretis Auditores mei tam uberem glebam, tarn fertilem meflem ? optaretis nulla unquam veffcris agris increfcereZi-zania ? Cur non idem optatis animabus veftris, quae font ager Domini, ur eas nominant DD. Petrus Da- B Petr. miani & PetrusBleöenfis,in quo purum trifcicum bo- Dam■ norum operum deberet crescere ? cur finitis fiepè ut "27.pli, inimicushomofuperfeminet Zizania peccatorum ? Agite docebo vos artem,qua non folùm exfterili ag-ro uberrimam coliigatis meflèm, fed iplîim lolium & Zizania convertatis in purum triticum , unde Fertiiis reddatur anirhse veftrsefîerilitœs. Volo dicere, ex ipfis malis & peccatis coliigatis magnam glorige meflèm.
II. Scientiamtransmutandimalain bona,ad-verfa in merita, peccata in virtutesprofitetur S. Paulus ad Romanos fcribens : Scimusquoniam diligentibm Deum omnia cooperantur in bonum. Quafi diceret : Fun-damentum transmutationis &> converlionis malorum in bona eft: Dei dile&io. Qui Deum diligit, huic adveiTa non funt adverfà ; quidquid accidit in fuum emolumentum convertit, quidquid patitui* ex eo colligit meflèm gloriae • ipfa quoquê peccata cum per pœnitentiam diluit, transfert ad meriti i n-crementum. Quod de ipfo S. Paulo teftatur Chry- Cbryfoß. foftomus, ubi ait : Nullus ita in diuerfa rerum incidens 'Z'Jauii atque contraria, utraque in commcdum fuum tranßulit, utraque fuis utilitatibus coaptavit : alter fatlm ex altero: nempe ex Principe Ecclefiœ perfecutore , Princeps cumPetro Ecclefise fulcrum & £fcabilimentum,ex ini-quo juftus, ex adverfario amicus, ex hofte Chrifti nominis, propagator Chrifti nominis, electus utpor-
P	tet
Rom. 8♦
'ß tet nomen ejus coram gentibus ; qui nec erubuit fuam fa-teri culpam,quam virtute divina converterat in gra-f-Cor.if. t i am : Non [um dignm vocari Apoftolus , quoniam perfe-cut us Jim Ecclefiam Dei : gratia aut em D eifurn id quod [um. Quantô Scilicet acrius Ecclefiam perlequi cœ-peratjtantô poftea alacrius fuo funćtus eft pro Ecclefia Apoftolatu, & qui prius vinciebat fideles , ut vin-ctos adduceret in Jerufalem, iplè dein vinćlus in Domino anhelabat ad Cœleftem Hierulàlem. Sicdili-gentibus D eum omnia cooperanturin bonum.
III. DilceptantinterfePhilolophiutrum tol-li poffint a natura,quas : illahomini indidit pravas & vitiolas animi inclinationes, irae, invidiae, fuper-biae, guise &c. Et Peripatetici quidem reétè lèntiunt, haec nobis congenita in totum eradicari non polîè , ita tamen temperari polie, ut animo dominium fit in Laä. Fir- ejulmodi afiè&us : Stoici verô, ut ait Lactantius Fir-Tnftfdiv,' m ianus» non temper antt fed abfcindunt, rebusquè âna-cap.ij. tura infitiscaftrare bominem quodammodo<volunt. Qui praeterea advertit divina faćtum elle Providentia, quod natura hilcè nos armarit afîe&ibus , ut eflent fcilicet virtutis exercendae occafio. Ait enim. : Hommes prudentes non inteüigunt ,cum vitia ex bomine toi-lunt, etiam fe <virtutem tollere,cuifoli locum faciunt. Nam fi virtus eft in medio ira impetu fe ipfum cobibere, ac re-primer e, quodnegare non pojfunt ; caret ergo Virtute,quis-quis ira caret, fi virtus eft libidinem corporis continere ; virtute car eat neceffe eft,qui libidinem, quam temperet non habet Ubi erqa viti a non funt, nec virtuti quidem locus eft : ficut nec viïïoriœ quidem,ubi adverfarius nullus eft. Ita fit ut bouum fine malo effe in bac vita nonpojfit. Et demum quafi in noftram concedens aîlegoriam lie concludit : Ajfeffus igitur quafi über t as eft animorum naturalis
Feriilïs ft er Hit m:	sir
turalis. Nam ficut in fentes ager, qui eft natura fœcun• dus exuberat : ßc animus incultus vitij s fuâfponte inva-lefcentibuSyWelut jpinis obducitur, fea cumverus cultor accefferit,fiatim cedentibus vitijsfruges vir tut is oriuntur. Ecce artem & modam Zizania in purum triticum. transrnutandi,y? verus cultor acceJJeritDemm diligens. Nam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Quod de animi afFećtionibus disimus, transfert cum pari doétrina fapiens ad res naturales, inquiens : Ini- Eccl. tium necejfariœ rei vitœ hominum, aqua, ignis &ferrum, falj lac, partis fimilaguineus, é) mei, £5" botrus uvœ, oleum & veftimentum. Hac omnia fandis in bona, fie impijs peccatoribus in mala couvertentur.
IV. Quid vero dicemus de ipfo peccato quod SS. Auguftino & Bernardo appellatur Nihil ? Philo • S.Aug.lib, fophi efFatum eft : Ex nibilo nihil fit. Et omnis efïè- vit. Dei, élus alîimilatur fusecauße. linde Albertus Magnus: c. Ens fit ex Ente,animal ex animali, &fimile fit â fimili. ferB/er"l, Sed Deus qui ex nihilo cunćla creavit, & faci t de Coi. * tenebris lucem fplendefcere : Idem ppteft ex nihilo pec- drift. cati educere bona opera, quae lint bona valdè : Non ^p^' minus ac Pharmacopœi ex] venenis praeftantiffi- 2. Cor. 4. mum veneni antidotum. Deveneno Serpentisfacit s.Ambro/,, fpirituale antidotum, ut quod venenum eft, medic amen- lib-ude , tnmfiat, inquit S. Ambrofius. Saepius Pfalmifta Re- Pœn'c,Iï> gius cömponit juftos cum peccatoribus & videtur nelcioquidipfispeccatisattribuere , quafi ad jufti-tiam proficiant juftis. Alutuabitur peccator, inquit, Pfal.gfc &F non folvet : Juftus autem miferetur & tribuet. Re-cordemur hic alterius lententiae, ubi ait : Ex iniquU pfait tate &ufuris redimet animas eorum. Non eft iniquus Deus, non amat uluras , quomodo ergô redimit «aimas ex iniquitate & ufuris nifi qui peccatorem
P z	conver-
Luc. ig.
Mar Bd. tin in Ly-
cdto.
P lotili.c. f
Ectl. tj.
S, Au o. in Encbirid, e. loo,
convertendo in Virum juftum , ejus iniquitates & ufîiras transfert in eleemofynas, & sequitatem ^ Ut quantum mutuatus eftpeccator & non lblvit,quan-tum inique proximo abftulit & non reftituit,tantum juftus efTećtus mifèreatur, & tribuat iiidigentibus. Ita converflis eftZachseus,quide fè ipfo profiteba-tur : Dimidium bonorum meoruui do paupêribijs , & fi quid aliquern defraudaui, reddo quadruplum. Sic videlicet perpotentiain & miferieordiam Dei inefîabi-lem diligentibm D eu ai omnia cooperantur in bonum: Et quœYeminaverat in agro animas inimicus homo Zizania, ex ijs deinde metat juftus copiofum triti-cummeritorum , quafi gloriàe fem entern. Fro.
lècfcô ut non nemo eleganter ait : Naximum a D e o
ij
munw bomini conceßittn, ut etiam e malis bona fibi derae-tat, mala cogat in bonum cedere. Id vel Ethnicus etiam agnovit Philofophus maxima poteflatis eß malis etiam bene uti. Quafi diceret: Magna virtus eft de fterili peccatorum agro produ cere meflem uberem. Sanè non eft infbecundior ager, quàm anima pecca-catoris , qui tamen fi velit , poteft malis etiam bene uti.
V. Frequens apud Theologos eft quseftio, cur Deus, qui eft fummè bonus, permittat malum, & quidem peccatum,quod eft fummummalum. Quis Marius fabricaretenfèm, quo prœnofceret fe occi-dendum vel vulnerandum ? Praenofcit Deus fè peccatis offènfum iri, quse tamen, ex divina fua difpofi-tione, non quidem vult, fed permittit reli&â homi-ni libertate ut manum extendat five ad aquam five ad ignem : Appofuit tibi aquam & ignem, ad quod uo-lueris porrige manum tuam. Refpondet D. Auguftinus apud Doftorem Angelicum : Quod D eu s, cum fit
fummè
fimme bonus, nuîlo modopermitteret fieri aliquod malum, D. Tbom. nißpoßet ex quolibet malo elicere bonum, Et quidem uti 79' ratiocirfatur Alenfis : Plus ejl bonum vel numero vel Juns.i.p. quantitate, quod elicit Deus ex malo, quam fit bonum, q<94- a-3* quod defiruiturper malum. Hoc ut firmemus Exempli s , revocemus nobis in memoriam primorum parentum peccata, quin & Angelorum. In cœlo ce-cidit Angelus, in terris homo : Quanta inde bona e-licuit Deus î Surrexit altiushomo, quam prius fteterat, & per Angelorum ruinam costeri Angeli Iblidati funt in ftationelua , & confirmati in gratia. Peccatumfuit occafio fummi boni, utincarnare-tur Filius Dei: Quia ut Dofitor Angelicus cum fua D. Tho. in Schola & magna Patrum lequela docet , nili homo peccaffèt , Filius Dei faćtus homo non fuifiet. Romœ artifèx quidam Scyphum Criltallinum Im- Stengel. peratori obtulilîè fertur , led cum is ei ex manibus to.^.c.^'s, excidiflèt, &humi affličfcusin mille fragmina difli-lijflet, artifex extemplo fè inclinans , fruftra omnia collegit, & haud lècus ac cerea eflènt, ita rurliis ar-tificiosè collegit, ut elegantior fieret Scyphus & diT ceret Imperator , majore ingenio Scyphum refe-ćtum,quam primo factum. Fragiiis homo & vitre-us per peccatum in terrain cecidit , confraćlus & diilolutus, quem colligens Dei Filius majore arti-lîcio & decore refecit, & Cœlo dignum reddens ad Patris dexterarn collocavit:De quo libi gratulansEc-cletf a canit : O felix culpa, qua talem ac tantum meruit habere Kedemptorem. Auguftinum fuper hoc diflèren-temaudite: JPlagnaopera Domini exquifita in omnes S.Aug.in <voluntates ejus, ÊT tam fapienter exquifita,ut cum An- Encbir.fup gelica & bumana natura peccaßet, id eft non qnod illCj, clU Sed quod volni t ipjafeciffet, etiam pereandera cyeatura
P 3	volun-
qjoluntatem, qua faäum eft qnod Creator uoluit, impie-ret ipfe quod woluit BENE U T ENS Al A -LIS tanquam fumme bonm. Malum videlicet Angeli juxta & hominis afiećlatae divinitatis defiderium convertit in bonum univerfi humani generis BENE ÜTENS MALIS,
VI. Non adduco peccantes JSgyptios,quorum malse voluntatis effečlus fuitfalus populi Ilraëlitici. Non revoco vobis in memoriam malos Ifraëlitarum mores,quicondiderunt bonas leges. NonDavi-dis Adulterium, quo poftmodum ad pœnitentiam imp alius j ad majorem virtutem ftimulum habuit,& magis Deo placuit, quam ante peccatum. Petram Apoftolorum Principem coniiderate , de quo 5". Max. aufim dicere cum S. Maximo : Poftquam negavit Do-S°"petroe minumfutffe meliorem, Fideliorenim faff us eft,poftquam fidernfe perdidiffe defieuit atque ideo majorem gratiam repent quam amifit. In Thomam oculos conjicite, qui infidelitate fua univerfo mundo fidei prasbuit argu-S.Greg. menta. Egitnamque (ut loquitur m agnus Grego-fcowj.rfe s. r|us ^ mjrQ mQ^0ß{perna cimentia3 ut difcipulus ille du-bitans, dura in magiftrofuo wulnera palparet carnis , in nobisfanaret wulnera infidelitatis. Magnum credibi-bilitatis motivum ejus dubitatione accellit Ecclefiae, S.Leo Pa. Permilit eum dubitare D e u s, ut unius dubitatio,uni-Z'ilPaCCt' verfitatis ejjetinftruftio, ut ait S. Leo Papa. De Magdalena etiam canit Ecclefia, quod fuerit de vafe contumelise in vas translata gratiœ, nunquam forte futura D e i Filio tam dilećta, fi non peccalfèt. Sed S. Cypri- & latronem in Cruce alpicite ; Qui Latrocinij damna-de Cm a tionem meruerat, & fupplicium, fed cor contritum pœnam Dom, mutai)it in Alartyrium , & Sanguinem in Baptifmum. Ait S. Cyprianus; Belle in rem noftram rationatur
S. Pe-
S, Petrus Chryfologus caufam inquîrens,cur Pater S. familias non permifèrit ut colligerent fervi Zizania, ß^gi. & relpondet : Hinceft quod auaor utraquè referebat admeffem ,id eft usque ad judicium divina patientiœ [uœ s &noftrœ pœnitentia tempus, ut quife de malo commuta-ritinbonum, Dominicum deputetur in Triticum, ccele-ftibus borreis aggregandus. Et paucis interje&is lùb-jungit : Cum Ananias vi d er et Saulum3 Paulum Do-minus tunc videbat : Cum Ananias perfecutorem diceret, tune Dominus prœdicatorem feiebat : & cum ille eum Zi-zaniajudicaret inferni : Cbriftus eum vas elettionis tritu cum in Cœlefti borreo jamponebat. Obfervate omnes peccatores, qui gratiaedivinselumine illuftrati per feriam pœnitentiam crimina eluerunt, Deoquê de-inceps firmiter adhaelèrunt , animadvertetis eos poft laplïim & lolidiores in fide, & ferventiores in Dei fervitio, &animofioresinlućfca, &ditiores in meritis evafilîè. Unicum par vobis ob oculos fta-tuam, cujus exemplo animemini ad làlutarem Zi-zanic^um in triticum, peccatorum in aćtus virtu-tum metamorphofim. .
VII. Aglais Romana mulier, in qua nobilitas, Sur. ex forma & divitise deprimatu certabant, &laudem -Metaph, mereri poterat, fi virtus accederet : hac verô exclu- umj' là locum celïit iibertati vivendi, unde facilis in om-nem peccandi licentiam ruina fait. Rara eft con-cordia fbrmae, atquê pudicitiae, cum in malum pronos nullus refraenat moderator. Habebat haec in familia fua bonorum procuratorem Eonifacium , lölitum caeteroquin benefacere omnia, nifi quod pe-tulanti Dominse nimium obtemperans effet adillici-ta : par Jofepho futurus nifi pro pallio fe teneri pa-teretur. Multi jam anni abjèrant foscundi lolio &
Ziza-
Zizanijs fcelerum, ut nullus, qui hoc par noflèt, bo-nam auderet fperare meflèm. Sed Deus, qui folem iüum oriri facit fuper bonos & malos, hœc vafa con-tumexiae deftgnabat in vafà gratiae. Vigebat eâ tem-peftate Chriftianorum perfecutio, & facrilegus paP lim fimulacrorum cultus exquifitifllmis tormentis imperabatur. Multae fortiflimorum athletarum myriades execratae impiafacra, fidem Chrifti effufo fanguine per varios cruciatus teftabantur. Audijt totus orbis invićlam Martyrum conftantiam, & liefe io , quo cafu fama etiam ad Agiaidem pervenit. Quidquid fœminee defiderant, vehementer delide-rant. Accenfa deiiderio colligendi facra Lipfana, cum ad id muneris nullus aptior aut fidelior Bonifacio videretur, fic eum rem Otis arbitris allocuta eft. Quid agimus frater, volutamur in coeno, dum alij caelum rapiunt. Scelera noftra creverunt ufque ad fummum, nec aliud nobis exfpe&andum füpereft, quam ut pro tribunali divini ludicis pœnalem exci-piamus fententiam. Meminiaudiflè magni^osâ Deodonari gratijs , &'jn fpem certam Beatitudinis aflurgere, quiteftes veras fidei pro Chrifti nomine per tormenta extinćtos, fanćtos Martyres dico, ve-nerantur. Quinigitur& nos detutelaribusfoliciti, comparamus nobis eorum pignora,fi forte cultu illis exhibito, mifericordes Dei oculos mereamur ? Nunc tempus, eft ut oftendat meus Bonifacius quo in nie feratur affeclu. Multi in exteris regionibus
Pro Cbrifto fubeunt pitlcbram per uulnera mortem Vado&omni ftudio conare aliquid è facris lipfanis conquirere,quibus aedes facras ftatuamus, & honori-ficè depofitis ceu fervatoribus venerationem debi-tam exhibeamus. Nihil Bonifacius haćtenus negare s	con-
eonfueverat Aglaidi, nunc verô & ipie Martyrum gleriolà famâ ftimulatus procurrit adimperia, au-rum, findones, unguenta pretiofa capit, ut pretio re-demptus reliquiasdecentercomponat, Dominas re^ ù laturus :âqua digrediens joco an vaticinio ait : Quid il ô Domina Ipe tua fruftrareris, &liplànorum loco meum corpus exanime reciperes ? J, ait ilia, Deum oro ne mea delićta relpiciat, tibique addat corn item, ut cum Thelàuro optato revertaris. Profi-cilcitur ergo Bonifacius ipfa memoria SS. Martyrum quafi alius, & fecum ratiocinatur : quanta funt quœ malè egi ! qualia funt quœ meis impuris manibus referre cogito ? &c. Ergo depofita nimiâ corporis cura Deum jejunijs & precibus affiduis fibi conciliare ftudet, Tharlum venit Martyrum fertilem civita-tem,ubi ne quidem abfterlo itineris pu Ivere, com iti-bus relićtis adfarcinas, eo properat ubi Martyres de-certabant, quorum una vox erat Chriftum verum Deum elle. Exarfit illico Bonifacij animus ad pares pugnas, & accurrens ad Martyres quorum vigin-tierant, fingillatim eos amplećlitur, & magna voce proclamat : Alagnm eft Deus Cbriftianormm. Ci-tatus extemplo ad iratum Prsefidem, negat le idolis Thuralacrificaturum,promilîà, minas, carnifices, cruciatus ridet. Suspenditur ergo pedibus, cœditur fuftibus, virgis, flagris, ut detećta carnibus ofla con-Ipicua eflent. Immotus ad ilia omniaunum dolebat, fe â cœteris Martyribus loco fejunćium. Dato refpi-randi Ipatio iterum crudelis Iudex interrogat num Dijs facrificare vellet : & Athleta : Ego ad Deos ac-cedam ? cum vel lola eorum appellatio fit omnibus intolerabilis. Accenfior iterum Prasiës acutiffimas arundines intra ungues infigi mandat , liquidum
/ plum-
plumbum in os infundi. Tam immani decreto ex-citatus Bonifacius , manus in fublime attollens ora-vit : Domine Jesu Christe, qui me cœteris tormentis reddifii fortiorem, nunc quoque ades, &palam oftende te mihi opem ferre adverfusfathanam &[atbanœsfiiniftrum Prœfidem. fos quoque fortes milites, qui me exemplo we-flro animatis precibm juvate certantem. Acclamave-rant illi & vićtoriam finemquèMartyrij precabantur. Clamorem fubfècuta tota populi multitudo, & in hsec verba erupit : Alagnut eft D eus Cbriftianorum : magnui es Rex Cbrifte : & mox impiam aram ever-tunt, Prœfidem lapidibus perfequuntur, qui tam pe-riculofàe grandini fè fùbducens relićfo Theatro domi afylum quaefivit. Poftero die Praefès armatior in theatrum prodijt , Bonifacium fruftra conatus in fuas partes pertrahere. Lebetem ergo pice im-pleri , flamm as fübijci, & athletam imponi prae-cepit. Sed contra Deum nulla vis praevalet. Reno-vata Babylonicaefornacis miracula. Angelus Domini de cœlolapfus Bonifacium in bulliente picefèrva-vit illœfum, & flammam in adilantes carnifices ex-cutienseos confùmplit. Neque tamen Tyrannus hoc fpećfaculo fapuit, fed Martyri caput amputari juflit, qui poftulata â Deo peccatorum venia cervi-cem prœbuit, è qua lac una cum fanguine fluxit. Eo prodigio rurfum quingenti quinquaginta viri Chri-fto dedêre nomen. Sic Bonifacius, ut de eo loquitur B. Petrus B. Petrus Damiani : Stipula tartan,cèdrus faStus eftPa-dfsBoni- radifi:torris inferni,faffus eß fplendidumfydm Cœli. Ut fa 'c. ' nemo de mifèratione divina defperet, quae Zizania in triticum,corvos in columbas,fcortatores inMartyres transformat. Comités Bonifacij eorum quœ gefta; erant ignari pridie relićti in hofpitio, per omnem
euns
eum interea civitatem quaerebant, rati eum per po-pinas, & lupanariaubiconfueverat divagari, doneč in Commentarienfem inciderunt,ex quo eum Märtyrern efiećtum cognoverunt, & ad locum Martyrij dedućti caput revulfum â corpore contemplati funt, quod novo miraculo eos non tantum in ftuporem , fed & virtutis divinae admirationem impulit. Nam apertis fènfim oculis Martyr eos intuitus eft placide & amice loquentis fpeciem prsefeferens, qui cum la-crymis & magna animi lsetitia ejus facraLipfana col-lefitapretioque quingentorum aureorumâ barbaris redempta in patriam revexerunt. Dum Romam ap-propinquantjjam etiam Aglaidem Deus reipiciebat, miflo Angelo praenuncio, qui m oner et, ut quem fa-mulum fcelerum complicem dimiferat,reciperetDo-minum & fratrem Angelorum, futurum cuftodem animae, & vitse tutelarem,proceflit igitur cum Clero & Civibus obviam Martyri, eiquè facram aedem in-genti fiimptu erexit, in qua conditus multa mirapa-travit. Inter quae primum quod ipfa Aglais, tota alia a fe faćta fit. Nam diftributis opibus in paupe-res, decœterohoneftè, &ex virture vixit, cumque per annos quindecim afperrimum vitae genus egif-fet, fanćle obijt, ipfa quoque miraculis illuftrata.
VIII. Quis hic non obftupefcat bonitatem Dei & mifèricordiam infinitam, qui de ueneno ferpen-tis facti Jpirtiuale antidotum, ut quod venenum,eft medica-mentnrn fiat; Qui implet quod vult BENE UT EN S AI ALIS, tanquam fumme bonus. Quis non merito cum S. Bafilio ex hac mutatione dexterae excelfi deducat illam fequelam. Nemo de bomine in S.Bafil. vitio conftituto defter are veli t, baud nefcius agricultu- h°m-2:in ram ftirpium qualitatem mut are : cur am autem &ftudium exaem'
Q^ 2	in -
in confequendis virtutibus mimi omnes <vincere morbos fuperaréquepojfe. Experientia docet etiam in patria noftra ßepenumero accidere , ut qui iiliginem fe-minaverit , triticum metat : tam verum éft agri-culturamftirpium qualitatem tnufare. Quanto conve-nientisidde cultura animi fperandum & elaboran-dum eft, ut Zizania vertantur in triticum, vitia tranfeant in virtutes,peccata meritis permutentur. s. Petrus Quod bodie erat Zizania ( inquit Chryfologus ) Cfrr.%1.' cras frühem vertitur : fic bodie, qui adprafens pecca-tor cernitur, ad futurum juftus ajjißit. Quod nobis etiam prseftare velit per infinitam mifericordiam Deus BENE UTENS AI AUS tanquam fummè bonus : prseftabit autem fi per feriam poeni-tentiam converfi ipfum dilexerimus. Nam dili-gentibus D eu m omnia cooperantur in bonum.
DISCUR
®mmmmmmmmmmmm
DIS CURSUS XI.
Dominica VI. poft Epiphaniam. Gigantomachia.
THEMA.
Simile eft regnum Ccelorum grano Sina-pis. Matth. 13*
SYNOPSIS.
I.	Minora plerumque magnis pwftantiora, & ipfe Deus infirma eligit ut confkndatfor-tia. Ex quo patet cm Chri-ftus regnum ccelorum comparet grano finapk.
II.	Non tamen caret myfterijs, quodvaftißmum tam minuto grano comparetur, cum régna mmdi rebrn magnis aßmuata fint. Mirabile granum quod cœlum comprehendit.
III.	Quid verbper regnum cœlo-rum hoc loco inteüigatur, non eoncordant Patres. Potiores Ecclefiam defignant , in qua parvitate humilitate nahm acquiritur. Mündt» â magnis incipit & définit in minima, Deus âparvis dmit ad magna.
IV.	Mundani imitanturGeogra-phos, qui pnnüum terr£ divi-dunt in regiones, urbes & op-pida ; Dei amatores autem imitantnr Aftrologos, qui am-plačali fpatia diftingunntftel-lis ceu punïïis, hi cœlum, Uli terram contemplantur.
V.	lili abeunt vias Gigantumjd eft fnptrborum, qui cœlo bellum andent indicere, iniquita-tem habent pro <equitate, omnes alios dejpicimt, omnes cal-care volunt : foli omnium ele-mentorum Domini ejfe conten-dunt.
VI.	Hisminatur Deus per Pro-phetam cen imitatorwus Efan, qui in primogenitura gloria-batur.' Uli enim etiam crêpant fuos natales. jEftimnda nobi-litasfed cui virtusjnnfta. A-Q^ 3	tioçpi
lioqui licet inter ßdera nidmi,	Ii, quos fulminât Dens Ht Lh~
licet utAqmla inae detrahitur.	ciferum.
VU. Talibus infidiatur Ajjur feu	IX. Errat ergo ttwnäus qui ma,
frajfötor tempus odax &mors,	gna £ftimat, qua parva fmt
i quos extoUitfuperbiâ, hos	Kam magna funt coram De *
fulminât vinditia, qu£ hntni-	qn£ humilia, non patet cœ-o
les attollit, nt accidit Epuloni	lam nifi humilibus.Parvuli funt
& Lazaro.	FilifDei & expugnant cœlttm,
FUT.Non abs refuperbia nomi-	quod expugnare Gigantes non
natur radix mali omnis, quia	pojfunt. .Et fignum prœdefti-
omnia poftfe vitia trahit, &	nationkefthimilitas,reproba~
facitfequacesfuosfilios diabo-	tionisfuperbia.
Simile eft Regnum Ccelorum grano Sina-pis .Matth. 13 » i.
c
Ircumfertur vulgo proverbium : Ma-gni Pifces deglutiuntparvos , & a magnis Gigantibus facile opprimun-tur pumiliones. Ego vero (quid-quid mundus obganniat) fecurus di-co : Par vi Pifces deglutiunt magnos, & â pumilionibus fuperantur Gigantes. Addo in-fuper, magnse naves magnis naufragijs , magnae œdes magnis ruinis, magnas turres magnis flumini-Politico" bus obnoxiae funt. Nihil tam magnum cui periculum Çbriftia. non poffit ejfe a minimo, ait Scribanius , Ars & natura triumphat in minimis. Plùs faepè virtutis eft in par-vis quàm magnis: Difficilius ponuntur leges minu-tis quàm grandibus : Equi, Leones, Tigrides, Urli domari polïùnt ; Mufcae, Culices,pulices parva ani-malia coërceri nonpolîîmt: Etmulta parva etiam in pretio comparata majoribus preponderant. Unde procul aberrat mundus , qui nihil seftimat, nifi quod magnum apparet, omnia delpicit quae parva
v. Cum
Cum univefla ea, quœ maxima funt mundi, coram Deo parva fint, & quœ mundo abjećta, coram Deo eadem pretiofa. Amat Deus pufillos,quos mun-dusridet. Nempe infirma mundi elegit Deus, ut lCor't' confundatfortia ; &ignobilia mundi ÈT contemptibilia elegit D E u s, &ea qua non funt, ut ea qua funt, definieret. Ex qua veritate ratio elucefcet, ob quam in hodierno Evangelio C h r i s t u s benedićtus Re-gnum Cœlorum affimilaverit grano finapis. D eu s chafer, autem nofier& mihi dicendi gratiam, §5 wobis audiendi 96, fin. defiderium donare dignetur.
II. Quod Servator nofler Coelum comparet grano finapis non caret magnis mifterijs. Etenim fi Ipectes magnitudinem, quœ proportio granuli ad immenfum Cœli habitaculum, quod Theologi ad-mirarimaluntquammetiri ? Sunt, qui ejus ampli-tudinem definiant milliaribus 10314085-710. latitudi-nem verô 3600000000. Eft qui dicat: Si Deus e fingulis arenœ granis , quœlitusmarinum ftipant lingulos crearet orbes terrarum, ij tamen immenfa, Cœli Ipatia non explerent. Illud certum: Alagna s eflDomus D ei , & ingens locuspojjefßonüejus. Si verô Cœli dignitatem, & proprietates confideres, tantômirabiliusaccidet, cum tam minuto lèmine comparari. Nihilne fuit inter omnia creata cui Coelum potiori jure potuilîèt conferri, quàm granum finapis ? Regnum Nabuchodonforis comparatyr Arbori magnœ : Regnum Alexandri cedro procerœ : Regnum Romanorum excelfo monti , & Regnum Cœlorum fimile eft grano finapis ? Adeon'è prœftans & nobile hoc granum eft,ut totam potentiam fiiper-nœ Dominationis includat ? Illud Regnum (ut loqui- S. Pet. tm-Chryfologus)ßngularitatepotens,&atemitatefelix, a'of-fefr°
divi- 9 '
divini t ate fulgens, diffufiim toto Cœlo, tot a terra dila-tum in grani finapis coardat, & concludit mguftimï D e u m immortalem ? pro quo tota vita laboramus, pro quo calorem & œftum , pauperiem & nudita-tem , opprobria & contumelias , perfecutiones & adverfitates toleramus , eft granum finapis ? Quid agitis Eremicolae ? Multorum annorum jejunijs, ab-ftinentijs, mortificationibus, vigilijs, orationibus, nihil aliud obtinere defideratis quam unum granum finapis ? Quid agitis Martyres, qui crudeles perfer-tis carnificinas, exquifita tormenta, intolerabiles cruciatus : Nihilne ampliùs vobis promifliim eft, quam granum finapis ? Quid agitis Virgines, mace-rando carnem, refiftendo tentationibus, refpuendo voluptates : Tantine eft unum granum finapis , ut veftrse continentiœ laureola cenferi poffit? Quid agitis viri Apoftolici, qui dies & no6tes, per devia & a-via, per fentes & tribulos, per faxa & rapes, per in-hofpitas & barbaras regiones difcurritis : Mille fu-dores & moleftias,mille difficultates &pericula,mille incommoda & adverfitates fuftinetis , ut animas adovile Chrifti reducatis, quae una vobifcum aliud fperare non poflirit, quam unum granum finapis ? Hoccine illud eft, quod, ut Apoftoius proteftatur, necoculus vi dit, necauris audivit, nec in cor hominis ajcendit ? O granum mirabile , & longe mirabilius, quam anntilus Pyrrhi, in quo novem Muße ad vi-' vum fculptae : Mirabilius quam currus Myrmecidis fub ala mufcae abfconditus : Mirabilius quàmllias Homeriinclufà nuci! granum mirabile quod con-tinetomnemcœlorum immenlitatem & beatarum mentium capaciflimum Domicilium, de quo praefa-ibryf. 'cit. tus Chryfologus : Hoc minimum Dei , tota magnitu-dine mundi magnificent iusinvenitur.	IILDi-
III,	Difcordant Patres quid hoc loci per regnum ccelorum intelügatur. 0. Gregorius, & cum P-^g-eo allegatus Chryfologus, Chriftum benedictum in- chryß/o terpretantur, qui granum fuit, cum moreretur. 0. Hie- at. ronymus, cui confonat Bonaventura ait : regnum cot« ® 'Sero," brum prœdicatio Evangelij, eft, & notitia fcripturarum. Bonavent Alij fidem fignari volunt, ut eft apud Lyranum, quo in Luc. tendunt ilia Christi : Si babueritis fidem, ficutgranum ^tth in finapis, dicetis monti buic, tranfi bine ittuc feT tranfibit. LyUn. ;„ Communis opinio eft, per regnum cœlorum Eçcle- Matth. fiam militantem intelligi : quaeut loquitur Diony- Dion.Car. iîus Carthufianus, in principio fuo contempta,& nu- in mero parva, crevit in populum infinitum, fed cum Eccleiia ex multis conftet, ad fingulos ipećlat quod dicitur de omnibus : atquê adeô ex hac fimilitudine elicitur fideles aflimilari grano finapis propterpar-vitatem j ut difcant parvitate & animi demiflione çoelum eonfequi. Hunc fenfum reor fuifle Didaci Did. Stefa Stella, qui ajebat : Dei opera bumili principio oriuntur,
jed gloriofum babent finem. Ecce hie granum parvum ft- uc* napis crevit in arborem magnam, fer bumilis Ecclefia nimfo exaltata eft. Alwdus omnia Jua fplendide incipit t fed in finedecipit, Quafi diceret : mundus erat, qui magnum reputat quod non eft magnum, qui faftu, ambitione, fuperbia, cupiditate terrenorum ib putat in cœlum poflè confeendere, ad quod acceflùs non patet nifi per humilitaterti,
IV,	Mundi amatores imitantur Geographos, qui parum de cœlo foliciti, terram ( quae refpećtu cœli pufilla eft ac inftar punćti ) dividunt in regna, provincias, urbes, oppida, montes, valles flumi-11a &c. & magnae vanitatis mappas extendunt. Nam & Iii fuas poflëffiones, fuos honores, titulos, officia ,
R	-	in
tp " Dominica FL poft Epipbaniam inlongum latumque ampliant, & per hœc le putanC caelum expugnare. Econtra Dei amatores, humi-les&terrenorum ofbres Aftrologos agunt, qui cœ* lum per amplalpatia delineant, iaque planetisjftellis, & fyderibus large diftinguunt, terram pro punčto habent, & feiplos tantidem aeftimant quanti granum Sinapis. Et hi lîint parvi Ipiritu, yirtute magni, Matth, quibus promittitur regnum cœlorum. : Beatipaupe-res fpiritu, quoniam ipforum eft regnum cœlorum. Non promittitur ambitiofis, fuperbis, inflatis, arroganti-bus, alta làpientibus, led pauperibus lpiritu,id eft.hu-.Aig. ad milibus. Hinc monet Auguftinus : Excelfa eft pa* Diofcor. tria, bumilis eft via, ergo qui quœrit patriam, quid recufai qjiam. Polllde quod vis, accumula thelauros quantum vis, conlèquere honorem quem vis, fubijce tibi mundum univerfiim,li cares humilitate,viam ad cog. lumnefcis.
V. Christi doStrina eft ; Nifi eßciamini ficut parvuli non intrabitis in regnum cœlorum. Qui hand dočfcrinam non fequitur,aberrat â Cœli via, quo vi-detur fapiens relpexilïè cum dixit : Fir qui erraverit â via doarim, in cœtu gigantum commorabitur. Ut Prov. 21, hunc textum explicemus oportet in memoriam re-vocare ea^quse tunc facra fcriptura, tiim profani My-thologi de gigantibus référant. Gigantes nomi-Gtn. 6S04 nantur in Genefi ante diluvium : Gigantes autem er ant fuper terram in diebm Ulis : iftifunt potentes âfeculo viri famofi. Magnos credo hos fuillè non tam corpore, quam divitijs, nobilitate, honoribus, aeftimationeß> culari,quales hodieMagnates dicimus dominium ex-ercentes in hominesfortis inferioris & humilis,quorum fubinde aliquos reperias giganteo robore abuti. Gigantes porjrô du nföiia elati lüperbia & ambitio-
jae contempferunt infra iè pofitos, & ipfùm adeô Ipreverunt Deum, eique detrećtarunt obedire, fub-miniflraruntoccafionem Poëtis comminifçendi gisantes, fie dićlos, ut Orpheus canebat.
• E terra quoi funt nati, & de fanguine Cœli Orph.lib.
Quamvis Apollodorus folius Terrae Filios fuifîè ^ fcradiderit, quiin odium Jovis geniti Oiîàm & O-lympum montes imponere Pelio conatifint, ut in Q°J^rm Cœlum ad expugnandum Jovem confcenderent, quin & fàxa ingentia in Cœlum jaćtaverint, quorum alia,quae in mare deciderunt,novas formarintlrîfulas, quae verô in terram , novos montes. Latet fub hac fićtione Veritas, nec alios gigantes exprimit, quàm fuperbos & ambitiofoa, quibus pertinax & infita in animo cupiditas dominandi, & omnia fibi fubfter-nendi neq; confilio neq^ rationi cedit, led in om nem perverfitatem impellit, atque adeô ipfi Deo inju-rios efficit. Unde Mythologus : Hi ut imprudentes, Nat. com-isf crudeles !t> temerarij, qui nihil bonefium ejje putarunt, nifi quod placuißet, vel Jovem ipfum de Cœlo depellere aufifunt. J d ego nihil aliud ejfe crediderim, nifi impruden-ies homines, quibus libido Ö impetus animi dominatur , Deos omnes contemnere, ac pro juts viribus religionem evert ere. Genuina profećto effigies fuperborum,& in hoc mundo potenter impotenti animi audacia dominantnim-quibus jus fas, aequum iniquum paria funt, montes montibus, titulos titulis, poflefiiones pofieffionibus, quos plerunque â montibùs dénomi-nare fblent, aggerunt, contemptores omnium, etiam ipfiusmet Deï. Plebejos & humiles ne oculo quidem dignantur, reperias fubinde inter hos qui lubditos, pupillos, viduas fuâ fubftanîiâ fpoliant, & jEbli non tam omnia ejfle quam habere volunt ; fibi
K z	Uöieq
tarnen omnia elementa tributaria faciunt. In aère foil aucupes, in aquafoli pilcatores, in terra fbli ve-natores, nec ignem quidem pauperibus favent, dum ignis nutrimenta caedua ê fylvis ligna eripiunt. Quid hoc eft nifi Cœlo bellum indicere , jaćlare in altum Taxa, & in Deum blalphemias : Errare â via doftrime, & in cœtu Quantum common ari.
VI. Quid de Iiis dicemus nifi quod Deus per Abdiam Prophetam pronuntiavit de Edom? Hœc Aid\u dicit Dominus de Edom ecce parvulum dedi te inoenti-bus ; Contemptibilis tu es valdè. Superbia Cordis tut extulit te babitantemin fcißuris petrarum. Per* Edom quod rufum fonat fignatur Efau arrogans, & fiuper-bus contemptor fratris, vel ideo contemptibilis & Ecci, io. contemptus â DE O : Quia odibilis coram DEO eß, §5bominibus fuperbia. Unde infuper audire de-Abd. at. buit terribilem illam comminationem : SiexaltatuS fueris utaquiia, inter ßderapofueris nidumtuum in* de de trab am te* Superbi a Edom five Elau ortum ha-buit ex primogenitura : Delpiciebat fratrem Ja* cöb ut pofterius genitum , hinc dicitur habitons in fcißuris petrarum , & ideô exaltons folium fuum , quafi intumelcens ob Primogenitur am, fiduciarti omnem & gloriam collocahs in petris^id eft generations praerogati va , & nobilitate. Petra enim in Scripturis praeter alia etiam fignificat principium ifa. ti. generis, unde ad Judaeos dicebat Ifaias : Attendite ad petram imde excißefiis : Attendite ad Abraham Patrem veflrum. Itanonnulli (non enim omnes reos fa-, cio) & ferê nuperis Calendis aureis literis in Album - Nobilitatis infcripti, cum divitijs, opibus, titulis, clientelis, honoribus,fublevantur,inferioresomnes afièctato faftu de/picere & contemnere folent. Ma-
S1^
Gigantomachia.
göis bticcis ut milites Plautim, crêpant Evôrum imagines , acquilitos titulos, bonorum & bonorum, accrementa , mgenteS hereditates, cum proprijs
Ä«. Ep.
intereà mentis deftitüuntur. SapientisSenecaeet» fatum eft : Si ad veter a revocaš, nemo non inde efl, ante quod nihil fuit* A primo mundi ortu , usque in boc tempus perduxit nos ex fplendidis fodidisque alternat a fériés. Non faci t nôbilem atrium plenum fumofis imaginé bus : Nemo in noßram gloriam vixit : Nec quod ante nos fuît, noßrum eft. Animusfacit nobilem, cuiexquacun-que fortuna fupra conditionem licet furgere. Parcant qui hoc morbo laborant, & Gigantomächiae ftu-dent, veritatem ptofeflo : Id optima facio intentio* ne obtemperans Plutarcho monenti : Jfiaxime a- ^utardf\ micis libera ore loquentibus opus ejfeei, cui fortuna eft 'Sato, é proféra t qui nimios retundant Spiritus* Pauci enim amico.u. funt, qui non fuccejfibus Utîs iiifolefcant : Plerique indi* gent aliorum externis confilijs s rationibusque forts eos de-primentibus a fortuna inflatos &<eßuantes< JEftimo &: revereor (ut par eft) nobilem Sanguinem, & fateri cum Eettino : Non abruerim vîvtuti ipfiab externa no* Bettin. in bilitatis lumine,nefcio quid adblandimtis decorïs accedere. Ly™0* Sed nihilominus cum eodem pronuntio. fit qui fuis dißfi viribus, adDivorum aras confugiunt, fie qui fine Virtutibus ad generis nobilitatem. Eft ilia ad praeclarâ facinora illicium , eftftimülusad aemulandas ma-jorum virtutes, & magna gloriofèe vitas praerogati-va, fed ubi virtus & praelèrtim ànimi modeftia de* fecerunt, eft evideris ad praecipitium via. Quia — — — tollunturin altum	#
lit îapfu graviore ruant» VIL Multos invenies , qui fuccrefcentîbus fortunée plumis imitari conantur volatum Àquilae,
8^4 Dominica Fl. poß Epipbaniam.
& inter fïderafe credunt collocare nidum : Sed re» Âbd. cit. pente audiunt : Si exaltatus fueris ut Aquila, titer, fidera pofueris ni dum tuum, inde de t rabam te. Àquite tametfî altiilimè volet, acuto tamen vilu Çadavera , & vermes defpicit, fèque fubitôad ea velut efcam 0 ' demittit, ubi Jobus atteftatur : In pétris manet, &in filicibus commoratur at que in acceffis rupi bus. Inde con-templatur efcam, & de longe oculi ejus profpiciunt , & ubicùnque cadaver fuerit ,fiatim adefl. . Ita hi tum in pétris fuse profapiae velut flrmis , ut exiftimant, niunitionibus commorantur , non fapiunt tamen cœleftia, non élevant oculos ad fnperna, non me» ditantur divina, non anjielaqt aeterna gaudia , led inhiant tranfitorijs, terreis, mundanis : Ad vermes, ad cadavera, ad miferos fubditos reipiciunt, non Ut eos fublevent , fed déprimant ; non ut ju-Vent fed conterant, non ut foveant, fed fubftantias eorum abfiimant , ijsque praeter nuda ofTarelin-quant nihil. Non tondent oves fed deglubunt. Ah lion eft haec ad Cœlum via ! lie volatur quidem in al« tum fed inftar Icari- fic oppugnatur quidem Cœlum, Cèd more Gigantum ? irrito & pernitiofo cônatu oppugnatoribus. Terrae Filijs non eft in Cœlo locus,
VIII. Non vacatmyfterio locus in facris Uteris , ubi Balaam de Cinaeo parabolicè prophetat: gm. 24- p^idit quoque Cimum, &aßimpta parabola, ait : Ko* buftum quidem eft habit aćulum; fed fi in petra pofueris ni-dumtuum faeris eledtus de ftirpe Cin, quamdiii poteris pemanere ? Ajfur enim capiet te. Cinaeus, ut obfer-vat Ridera, dicitur Hebraeis à poffèlfione , & pof -feflbres divitiarumac bonorum defignat, qui cum petra 3 & in illuftri progenie nidum ponunt, & ere-
Üuntfe habere robuftuni habitaculum, falluntur, quia nihilominus hoc eomra habitaculum nidus tantum eft, ventis& imbribus diffipandus. Nam AffitrMeft grafiator , capiteos, tempus edax, & mors vorax, quœ omnes^sequat. Jfte moritur robu- Iob> 2 h ft us &Janus, dives &felixeilius verb moritur in ama--ritudine animœ absque ullis opibus, tamen fimul in pulvere dormient vermes aperient eos : Inqùit Job. in quem fenfum etiam Seneca : Mquat omnes cinis, im- Sen. Epifl, pares nafcimur, pares morimur. Mallem dixiflet pares nafcimur, ad veriorem lenliim Ambrofij qui ajebat : Viri probatigenuSfUirtutis eß profapia. Quid enimfu- s.Ambrof. perbis dives ? Quid dives ? Quiddicis pauperi, noli me tangere : Nonne fie utero conceptus>&natus es ex uteroy 3' quemadmodum §5pauper eß natus ? Quid te jaïïasde no- ^ bilitatis profapia ? Simili 1ère lènlù D. Bafilius : Luxu D.Bafil. profufioredivitiarum infolefcis ? Tibi uni mire places ob avitœ gentis claritudinem ? Immodico gaudio fubfilis ob " e patrù claritatem ? ob elegantiam decusque corporis, deni-que ob honores ab omni omnium gradu tibi exhibitos? At* tende tibi ipfi ; Alortalis enim tu ; terra quippe es, in terram abibis. Moyfës narraturus Genealogiam Noe lic profàtur : Ha funt generations Noe, Quis hic non exipectet Noëni Patrem , Avum, Abavum, La-mechuin, Mathufalem Enochum ! Ipie Chrylofto- S.Cbryfoft musvelut audiendi avidus : Auresnöftras (pe imp let ^Prex% quafi genealogiam narraturus. Verum reliais his o-mnibus, hoc unum ait : No'è vir jufîus atque perfects y quia videlicet coram Deo viri probati genus vir tut is eft profapia. Avor um m erita - degener anti-ümnepotummaculse funt : nunquam illi fuiflènt nobiles,nifi laude & gloria digna egiflent. Tu fi non imitaris, dégénéras. Quare quisquis es, qui tibi in
majo«
jn a jorum prseclaris fkcinoribus blandiris, proprijs deftitutus , cogita, quod, quos in alto collocat fuperbia, hos fulminât in profundum Dei potentia, & quos ad ima deprimit propria m odeftia, hos fiib-levat divina majeftas, quae depofuit potente? de Jede, fef exaltavit immiles, 4iui in hoc faeculo defpi-ciunt pauperes, in fiituro defpicientur ab illis ; Qui dum vivünt fubftantiam miferorum tollunt, poft vitam & luâ carent & aliéna : Quod aecidit diviti Epuloni cum Lazaro. Jam dives profpectat ex inferno Lazarum, & Lazarus ê finu Abrahae defpe-&at Epulonem, Quam verè dixit. Michaeas Pro-Mids.fr pheta : Qui comederunt camem populi mei, & pellem eorum Jefuper excoriaverunt : Tunc clamabunt ad Dominum,& non exaudiet eos, clamat adhuc epulo,& non exauditur,
X I. Non ab $ re nominator fuperbia fons & radix omnis mati & regina omnium witiorum, ut loqui-Hieron' tur Hieronymus , quia adhanc confequitur,quod in Marc, contemnatur Deus, defpiciantur humiles , nu-dentur luis facultatibus, Ipolientur vitae fubfidijs : Adhanc çonfèquitur invidia, ira » avaritia, ventris ingluvies, ut idem Hieronymus difîèrit. Et S.Chry-S.Cbryf. foftomus ; Ex fuperbia (inqmt) najcitur pauperum bom. 4.3. defpeüus, pecuniarum concupifcentia, amor princip a t us, 0d j>op, multa defiderium gloria. Et pôft pauca fùbdit : Nullum malum par elationi. Hominem reddit Dœmonemf blafpbemum, contumeliojum, perjurum, cupidum c*di-um, &T bomicidiorum. Quid mirum fi fuperbia hominem reddit Dœmonem5 cum etiarn ex fapientis-fimo Angelo flultiflimum efîècerit Dœmonem. Un-if*i 14. de is qui dicebat : In Cœlum confcendam, juper aflra Dei exaltabofolium meum, poftea audijt ; Ejeci te : "	de I
„ Gigantomachia, '	137
de monte Dei, &perdidi. at : Quomodo cecidifti deccelo Ezecbjs.
Lucifer qui mane oriebaris♦ In hunc fuperbum Encela-
dum juftè fulmen contorfit Jupiter, eumque fub JEt-
11a,quae dicitur cœli veftibulum ignes tartareos evo-
mens fepelivit. De hoc Jobus : Omne fublime videt ; lob. 4U
ipfe eft Rex fuper omnes filios fuperbi<e. Ad quae inten-
tum oculum habuifle videtur Auguftinus cum fcri-
beret \ Quemcunquefuperbum videris, filium diaboli ejfe S.Aug fir.
non dubites. Qui per fuperbiam efficitur filius dia- T^e vtrb.
boli, in ruina eft comes diaboli : fulminât Deus quos om'
tonatluperbia.
X. Errat,errat mundus, qui ea, quae parva funt magna credit : errat mundus,qui inanifaftu infiatur, & Deo bellum indicit • non fuperbiâ, fed humilita-te expugnatur cœlum. pumilionibus eo patet accef fus, non gigantibus. Quid tu ? ignoras arbores magnas 0. Curt, diu crefcere , una hora extirpari ? (luitus eft qui frutlus earumjpeïïaty altitudinem non metitur. Fide, ne dum ad cacumen pervenire contendis, cum ipfis ramis,quos compre-benderis, décidas. Ajebant olim Scytharum Legati ad Alexandrum. Nempe Deus fuperbis refifiit, butnili* bus autem datgratiam. Quod ipfe Dei filius nos tam exemplo quàm verbo docuit : exemplo : Quia exina-nivit femetipfum formam Jervi accipiens : Verbo quia dixit ad Apoftolos : Nifi efficiamini ficut parvuli non Matth. 18. . intrabitis in regnum Cœlorum. Expugnaridebet cœlum, & per violentiam occupari, fed non fiint illi ad-verfus cœlum violenti, qui violentias exercent in terra,violenti,qui cœlum rapiunt, lunt parvuli, funt pumiliones, hi funt filij Dei, cum viceverfa fuperbi fint filij diaboli. Ex quo Theologi hanc deducunt confequentiam, fuperbum nifi mature refipilcat, fal-vari non polfè: verè humilem Ipiritu & trem entern
S	fermones
iermones D E l damnari vix polîè. Prœdeftinatio ni s fignum eft humilitas , reprobationis fuperbia. Fernand? Unde nonnemo : Tam grata efl (inquit) Deobumili-GeCnPj3' ^ ß^ari nolit nifi bumiles, reprobare verb nifi fit-Sac/4' per bos : palam enim dixit : nifi efficiamini peut parvulus ifie non intrabitis in regnum cœlorum. Agit in cœlo Deus quod ajebat vEfopus ad Chilonis quœfitum : Humilia exalt at, alta bumiliat : & ficut exaltavit Mar-aochœum , deprellit Amanum ; honoravit Joie» phum, humiliavit fratres : evexit Michaëlem, deje-cit Luciferum, itaparatus eft omnes pauperes Ipiri-tu & humiles cum fuo fïlio exaltare : fed cum Lucife-ro omnes filios fïiperbiœ în abyflïim prse-cipitabit.
DISCUR
DISCURSUS XII
'Dominica in Sepuageßma. Otium Ncgotiofum.
THEA! A.
Quid hic ftatis tota die otiofi? Ite & vos, Matth, 20.
SYNOPSIS.
I. Nuüi magis laborant, quàm	culam & laboriofx,quia imb qui non laborant , nemo	pantur çirculatorem Satha-magU negotiofus quàm qui o-	pam. tiofus.	VI. Eorum ingenium inftar roll. Adamopeccante DEVS ad	tarumhorologij nunquam qui-fudorem condamnât otiojum	efeit, inftar'moU, qua ajjiduè vultum non mapu/ laboran-	circumvolviturt tes,ut oßendat plus eße laboris	VII. Sampfon ad molam damna-in ofio quam negotio.	tus mundanos reprœfentat, qui III. Diftinguendum eß otium â	nunquam qmefeunt, DElami-deßdia : 'Délicati mundi ama-	ci quietem babent, qu£ diüa, toresdeßdioßfunt , & otium	eft, quafi qui tibi es. non habent , fed inersnego-	VIII. Ixion apud Poetas ambi-tium. "	tiofumm eft typw ; & Helio-JV. Omnes iUifunt fiantes in foro	gabali aulici , qui fublati otiofi, ut qui furhos bonorum	per rotamdejiciebanturin <?-mbiunt , qui voluptatesfe-	quam, ïïantur. Ira laboriofa eß,	IX, dgnofeamut ergo munda-andelitas negotiofa,libido oc-	num otium eße verum nego-CHpatißma , cum econtra in	tium malaciam mliciam t quiete vivant fervi T>EI.	delitias delicia, & jugum Do-V. Unde viajuftoiäum reüa eft&	mini portemus , qui haStenut plana, peccatorum vero cir-	ftetimvs tota die otiofi.
S z	Quid
140	Dominica in Septuagefima.
Quid hic ftatis tota die otiofi? Ite & vos. Matth. 20♦
Tiumvivi hominis fèpultura eft , & mors ante mortem: Quod agnolcens fapiens Seneca cum Servilij Vatise Prsetorij Divitis villam, in qua ille ignavo otio vitam agebat, tranfiret, exclamare folitus: Vatiahic fitus eft, Sen. Ep, ut de fe iplo profitetur : Exclamant, inquit homines.: sft O Vatia folus fcis njivere. At Ole latere fdebat non qjivere, AIultum autem inter eft, utrum uit a tua otiofa fit, an ignaua, Nunquam aliter banc villam Vatia <vi<vo prxteribam, quam ut dicerem : Vatia hic fitus eft : Non vivit qui fibi fol i vivit, & à curis communibus abftraćtus ignaya torpefcit defidia. Nemo fibi tantum natus eft. Adfcifcit in contubernium vitia , qui contubernales non habet, & cui publica emolu-menta cordinon funt, privatis enervatur incom-modis : Servit cupiditatibus , qui non fervit homi-Ezecb. 16, nibus. Ecceb<ecfuit iniquitas Sodomœ, fuperbia,fa-t uri t as panis & abundantia, & otium ipfius, ait Pro-pheta. Dilplicet Deo, otium qui femper opera-tur : Pater meus usque tnodo fperatur. Quomodo ergo Servator nofter vineam iuam elaboraturus hodiè e-vocat otiolos ? Quid hic ftatis tota die otiofi. Ite& <vos in Vineam meam tantine otium facit, ut labori-bus fuis dignos judicet otiolbs ? Aut quomodo alibi ad iè vocavit laboriolos , onuftos oneribus ; Venite ad me omnes qui laboratis & onerati eftis. Nunquid onerafentiunt etiam otiofi ? Bonus Paterfamilias
' ' .	qui
qui operarios conducit, afliduos & laborum aman -tes deligit, nonotio &ignavise deditos? Cur ergô hodie advocantur otiofi, & quidem tot a die otiofi, tantumdem recepturi quantum alij qui jfiimmo mane manus laboribus applicuerunt ? Credo ego illos quimundano Otio intorpefcunt, vel maxime labo-rare & magis quàm alios onerari, ut dici poflit mun-danum otium, maxime eile negotiorum : Et nullos in mundo majoribus premi oneribus, quàm qui nulla portant onera. Iderit praefenti fermonis thema.
II, Exactus ê Paradilo primus homo, pofteä-quam legis divinœ pra&varicatione reus , delitias il-las quae Ipontanea fœcunditate alimenta corpori iuppeditabant, vetiti pomi morfu proegiflet, beni-gnum nihilominus expertus eft Deum, qui dum mortem comminatam in longum tempus diftulit, neceflàriam tamen alimoniam non negavit. Latis-limus mundi totius fundus illi allignatus eft, ex quo fuftentaret^ir e'à tamen conditione , utfudorelibi comparet vi&um, quem in ftatu innocentiae , fine ulla fatigatione habiturus fuilïèt. Injudore vultus Gen, 3. tui vefceris Pane tuo. Confiderate ftatum hominis innocentis eumque componite ftatui peccatoris. Innocens à labore & onere immunis eft : Peccatdr ad fudorem damnatur, & quidem fudorem vultus. Infudore vultus tui : Cur non in fudore corporis tui? Homine exercente agriculturam nulla pars corporis œquè vacat à labore , ac vultus , nulla-tamen sequè fudat. Inerter otianti vultui adfcribitur fu-dor, cum manus applicantur ftivae , pedes in ara-trum impingunt, corpus totum incurvatur & adla-borat. Nempe in ipfa natura peccatrice D e u s la-boris ligna otio potiùs quàm negotio , defidiofis
S 3	mem«
membris non laborious imprimere voluit,utofteiv deret pîus efle laboris a c oneris in ignavo otio,quàm. induftrio negotio, pjuslaborare mundanos& peccatores , quam Dei fervos & innocentes ; adeo ut labor lèrvorum Dei videri pollît otium, è diverfo mundanorum otium nonnifi laboriofum nego * tium,
III. Oti] nomen äpud Latinos in bonam & ma-iäm partem accipitur : unde honeftum eft & lauda-bile otium literarium,quod vel maxime negotiolum Settec.de eft. Seneca cum Paulino Iho dilputans otium à delidia & corpore diftinguit: Qmrundam otium occupa? tum eft in villa,aut in leüofuo :fn media folitudine,quam-wis ab omnibus recefferunt, fibiipfi molefti funt. Quorum non otiofa vita eft dicenda ,fed defidipjfa occupatio. Quia fçiliçet hujusmodi occupatio ad animi cultum, ad proximi utilitatem nihil conducit.Unde excludit
trev.viU c. 12.
dent, ac Chriftianè prorfus diflerit in-haec verba: ■Quid? lüos otiofos vocas, quibus apudtonforem mult<e bo-r£ tranfmittuntur ? Dum decerpitur fi quid proximo no-tie fuçcrevit, dum de fingidis capillis in confilium itur, dum aut disjeüa coma refutuitur, aut deficiens bine atque illincinfrontem compellitur ? Quomodo irafcuntur , fi tonfor paulo negligentiorfuit, tanquam virum tonderet ? Quomodo excandefcuntfiquidexjubaJuadecifum eft, fi-quidextra ordinem jacuit&c: Quis eft iftorum qui non nalit rempublicam turbari, quam comamfuam f Qui non folicitior fit de capitis fui decore , quam de fialute ? Qui non comptiorejfe mali t quam boneftior ? Hos tu otiofos vocas inter peîïinem fpeculumque occupatos ? &c. Non Ment ifti OTIUAIJediners N E GOT ICI AI.
Et
Ëtpàùcisinterje&is defcribit unüni aliqüem deli-catulum vulgi opinione otiofum, fed revera mi-ferè negotiofum, aut potius œgrilm, imô mor-tuum. Audio quendam ex délie at is, cum ex bälneö inter manm elâtm &in fella pofitus effet, dixijfe interrogan-do : Jârn fedeo ? hune tu ignorantem anfedeat, putoš [čire an <viuat, an videat * an otiofus fit ? Non eft er- I4em c,is. go otiofus hic j aliudtiömen imponas : Alger eß,imo mor-turn eft. Quod de hoc delicato dixit Seneca , de omnibus mundi leclatoribus pronürities :
î V; Percûrré totum mundum, explora omnes qui mundi fè&antur cupedias, qui fibi & non Deo ferviunt, inveniés illös omnes fiantes in foro otiofos. Quid dixi otiofos ? imô vel maxime otiofos, & in fu-dore vultus fui vefćentes pane delicato, œgrotos, ig-naros vitae iiias, & mortuos. Quanta Deum imnioi> talem àmbitiofos exerce t cura, inqüies, fatigatiö, üt lubricihonoris fumumattingànt ! Rede nonriemo èruditus : Quantum œftuamus pro gloriolœ fumo ! Utfü- Balde in musifie exurgat incendia urbibm inijeiuntur. Urftbrä M[ixJ™1' honor eft ; ut fub bäc umbrafédeamus, i tur prim in arma $ frëtexitur telis cœlum ;fol âferreis nubibus eripitur : tan-defh diftuimus in umbras maximas <vefpkrtinas,in occafum, in mortem ! XJius honorem membranam vocat, quae fcilicet cum tenue fit involucrum, magnà abfcondit . mala,&ingentesopèritmoléftias : Alembranàdigni* j/Xf-* tàtis ( inquit ille ) tegit tïmere, expavefeere, [eciitïtati pbit. diffidere : fat magnam carnificinam tam tenue uelamentum operit. Quid de voluptatUm fe&atoribus dicam ? dum fe qüielcere putant inquietudine agitantur : dum fe laborum expertes fofnnient, inter labores fa-tifeunt : dum otiari VolUnt, ingentibusièiè impii-cant negotijs. Unde quaerebat ille : Quid eft amor ?
Anim
144	Dominica in Septungefima.
Balde in jnimi otiofi moleftia. Sed quomodo otiofi? &quomodo Maxtmil. mießia ? qU0j jnoleßum eß perturbât otium, éJ qui amare Sen.de incipit dejperat otium. Eleganter hoc dićhim, fed ve-vita bea- rjus Seneca : Sicut deprebenfi mari fyrtico, modo in ficco tax, 14* relinquuntur, modo tor rente unda fluümntur ; ita qui je voluptati tradidere, non ipfi volnptatem, fed ipfos volu-ptas habet : Cujus aut inopia torquentur, aut copiaftran-Qulantur ! miferi fi deferuntur ab illa , miferiores ,fi ob -ruantur. Paria dixeris de amatoribus divitiarum, quibus augmentumopumnoćlesinfomnes, dies la-borioliflimos parit. Et hos fiantes in foro otiofos, quis-quam neget elle maxime negotiofos ? Sed iterum Seneca in rem noftram univerfim loqueris de om nibus mundanse vanitatis fećtatoribus,eorum ftudia com-Senec.de ponens ftudijs amatorum virtutis : Facilis eß ad Irđc!%.2' beatam vitam <via. AJulto difficihus efi facereiftaquœ facitis. Quid enim quiete otiofius animi ? quid ira labo-riofius ? quid dementia remißius ? quid crudelitate nego-tiofius ? vacatpudicitia, libido occupatißima eft. Omnium denique virtutum tutela facilior eft, uitia magno coluntur. S.Chryfoß Quod tam verum eft ut nequè SS. Patrum fenfum _ fugerit. Unde Chryfoftomus : Butas,quad peccatores hujus mundi non laborant ? Bene enim majores labo-res Ê5[folicitudines babent, quam fer vi Dei. O vitam peccatorum & mundanorum iaboriofam ! 0 nego-tiofum otium ! ad quod forte Propheta reipiciens Tbrtit.i. je fervo Dei ajebat : Bonum eft njiro cum portaveritju-gumabadolefcentiafua : fedebit folitarius tftacebit, quia Javabit fefuper fe. Jugum hoc illud intellige de quo Salvator .dicebat. Jugum enim meum fuave eft, & onus meum leve. Non jugum quale fuis imponit mun-dus, non jugum quod portant mundani & peccatores, hoc enim grave & importabile. Unde ad haec
Pro-
Pröphetee verba S. Thomas de Villanova : Hœcpars s-VtJLm, illorum, qui jugum Domini cumgaudiojusceperunt. Fe - ^^t lixvita, quœ tali expenditur minifterio : cui pro labor e b,k' quies, pro opere otium, pro negotioßlentium indicitur.Cœ-ieris dicitur in Judore vultus tui vefceris pane tua. Alo-nacbonullus labor imponitur, nifi ut non labor et, imà ut quiefcatcum Deofyp &totadie deleffetur in eo. O prœclaram fortem, 6 vitam dulciffimam » O Paradi[um araœnum, cui dulcior alius promittitur Paradi]us ! quae deinde applicat vitse contemplative , quam fcilicet conièctantur veri fervi Dei.
V. Obfervo apud Regium Pfàltem difcrimen vise juftorum & impiorum, qui mundialibus delitijs & otiofo negotio inhiant. Iufti rectum capeffimt iter non déclinantes nequè ad dexteram, nequè ad fi-niftram , at verô impij çircuitus & ambages fèquun-tur. Nullus prudens viator, cui longum agendum eft iter, longiorem & difficiliorem viam prseponit breviori & faciliori. De juftis David : Et deduxit eos p^alt m6> in viam reaam, ut irent in civitatem babitationis. Et alibi orat : Legem pone mihi Domine in via tua, & diri- pfa1, ge me in [emitam redam. Ubi verô de impijs agit,ali- pfal- 7*-am eorum eile viam often dit : Incircuitu impij ambulant. Quis,iftecircuitus,nifi quod mundaniabuna deiectatione ad aliam , ab una vanitate in aliam, ab uno otio ad aliud fè afliduè verfent. Uno lucro ac-quifito inhibit alteri, unum honorem confecuti, lu-fpirant ad aliüm : nec ufpiam diu ftabiles quafi per circuitum ubique quod appetitum deleétet, inqui-rant, donee fatigati & lalU concidant. Facilis eft vertigo in circulum ambulantibus» Hos tu otiofos dices? minime,funt vel maximè negotioii, & in con-tin uo labore. Sole t ( inquit in hunc locum Grego- S. Greg.
T	rius )
libi.tno- nus ) [okt pergyrum circuifm laboris anxietas defignari 3 rai'c' hinc in circuitu impij ambulant,quia dum interior a non ap-petunt, in exteriorum labore fatigantur. O malos Phi-lofophos qui probant idem per idem, qui per labo-res, & committunt cireulos vitiofos : imitati circula-fob- torem ilium , qui apud Jobum de fe ipfo jaćtat : Cir-cuivi terrâmesperambulavi earn* Circumeunt & illi terram & dum quietem ac otium venantur, labores inveniunt ac laffitudinem. Hortantur invicem : Sap. 3, /Senite fruamur bonis, venite coronemm nos rofis, veni te circumveniamus juflum éjc. cumque perambulave-rint terrena omnia, & nullum pratum reliquerint fine veftigio fuarum cupediarum, tamen invitifaten-Sap.f* tur : Laßati jumus in via iniquitatis, & ambulavimus vim difficiles.
—	VI. Animi humani per varia cupediarum ge-
nera continüis gyris cireumeuntis inquietudinem expreflurus Academicus, pinxit vir um in cuius pe-ćtore horologium cum indice horarum circum-gyrato, in fronte verô libella fuis librata ponderibus, & rotularum curfum temperans affidua inquiet udi-ne alternatim in utramque partem movebatur,adje~ čto lemmate Nunquam quiefciti Genuina fane effigies curarum fècularium, quae in continuo funt motu, & animnm modo hue, modo illucimpeiïunt. Bo-uf^Ur0*' na bujMfeculiinftabiliafunt, inquit S, Ambrofius, feT Abrab. rot ar um in morem eum ipfo feculo volvimfyr. Et Aga-A-jap. 'Ep. pitus in Epiftola Paraenetica ; Circulus quidam buma-Parm. n. narum revolvitur rerum, qui modo fic,modo aliter agit at ipfas & circumfert. Ab una voluptate ad aliam, ab uno honore ad alium, ab uno lucro ad aliud, ut nunquam quiefcat : & tamen fuipicantur hujuftnodi fe otium & quietem nancifci : Sed quies iilorum non eft nifi
quies
quies horologij, five inquies continuata. Quod fub alia allegoria proponens S. Chryloftomus ajebat. &CbryfoJt. Peccatores equifunt diaboli, quia diabolm in peccatoribus blatil. M fedens, inftigat eos per fornicationes &avaritias in orbem. Habentur in quibufdam locis molae, quae ab equis in gyrum curfantibus impelluntur. Tales equi funt peccatores, & cupediarum mundialiumvenatores, per fornicationes , per avaritias, per ambitiones impelluntur in orbem. Unde S. Paulinus infiftens ei- S. Paulin. dem imagini, de peccatore ait : In femetipfo prißini EP-ergadulum portât,farinam boftibusfuis de corrupta anima fuœfruge conficiens, Nec abludit ab hoc magnus Au- S. Auq. iu guftinus, dum mundum com parat molendino, in- p!alt }ô-quiens : Alolendinumputo diÜum Alundumiftum, quia rota quadam temporum volvitur , & amatores fuos. content.
Ejufmodi barbarae fèrvitutis genus faepè Chri-ffciani apud holies fidei fubierunt. Oleafter de fuâ Oleaft. in jetate memorat : Solent Saraceni ufque bodie captivos, CaP- 47» quos de noflris capiunt, ad molas deftinare, ut molant. Quin & S» Auguftinus : Quidam Patresfamilias bonefto S, Augufl. loco nati, £5"generofo cultu educati;*vix vivi ablatifunt, EPlß-vel 'vinüi ad molam, & eam in gyrum ducere tanquam, jument a contemptibilia verbere aaaffi funt. Mileram iörtem talium captivorum, ièd miïèrior eft pecca-toris.
VII. Vultis exhibeam vobis vivum ejulmodi hominumtypum in facro textu ? Sampfonem con-fiderate conjectum in carcerem â Philiftaeis, qui eum claufum in carcere molere fecerunt. De peccatore alle- Iudit. i6t gatus Paulinus : ft at in via peccatorum compeditus vin-culis, ipß ßbi cafter eft. In feiplö, in anim a fua pio-larn ioiicitudinum,afflićtionum, inquietudinum cir-
T 2	cum-
cumagit, & dumfè putat in delicijs fuis quiefcere nunquam quiefcit. Quies, dicta eft quafi qui tibi es. Non effiindatur ad extranea qui animi quietem de- ts defiderat, in feipfum coiiećtus fit fatis ipfe fibi, qui non vult in gyrum laboriofum agi , qui non vu it molere, & farinam hoftibus de corruptaanimae fuse Matten, fruge conficere. Tollite jugum meum fuper vos, inquit Christus, &invenietïs requiem animabus <veftris. Non jugum mundi, non jugum cupidita-tum,non mol am peccatorum, hoc enim jugum. difficile eft ac laboriofum ; at verô J ugura meumfuà-we eft & Onus meum leve. Propterea peccata in fa-cris literis paffim appellantur labores. Unde Chry-foftml'aC. : Novit Scriptura laboris nomine peccatum Gr ac. ad fignificare. Et alibi idem fanćtus ad ilia verba Pfal-Cs!)'ch°b' tiS ' hbiwum ipforum operiet eos. Sic ait : Labo-fôft. m~ rem vocat improbitatem ; res eft enim bujusmodi impro-Pfal, r59, bit as i Affertei laborem, qui eam poffidet, etiam ut ob-matur efficit. Nempeutobrutus labor e temporal!, perpetuum laborem & onusfentiat.
VIII. Subit hie memoriam labor Ixionis, de quo veteres comenffffimt, quod plurium facinorum f^reus à Jove ad inferos deturbatus fit, ubi rote ferrese alligatus eft, cujus motu perpetuo circumvolvitur. Tibull.uu Unde Tibulius :
P erfantur celeri noxia membra rota.
Sub cujus fabulas involucro ilia Veritas abfcondr-ta eft, mundi afleclas , honoris & voluptatumlë-quaces perpetuus doloribus & afflictionibus animi i.fo^M' clua^ rotam agi. Mythologus de Ixione. Cum eX tbol. y' aulicafamilia Regis ejus , cujus uxorern tentavit^excidij-Jet Ixiomfdàus eft omnium bominum %ijemmus3quia perpétua ambitione Ù invidia difcrutiabatur. Id quoque '	„	attin-
attingens Plutarchus : Non abfurde,- inquit, neque pf"ii"lfm imperite in ambitiofos Ixionisfabulam convenue nonnuÜi flem., arbitrati funt, &c: Nam qui gloria tanquam imagine quadamvirtutualliciimtur , Uli nihil fin/çerum, nihilque laudabile, jed multa i [légitima & ab fur da agant neceffe eß, mitiisque agitatiombmferaÊur,cupiditatibiis éJ 0/M/2/-buMnimorum ajfeäibus obfequentes. Quid mirum fi deinde ejusmodi Ixiones Gentauros pariant ? Quos miretur Poëta eflè
Semibovemque virum, femivirumque bovem. Ad ftivam , ad iaborem , . ad moleftias natos, qui in fudore wuttus velcantur pane fuo , quales & illi %ß™ \! aulici Heliogabali, quos rotïe aquarise impofitos al- Symb, 41. ligabat-, & aquis merfös : Unum extrahebat, no-mirians amicus Ixionis , nihil hi ex fais honoribus, fuis aulicis iervitijs, &relpećtibus aliud retulerunt, niii labörem,'& gyrationem moleftäm.	%
IX. Haćtenus ofëenliim eft otiofos li u jus mundi lèâa'tores vere negotiolbs .elle. & majoribus longe obnoxios laboribus , quam fint probi & fervi Dei : Rećteproindehodie deijs dictum, vidit alios fiantes in foro otiofos. Et dixit Ulis : lté &vos in J^i-ïïeam mearn. Excutite jugum & graves larcinasmun-di, terrenas dimittite cupedias, à laboribus & affli-čtionibus gravilllmis vos expedite, & tollite jugum meum fuper vos:Jugum enim meumfuave, & Onus meum /^.Agnolcite,agnolcite ô mortales veftrum Otium efle merum Negotium, veftram quietem eile meram inquietudinem, yeftram malaciam eile meram ma-litiam , veftras dèlitias efle mera delitia. linde ob-fecro (quserit Stihom as de- Villa nova) tant à vexatio Smn.de Š5 inje licit as in orbe, nifi exfuper bi<e tumore ? Quia vi- s-Min tin delicet honorari, & reputari vohmtis plus quam furaus.
T 3	Acukus
ïço Dominicain Septuaçefima. Otium Negotiofum, Aculeus folicitudinu hujus indefinenter pungit mortales, rieque finit eos <vel unam diem vite habere felicem. Ecce aliquis dies noïïèsque in liter arum ftudio infomnes tranfi-git cum labore , ut inter dodos literatiis poßit haberi. Alius ut copiofam pojfit Jufientare familiam, quid non ag-greditur ? Quid non patitur ? Alius ut dignitatem, quam cupit obtineat, Principi placeat, quas non tolérât mo-leftias ? O pondus gmvijjimum fuperfilios Adam, & intolerable jugum a aie ortus Jui usque ad diem fepultur<e eorum. F ere contritio & infelicitas in <vijs eorum , quoniam uiam pacis , humilitatem fcilicet non coono-<verunt : Si enim bac procederent uia , quietiffimos &felicijfmos dies agerent. Eamus ergô ad Vineam Domini , qui hačtenus ftetimus totadie otiofi , e^mus & recipiamus fuave ejus jugum, quod qui inyenit, is invenit requiem animae fuse , *	hic temporalem, ibifem-
piternam.
DIS CUR-

DISCURSUS XIII.
Dominica in Sexagefma. Itailte Atheiftae.
THEMA. Semen eft verbum DEL Luc\ 8. s Y N O P S I S.
h Clara eft Parabole explanation à qua non convenit recedere, Semen eft verbum DEI, mod qua ratione audiendum hocfermone oftenditur, II. Multi porro anres afferunt ad verbum DEI * fed illud, nonpercipiant, quianonha-bent aures audiendi. Non habentcüm âuditu intejligen-tiam, cum intelligentia volun-tatem exequendi.. ni.UtfruSumferat verba DETy auditor debet ejfe EchoTr&di-catorisfedjam volunt audito-• resut ipforn Echo fitConciona-tor, &loquatur qu£placent. IF, Sunt inter hos,qui nil profe-ruptjiifi unde laudem c aptenti Sunt qui Auditorum vutnera, cum deberent curare, palpant y alïqmndo tacite hortantm Ad malum.
V.	Talibus indïgnatuv DEUS apud Ifaiam. Sed quid Verandam ,fi eft ficut populus, fie & Sacerdos , qui ad fin-gulas cupedias auditorum tacite dicit .'Itaita. Ejwmodi Itaiftas merito voces Athei» ft as. Quod enim principibus funt Conjiliarijhocfidelibus a-nimarum Curator es , qui per fuum Ita ita y omnia corrum-punt,
VI.	Triplex eftfpecïes Atheorum, qui nullum agnofcuntDeum, qui plures colunt,qui vero Deo
„ non exhibent cultum debitum. Ad quàm fpeciem pertineant Curati.qui vitiapalpant, cop-cludai'fapiens. Multos tales reperiri nil mirum, quia paßm auditores dégénérant.
VII.	Idquegravißmum quod ali-eubi ipfe communitatesfibi de-
liganC
liaani Curates pro libitn fuo ,	fejjàrio dißmulante peccata &
qui non ändeautferire däica-	correptionem fui pœnitentk.
tas awes. Sed invigiient fuo	Idem exfpeßandnm Conciona-
wmnen curati, parati pro ve~	toribvs,qni funt ltaifl£ : Utri-
ritate pati fient Joannes Ba-	que enimpariter obligati fitnt ptifta,ficut S.Thomâs Çantua- animose loqui veritatem.
rienfis,fient S, Stanislaus Cra-	X. Mittens CHT{ISfUS Apofio-
covienfis.	flolos ad pudkandum,probi-
VIII.Non	funt ex DEO,qui vet- hibuit,ne per viam aliqnem fa-ba DEJ non aiidiunt uti opor-	Intarent, neblandiriajjkefce-tet, fed funt ex patre "Diabolo,	rent. Non fimus Itaiflê m Itaift£ Atheift£.	fiamus Jtheiftœ.
IX.	TïàgKw càfvs eft ille de Con-
Semeu eft Vçrbuni DEIf Lucœ 8,
I.
Ine ambagibus nobis hodie explanan-da eft Evangelij Dominicaiis mora-litas, quam ipfa increata Sapientia difertis verbis expreffit. Etli enim pluribus rebus aptgri poflet ex in genij humani fœcunditate-fem i nantis fernen fuum in agro parabola , non tamen con-gruit à fenfu & intelleâtu genuino reçedere. Caven* dum eft ("inquit S. HieronymusJ iihicunque Dominus 'Matth,'Z' exponit fermone s fuos,& rogat us a Difcipidis differit,nç vel aliud vel plus velimus intelligere3quam ab ipfo expofi-tum eft. Cum ergo Servator nefter prolatäm de fe-minante parabolam expofuerit de verbo DEI, cujus aliud cadit fecus viam, & conculcatur, aliud fu-pra petram&arefcit, aliud intra fpinas & fufibea^ tur, aliud in terram bonam &, fructum afïert, divi-nae veritatis expolïtioni acquiefcendum eft : Semen eft verbum DEL Quod juxta qualitatem agri feu animas noftrae fuam confequitur operationem. Nam
S.Hier on. in cap. if
I	■	'	-	'	iy-
Itaiftœ Atheiftœ.	i<0
& Philofôphi ftatuunt : Quidquid recipitur,per modum recipients,recipitur. Solum ergo nobis reftat in prae-ièntilèrmone traćtandum , qualem efle oporteat agrum , in quo tam pretiofiim fernen recipi debet, utfhi&ificet. Qui habet aures audiendi audiat : Ex-clamat ipfe Author parabolas 3 & clamoris caufam affignat. S. Bonaventura : Utjuo clamore excitaret au- 'S. Bonav. ditorum attentionem. Idem ego Auditoribus meis l,tLuc-prodamo : Qui habet aures audiendi audiat. Qui hue accéflit audiendi verbi D e i caufa, attente audiat. ïd de quo hodiê dicemus, verbum Dei eft, & illud ipfum quod dicemus etiam verbum Dei eft , ut re-fiexa intentione , & audiamus hodiê verbum Dei, & deinceps audire difeamus verbum D'e i.
II. Nihil dubito quin omnes ij, qui ad lètmo-nes Ecclefiaftasum in Ecclefijs conveniunt aures fecum afferant capaces percipiendi fermonis, neque enim hic lgpis eft utfurdis canatur fabula : Sed non omnes afferunt aures audiendi. Multos confiietudo, multos relpećlus humanus -, multos etiam curiofi-tas impellit ad Conciones , quos ego aures habere non diffiteor, fed nego habere aures audiendi. Nam ut ait Hugo Cardinalis : Triplex auditus eß necejfa~ Hugo rius auditoribus : Scilicet auditus nature , quo verbum ** fujcipitur , auditus intelligente, quo fenfus verbi difeer-nïtur : Auditus obedieniïœ , quo res verbi ejficitur. Qyi fine hoc triplici auditu praediçationi divini verbi interfunt, aures habent & nonaudiunt, fernen re'cipiunt, fed non fru&ificant, terram habent, fed nonterram bonam, &tantundem agunt, quafi non afFerrent aures ad audiendum. Lucae Burgenfis diči um eft. Qui non audit, aut audita non conatur intelli- Luc.Bur g. qere, qu<e debet, aut audit quœ non debet, aut quo animo inMattlf"
V	non
"■■■ < :.' .i v - ' ' ~ . ' , f ' '■
non debet, is non utitur auribus ad audiendum. Quod ergo Servator noffcer inclamet : Qui babet aures au-diendi audiat. Non alio accipiendum eft fenfu, quàm quod divino verbo fubfterni debeat terra bona,cum auditu intelligentia, cum intelligentia , voluntas exequendi intellečta. Fruftra enim Ecclefiaftes fpargat fernen fi non recipiatur , fruftra claniet ad ravim fi non optemperet pia voluntas. Ut fructum ferat verbum D e i in cordibus fidelium , necefle eft, ut auditus audientium fit Echo praedicantium, & quae per auditum ingrediuntur , ad corda pene-trent Auditorum.
III. Verum ea eft leculi noftri mfelicitâs , üt jam Ecclefiaftas fiantEcho Auditorum, & vix pro-ferre,aut velint, aut audeant faepenumero , quam quod his allubelcit. Palpari volunt & titillari audientium aures. Deus bone quam pročul jam re-ceflimus âb ilia veterum Patrum fincera & plana lermonum ftruđrura, nihil illi, aut quaîn parcilli-mè praeter làcrarum literarum textus allegabant, nihil ad aurium lenocinia proferebant, & tarnen magno cum frućtu animarum audiebantur. Hodie non audiatur Ecclefiaftes,qui non farciat orationem lpilsâ authoritatum congerie, qui non inférât fabellas jocolèrias, hiftorias, lymbola , hieroglyphica1, paradoxa, & ex omnium fcientiarum penu deprom-ptatragematacuriofis proponat auditoribus. Se-culi hoc Vitium dicam , an noftrüm qui leculum conftituimus ? Utuntur tarnen his nonnülli Eccle-fiaftae, & quibusferius animus eft lucrari animas, non quod putenthaec elle neCelîària, fed quod vi-deantpro ratione temporis , & Auditorum genio utilia,utperillaceuper quoldam cuniculos occul-
tos
tos expugnent dura corda peccatorum. Qua in rs-Medicos imitantur, qui levando aegroti faftidio a-maram potionem dulcorare folent,ut cùm dulcedi-ne non neceflària, faciliùsfiimatur utilis medicina.
IV. Ulis verô nelcio quomodo fuccenfeam, qui fuos ita concinnant fèrmones,ut nihil inde auditor, ipfi verô plurimum fumi & vanae laudis reportent, quales reprehendit Chryfoftomus appellans S. Cbyfoft. eos Muficos non Concionatores : ait enim : Flofcu- b^At>oR los verborum ëJ çompofitionem, feT harmonium curiofius feBamur, ut çanmm non ut profimm ; ut fimus in admi-rationem i non ut doceamus, fed ut obleïïemus : non ut compungamus ; fed ut plauju fef laudibus obtentis abea-tnns, non ut mores componamus. Graviflimè verô de-linquunt, qui non tam applaufus yenantur, quam fummâ cautela fa t agu nt, ne ulcéra Auditorum,quae jex officio fanare deberent, contingant ; ne fcilicet de fayoribus & gratijs Auditorum quibus inhiant, vel minimum deperdant. Ejusmodi profe&ô vi-dentur immemores efîè illius Chrifti Servatoris ef-fati: Quid prode ft homini fi univerfum mundum lucre-tur ; animœ vero fu£ detrimentum patiatur. Applaufus, acclamatio,favor vulgi, laudes, honores minutiae funt comparatae ad mundum. Et fi pro toto mundo anima perde.nda non eft* quanto minus pro talibus yanitatibus non una tantum anima, fed plures periculoexponendae. Non aufim diçere reperi-ri fiibinde qui tacite approbant Auditorum quorun-damnaevoscum vitia extenuant, quae indigerent exaggeratione. Animarum cura delicata res eft, tra&ando fèdulô, & nunquam tantum in ea praefti-teris, quantum obligaris. Tuam lucraris cum lu-craris alienam \ tuam perdis, cum perdis alien am.
V 2	Cogita
Cogita pretiofum Chrifti fanguinem pro ijs efFu-fura : & da operam, ne tantum pretium fuo utrobi-que fruftretur fruÊtu.
V. Indignatur apud Ifaiam Deus populo, qui volebat audire folum placentia,_&defiderijs fuis op-ifai. m> portuna: Populus(inqmt)adiracundiamprovocant eft, F ili j mendaces, F i lij noient es audire legem Dej Qui dicunt videntibm nolite videre, & afpkientibus nolite a-fpïcere nobis ea,quœ reffa funt: Loquimini nobis placentia, videte nobis mww.Quanto amplius indignabitur vi-dentibus, id eft, Prophetis & animarum Curatis,qui fponte fua non alpieiunt,quœ rećla funt, non prsedi« cant quœ falutaria funt, loquuntur placentia, loqu-untur errores,&obfirmantmalos in maio.Quid fpe-IfahU' randum,fi eft ficut populus, fie Sacerdos?Si populus de-fiderat inique agere, & ejus Paftor annuit: Ita, Ita. Si populus ebrietati vacat,& curatus nunquam fob-rius, non audet in ebrietatem declamare ; fi populus fectatur cupedias, & ejus Paftor iildem implici-tus, non audet pro pulpito in luxuriam Stylurh vi-. brare/ed quœ maxime forent exaggeranda difiimu-lat,quafi tacite approbaret malos mores ■ Ita, Ita.
Qui non vet at peccare cum pojfu, jubet. Hujusmodi Itaiftas, ego jure nomino Atheiftas. Non difFert ab Atheo qui ad malum, quod deberet corrigere, lèu verbo, fèu filentio, lèu vitœ norma dicit Ita, Ita. Quod Principrbus lunt Confiliarij, hocanimabus funt Prœdicatores & Confellarij ; illi curare debentbonum publicum fincerä profelllone veritatis, non palpatione vitiorum Principis, hi verô bonum privatum fingulorum, caftigatione moram, non diiïimulatione peccatorum. Malum dico & ineptum Confiliarium, qui in rerum geren-
darum
darum deliberatione, nihil aliud profert, quam Ita, ita. Bellum decernendum eft patriae confervandse caufà ? J ta, ita. Bellum gerendum eft fola bellandi libidine ? Ita, ita. Principi quodiibet, iicet ? Ita, ita. Si nova onera ex caufa confina, vel fparlb belli rumore imponanturfubditis , & novas exaétiones decernantur, augeripoteftserarium? Ita, ita. Vi-duae,pupilli,alijque dimittent medium capitale Ii per annos aliquos ijs negetur cenfus : Tu Satapra re-liquum dimidium toiles , fed mecum iterum dimi-diabis:.Relpublicanihil lucrabitur , fednequè per-det : Ita ,ita. Servijfti per plures annos bono publico in honorato officio pro quo tibi quidem annu-,/ um ftipendium ad amuffim numeratum eft», fi mecum partiri volueris efficiam , ut honorarium ex m a (la commuai tri u A miilium tibi ofïèratur : Ita, Ita. Vacabunt publica officia eaque lucrofa, vide ut inter compétentes lit concertatio,liter plus ofie-rat : Ei detur, qui clam tibi & mihiplurimüm dona-verit : Ita,ita.¥leu malefanum Ita ! infelix Ita quod perdit Relpublicas, quod adulationibus implet aulas,quod fas & nefas confondit, evertit urbes.fumma imis milcet, peflùndat humana, contemnit divina. Tales Itaiftœ funt Atheiftœ.
VI. Nihilo his meliores çenlèndi, qui ad prae-dicandi, aut curam animarum exercendi afiumpti Officium, reprehendenda filent, corrigenda difiîmi-lant, vitia Auditorumexculànt, peccata palpant, & utinam non tacite etiam fuaderent ! Triplicem Atheorum Ipeciem conftituit Celebris aetatis noftrae leriptor, cum ait : A t bei vocantur, tam qui nullum niai Fit D eu at admittunt, quam qui plures : Quiquè etiamfi humât J. verum D e u at cognojcant, non tamen ei verum cul"
V 3	tum
tum & legitimum exhibent. Hine ex SS. Patrum fen-tentia etiam Hseretici, qui verum Deum non ne-gant , Athei vocantur, quia çultum,quem ei debe* S. Hieron. rent impendere, non impendunt. Hieronymus Epiftad. Eunomium, Athanasius Arrium, Author Hiftoriae ^sSanf Ecclefiafticae Aëtium,Atheos , velea de caufano* Hiß, Ec- minarunt, quia feilicet, iUoritm proprium eft id agere, (lef' id credere, id docere, n on quo4 prœcipitur, nec quod oportet , fed quod ipfis videtur, quodipfivoluerint, quodipfi elegerint. Fox, enim Hœrefis eleüionem fonat. Conclude, üfap is, ad quam fpeciem referendi fint Prsedi-catores , Confelîàrij Gurati animarum ( omnibus quippe eadem ineumbit obligatio.) qui Auditpribus fuis, &«nimabus füas curas commifïis blandiuntur, vitia palpant, peccata excufànt, çaftiganda diflimu-lant. Ita , ita, Itaifta funt Sltbeißa. Sed quid ego in Praedicatores bilem efiiindo -, qui pollicitus fiim docere,quomodo audiendum fit yerbum Pei, nem-pe fi non re£tè annuntietur verbum Dei , non rectè percipiturverbum Dei, & cum volunt auditores habere Magiftros qui loquantur placita , unacum fiiis Magiftris dégénérant in Atheifmum, aequè rei ifti ac illi, unde ex jufta Curatorum reprehenfipne, colligent Auditores, quales aures afièrre debeant ad Condones. Quod fi noftris temporibus reperiun-tur ejusmodi Auditores,nihil mirum reperiri etiam pares Magiftros , de quibus Apoftolus praenuntia-s.Timotb. vit : Erit enim tempus cumfanam doftrinam non fuftine-bunt y fed ad fua defideria coacervabunt fibi Alagiftros prurientes auribus : Et d veritate quidem auditum alertent, ad fabulas autein convert entur.
VII. Lu-
VII. Lugendum fane, quod alicu'oi locorum Curatorum nominatio pendëat à communitatibus, & certis iecularium Dominijs qui eiufmodi fepe-numërô libi Paftores deligunt, quos fciunt nonhili placentia locuturös : Et Ii quos viderint Apftolico Zeloarmatos detonate in vitia, âfguere malefaćta, inftàre oportune importune cotrećtioni morum, eo usquè pröcedunt, ut per calumnias, & perlecü-tiories, vel ad Ipontaneum impellant recelliim, vel invitos loco moveant, quo facilius fuis aptos deli-derijs nancilcantur , & taritô liberius proruant irl omne flagitium, qüanto minus fe putaVerint l'eprë* ifai.^s. hënfioniobnoXios. Attuqüisquises ejüsmodi Ma- y giftër : Clama, ne ćejfes, quafi tuba étcalt a voćem tiiam, Ô" ânnuntiapopulo meo jcelera eofum. Delicatse aures Auditorum nori pàlpentur, led feriantur, ut Veritas in corda penetret. Periclitabsris defortunis , de grâtijs, de favoribus, de vita ? Praeftät periclitari de his /quam de vitâ œterriâ. Anknofam Philonis Haé- Philo, lib. brei relolutionem altê in tuuffi. animurïi demittë : de Ego (inquit Philo) qui non Unum virum curandum fu-fiepi,fed integrâm civitâtem laborantem morbis gravis-[mis i quid agere debeo ? Emori prœflat, quam loqui ad gratiam> diffimulat a Veritate.. Hac relolutione con-ceptä Apoftolici & Zelofi animarum Paftores ar-guerunt Principes, reprehender unt Magnates , an-nuntiarunt populiš Icelerà eorurri. Intuerë Joannen! Bâptiftafn in carcere fiiinutum capitepro veritaté, D. Thomam Cantuàrienlèm Antiftitem ad aras jugulatum pro veritate, D. Stânislaum Cracovien-fem Epilcopum in fruftra diflećtum pro veritate i Üt prseteream multos etiam höftra setate,in exilium
aćtos
aćtos, perfècutiones pallos , calumnijs appetitos ? quse penè quotidie nobis obyeriàntur ob oculos, Ipfi novimus Virum Religiofum , qui çum pro com cione folùm exclamafïet : Juftitiam in tribunalibus devirginatam, illico potentiorum machinis cathedra deturbatus, &alio migrare juiîùseft. Sedifti ibant gaudentes a confpettu concilij, quoniam digni babil i funt pro nomineJ ES U conkmelkm pati.
VIII. Jam qusero ex Auditoribus , qui funt e-jusmodi , uf velint fblum audire, quae defiderant, vitia palpari non exfcmdi, qui magis amant Plaćen-Ham quàm Fronam, qui fibi recitari cupiunt Pfal-mum placebo Domino in regione vivorum, parùm fb-Jiciti de regione mortuorum, cujus fidei fint , Chriftiani an Judaei, Catholici an Hœretiçi, Saraceni an Idolicoîae, fideles an infideles ? Ego fane de iliis prop nuntiare non pofium, quod fint fideles, quod fint Catholici, quod fint Chriftiani. Etenim veritatis aeternae effatum eft, qui ex Deo eft verba Dei audit; Propterea vos non auditis , quia ex D e o non eftis. Unde ergo fùnt, qui verba D e i non audiunt, qui tantum placita, črprpprij genijdocumenta volunt audire? Ex ipfo difcurfii Christi benedičti poflu-mus intelligere. Arguebat Christus Tudaeis glo-riantes Patrem fe habere Abraham, & ut convince-ret non efîè eos Filios Abrahae, dixit : Si Filij Abrafft eftis opera Abrabœ facite. Nunc autem qu&ritis me interficere , bominem qui veritatem vobis locutusfum. Ecce praeconem veritatis audire abnuentes negat Christus eflè Filios Abrahae. Recurreruntdeinde Judaei ad alium Patrem : Unum Patnm babemus De-
U/H. Negavit iterum Christus eos ex Deo eße,
f t
qufa non acceptabant ejus doćlrinam. Quare lo-quelam meam non cognofcitis ? Et eonclufit : y os ex patre Diabolo eft is, tjdefideria Patris veftri vultus fa-cere. lile bomicida erat ab initio, & inveritatenonftetit quia non eft Veritas in eo. Qy i proinde veritatem ab Ecclefiafte pronuntiatam odit , qui audireeonte-mnit falubria monita, & verba Dei cordium pe-ïietrativa , quifblum placentia & dele&abiliafibi vult pro concione explicari ;, is ex patre Diabolo eftr & non eft Veritas in eo. Et fi talem negavero efiè fi-delem, efle Chriftianum , efle Catholicum , quis mihi id vitio dabit?Chriftiani veri & fideles verba. Dei audiunt, monitiones recipiunty peccata fua reprehendi non refugiunt, ideô ex D e o liint, ideo rnerito cenferi debent fideles:Qui verô fee u s agunt, & loco verbi Dei, loco fraternse correptionis ad fua defideria cupiunt audirz Ita, Ita , hos ego non aliter nominavero quam Itaiftas, At bei ft as, natos ex patre Diabolo,œternùm torquendos cum Diabolo.
IX. Perhorrefco,cum lego cafum ilium tragi-eum, quem reçen let Philippus Doultreman ex fi- Doulrem. de digniflima relatione Celebris Theologi Joannis pfd; Lorini. Vir inquit nobili ortu (quem iple in Ita-lia noverat Lorinus) iniquiflimo afliietus fbenori , eoquè nomine infamis cum diu nequê â luo Curio-ûe, nequè à Societatis Patribus, neq- a b alijs pleris-quêReligiofis abfolutionem à peccatis obtinere po-tuiflèt : Invenit tandem ê quadam religiofa familia, unum aliquem, qui alios nimise religionis ineufans, quoties ille vellet, toties confitenti aures daret, & abfolveret. Fuit hic impio fœneratori acceptus arbiter, loquebatur placentia, & dum non corripe-
X	ret,
ret, tacite ad flagitia repetebat Ita, Ith. Quem uj generator eobenigniorem haberet, ßepe ad familiärem invitabat menfam. Dum itä vivitur, & alter convivendo , alter fibi blandiendo Itaiftam agit feu potiùs Atheiftam,noćle quadam nobilis fœnerator fubitaneä morte extinguitur : Sub idem tempus accùrrunt duôfamulôrùm habituad Monafterium ( & hi Dœmones erant ) pulfatisquê foribus no-tum Confeflàrium evocant adftiturumagenti (ut ajebant) animam. Nihil ille tergiverfatus affiim-ptö iocio duces fequitur. Ventum erat ad forum, Sc ecce obvius venit Nobilis in herili toga deam-bulans : cum Religiofus jam in famulos , à quibus fe delufum credebat, excandefceret : Adeft triftis Umbra , & denuntiat fe jam inter mortuôs elïè , & uri seternis ignibus inferorum , quöd tam turpi in vita deditus lucro Sacra toties prophanat fet. Quin& adjecit alloquens Confelîàrium:Et tu . quidem Sacêrdos perditilïime, à quo ex officio cor-ripiendus eram , cum dillimulando, & convenien-domeam laćtafti malitiam , & caufa fuifti ut'inea perfeverarem, in eadem mecùm damnatione eris, & pœnœ fbcius , qui fuifti fcelerum approbator. Hoc dićto duo illi fičto habitu famuli, finguli fingu-los Nobilem ac Sacerdotem fecum ad inferos ra-puerunt : Socio Sacerdotis pne terrore penè ex-animato, qui deinde ad Monafterium redux fune-ftam rei feriem enarravit. Cafus ifte miferandus directe quidem ad Confelîàrios ipe&at, fed idem eft munus Conciönatorum ac omnium Curatorum, quod Confelîàriij : Tam ifti quàm illi obligati iîint ex officio reprehendere vitia , nonpalpare; terrere
pecca-
peccatôrés nön blandiri ; & tam delinquunt, qui libi ftudiosè deligunt benignos, cônniventes diflî-mulantes Confelîàrios , quàm qui Praedicatores placentia &fuis opportuna deliderijs Ioquentes audire volunt contemptis ferijs, &veritatem praedi-dicantibus. Utrisquè Deus concredidit animas , quas olim de eorum manibus requiret , uti proteftatur apud Prophetam : F ili hominis (pecula- Ezecb-3» torem dedi te domui Ifra'él, &audies de oremeover- v,l7-bum , & annuntiabis eis ex me. Si dicente me ad im-pium morte morieris, non annuntiaveris ei, nequè locu-tm fueris, ut avertatur a via fua impia éj vivat : ipfe impius iniquitate fua morte morietur : fanguinem autem ejus de manu tua requiram.
X. Hortor prôinde meiplùm imprimis & meôs commilitones,quibus concredita eft animarum cura,verbis S. Bernardi ; Ferveat in nobis Z élus s> Befn. ifte y ferveat amor juftitiœ , odium iniquitatis ; nemo 's. fratres viti a p alpet. Seminemus verbum Dei , ut loan. fručtum ferat, nulli vitio parcamus , nullius favo-rem aut gratiam aucupemur: Omnes œquè nobis çonçrediti lùnt parvi & magni, nobiles & ignobi-les, pauperes & divites, ad omnes sequê jaćtetur fernen quod eft verbum D ei. Quasrit S, Grego- S. Grtg. rius Nazianz. in ilia verba Christi: Neminem per ^Catć* viamfalutaveritis, cur Christus inhibeat Difci- q, fblml pulis fuis falutationes, & relpondet : Alandavit hoc eis ad D ei gloriam, ne viderentur in eis magis vige-re blanditiœ. Non blandiamur auditoribus, non li-mus Itaiftœ, ne fiamus Atbeiftœ. Vos deinde Auditores , fi animabus veflris falutem delideratis,fub-fternite femini feminantis,id eft,verbo Dei terram
X z „ bonam
bonam, ut iru&ificét ; nolite diligere aut deligere Prasdicatores, qui loquuntur vobis placentia, qui orationem conformant praviš veftris defiderijs, vi-tia palpant, peccata excuiant,fed qui Zélo Apofto-lico, & übertäte E vangelica redarguunt delinquen-tes, reducunt in viam aberrantes ; & fi vobis vide-tur durus eorum lèrmo , cogitate quod verbum D e-i frućfcum afïèratin patientia teftante veritate seterna, Quod autem in tenam bonam , bi funt qui in corde bono & optimo audientes verbum retinent,& fruäum flfferunt in patientia. Et in patientia veßra pofßdebitis animas Veßras.
DISCUR-
mmmm&mém&m%m®êm
DISC l!R SU S XIV.
!Dominica in Quinquageßma. Chymaera realis.
THEMA,
Et ipfi nihil horum intellexerunt. Lucœ. 18.
SYNOP SI S,
L ToeU fupponmt aViquando in	turam, & luxuriapropoßtum
rerum natura fuijfe Chyme -	gaudereperverßs.
ram : Philofophi negantfuijfe,	V. Apud Anglos olim larvatum
& eJTe poßbilem. Poetisnunc	incedere capitale fuit : Apud
fnbfcribendum : Quia hoc pr£-	GaHosexilium indiüim larva-
fertim tempore inßniti Juni	tis. Num pndet nos ejje viros ?
Hircocervi,	ejfe homines ?
II.	Prima in mundo Chômera	VI. Jam olim contra larvas de-fuit Angelo-Serpens in Para-	clamarunt Patres : Optandum difo , a quo reliqui fuam te-	e£èt ut Principes feveris legi-xmt Genealogiam. Et funt	bus has co'ércerent,
illi,quï aliud corde volvunt,a-	VII. Apud Thurios vejle muliebri
lind vttltn larvatopr£fermt.-	vïrum indui fuit ignominio-
III.	Homo ad imaginem DEI	fum, & transßig£ milites ßc conditus eß: Recedit ab hac i-	puniebantur. Transfugit a magme,qui Chymeram induit	Chrifio,qui formam imutat. Honorandum eß arcbetypum.	VIII. Verum funt fortè, qui h£c JMorionh habitn induere ßa-	rigida pmcepta exißiment:Hi tuam Regis_, capitale effet,	verb non expendunt pericula quanto magis imaginem DEI . peccatorum occafwnes: Nec âeformaref	unquam fatk in h£c vitia de-
IV.	Ex DEI lege non indue-	clamabitur*
turmuUer vefte virili y nec IX. In autaCaroliVahfijlarvati econtrà : Quia eß contra na- fuo excidio dederuntpanas ;
X3	. X.Itt
X In aula Comitis Hohenloijfi-	lavit♦ Magnum'inter bmc
militer, & tarnenpofteri nihil	~&hodiernas Cbymeras inter- >•
honm intellexerunt, pejores	vallum , quia hodiern£ nec
Avis & A ta vis in antiqua vi-	Junt homo, nec bellua, fed vel
tiapromimus.	Htrrnnque,vel aliquid detenus.
XLS. Bernardin quod negotijs	Si placent metamorphofes, in-
quibusdam fecnlaribus fe im-	dmmvs Chriflum, & novum
pliaient, Chymeram fe appel-	hominem♦
Et ipfi nihil horum intellexerunt.
Lucœ, i 8,
I,
Rincipio dićtionis hodiernœ arbitru m agam inter Poëtas & Philqiophos ; utri de Chymera melius fentiant, Poëtarum figmentum eft (quod pie-runque lolet efle veritatis involu-crum) Chymeram fiiifle monftrum trium diverfarum formarum ; De quo ceçinit Hefiod. in Hefiodus :
Tbeogon. Huk tria erant capita: primum fuit acre leonis, Aft aliud caprœ,atque aliud caput inde Cheljdrt. Prima leo,poftrema dracoymedia inde capella. iipollod. Monftrum hoc Bellerophon confcenlo alato eqûô lib.2, Pegalolagittisconfecit , ut icriptum reliquitAp-pollodörus. Unde aliquando in rerum natura Chy-mœram extitilîè fupponunt Poëtse. At Philolbphi Chymeram appellant Ens Rationis, partum fœcun-di intellećtus, quod ita deliniunt Ens Rationis eft il-lud, quodhabet effe tantum in inteüeüu. Negant pro-inde extra intellećtum aut elle,aut pofle elle. Pace Philolbphorum dixero ipfi autem non intellexerunt. Dari extra intellećtum Chymseram, & Ens rationis" (ine ratione habens intellećtum, fine intelligentia
nimis
nimis certum eft ; & nulla monftrorum progenies adeô copiofa & fœcunda eft in mundo quàm Chy-maerae. Teftor haec ipfa tempôra Àntecineralia di-camanLiberalia? Quibus undiquè per plateas & compita difcurrunt innumeri, Hircocervi , Leopardi, Centauri, Hippopotami,Lupo-agni, &e. merae Chymerae, mera Entia Rationis, line ufu ra-tionisjde quibus verificatur illud Sapientis : Peruer- Ecclef, 1, fi difficile corriguntur, &ftultorum infinitus eft numerus. Tales funt omnes illi,qui lùa forma non cöntenti, çonlîieto & decenti veftitu fepofito, in varia lè formant Entia Rationis ,&larvas non tam hominum quàm beftiarum aflïïmunt, homines peruerfi non veri, qui licet difficile corrigantur , ftatui nihil-ominus hodiè Bellerophontem agere & mifïilibus exegeticis haec monftra impetere, ut fi non omnia ê medio fuftulerö, faltem eorum numerum dimi' nuam.
IL Vix orbem Deüs condiderat, & hominem ad imaginem & fimilitudinem fiiam fbrmaverat, veftitum ftolâ innocentiae , cum fimul enata eft prima in mundo Chymaera Angelo-Serpens ,àquo longillima fèrie fîiam hodiè texunt Genealogiam, quotquot in mundo fimt hircocervi , & monftro-fae Chymaerae. Non fum tam rigidus morum cen-for, ut omnes perfonatos, & larvatos inter Chy-maeras referam. Accidit enim, ut fùbinde honefti joci gratia, & citra omne piaculum hifce praefertim diebus mutatohabitu, aflùmptâ larvâ, nonnulli ce-lebrent Hilaria ; nequê etiam reprehendo perlonas, quae in Comœdijs & fpe&aculis publicis absq^fcan-dalo, & bonorum morum violatione producuntur. Illas perfonas , iÛàs larvas Chymaeras voco & mon-
ftra femihumana, quae fub fićto vultu, fičtiim ani-mum &malamachinantem ablcondunt , & quod palam in lolito habitu non auderent, fub peregri-no & occulto agere moliuntur. Nequè enim mihi perfuadeo in tanta multitudine & varietate bac-chantium ftultorum , non efle aliquos ve-rèftultos, verèfi&os , qui aliud habitu , & vuitu larvato praeferunt, aliud in corde abditum gérant, alius praemeditatas libidines, alius lenoçinia , alius-ebrietatem , alius petulantem jaćtantiam , alius di-fcordiarum lèmina , alius yindidam; quorum hi leonesÄilli petulci capri , hivenenati Serpentes, illi olidi hirci dum hominem exuunt , homines tarnen audire volunt.
III. Homo ad imaginem & fimilitudinem Dei faćlus eft, non ad imaginem & fimilitudinem beftia-rum , quas ifti imitantur, unde longe à primitiva imagine recedere cenfendi lunt, qui Chymaeras in-.
B.Dorotb. d mirit. Coonofcamus (monet B. Dorotheus ) quo-
doän.22, .	». Z. J r, v r a- r	• c ' ■ r -i
mam ad imaginem Dei facti jumus , ipje enim fecit nos, honorem exbibeamus arcketypo. Ne aßcimus con-tumelia imaqinem Dei ad quam fa&i fumus, &c: Sed puram, nitidam, honeflam, propriam imaginem jaciaraus, dignam archetypo. Si enim imaginemfenßbilu,&fi-fhiliter ut nos geni ti Regis commaculantes puniuntur, quid nos pajfuros credimus , quifpernimus,qm in nobis eß.divi' nam imaginem, neque iüam,utpar efl,pur am & immacu* latam reddimus ? Honoremusfratres arcbetypum. Sanè qui ftatuam Imperatoris aut Regis indueret morio-nis habitu eamque per yicos circumlatam obvijs o-ftentaretjis crimen laelae Majeftatis incurreret,quan-to magis delinquit,qui D e i imaginem fub belluino habitu circumferre non erubelcit. Honoremus arcbetypum.	ïV. Inter
Cbimœra realîs.	169
XV. Inter cœtera prœcepta qüse dédit Deus filijs Ifraël, iego & illud : Non induetur mulier vefte Deui. 22. virili, nec vir utetur vefte fœminea : abominabilis enim apud D EU Ai eft, qui faci t h<cc. Quid obfècro cau-fàeeft , quod Deus averfetur veftem virilem in muliere,muliebrem in viro ? Uterquê homo eft,vir & mulier, utriusquè veftimentum humanum eft viri & mulieris : Num igitur in uno abominabile cenfèt Deus, quod in altero tolérât? Advocemus hue Cordubenfis Philofophi Sapientifïïmum efFa-tum : Omnia inquit, witia contra naturam pugnant, Stn- EP* omnia debitum ordinem deferunt. Hoc eft luxuria pro- 12 2" pofitumgaudereperverfis &c: & poft pauca, non widen-tur tibi contra naturam wiwere, qui commutant cum fœ-minis veftem ? éJc. Non vivunt contra naturam qui byeme concupifcunt rofam &c : Ecce caufam abomina-tionis divinse, cur Deus nolit virum fœmineis, fœminam virilibus indui veftimentis, quia eft contra naturam , quia eft luxuria propofitum gaudere perwerfis. Vir indutus vefte fœminea eft vir perverfus, fœmina induta vefte virili eft fœmina perversa. Hi uti idem Seneca fubdit : Cum inftituerunt omnia contra Sen. i6iä» nature confuetudinem velle, noviffime in totum ab ilia defcifcunt. S. Ambrofius memoratum Deuterono-m ij locum lie exponit : Arbitror,quodnon tam de vefte S.Amb. in quàm de moribus dixerit, vel de ufibus noftris, ac de aÛi - ç^'J*' bus : cum alius virum, alius fœminam de ce at aäus,, Sed quomodo vir exerceat viriles aćtus fi vefte induatur fœminea ? muliebres mores arguit veftitus mulie-bris. Unde concludit S. Dcćtor. Quàm de forme virum facere opna muliebria I ergo & pariant, ergo éJ par-turiant, qui crifpant comam ficut fœmim (addo ego de bacçantibus,qui gefticulantur ficut fœminse, qui in-
Y	ceilum
rjo Dominica in Quinquagefima. cellum formant ficutfœminae &c:) Aierito iUic non feruatur caßimonia, ubi non teneturfexus diftinÜio, Hsec S. Ambrosius in eos qui folum veftem & ornatum muliebrem ambiebant. Quid diceret hodie de no-ftris Chymseris, Hircocervis, Leopardis, Centauris, Lupo-agnis, qui vario etiam belluino veftitu deformes larvas aflumunt canum, leonum , afinorum, urforum, imô & fubindè Diabolorum ? Abominabi -Iis apud Deum eß qui facit bac, malo animo, per-verfo affe&u. Et non video quomodo poflèt bono afiè&u.
V. Id fine dubio ponderaverintolim Angli, apud quos capitale fuit larvatum incedere, ut tefta-Fng. 'lib. tur Eolydorus Vergilius. Longobardi vero fingu-f.de iti- los larvatos mulćfcabant oćtoginta folidis, eosquè Momos eodem nempè fuœ linguae vocabulo quo Beyrl. Diabolos appellabant. Franciltus I. Rex Galliae The at. vi- Anno 15-39. vetuit gravilîimè,ne quis larvatus aut frrfoita armatus Per plateas incederet,adjiciens profcriptio-nem bonorum & alias poenas. Nec multo poft, Anno videlicet i<f fi. Senatus Parifienfis prohibuit larvas cfremde' ven<^ aut	Parifios. Sed &dudumInnocen-
1nt™® tius Papa III. larvas ejusmodi appellavit turpitudines, hon.cie- ludibria, & corruptelm , non iolùm Clericis, fed o-nc\ mnibus Chriftianis indignas. Et quid obfecro inde nonnulli capiunt delećtationis ? Nam pudet illosefle homines ? pudet efle viros ? pudet eflè prudentes, ut malint indui ceu belluae , ceu fœminse, ceu mo-riones? Andefuntalij honefkae relaxationis modi, quibus nonnihil à confueto rigore & laboribus re-mittat animus ? Adeône nobis placent pravi & abo-minabiles veterum Ethnicorum ritùs,ut illos hone-ftis Chriftianorum Exercitijs prœferamus 1 Per tot
fecula
Cbimœra redis.	171
fecula converfis à gentilifmo ad veram fidem, adhèrent adhuc quidam immanes ajpufus, & velut fi» mulacra nefandae fuperftitionis.
VI. Declamarunt adverfum has corrüptelas jam olim SS. Patres, déclamant hodiè multi Con-cionatores 8 pulpitis, & fernen verbi Dei cadit in faxa & filices, in animas duras & induratas. S. Auguftinus de Calendis Januarijs,à quibus Bacchicolae fua hilaria incipiebant, uti & hodiè pafïïm licet ob-fèrvare, exclamat ad fuos Auditores : Cbrifliani eftis s> ^"g* omnes ; D e o propitio Cbriftiana eft civitas. Non fi- ^xdlverf. antilla qu£ odit Deus. Et S. Maximus in haec s. Maxï. verba": Grave utique eorum cor eft , atque omni ijnpie-tate deprejfum, qui per facrileoos jocos divinis monitis il- cl}"im~ ludentes, vana diligunt,&faya feïïantur : &poft omnia ad ojfenfionis plenitudinem dies ipfos Annum novum votant &c: Annon omnia qu£ a Jldiniftris Dœmonum illu aountur diebusfalfa funt &infana?cum vir viriumfua-rum vigor e molli to totumfe fingit infœminam, tantoque illud hmtu atque arte agit, quafipœniteat ilium eße quod vir eft?Nunquid nonuniverfa ibi falfafunt & inJana, eu fe à Deo formati homines aut in pecudesyaut in fer as,aut in poMenta transformant?Nunquid non omnem excedit in-faniam, cum decorem vultus humani, D e i fpecialiter manibus in omnem piüchritudinem figuratum , fqualore fordidum, adulterina fœditate deturpant ? Hase S. Maximus. Quafi diceret larvatos efle Entia rationis fine ratione, quia deformare pulchritudinem divinae imaginis omnem excedit infaniam. Optandum effet , ut Principes & Magiftratus feveris legibus ejuf-modi infanias coërcerent ; ac illas praefèrtim quibus " viri tranfèunt in mulieres , habitu & ornatu effœ-
Y z	minati,
minati, ex quibus abditos in corde fenfas facile eft divinare.
Alex ab VII, Apud" Thurios,qui erant populi magnœ Alex.lib. _ Graeciae j dićti etiam Sybaritae j lex erat militaris, ut 2.c.js Ge- contumax miles, delertor, aut transfuga muliebri mal, dier- vefl;e amićtus ob ignominiam vinćtus teneretur.
Non eft ignominiae nota veftis fœminea, led à viro geftata ignominiam lignât. Se iplbs proinde damnant , ut contumaces, ut transfugas à C h r 1 s t i caftris adcaftra Dœmonis, qui mentito habitu le-xum alium mentiuntur, & ignominiä fe dignos iplo .facto pronuntiant, dum ipli naturae videntur repu-gnare. Non videntur tibi contra naturam vivere, qui comrhutant cum fœminis ve [i em ? repeto cum Seneca. Quinam Uli ? nempe Bacchicolae, ad Bacchifuiimi-tationem compoiki,quem Orpheusfœminam limul & marem fuilîè cecinit, & Philoftratus muliebri habitu depinxit. Ad hos Hceat dicere quod Diogenes ad Juvenem moribus efîœminatum & nimio cultu ornatunijdixit : Non te pudet, qui pejus tibi veluyquam ipja Natura voluit ? fiquidem ilia te virum, tu te ipfum refingù injœminam. Addo ego, natura te hominem facit j tu te ipfum relingis in brutum : Natura te ra-tionis ufudonavit, tuteipliim relingis in efts ratio nis hćtum line ratione} in'Chymeram abomina-bilem.
VIII. Facile conjicio a nonnullfs in m e vibrari cenHiram,quafi vitio attribuant quod vitiofum aut smnquam fuit, aut defijt elle longa confuetudine in ' mores traduit um. Ut quicî ifta tàm rigida velut li oicorum praecepta, velut régulas Monafticae di-Iciplinae ? laxandus eft aliquando arcus , indulgen-dum fubmd'e hilari genio i dummodoDE Us non
offèn-
Orph: bymn. in Mifen,
Apopht.
lib. 3,
ofïendatur.Laudo animi re-laxationem,quae citra cul-pam admittitur-nonlaudoquae cum periculo culpae, cum periculo jaćturae five corporis five animae. Qui me hic rigidum cenfènt, ijs cum Seneca repono: Occurres mibi ilia publica contra Stoicos vcce:Nimis du- Sent[^° ra prœcipitis : nos bomunciones fumuio,mnia nobis negare non pojjiimus. S eis quare non pöjjumm ifta ?quia nos poße non credimus.Imo Alebercules aliud eft in re.P^itia noftra quia amamus defendimus, & malumus exeufare illa, quam excutere. Nolle in caufa eft ; non poße prœtenditur. Non eft rigor difiuadere noxia, fubtrahere peccatorum occafiones, fubducere periculis : necellitas eft, obligatio eft mea ut moneam , veftra ut caveatis. Nullum ex fe malum , ex fe pericula gerierans con-fuetudine fieri poteft bonum , aut frequenti ufu pericula excludere. Non dam no omnem habitus di£ fimulationem , non damno omnes qui perfonati in-cedunt • vix ullum tamen à periculo aliquo five corporis five animipoflumeximere , cumin memo-riam reduco cafus,qui larvatis , & perfonatis non fêmel evenerunt. Non eft tam niger Daemon ut pin-gitur, vulgatum apud Germanos jaćtat proverbi- - ••. um. Verè hoc dicitur^ quia tam niger pingi non poteft, quam in fe eft. Joci dierum liberalium & perfbnarum metamorphofès non funt abfolutè illicitae, fed rarô aut fine culpa, aut fine periculo , ut proindê , quantumeumquê millilium à Bellero-phonte Concionatore in eas conjiciatur parum tamen videripofiit ; & nullus dici rigor debeat , fed ienis nimium corfeptio.
IV, Exemplis veritatem ponamus ob ocu-los : hie Argi lint, qui oculisnon contend huma-nis , belluinos fibi faepenumero effingunt. Circa
Y 3	annum
Paul /E- annum 1400. aut paulô tardius Carolus VI. Valefius mil. Hb. Francise Rex in nuptialibus ludi s cujufpiam aulici, Franc: animirecreandi gratia , & ftudio novi fpećtaculi Francifc: convivis exhibendi cum quinque nobilioribus per-Bellofo■ fonatus in cœnaculunyabi convivium nuptiale age-Ca'rolo. batur feranoćle prodijt : larvse Leonini oris imaginem prseferebant, veftes pice delibutse, multoquè lino depexo,ac in villos confe£to_,ita contextse erant, ut hilpidi ac lemiferi portenti Ipeciem exhiberent. Inchoatae mox chorese felcennino carmine admodu-lante , fit concurlus tota Regia ad picatorum Ipećta-ciilum.Ludovicus Aurelianenfis Regis frater gratia clarius vifendi habitum perlonaru arreptam lacem propitis admovit. Ex qua forte fortuito fcintilla de-ciditin Regias veftes, repentinum in omnes larva-tos dilFufa flamma, conflavit incendium. Rex con-jugis Biturigis veftecaudata& longo lyrm ate invo-lutus antequam flamma ad vivum perveniflèt, vix fervatus eft : quatuor Comités mifere uftulati perie-runt: quintus in propinquam cellàm ruens, & aqua vinoq- fe perluens evafit.Ita extrema gaudi] lučfc* oc-cupavit,& ubi periculum nullum fubeffe credebatur, maximum periculum fuit,& parva Icintilla magnum excitavit incendium. Ipfi autem non intellexerunt.
X. Vix lèculum cum dimidio poft hunc la-mentabilem caliim effluxerat, cum repetitis ijsdem penè ludis repetita eft lugubris cataftrophe & pro-ximus arfitUcalegon. Longe latequè pervulgatum fuit, & mandatum annalibus,quod Carolo Regi ac-ciderat ; audiebant, legebant,quod narrabatur, magnates , ipfi autem non intellexerunt. Nam anno 1570. i£oSoqfi. uti ex Lucio Marinseo refert Simon Maiolus & poft hos alij : Comités aliquot Hohenloënfes pluribus
Nobi-
p
Kobili bus comitati Eberhardum Confânguineum Lucius fuum in Arce Wartenberga die Bacchanaliorum vi-litandi ftudio convenerunt. Aderant & nobiles Ma- 'fjifp' tronae cum Gynaecaeo puellarum , quibus ut dićti Carol. Comités delitias facerent, &ludicrum aliquod fpe-člaculum exhiberent, cœnâ peraćta Faunorum per- Cbrißi. fonas, multa ftuppa lineis veftibus pice refinaque agglutinata, mentiti ; jucundo primum fpectaculo convivas ad ludern projećtis in menfam tefleris provocarunt. Èx tefleris una fortuito cafil in terrain delapfà eft, quam dum puerhonorarius- perlo-natus repetit, funalis incautius adhibiti flammam concipit y & clamans opem implorât adftantium. -Eberhardus ipfe pro fua pietate puero pericHtanti opitulaturus occurrit, eodem malo corripitur ; in-cenduntur mox etiam reliqui. Jocus efle primo vi-fus eft j fed mox rem ferio agi clamor omnium indi-cavit. Ad labrum vicinum, quod Comes in hunc eventum impleri juflèrat, curritur, fed illud modo exaruerat.Famulorum unus vafculum aqua plenum afîèrebat, fed in ipfo limine prse nimia feftinatione oflèndens collapfus eft, efFusâ quam attulerat aqua. Alterius aquam ferentis cadus ligneus fatifcens au-xilij defperatione calamitatem auxit. Et verfa eft laetitiainlućfcuma,c miferabilem ejulatumjcum tribus horis tres Comités in ipfo flore aetatis miferè u-ftulatiperierunt. I.nunc &illude imagini à Deo aeceptae, pro limulacro divino Chymeras indue, & inter pericula tibi iècuritatem polliciaris : Sapientis monitum eVt,RiJus dolore mijcebitur, & extremagaudij Prov> *4» luiïus occupât. Jpfiautem non inteüexerunt.
XI. Quot funt hic modo praelèntes, qui haec audiunt, qui haec forte pridem legerunt , & cum
debe-
iyS Dominica in Quinquageßma Cbymara realis.
deberent ejusmodi cafibus abfterreri à petulanti lar-varum & perfonarum ufurpatione, ipß autem non in-tellexerunt, led adhuc hodiè ibunt in adinventioni-busfuis, cornigeri, thyrfigeri, capripedes,Fauni, hircocervi, abominabiles Chymaerae , adeô dulce quibusdam eft defipere, & infanire. Ingemifcebat aïiquando S. Bernardus , quod pro bono publico nonnihil fecularibus negotijs fe immifcuerit, cum pacem inter viros Principes conciliaret, cum fide-les adbelfum facrum animaret, quae fi hodiè multi Ecclefiae Praelati facerent, in Cœlum laudibus tollere ntur , & tarnen in ejufmodi occupationibus Bernardus fe Chymaeram appellabat. Sic enim S.Bern, fcriplit, clamat ad vos mea monftrofa vita , mea tem-Bp- 249. mnoja confcientia. Ego enim qua dam C by mar a mei fe* culi,nec Clericumgero nec laicum; nam Alonachi jam dudum exui converjationem, non babitum. Heu quantum inter Bernardum & hodiernasChymaeras intervallum eft ! longe potiori jure de multis dixeris, funt Chymaerae hujus feculi , nec Chriftianum a~ gunt nee Ethnicum ,-fed quidpiam ex utroquê con-flatum ; nec hominem, nec belluam, fèd utroquê, ^ au^unt: clamantem Apoftohim: Induamur arma lu-^ eis, ficut in die boneftè ambulemus: Induimi Dominum Spbehf. Jefum Chriftum, & carnis cur am ne feceritis. Induite no-CChin vum'hominem qui fecundum Deum creatus eft. Induite vos armaturam Dei. Induite vos ficut eleïïi DeiJanUi éJT diie&i.Si transformationes placent,fi Metamorpho-fes delećiant, hoc agamus,ut exuto veterihomine novum induams,qui lècundum Deum creatus eft,ne excludamur à cœlefti convivio,in quo dicetur ejufmodi inlanis Chymaeris: Quomodo hue intra fti non ba-bensveftem nuptialem £7c:HonorewusArchetypum,
PJSCUK-
DISCURSUS XV.
Die Cinerum. Speculum Unïverfale.
THEMA.
Memento homo quia pulvis es, & in pul* verem reverteris. Gen. 3.
SYNOPSIS.
I. Natura vel ar tis inventum	peccatorum omnium' perem-Jpeculum moribus formandk	ptoria, opportunem eft ; in bonum	V, Senes £què imprudentes ac ju-finemexcogitatum;fed inabu-	venesmortem inftantemfepu-fum plerumque traducitur, &	tant f Mere, cum mentiuntur ex eo nonnuüi def u tum divi-	£tatem : Spes longas incboant nant. Nobk hodie proponi-	cumdeficiunt. Similk Laidi tur Speculum univerfale,	vetnlœ, qu£ quod deformk ef-ex quo futura divinemus:	Jet , in fpeculo fevldere noli. Calva mortualk id eft, quam	luit.
injpiciant £què juvenes ac fe-	VI. Quos commiferatione dignos
nés. Taies omnes erimus,	eleganti Jpologo expreßt
III.	Juvenes tanquam femper vi-	Barlaam eremita coram Jofa-üuri vivunt, &difponunt in-	phat Rege. Conantur evadere certa,propediemhen! redituri	inevitabïlemfatorum neceß-in cinerem.	tatem♦
IV,	Larvata mulier Mediolani	VII. Afpicite miferi, imo & an-* apparens}detrafta larvâ exhi-	dite loquenshocfpeculwm Cal-huit calvam, & curiofos per-	vam mortualem : Hoc,quod culit. Nihil opus nobk ejus-	tu es, ego fui : & quod ego modi fpeiïaculk,nos ipfos intu-	fum modo, tu eris poftea. ean,Hrt Mortk meditatio eß	VIII. litinam bodièjpeûatorutn
Z	hujus
htijuffpeailicbrda mut ar en tur trti quondam nobile matrons,
ïlin.lib. 33<cap. g, Cic. de nat.Deo, lib.3.
Sense. Nat.quœft. lib. i. cap. 17.
aptd ratione ingejpjjèt , iHa mutata in aliam : Vixit du encepsmemormorttt. Memento homo quia pulvis que ille attulijfet velo teïïam es & inpulverem revçrte-calvam^š mortis memoriam ris.
Memente homo quia pulvis es,>& in pul-verem reverteris* Gen, 3♦ I.
Irabile five naturae fivfe artis inven-tum eft fpeculum, quaelibet objećta fenfibilia indifferenter 3 &ipfos etiam intuentium oculos videndi in-ftrumenta vivaeiter reprefentans. Certant Philofophi num id ars ad-inverit ad potiùs natura : Praxiteles primum ex argento fecifle creditur Magni Pompeji œtate, au-thore Plinio. iEfculapius verô apud Ciceronem ex plumbo 3 cryftallo, ferro conficiendi artëm edo-cuit. Placet obfèrvatio Senecae : prima ilia fim-pliciore aetate, quae fortuitis contenta, nondum in Vitium beneficium detorquebat , fontem pelluci-dum3 autlaevefaxumpro fpeculo fèrvijflè: mox in-ventum naturae ars imitata-in libidinem luxumque vertit : Unde ait : Primo faciem Juarn caique cafuso-fiendit &c: Poftea rerumjam potiente luxuria , fpeeula totis paria corporibm auro argentoque cœlata fmt,denique gemmis adornat a : & p Iuris unum ex his fœmina conßitit, quam antiquarum dos[uit. Non inquiro quomodo fiat miranda haec vifio, qua oculi humani fèipfos videre pofliint • quaeftionem dimitto Philofophis, conten-tus experimento, quod nemo inficias ierit. Utile yero fit querere quo fineinyentafint fpeeula. Plato
moue-
pionebat difcipulos, ut fe ebrios in illis contempla-rentur ; ličenim fore ut dum faciem luam furibun-dam & phrenetico fimilem intuerentur , impofte -rum ab ebrietatis vitio abhorrerent. Socrates ex moribus formandis opportuna aflerebat , fuadens difcipulis ut crebro fe in illis contemplarentur , & qui pulchri fibi viderentut,caverent corporis dignitatem moribus dehoneftare, qui verô turpes, collar entur formse defectum, virtutis pulchritudine çompenfare. Chriftianè Seneca : Inventa funt fpe- Senec. ci\ cula, ut bomo ipfe fe nojceret. Al uit a ex hoc confecuta, primofui notitia, deinde & ad qu<edam confilium. For« mofm ut vitaret infamiam : deformis ut fciret redimen-dum virtutibus, quidquid cor pori deejfet : juvenis ut flore œtatis admoneretur, illud tempus ejje difcendi, &fortia audiendi : fenexutindecora canis deponeret, éf de morte aliquid cogitaret. Boni fines,bonus ufus fpeculorum, dummodo non etiam ad yanitatem,ad luxum,ad illî-cita adhiberentur. Sedmagna ex parte his defer-viunt, formantur trigona, polygona , auetoria, cpnvexa, con cava , quibus Ipeculamur objecta red-duplicata 5 aućta,remota, & tantum non etiam futura: certè Didius Julianus Caefar fpeculum habuifle f^Tocci-fertur in quo futuros eventus , led ope Dœmonis, dent. prsevidebat. Apud Achivos ante Cereris templum fpeculum fuit tenui fulpenfum filo, & ad aquam fon- ^atčom. tis ibi exiftentis demillîim, in quo œgri, vel certam Mytbol. * fanitatem, vel certam mortem, ex oflerentibus fe fe in Ipeculo imaginibus intuebantur. Optaretis ihodigin. & vos Auditores tam artificiolum lpeculum,ex quo hß.ant. futuros eventus divinare polîetis ? Agite, Ipeeulum ego vobis hodiè proponam, longe utilius quàm ul-Lum ha&enus artifices manus poliverint:lpeculum
Z z	naturale^,
iSô	Die Cinerum.
naturale, Speculum universale, in quo omnes & fin-guli, etiam cœci &oculorum ulu orbati feiplbs perfectè videre, & futuros calus poterunt mtueri. Advertite mentes, aures,& oculos.
II. Ecce fpeculum univerfale (calva) & imago univerli humani generis. Videtis ? JHemento homo _ quia pulvis es, & in pulverem reve rteris. Auditis ? re-peto : Afemento homo quia pulvis es , & in pulverem reverteris. Intelligitis ? Dicite obfecro, cujus ell haec imago?Juvenis an fenis ? Formoli an deformis ? Pauperis an divitis ? Domini an Servi ? Viri an mu-lieris ? Curiosè alpicite. Ah ! in hoc Ipeculo ego me video. Quid tu dicis Petre? quid tu Paule ? quid tu Barbara ? quid tuCatharina? vofiie etiam hie ve-ftram agnoicitis imaginem ? Agnofcetis nifi defipi-tis : Speculum univerfale, repraefèntat univerfum humanuni genus, & fingula ejus individua. Tales o-mnes fumus , fi modica portio carnis & cutis,quae PaHwm. fuperindučfca eft ■ diffluat, vel detrahatur. Unde lib. 4, de Alphonfus Rex interrogatus : quid Reges & priva-^tbü f1' tos évites ac pauperes, claros & oblcuros aequa-ret : refpondit GINIS. Sapienter innuens poll mortem regis à privato, divitis à paupere, formofi ab informi nullum elle difcrimen. Omnes itaquè inhoc SPECULO UNIVERS ALI nospof-fumusinlpicere. Hic proinde vos inipicite Nar-cifluli, Hiacynthuli, Parides, qui alienis capillitijs capita veftra ornatis an potiùs oneratis, & odorife-ris pulvilculis velut cinere alpergitis : Utinam quo-ties ilia furtiva affećlatas calvitici tegumenta capiti-busveftris imponitis, totiss recordaremini crines illos efle mortuorum Ipolia, à cadaveribus clam re-feâa, quae vos habetis in delitijs, & veluti proprijs,
novae
novae hujus aetatis corniculae gloriamini : Utinam dum pulveribus pretiofis vos conlpergitis, & canam in capiliitio limulatis aetatem illa vobis occurreret cogitatio. Aîmento homo quia pulvis es , & in pulvern reverteris. Sed pro dolor ! cum Senëca vos al- ^ loqui debéo: Tanquamfemper vitturi vivitis. Nun- Cap. 4. quam vobisfr avilit as Veßra fuccum't , omnia tanquam mortales timet'u : omnia tanquam immortales concupifci-tis. Audies plerosque dicentes : A quinquageßmo in otium [ecedam : fcxagefimus annus ab officijs me dimittet; Et quem tandem longioris vitœ prœdam accipis ? Quis iftd ficut dijponis irepatietur ? Non pudet te reliquias vita tibi refervare, &id folum tempus bom menti deftinare quod innullamrem con fem pojfit? Quam ferumeft tunc vivereincipere, cum definendumeft. Jam jam mi ado-lelcens, cum tibi canos alpergis pulveres , cogita te ante ad puivereiu, quam canos perventurum : |am,dum mortuomm triumphas exuvijs inter mor-tuos te numerare memento. Ex hoc Speculo dilce quid fit homo. Quid enim (quserit & reipondet B. B.Ephrem Ephrem Syrus) quid enim eß homo ? Nihil. Quid homoï ferm* *'» dermis. Quid bomo ? Cinis & pulvis. Quid homo? So- ^mle-mnium. Quid homo? Umbra. Eccejamtranfivit,ecce runt, afcendit, ecce prœterijt,ecce ceffavit. Quae breviflimè complexus Juftus Lipfius lepulchro luo infcribi ^^If" juflit :
Humana cunfta fumus, umbra, vani tas,
Et fc em imago, & ver bo ut abjolvam, Nihil.	»
Öl. Quis veftrum ô Juvenes haec feriô confi-derat ? Tanquam femper viauri vivitis. Fumo delect am ini , in umbra quieicitis, vanitati fervitis, in fcenaluditis , nibilum veftrum putatis efle aliquid Kemperobuftj eftis , fani eftis} idcirco mortem
% 3	minime
minime vobiš metuendam exiftimatis : <|uafi verô Sene- E- non aequè juvenes ac fenes çitet iEaci urna. Alors 0'12' tam juveni ante oculos debet ejfe quam ft ni. Kon enim ' citamur ex cenfu. Ait Seneca : Et ubique nos comi-tantur pericula, nulla etiam robuftifiimis feçuritas eft. Stultum eft (ut idem Philofophus pronuntiat) idmEpiß. œtatemdifponere ; ne crafting quidem dominamur. &c. i oi. ' Nihil fibi quisqmm de futur o debet promit tere : id quoque quod tenetur per manns exit, & ipfam quam preiuimm boram cafus incîdit. y£què in robuftos ac debiles mors telum vibrât, aequê his atquêillis infidiantur humani cafüs • propè tibi eft, quod nulli proGul eft. Ita-què memento bomo quia pulvis es,&in pulverem rever-t er is, InhöcSpeculotuum robur , tuas vires & corporis vigorem fpeculare. Id monet S. Mater Ecclefia, quae hodie fidelium- capitibus cineres in» s. Cbry. fpergit : Hodiernus cinis, inquit S. Chryfoftomus , jofi.ap.En. debet effe S P ECU LU AI, quod nobis oftendit quale; se gr' fumus, & quod futurifumus fcilicet C1 N1 S. Heu nos mifèros, qui fcimus quid limus, & tamen vis feriô recogitamus quid futuri fimus ! fcimus nos effe mortales, fed ita vivimus quafi sternum nego-tiaturi pro nihilo, & nihil negotiamur pro aeterni? tate. Quin potius in id toto vifu incumbimus, & cum mortales fimus, mortem nobis affidug flatus mus ob oculos.
IV. Refert rem admirandgm recens Ecclefia-fSlvd.'	,^ucis s inquit, ab hinc annis contigit Me-
diolani : difcurrentibus de no&e nobilibus fed di-fcolis adolefcentibus obviavit matrona fola, gravi inceffu, plena Majeftatis. Obftupere juvenes illo tempore fœminam fbiam, fine omni metu fibi oc-currere, rogant quaenam fit? unde veniat/3 quo ten-
;	* ' dat I
dat ? fed dum ilia altum filet, audacior unus nigrum velum removet, quo caput matron® obvoiutum erat, &proh ingens mo ni trum ! apparuit Calvaria, quae tantum petulàntibus inculfit pavorem, ut ple-riquè fummo mane ad Gonfefiarium accurrerint, & fa&a exhomologefi, vitam deinceps in melius com-mutaverint. Novi ego hominem, qui anno lupe- Ann0 riorevivere defijt : hicfanus & vegetus noćlu ad 1672, lunaefplendorem deambulans,lpe£trum viditcandi-do amičtu inftar matronae fed caput nudatum carne ealvam referebat ; ex quo illico fe propediem mori-turum auguratus eft , & die fequenti in lećtulo lè componens advöeavit Confelïàrium , aniniae Ibr-des eluit, ac intra oćtiduum rebus animae benè di-Ipolitis expiravit. Nihil opus efl: ut expectemus ejulmodi praenuntios , ejulmodi monitores ad agen-dam poenitentiam. Nos ipfos inlpiciamus in Spe-culo, lèriô recogite mus nos elîè mortales , forma-tos e pulvere, abituros in pulverem, forte hac die, forte hac horâ , forte hoc quadrante. Omnes in mundo larvati incedimus, vera noftra effigies cal-va eft, omnes fimilesfumus nafcendo,& moriendo: Excutit redeuntem natura (inquit Seneca) ficut intran- Sen. Epifl, tem. Non licet plus inferre quam intuleris : imo etiam 102% ex eo quod in intam attulifti pars magna ponenda eft : de-trabetur tibi bœc circumjeüa , nouiffimum <velamentum tui cutis &c: Quaiis tune futurus es ? nunquidlimi-Jis calvarijs temerè per coemiteria jacentibus ? Pro-fečto qui non perfunćtorie hoc meditaretur,&celer foret ad poenitentiam, & tardus deinceps ad pec-candum. Nam affidua mortis meditatio (inquit Au- invitTs. guftinus Ticinenfis) eft peccatorum omniumperempto- Cuarinï * ria ,juxta illud quodferiptum eft ; In omnibus operibus %itPr*'
tuu
J&4	D/V Cinerum.
tui.s memorarenovijfimatua &T in aternum non peccabis. Ubi enim non eft timor mortis, ibi dißolutio vita ; ubi verb dijjblutio vita, ibi peccatorum abundantia ; ubi deni-que peccatorum abundantia, ibi perditic anima. Vis evitare perditionem animas ? fuge pecc^ta ; vis fu-gere peccata ? cave diflolutionem vitae : Vis cavere diflolutionem vitae ? mortem time, mörtem medi-Ure, memento] quia pulvis es , êr in pulverem reverter is.
V. Adfenesmeconverto, qui non minus ac juvenes egent Speculo Univerfali , in quo fe con-templeptur. Habeo domi meae effigies quinquè fenfuum, quas ingeniofus pićlor per contraria ex-preflit. TaStum repraefentat puerulus flens, quem cancer à digito pendens fortifice ftringit, Olfaüum agit puella nares öbturans quafi abhorrens à foetido objecto : Guftum exhibet juvenis fiftula tabacum hauriens : Auditum fuftinet vetula rugofa, auribus peplo involutis : deniquê Plfum effigiat fenexlip-pientibus & ferê cœcutientibus oculis, quibus fe & canos fuos in fpeculo contemplatur. Verè lippiunt &cœcutiunt fenes ad Speculum univerfale. Mortem falutant à limine , & credunt tarnen adhuc fe longe ab ea peregrinari ; jam pede fufpenfo in fepul-chrum ruunt, & adhuc fibi longaevos annos polli-
_ , centur. Ridet eos Seneca, qui tales : JDecrepitife-
Sen.de,	. x	^ m
brev. vi- nes (inquit ) paucorum annorum acceftionem votis men-
u.c. iit dicantjaïnores natu fe ipfos ejfe fingunt : Aiendacio fibi
blandiuntur, & tam libenter fallunt, quam fifata una
decipiant. f am ergo cum illos aliqua imbecillitas mortali-
tatis admonuit, quemadmodum paventes moriuntur, non
tanquam exeant de vita -»fed tanquam extrabahtur: S tui-
tos fefuijfe quod non vixerint clamitrnt, &fi modo eva-
ferint
ferintexilla waletndine , inotio wiSuros. Omnibus hodiè clamat Ecclefia. At emento homo quia pulvis es, ÊT in pulverem reverteris. Quia omnes nati fumus ut moreremur, led potiflimum fenes in Speculo fe in-tueri deberent, quos praeter repentini cafus pericu-lum omnibus commune , ipfa aetas gravis & in finem vergens, mortis in horas expe&andae c<Shimu-nefacit. Sed multis liirdis canitur fabula. Spes lon-gas inchoant ubi deficiunt, &cum vitam juhentur ponere, aulpicantur. Adhuc emam , aedificabo , credam , exigam, lucrabor , honores geram &c: Cum inftat à tefgo mors pallida , quam fi medita-tione feria praeoccuparent, levius ferrent. Similes hi videntur Laid i vetulae , quae videns defecifle pri-ftinam formam»fpeculum quoprius ufafuerat, re-fpuit, & veneridicavit, in cujus perlbna argute ca-nit Aufonius ex Graeco mutato Epigrammate.
Lais anus treneri fpeculum dicojignum babeat fe,	Allf°n
Alterna œternum forma minifterium.	f^"1
At mihi nullus in hoc ufus,quia cernere talem	flojf. Qualis [urn nolo : qualis er am nequeo.
Sic prorlus lènes de morte cogitare, Speculum Uni-werf ale habere prae oculis recufant, quia quales funt nolunt videri, & quales erant nequeunt efle : quam-quam lemper fuerunt mortales, lèd non tàm peri-culosè mortales uti in extrema lenećtute , in qua omnia etiam juvenibus communia habent pericula, & quod maximum eft Ipeciatim non poflè ampliùs fperare diuturnam vitam. Et tamen non minus quam juvenes de futuris voluptatibus, lucris, com-moditatibus , honoribus dies noitesquè foliciti, difcurrunt, difponunt 3 fatigantur, ut tandem eos
A a	in
in ejusmodi curis abiörptos repente fatalis hora obruat.
VI. Hos verè commilèratione dignilfimos e-S.Io.Da- legantiApologoexprefllt Barlaam unus ex feveris vita Bar- antiquae eremi cultoribus cam Jofaphato Indorum laam.® Rege diflerens tefte S.Joanne Damafceno. Fuitin-lofipbat	quem aperto campo Monocero's perfequär
Rofcocid. tur, efîèratum animal, atquè ut iplum nomen prae-in Vït'VZe	m fr°nte cornutum. Et quamquam haec fera
Lin. Ver- volocilîimè inftaret f ugitivo, ille tamen concitato me mala curfu evalit inlidias in obviam arborem élu et at us, ZîV^T'/	cum fe brachijs ramorum irrfplicuillet, con-
jf, 2. ' * ipexit undequaquè mellis liquorem fudare : j am que oblitus recentis difcriminis dulcem efcam involans cœpit lambere mei, quod fortuna inopinatd ob-tulerat , fed ad iateritum tam delicate epulaturo, Nam & peftilens Draco proximus arbori intrafcro-bem fauces ingenti hia tu cœpit diducere , homi-nemquè ex ramo pendulum inconnixis oeultis de-fignare in praedam. Infuper mures duo praegrandes albus alter , alter niger radićem ligni continua ar-rofione infeftabant certi non ante defiliere , quam fat jfcens arbor hominem inhiantis beftiae dentes ex» eullilîèt. Quid verô interim profugus ille ? quam çautelam inimicis machinis oppofuit? exiguo nielle ufquè adeô occupatus, nihil egit ; & aut Draco-nem exitiumquè praefens non animadvertit, autfa-Icinatus infantilis lenoçinio promullidis , pericq? lum vecordi negligentia diffimulavit. Atquè hie mos hominum eft, ajebat Barlaam eremita ad Jofa-phat Regem : infidiofa mors & çerto loco nelcia Hare , omni velocior monocçrote, quotidiè prelio nos yeftigio perfequîtui- ; pro çorrw uno mille falçihus,
mille
mille te lis arm ata in noftram internetionem. Et fugere tarnen volumus, conamur evadere inevita-bilemfatorum neceffitatem : acquod longé ftultillî* fflum eft , tune cum clepfydra fatali^ horae effluit, tacitiquê cum nočtibus dies, velut Candidus niger- . que mafculus lignum & vitam efiœtam fënfim ro-dendoincidunt , cum draco inferus femper vigil, Temper Argus adhumanamperniciem patulum ri-čtum aperit,ut nos abforbebat- quaerimus tamen ad hue alvearia, favos & mcllis guttulas, oblećtamenta carnis & fènfuum , nequè interea reminifeirnur unde venerimus,quo tendamus , à Speculo humanae fragilitatis oculos avertimus , quafi aeternumvi-ćturi.
VII. O mifèri & falutis veftrae incurij, afpicite, & fi vultis etiam audite hanc calvam elinguem , e-dentulam, ofîèam , informem , nudam , ignotam , quse tamen omni oratore difertius loquitur ; quid ita ? Hodie mihi eras tibi, qaodtu modo es , ego fui, quod ego nuncfum, tu eris : ad hoc natus es ut moriaris, & revertaris in pulverem. Die mihi ubi funt amatores Florx'^x, mundi, qui ante pauca tempora nobifeum er ant ? Nihil ex eis remanßt nifi Cineres & fermes. Attende diligenter quid funt vel quidfuerunt? Homines fuerunt ficut tu, co~ mederunt, biberunt, riferunt, duxerunt in bonis dies fuos, & in punüo adinferna defeenderunt. Haec cogita te audire ex calvariaperorante. y ere fi ojfa ipja arida audirevolueris (inquit Auguftinus) tibipradicare po- S, Augufl. iuerunt , dicere : O mifer ! quantum pro cupiditate fer™^6* bujusfiecult difeurris ! aut quid fuperbis, Vel luxuria in- fnEremo,? felicius collafubmittitis ? attende ad me, int eilige,&con-fiderame. Hoc QV O D T Čl ES. EGO
Aa 2 v	FUI,
Settee. Cotifol.đd Polyb. c» 29.
Spœlbergb Cone. Dom. 1 j"» poß. Pent. Engelgrđ. C ali P. 2. Feßo S-Fraocifc. ~Bovg.§. i.
FUI, ET QTOD EGO SUAI AiO-DO TU E lil S POSTEA. SicAuguftinus En SPECULUM UN IV ER SALE , quod qui iurdus eft afpiciat, qui cœcus eft audiat , Omni humano generi propolitnm & paiîim obvium. Nam : Quotidieprœter oculos noftros tranfeunt notorum ignotorumquè funera, & fubitum id putamm tjfe , quoâ nobis tota vita denuntiatur futurum. Cum igitur ifta audimus , videmus , reminilcamur , quod hodiè omnibus ingeminat Bcclelia. Alemento homo quia pulvis es,in pulverem rever ter is.
VIII, Utinam ego hodiè tam féliciter hoc imonitum Auditoribus meis inculcaiïèm , uti cele-bris ille Parifienlis Ecclefiaftes,de quo nuperus Author recenfet , quod folitus quadragelimse tempore ad aliàscivitates excurrere, & populum e fuggeftu docère, inciderit alicubiin nobilem matronam ma-gislpe&ataeformae, quam vitae : quae à dilceden-te petijt impertunè , ùt cum proximè rediret fe-çum adferret Speculnm Parifienfe. Promifit ille, & verô promiifis ftetit, attulitque fub velo ablcon-ditam calvariam , qua detećla neruofa ac aculeata oratione illam allocutus eft : Speculum inquiens 0 Domina fiagitaßi, en Speculum aptum non concinandis cyinibus Jed reformandis moribtis. Fuit h<ec ohm quod . tu modo es, er'ts k5 tu brevi , quod i lia eßmodo Cohorruit matrona & afflatu divini Spiritus acce-dente illico immutata , fprevit praefentia , cœpit cogitare fufcura.Utinam inquam ego hodiè tam felix eflèm, & vel unum juvenem dilîolutum, volupta-tibus mancipatum 3 vel unum fenem falutis foae
negli-
negligentem, vel imam Dominam Vanifcati addi-ćtam , hujus Speculi Univerfalis afpećlu ad melio-rem frugem reducerem, fed hoc non eft mearum virium. Ecclefiaftes muneri fuo fatisfacit , qui quod dicendum eft dicit. Cœterùm Spiritus ubi vultfpirat, & ßepe fpirat, fed non agnofcitur noftra culpa. Non addo aliud : Ecce SPECULUM UNIVERSALE. Aiemento bomo quia pulvis es in pulverem reverteris.
Dominic d L Quadrdgefimœ Odium £morofiim
THE Ji A.
Cum jejunaffet quadraginta diebus, & qüadragintia no&ibus, poftea efurijt.
Alatth, 4.
SYNOPSIS.
j. Erant qui fibi blandiuntur ex	bet Abrahamu*, jujfus immo-
verbis Apoftoli nemo un-	lare dileftumfilium \ & Deo
quam carnem fuam odio	obtemperans, melius fervavit
habuit, Ç«) àjejunio jeputant	dum non pepercit.
ejfe immunes. quia potius per	m.Nemo noftrum corpus oditfe
jejumum quam per epulas a-	dicitur cum faut tat is caufa per
matur corpus, dum odio amo-	chirurgurnfcindi Jecari, uri
rofo caftigatur.	patitur, nifi odio amorofo.
U t Hujus veritatk typum exhiba	3 IV, Tale
To® *v Odium amorofiwt.
IV. Tale odium fui eft jejuninm, nobis préfet exmplo, ut efta
3 Pti. 3. JO.
fanitatis mater , uti expert us eft juvenis Religiojus apud Beäovacenfem. .
V.	Ex nimijs efck varïj contra-hmtur morbi, nemo œgrotat ex moderato jejunio. Anaho-ret£ inter anßera jejmia fani femper ac vegeti ad long&-vam pervenemnt £tatem.
VI.	Cum viceverfa helluones & abdominis mandpia innume-Yis fubjeüi jint morbis & mi-ferijs.
VII.	Sed potißma jejuni] inftitnti catifa eft pœnitentiapro pec-cat.is. Eft jejuninm inftarphar-
imitatione ammati jemnare-mvs, caftigaremus, guhmi per quam primo peccavimus.
/X Sed multis tioftmm cura non eft Chrißum imitari, quafi pr£ceptum jejunij folos paupe-ves & Religiofos obligaret* queruntur multi debilitatem, & facilitates extorquent pro efuCarniumJed confcienfia il~ losdijudicat.Alij àcarnib9 ab-ftinent ,fedcibis efurialibwfe farciunt femperfaturi : hi non jejmant :: & fiepè coguntur jejunare cum non eft puce-ptnm.
maci, quod vermespeccato- X. Itaque ampleStamm hoc amo-rumexpeUit: &T>enminfie- rofitm odium noftri corporis, ïïit.adindnlgentiam.	& jejunemus abftinendo non
VIlI.Neque aliam ob rationem tantwn à cxbis fed & pecca-Cbnftus jejunavit, quam ut ^ tk.
Cum jejunaflet quadraginta diebus, & quadraginta no&ibus, poftea efurijt,
Alatth♦ 4,
I.
. Primo Ecclefiae Chrifh'anse exordio femper invent! funt, quitextum fa-erarum literarum in pravos torque-rent ienfus , & pervertis interpreta-tionibus fibimet blandirentur. Te-ftatur id D. Petrus in feeunda Epi-ftola loquens de Epiftolis Pauli ; Cbariffimus frater noßer Paultis fecundum datam fibifapientiam Jcripfit vobis, ficut & in omnibus Epiftolis, loquens in eis de his, in
quibus
quibus funt quadam difficilia intelleÜu, qua indoüi&in« fiabiles dépravant Jicut cœteras jcripturas ad fuam ipforumperditionem. Quid ergo mîrum reperiri ho die cum mundus ad interitum properat, multos ineptos divini verbi interprétés, qui contempta fa-pientum doclrinà & veris elucidationibus, facro abutuntur textu, & Ubi deberent aflurgere ad cœle-ftia, ibi precipitia fibi parant ad barathrum. Tefte, inquiunt, Apoftolo : Nemo unquam carnemfuam odio Ephef, habnit,fed nutrit &fovet earn, ficut Cbrißus Eccle- 29> fiam. Quorfum igitur iliud importabile onus quad-ragintadialis jejuni] ? quorfum tam rigida, & fevera corporis maceratio, quaalimentum ad vitam fu-ftentandam neceflârium non tantum in ipecie , fed & in menfura & pondéré determinatur ? fovendum eft corpus, non odio habendum ; roborandum ad labores pro republica, non enervandum. Qui fei- Diß. pfos mutilant cenfentur juxtaCanones homicide : fif** ergô pariter, qui jejunijs & vigilijs corpus fuum de- ü bilitant, qui ei alimenta quibus foveri poflet fubtra-hunt nihilo meliores cenfendi funt mutilatoribus , & homicidis. Ita quidem delicati fax cuticule eu-ratores quos à genuino Pauline fèntentie intelle&u aberrare prefènti oftendam difeurfn, ubi probave-ro per jejunium nutriri & foveri carnem, & corporis amorofum odium efle eum caftigatur,
11. Quantus fit amor parentum in filios nove-runt vel maxime qui experti funt. Abrahamo poft Ion gam conjugij fterilitatem , fpecialis Dei gratia filium dederat, fj>em fueceflionis , locupletis fortune heredem,folatium orbitatis,blandum tediorum levamen. Et jamlfaac adolefcentie annos trans-grsflùs fuerat, vividus & vegetus juvenis, cujus
pofteri-
pofteritatem Deus multitudini ftellarum fide data comparaverat ^ cùm ecce veluti promifii pcenitens Cen. 22. Abrahamum alloquitur : Tolle, inquit filium tuum, quern diligis Ifnac, é? vade in terram wifionis, atque ibi öfteres eum in bolocauftum. O areana divinae difpofi-tionis myfteria • Fjlium dedit, & quidem filium di-lećtum, ut prämature reciperet. Quid ad tam in-Iperatum praeceptum Abraham ? Igitur Abraham de noïïe confurgensftravit afinumfuum,&c. Paratus exe-qui quod erat imperatum. Advertit hie Bafilius Bafll. Se- Seleucienfis, quod Abrah am : Non flevit, non illacry-l eue.or at. marLnon )ia(ur£ wifraüus eft : non emifit voćem pa-7*	tre dignam, quafi filij jugulum abnueret. Non dixit
qu£ ab \ngenio voluijjet : O Bar baric as precept ione s ; -	à imperia à natura legibus abhorrentia ; filij car ni fix ej[e
jubeor, fervus cum juerim pater,&c. Sed velut oblitus paterni afïè&us educit filium, altare parat, imponit victim am, & facrificium orditur. Quid agis Abrahame ? num exiftimas lernen tuum multiplican-dum ficut Hellas cœli per interitum unicae prolis ? Zeno. Ve- Audite Zenonem Veronenlem vAIelius fervavit éT'jlr'f' fi!mm dum non pepercit. Perdere vult Abrahamus filium ut lèrvet, quêm lèrvando perdidiflet ; non im« memor, quod potens eft Deus de lapidibus fufeita-tuc. 3.8. re filios Abrabœ. Odifle videtur, quem ftrui ligno-rum imponit, led hic eft verus amor filij, qui non prœfertur amori Dei : amorolbodio amplexus filium pofteritati propagatorem dedit.
III. An non hic obfecro, Abrahamus le prse-prepera virtute Chriftianum exhihuit, veluti edo-J0M.12. čtus illud fer vatoris Chrifti oraculum : Qui amat animam fuam, per det eam, qui odit animam fuam in boc mundo, in vitam œternam euftodit eam. Auditis de-
licatuli
Dominica I. Quadragepmœ. 163 Ücatuli, quibus gra ve eft per quadraginta dies abfti-nere àcarnibus, viüare fuperfluum cibum &pa, tum , corpus nonnihilmacërare ? Arrioreperditur corpus, ödio confervatur, & amorofumeft plane id odiurri quod vitam lërvât. Nemo noftrum queri-tur cum membrum aliquod in corpore lsefum chir- . " urgus fanaturus circumcidit ,urit • fecat, emplaftris morficantibüs obligat ; nemocrudelem, nemoini-micum appellat fed velut faïutïs fuœ operatorem amplećlitur. Nunquid ferire, fècare, Urére inci-dere odij funt ađtiones ? Ita lane, fed ex intentionis arBif ri ô < qui fëCa t & urit' üt nôceât,hoftis eft > exer-čet malignürii odiùm : qui fècat & urit, ut confer-vet corpus, amicus eft; exercet amorofum odium. Quo refpexit S. Laurentius Juftinianus , ad allegata joannis verba paraphrafim addens : Qui male amat j f '£a"r' perdit; & qui bene odit, cuftodit. Profe&d male a, f.deS-' mat,qui farcit 6c fagin at, bene odit qui per abftinen- Laurent. tiam corpus macerat.
I V.- Mirabar cum legerem apud S.Bafilium i S.Bafil. Jejuniumfanitatis matrem appellari,fed cum hefternae bom, u dt diei colle&am in Mifla obfervavi, maior mihi fub- 'e]Un' orta eft adm iratio : fi c quippe heri ôravimus : Concede ut hoe folenrié jejunium quod animis corporibmque curandis [alubriter inftitutum eft devotoferuitio celebre-tnus. Érgône jejunium non animabuš tantum medicinam prœftat, fed &corporibus Nemo dubi-tet. Quodobfervans allegatus Bafilius : Interroge, inquit. Aledicos éJdicent tibi nihil effe periculofius ha-bitudine corporis extreme bona , eoque qui peritijjimi funt art'u, per jejunium detrahunt redundantia, ne vis natura pondéré corpulente fraBa fuccumbat. Rećte proinde fatemur jejunium animu corporibusque curandis falub-
Bb	riter
t£4	Odium atnorofum.
riter inßitutum, quod qui débité obfervant hi carnem fuam amorojjb odio profèquuntur, & tunc vel maxime vitae fiiae lenocinantur, cum rigidiore abftinen-tiâ corpus caftigant. Hoc qui bene adit, cuftodit.Veri-tati firmandae facit, quod de juvene religiofo refert Bellouac. Bellouacenfis. Prudentiffime,inquit, refpondit qui-
Z'cixuu dam
de noftris adolefcentibus Epifcopo interro-Jbjiinent* ganti,undeproveniat,quod fanior &pulchrioref let in clauftro, quam fueritin feculo ? quia inquit, uniformiter vivo, & decenter. Perrexit quaerere Epifcopus : Quid ergo comedifti hodie? fatis,inquit. Quid heri ? fimiliter fatis. Non quaero inquit ille de quantitate, fed de qualitate, quid comedifti heri, quid hodie ? Heri inquit comedi pifa & olera, hodie olera & pifa : eras autem comedam pifa cum oleri-bus : poftea olera cum pifis. Nonfarciebathic ventrem exquifitis è toto orbe epulis, pifis conten-tus & oleribus fatisfecit naturae, & fanior ac pulchrior efFećtus eft, quam in feculo fuerit ubi de-> litijs fruebatur. Heu quam procul ab hacdifpofi-tione corporis redeunt ij, quorum Deus venter eft, qui faginantur quotidie nova piborum var.ieta-te, qui pomo citrino quingentis nummum milli-bus empto cum Tullio , aut bis tanto cum Afinio Gallo, naufeantisomnia ftomachi famem pellunt; qui cum iEfbpo ex canoris & loquacibus avibus fex-centorum millium patinam confiant ; qui cum Neronis familiaribus una cœna mellita dant, quas quadragies H. S. conftant ; qui margaritas cum Tragœdi filio edunt, cum Cleopatra gemmas for-bent, aut fufpenfam auro nivem cum Apicio bi-bunt ; qui appofitas dapes non fàpore fed fumptu seftimant , & illis folum acquiefcunt cibis, quos
invitae
învitae quodammodo relućl antique naturae ho» minum pericula.rapiunt : & tune demûm fè cre-dant famem fedafîè, cum diftento in tympanum abdomine , in pedes non pofîïint confurgere, fed famulornm manibus lećlo inferri debent. Quid verô inde reportant ejufmodi facile divinatis. Nam.
V. Quod ex nimia ciborum ingeftione, ex co-mefationibus & crapulis multi graviflïmos con-trahant morbos, quin & mortem incurrant, & fae-pè legimus, & quotidie experimur : id faltem ve-rifîimum eft'per abftinentiam & fobrietatem pro-longari vitam ? per edacitatem breviari. Spiritus fanćti oraculum & monitum eft per Ecclefîa-fticum : Noli avidus efte in omni epulatione, EJ non te ef- Ecclt. 37, fundas fuper omnem efeam. In multis enim efcîs erit infirmitas, & aviditas appropinquabit ufque ad coleram, Propter crapulam multi obierunt : qui autem abftinens eft adijciet vitam. Concedite mecum indefèrta & eremos, ibique contemplamini fèneciones grandes aetate, centenarios & ultra qui fexaginta , fè-ptuagînta annos inter ferarum latibula exegerunt, rigidifîimo jejunio corpus macerantes , lèmper tamen fàni & viribus integris : Unde haec tantafir-mitas ? Unde tam diuturna vita ? qui abftinens eft adijciet Vitam. De Afella Virgine feribens S. Hieronymus teftatur quod continunm toto an- S.Hù ron, no fervaverit jejunium , biduo & triduo â ci- EP-bo abftinens in Quadragefima vero totis hebdo- aiMmti madis , & addit : Quod impoffibile forfan eft borni-ni bus ad credendum , D E O autem prœflante poß-bile eft j ita ad quinquaoenariam pervenit œtatem ?
Bb 2	ut
tit non doleret ftomacbum; non vifcerum cruciaretur injuria, fana cor porf, animofanior. Maria Jîgyptiaca Vité c.i*. in iöiitudinem fecedens, duos femipanesfecum de-tulit, qui arefaćfci quafi lapides pbduruerunt, & his folis fuilentata per annos feptendeçim in erenio perleveravit , ulque ad annum quadragefimum. Hieron:in Magnus Antonius in lùmma aufteritate & conti-1>ita. nuis jejunijs annum eenteiimum quintum .aetatis idem Hie- explev.it. Hilarion, qui nunquam ex quo eremum ron invita petijt nec diebus feftis, hecœgritudinis caufa Iblvit jejunium ante fblis occafum, yitam nihilominus produxit ad annum oćtogelimum. Quid coeteros memorem penè innumeros ? yerbo : Qui abftinens eft adijciet wit am. Amat bene animam fuam, qui lie corpus pdit, & melius hutrimur per jejunia, quam per lautas epulas.
•y I. Nunc ediverlb convertamur ad gulae & abdominis mancipia, quanta apud illos morborum & miferiarum feges ! Romanus làpiens de fuis loquens temporibus, depinxit noftra, quae penè pejo-ra lunt prioribus. P oft quam ("inquit ) cœpit cibus Senet. Ep. jion adtollendam : fed adirritandamfametn quœri, £5 in-9S- qjentœfpnt milleconfiiturœ, ,quibi/s avilit äs epçpitaretur, ,qu£ defiderantibus alimenta èrant, onera funt pleniš. Inje pallor y&nervorum Tino madentium tremor, &mife-■rabiliorex eruditatibus quam exfamemacies. Indeincerti lab ântmm pedes, & femper qualisinipfaebrietate tituba-tio. tnde in totam -cutem humor admijfus diftentusque writer, dummalï ajfuefcit plus capere, quam poterat. In-de fujfufio lurid* bilis, &decolor vultus, tabesques in ft putrefcentium, retorti digiti articulis obrigejeentibus, nervorum fine fenfu jacentium torpor^c. Quid capitis vertigines dicam ? quidocukrum auriumque tormentdy &
cerebri
cerebri œfluantu verminationesj &c. Immunes er ant ab iftis malts, quinondum Je detitijs fohjerunt,&c. fimplex erat ex fimplici caufa <vatetudo : multos morbos, multa fercula fecerunt. Haec Seneca veritati patrocinans, quae fi bene perpenderent heiiuones, has illirevoca-rent exulem menfarum frugalitatem, hoc praefer-stim efuriäü tempore , quod imitatione Seryatori« quadragintadiali jejunio pcclefia praecipit honorari. Alultos morbos multa fercula fecerunt : myitis nocent m corpore, fèdpluribus in anima.
V I I. Enim verô nequis exiftim et me hodie .corporum potius quam animarum Medicuni velle agere ; Sciendum ( loquor cum Hugone de S. Vido- Bug0t Ae re ) quod per quatuor ßnni tempom, fcilket wer, <eftatem, s.Viä. r#. äutumnum , '0 byemem , in quibus in multis deliquimus 3-J* omnes, eonftituit primitiva Ecclefia quatuor celebrari je- "i.'c/i*' junia, quibus pro quantitate criminum alij plus, alij minus abßinentespeccata fua deflerent. Id y el maxime intelligendum de jejunio quadragefimali, quo ad re-colenda praecipua bonfummatae per D e i Eilium Rëdemptionis noftrœ myfteria difponidebemus, ut poftmpduni cum Refurgente ambulare incipiamus in novitate vitae. .Spitis quid aegrqti agant,cum feb-ri aut alio Symptomate laborare incipiunt ? advo-cant medicum , pofcunt pharmaca ,iorbent ama-ra & naturae contraria, ut fhlutem priftinam confè-quantur, & velut in novos homines revivifcant. Saluberrimum animae Pharmacum jejunium eft, quo morbi omnes facile depelluntur. Unde S. Ba- s. Bafit. iilius ad jejunandum exhortans : Sis, inquit : bilari animo, quod tibi a medico datum eft pbarmacum eßcax ab- }()Un' olendopeccato. Id etiam eleganti fimilitudine ex* preffit S. Ambrolius, peccata vermibus compo- Samhof,
B b 3	nens
de Elia & nens in ^10ec ver^a : S*cut cum m wtimis pue forum jejunïc.u. fceribus vermes excibijndegeftione nafcuntur & extin-gui non queunt , nifi cum amarior pot us infunditur, ita profundum anima > virtus ingreffa jejunij culpam latentem interficit. Sic Am bro£ Ex quo & illud depromk S.Bentar s. Bernardinus Senenfis : Nullum eß tam grave deli-die cut,	> Q110^ abfliuentia non purgetur. Eam ob caufam
S, Cyyyll. S. Cyrillus Alexandrmus appellat jejunium : Super-
dTPaicb nœ conciliatorem atqueadminijlrum benevolentia. Quii etajt . fcj^cetut peccata purgentur & dimitantur , con-ciliari debet is , qui & peccatorum eft yindex , & Medicus animarum. Praevaricatus fuerat popu-lus Ifraël in Eremo , & jam eo proceflèrat divinae Exodî.tf. juftitige rigor, utfulminaret lèntentiarm : Popu-lus dura cervicis es , Jemel afcendam in medio tui 9 delebo te. Interpofiiit le Mbyfes cum per quadra-ginta dies [ejunaflèt, & ecceplacatus eft DEllS ; s.Äugujl. quod expendens S. Auguftinus ajebat : Impetrave-{'empS%de nmt un*us	jejunia , quod totius populifaturi-
° tas dejperaverat ; Advertamus ergo quanta fit inter jejunium & faturitatem difiantia ; inter ventrem va-cuum & pulmonem epulis œfiuantem. Aioyßs quia je~ junavit Dominum vidit ; populus quia manducavit §5 bibit, idola fabricatus efl*
.•VIII.- Sed quam exiftimatis fùbeffè caufam, quod Chriftus benedićtus qui peccatum non fecit, nec inventus eft dolus in ore ejus, qui Patrem ha-buit Temper benevolum, nunquam averfum, per totos quadraginta dies & nodes jejunium conti-nuaverit ? Non habuit pharm aco opus fanitas ipfa non habuit reconciliation opus innocentia, Lyr.in & tamen jejunavit. Nihil moror rationem Lyra^
Matth* m : lit virtm dmnitatis diabolo celaretur, quia Aîoy-
P
fes & Elias jefunauerunt tot diebus. Alio etiam tendit Paulus de Palatio : A Špiritu agitur ad jejunan- pđafa'fd[ dum , fane cum fpiritus Concupifcat adverfus carnem, Matth? nihil antiquius habet fpiritus, quam ftatim carnem doma-V*. Placet ratio S. Ambrofij : Quadrageftmam nobis Dominusfuo jejunio confecravit, quod etiam inquit Abulenfis : fejunavit Chriftus ut nobis jejunandi exem mm™ plum traderet : nam cum ipfe fuerit plemffimus legislator, debuit nos de omnibus inftruere. Om nis certê Chrifti aćtio noftra eft inftrućtio, &quod ipfè egitut doce-tet, nobis exercendum eft ut malis .noftris medea-mur. Peccavimus per gulam in protoparente, œquum. eft,utmortificando gulam pœnitéamus unde Author Gloflae. in pugna Chrifti prius agitur con- Glojf. in tragulam jejunando, per quam viBus eft primus homo. Matth*
IX. Verum quidquid exemplo noftro jejuna-verit Chriftus, hocjtamen corrupto feculo pluri-mis Chriftianis, nec cüra eft imitationis , nec me-tus praevaricationis , nec ftudium poenitentiae. Quadragefimale jejunium jam folos inter pauperes & Religiofös ojafervatur. De ücati mundi fe&ato-res magnam rem fe praeftare arbitrantur, Ii duabus aut tribus hebdomadis à carnium efii abftineant. Queruntur debilitatem ftomachi, vertigines capitis, naufeam ciborum efurialium, &qua poflunt arte extorquent à Medicis teftimonia, ut impetrent facuitatem laxandipraecepti Quadragefimalis. Non irridetur Deus, quifcrutatur interiora : fruftrà tibi confilium Medici, fi confcientia te non abfolvit, fi cum pofles citra lànitatis jaćturam prœcepto Ec-clefiœ fatisfacere , ut gufce lites ad ollas carnium properas ,forßtaninquies ( verba funt B. Petri Damia- B. P dr. ni) dolet caput, languet ftomacbus, b&cfunt emplaftra
moüiumy ' p'23'
mollium,Jatis macra bac cernitur exciifdtio, cum agros aqua frequenter refoveat, vinuiy frequenter ocadat. Multos vero deprehendere licet , qui abefucar-nium quidem temperant, fed alijs delicatis edulijs ita ventrem iàginant, ut femper faturi nullam fen-tiant difficultatem jejunij. Quala eft illudjejunium , quails refefîiopoftjejunium, cum praclaris epulis diften-s Hier, c. rfjmiir: Qugerit S. Hieronymus. Jejunare' eft corpus j'ovi»!™ caftigare inediâ, eft fubtrahere fiiperflua, eft pati e-furiem • non repleri, non fàginari.Malè amat fuum — corpus,qut nihil et fubtrahit cupediarum ; benèo* • dit, qui aiim euta neceflitati foli commenfurat. Hic & facile reddit rationem Deo & fanurn confervat corpus, & ab anima expellit vitia, & merita-fibi cumulât, & premium fèmpiternum meretur. Quod agnofcens Ludo viens Pius Imperator cum poll fella Pafchaliainmorbum lethalemprölapfiis eibum non poflètfumere, per dies quadraginta fölo refe-V élus eft Dominico corpore i quibus diebus excla-ipond. *d mabat : juflus es Domine. At quia Quadrageftma atu'4^ tempus non jejunansy exegi,)altem coaïïys idem jejunium tibiexfolvam.
X. Amplećlamur ergo hoc amorofum odium noftri corporis , & prseeeptum Quadragefimale je-junium., fideliter, integre, devote impIeamus, fit nobis jejunium medela mentis & corporis. Exci-S. Eafil. pite ( uti exhortatur Bafilius ) excipite maleValenteS bom. 2. de janjtati$ matrem ; qui bona eftis babitudine, excipite bo-feim' na babitudinis cuftodem. Neque fatis efle crédité hoc facrotemporeabftinere à carnibus, abftinereaci-bis füperfluis, fed i vitijs etiam eft abftinendum. S.AmWof. Nam ut loquitur S. Ambrofius ; Hac voluntas eft fer. 41. in Doming utjejunemus a cibis panter,&peccatis abftinen' Dom. 3.	tiani
t tarn indicamus corpori, ut a vitij s magis animam abfti- Qnadrag, nere pojjimus. Sic odiendo corpus amabimus animam, fie perdendo, lervabimus.
DI SC HR SUS XVII
T)ominica II. Quadragefimœ Mctamorphofis Chriftiana
THEJfJ.
Ettransfiguratuseftante eos* Matth. 174
SYNOPSIS.
I,	An pofßt transformari una ftum, &filiunt diaboli infi-natura in aliam qmruntThi- Hum "Dei.
losophi. Poeta: mult as com-	III. Chriftus in hodierno Evan-
minifcuntur Metamorphofes:	gelio proponitur transfignra-
Hiftorki nonnullas depro-	tusjuftorum documento, Ht a
munt, fed magicas, & appa-	tenebrk ad htcm vocati,
rentes,	crefcant de claritate in cla-
II.	Vérins facu liter £ de Loth	ritatem.
nxore in ftatuam falis con-	IV. Num pœnitentia ilia eft, qu£
verfa, & de Nalmchodono-	fpeciem mentis alteram facit,
fore in bovem mfitato,fi non	ex tenebrk in folem transfert:
qkod lineamenta, quoad mu-	unde peccator converfus idem
tationem phantafi£, ut di-	homo eft quoad personam ,
fpenfa, 'DEO in pœnam	alius quoad virtutem , ficut
deliäi, crederet fe bovem ef-	, fol oriens ab accidente,
fe &foenum ut bos comede-	V. Eadem pcenitentia candorem
vet. Verum h£cmirabilia:	primigetiium reducit , ob
mirabïlibuf verb homineru	quam caufam hiftoria Chrifti
peccatorem converti in ju-	transfigurait legitur bis in
Ce	Quadra-
Ovid. Metam. Nat. Com. Mythol.
Fr me.Pic de Ludif. deem. lib. g.Ludov. Vives in Auguft. de civ Dei. lib. iS.
Apul.lib.2. Afin.
Quadrageftma, heri & hodie, obfervatione quadraginta-quia per emundationem apec- diebus jejunij ,ut& à cïbo cutis fimns fimiles D eo.	à culpa jejunemus mctcerando
VI.Et pœnitens idem nomen cum carnempropterpr&terita. Deo fortitur, quod SIT, pec- IX. Idq; magnorum exemploju* cator vero quod. NON SIT. ftiniani qui rigide jejnnabat, VU Sed oftendenda eft & virtu- Ottonis I V. qui moriturvs , tiinecefjitas,& modwexercen- pcenitentiam afperam egit , d£. Sifalutem confequi volu- tiihilomiiw per Turgatorium mus, Dei imitatores & quo- tranfiens ut filius 'Dei efficere-damodo Deos nos effici opor- tnr, per Chriftianam Meta-tet, fecusfumusfilij diaboli. morpbofim. VIII* Tœnitentia vero agenda.
Ettransfiguratus eft ante eos. Matth. 77.
■ i.	7 ,.
Elebris inter Philoföphos & fheolo-gos verfatur quseftio, an fieri pollît transmutatio vel transfbrmatio u-. nius naturae in alîam. Fabulo là ve-tuftas plena eft ejulmodi transmuta-tionibus. Unde Téreus inupupam, Progne in hirundinem , Philomela in luiciniam, Callifto in urfàm, Cadmus in Draconem, Niobe in faxum mutatiferuntur, quae fub fiction is involucro fiias obvelant veritates ; neque tamen veram ali-quam transformationem arguunt. Verum quaeftio eft an reipfa humanu aliquod individuu aliquando transformatum fit in aliahi naturam , aut transformai polfit. De Luciano quodam memorant, quod in Thefaliam profeclus inholpitium forte divertit, ubi mulier fèunguento illinens in cor vuum muta» batur, qui volens imitari, & fe inungere volens, in • aliud unguentum errore incidit, & converfus eft in afinum. Indu&us yerp in theatrum varijs coniper-
-V	, " ■	-f-
Dominica IL Quadragefinue. 203
^um herbis ex ancillae inftitutione, per efumro/a- Prodat, rum reftitutus eft. Neuros Scythia& populos farna eft quotannis fem el fingulos ad aliquot dies effici lu- q^ pos, & rurfus in priftinum redire habitum. In Li- '"MasnJib. vonia & Lithuania olim maximo numero homines 18.e. 4? -in lupos vertebantur, & rufticorum caulas aggreffi Botbm.lïb diripiebant pecora, dolia cerevifiae exhauriebant, & Damon.c. ubi libuiflèt priftinam refumebant formam. Sed 6 ap.Bay-haec fieri dœmonis ope, nec veram elle transforma- jol j tionem difertè ftatuit S. Auguftinus, inquiens : Du s. Augiifl. tit bumana opinio, quod quadam arte mulierum, po-teftate dœmonuml, homines converti poffint in lupos, & tćT*' jumenta, éJ quaque neceffaria portare,&c. Hocficintel-ligendum eß; quoniam dœmones naturaš non créant : fed aliquid talefacerepoffunt, ut videantur ejfe qua non funt. 1 Sic Auguftinns ; qui praeterea adftruit verum corpus humanuni löpore oppreflum ludificari Ibmnijs, dum interim ejus loco phantafticum aliud corpus à dœm one fubftituitur & onera portât. Sed quia de nonnullis traditur,quodpluribus annis apparuerint fub lupi vel alterius beftiae forma, nequè tamen in-telle&u & ratione humana caruerint, exiftiman-dum reor non tantum per fubftitutionem phanta-ftici corporis, led etiam per lolam illufionem vifus, hominem qui verê homo manet,apparerelupum vel afinum : quamadmodum accidit puellse pudicae, Barthot. quae à proco iEgyptio in equam verlà omnibus ap- df6 parùit, fbli B. Macario Anachoretae ad quem ad- Vincent. * dučtafuit, humanam formam retinuiflè vifa, quia ineoceflabatillufiodœmonis.	ßor.fylv'
II.Quid verô dicemus de transmutationibus,de de flvigïn. quibus facrae liter® atteftantur ? lànè Loth uxor in	8'
falis ftatuam verlà quod refpexiflet ad Gomorchaeo- € anient. jum incendium ; Rejpieiensque uxor ejus poß fe, ver- c°Uo%
Ce s	fa To'I'Sttttg
\
204 Aîetamorpbofis Chrißiana. ludidon. ßeß jnflatuam falis, Nabuchodonofor etiam eje&us Dant*?' ex hominibus,& fcenum ut bos comedit,& cum feris ac beftijs fuit habitatio ejus fèptem annis. Quibus fimilia plura apud hiftoricos tam Ecclefiafticos Metapb. quam profanos reperiuntur. De Tiridate Arme-so-fept' niorum Rege memorat Metaphraftes , quod cum Virgines Ripfimem & Gaianam ad nefanda flagitia vellet impellere, mutatus lit in porcum. De terrse-motUj qui in Carinthia Anno 1348. ingens fuit & Avenu lib Urbes & caftella proftravit, recenfet Aventinus BoicTmi-	confinibus Norici, Pannoniœ & lllyrici
hi pag.633 ( Fuggerus ponit in Carniolia, quod videtur faćtum Fugger. in jn Lueg ubi nunc caftellum in rupe & fluvius per jfpec fol. vaft.am fpecqm unius milliaris decurrit ) duo mon-31tes ad inviçem çonciderint : ubi quinqüaginta am-plius homines villica muîgentes çum vaccis ex-tinćlas diriguerunt, & corpora a fpiritu terreno im, falarias ftatuas redaĆta ^ haecque limulacra fibi & Cancéllario Auftriaco confpećta eflè refert Conra-dus de Maidenberg, ejus temporis Scriptor. Se(J hœçfunt mirabilia Dei. Loth uxorem extinćbam, ejulque cadaver in ftatuam falis transmutatum nova forma veteri fuperindućta çertum eft : Nabu-chodonoforem verè phantafiâ immutatäex Dei yindicis voluntate , crgcjidifle non hominem am-plius fed bovem iè efle, videnturfêntirefcripturas Interprétés. Non tamen impollibile Deo ( etfi im-SttnyeU poflibilefit dœmoni) fateri debent velipli Philo-cit.fit? fophi, quin expulfa forma fubftantiali v. g. cadavé- " j)ifa°reitatis, ei polfit fuperinducere. Formam bovis vel Mag. alterius beftise. Verum leponamus h&c mirabilia, & fcrutemur aliquid mirabilius, quomodo fcilicet homo ipfe non jam ipfe fed alius à feipfo, id eft à
pécca-
peccatore, mutari & transformari poffit in Deum,, & cum Chrifto transfigurato in monte Thabor Chriftiana quadam metamorphofi transfigurari, îmô quomodo iilius diaboli poffit transformari in iîlium Dei, quod erit praelèntis lèrmonis thema.
III. Variasüffignant rationes SS. Patres, cur Chriftus edućtis fecum tribus Apoftolis in montem Thabor voluerit transfigurari , & illis fefe totum alium à priore oftendere, ita ut faciès ejus iplende-ret ut fol, veftimenta verô fièrent alba ut nix. S. Lucas Evangelifta attingens hanc transfiguratiô-nem ait : Fa&a eft dum or ar et, (pedes vultus ejus AL- Lut< 9-TEK4, quae fine dubio ponderans Gilbertus ra-tionem transfigurationis refundit in comendatio-nem oration is : /^oluit inquit , per hoc in mente fua Gilb, Abb, prationis commendare virtutem, quod ilia fit, quœ te in inVant. intimis ALTERUAt facial, novum commutet in bominem, Alio tendit Lyranus, ut oftenderetur difci- tyran, m pulis gloria futurœ refurreffionis, non tanturn animœ fed Matth. & corporis, Qua videlicet veluti praeguftata in çontemplatione Chrifti animarentur ad fortiter fubeunda martyria , & fequendum Chriftum per pa.ffionem, Mihi verô placet lèntentia B. Alberti Magni qui ideô Chriftum benedićlum putattrans-figuratum, ut jdoceret eleâtos ad quotidianam mu-tationem animae In melius. Verba ejus appono : Quod Chriftus operatus eft infuo corpore , quotidiè viri B.Alb.M, fanûi mente :in qua dumfulgorem fuœ claritatis immittit, m Luc» faciem mentis ALT EK A At facit. Quafi diceret, videbat in difcipulis Chriftus adhuc tenebras & ob-fcuritates qualdam , quas gratia fuœ illuftrationis 0 -propullàturus; transfigurari voluit, & veluti velum humanitatis quo veftiebatur divinitas nonnihil di-
Cc 3	ducere
îoS Aîetamorpbops Cbrißiana. ducere,ut Deus illuftrati fplendoribus animarentur ad profe&um in vita fpirituali , ad emundandas penitus confcientias ab omni labe.
IV. Profe&ô emundatio confcientise & puri-tatis ftudium per poenitentiam , virtus eft quae faciem mentis ALT-ERA At facit : quod vel ex ipfa hodierni Evangelici textus narratione non uno argumente elicio. Ait quippe facer Hiftoricus. Et re-jplenduit fades ejus ficut fol. Cur obfecro claritatem vultus Chrifti Evangelifta expreflurus non alia uti-tur limilitudine quam folis ? annon etiam plura tfah 18* funt, quibus claritas eonvenit ? ut fpeculum, ut au-rum, ut lux. Aleridiana lux clora eft : ut dies, clara adbucdie : ut ignis, quemadmodum inApocalypli vi-fus eft : Et oculi ejus tanquam fiamma ignis. Non, non: fed re jplenduit fades ejus ficut fol,qui cum lucet etiam exurit, qui luce fua manifeftat abfeondita, qui cum occidit, iterum refurgit, verse pœnitentise fymbo-PtccïntB. lum cui lemma poffis addere quod Maphseus Barbe- ( wund. rinus«( pofteafummus Pontifex Vrbanus YIIL) fymb iib.t. -gnitis ftudi)s & laureâ doctorali ornatus,cum in pa-triam rediret, fibi form avitfolis orientis pićturas adicribens : Aliusque & idem. Alium fe factum per ieientiam,eundem tamen efle in perfbna figniiîcans» Melius id de pœnitente peccatore, qui ex caflbus & : peccatis refurgit dicere poflis. Aliusque & idem. Inftar folis orientis poft triftem occafum refplendens, & licet idem homo, alius tamen à priore peccatore quia juftus t Nam Pœnitentia faciem mentis A L-S.CBryfoß.. T ER A Al facit : Quo referas illud Chryfoftomi : y bom ç. in Pcenitentte autem illud eft, tit qui wetufii faaifunt, Utbrîo) vetenevèrunt in peccatis > liberentur a uetußate & AL-sjwbr'of. TERl quodammodo fiant. Poft pœnitentiam poteft dïcere peccator » ut loquitur S» Ambrofius Ego nan
jum ego. Talis juvenis ille, qui amoribus impuris lib. 3. de allueverat, &expiatis criminibusobvians meretri-cute, cum ilJam iet"noicere diflimularet, aggrelîà ^ impudens fœmina juvenem : Non nofti me inquit : . Egofum ilia : Non novi inquit, quia Ego non Jum ille. Nimirum per pœnitentiam mutatus in alium, & qui prius inlèpultus tenebris peccatorum jacuerat, jam refplenduit ficut fol, quod Evangelifta de juftis te-ftatur\luftifulgebunt ficut/0/,Similes eöectifilio Dei. Mattb.t%.
V. Progrediamur cum Evangelifta : ueftimen- v- Ifta ejus faSa funt alba ficut nix. Velens Deus Ifraë-iem à peccatis mundare, exhortatur per Ifaiam Pro-phetam : Lavamini, mundi eftote, auferte malum cogi- ^ ^ ? tationum veftrarum, &c. Si fuerint peccata vefira ut coccinum , quafi nix dealbabuntur : &fifuerint rubra quafi vnmiculus . velut lana alba erunt. Nonvacat myfterio , quod fub ällegoria nivis & lanœ promittat Deus pœnitentibusmundïtiem cordium, Ii ipfi prius cooperati lefe mandueaverint, & fuftulerint malum cogitationum fuarum« Nempê albedo ni-vi & lange non eft fuperindučta fed con naturalis. Vult igitur animas noftras ita mundas èlïè , ut re-ipfa mundse fint non iblum m undae appareant, ne dici de illis poffit, quod fint fepulcbradeaibata. Id obfervans Chryfoftomus ajebat ad hunc locum Pr opter ea namque colores non evanidos , fed fubje&is fe- S. Chrifofl r.è conjubftantiatos in contrarium dixit (latum uenturos. hom-4iM Mon enim fimpliciter lavare dixit, fed tanquam lanam, £5° * quafi nivem dealbare, ut bonam nobis fpem fuggerat : ergo magna vis pœnitentig ; fiquidem ut nivem nos reddit, & ut lanam albefacit, licet prœveniens peccatum noftras infecerit animas. Sub eadem allegoria vim paeniten-expreffit Pfaltes Regius,cum canebat : Lavabis
îmoc. Iii. vne feffaper nivem dealbabor.Quae expendenslnnocen-in Pf at. 4. tius Papa III. inquit : Spes tribuitur peccatori, ut per pce/ut* pœnitentiam poffit redire, non foluni adpriorem mundi-fiam, verum etiam ad longe majorem, ut videlicet deal-betur fuper nivem. Quae dum confidero & fimul <- inveftigo caufam cur Ecclefia praecepit Evangelium hodiernum nontantum Dominica 2. Quadra-gefimae, fed ettém pridie, five Sabatho Dominicae primae à fàcerdotibus in Miflà legi, non aliam repe-rio caufam, quam quod nobis transfiguratio Chrifti proponatur ad incitamentum poenitentiae, ut per veram peccatorum noftrorum emundationem clarificemur, &fiamus Alijque & ijdem , transformera ur de peccatoribus in Deo, gratos & juftos, de iniquis in filios Dei, atque adeô, fi dicere licet ef-ficiamurquidamtransfigurati Chrifti, & quafi Dij. S Chryfofl: Namperboc Deo evadimusfimiles ( inquit Chryfö-Em'i8ad ^omüs ) dum qua ipfe vulteadem volumni, Vult au-ifc 'a tem ut emundemur â peccatis, lavamini, mundi eßa-te : Vult ut inftar nivis aut lanae congenita quadam munditie, &puritate dealbemur, non fucata non extriniecus fuperindućta, ne fïmus veluti fepulcbra dealbata, for is alba, intus horrida cadaveribus peccatorum. Et quia ad hoc difficulter impellimur, in-ftat, urget Ecclefia idem Evangelium bis repetendo.
VI. Cum deftinafîèt Deus Moyfen LegisIa-torem Ifraëlitarum, quaerebat Moyfes quid refpon-lurus eflèt fi interrogarent à quo mitteretur,quid ad haec Deus ? noluit alio nomine infigniri, quàm : Egofum qui fum, quafi ESSE & ENS fit proprium Dei, fed occurrit mirari cur Spiritus fanćlus idem nomen attribuent Prophetae Ifaiae, qui etiam miß fus Legatus ad populuni Ifraëliticum dixit : Ecce ego
mitto
rA
mit to me. - ubi Septuaginta legunt : Ecce ego [um,mitte me. Quid commune habuit Ifaias cum Deo , ut mereretur eodem nomine in fàcris literis nuncupa- s. Bafil. ri ? Apte in rem nofträm Balilius:/</autem dixits ex- bom.de je-purgatis prius labijs. Qui autem in imquitatibus facet, ]WU necdumejus cognitione iüuftratUs QUI EST, non po-teft pro feipfo teftimonium reädere. Ecce egojum. Quafi diceret,nömö juftus & per poenitentiam à pecca« tis mundatus fimilis efficitur Deo , & ideô nomen commune fortitur cum DEO,ut poffit de fe proriUrt-tiare Ecce ego 'Juni. Econtra peccator dum feipfnm per peccatum redigit in nihilum, non poteft dicere Ego f,uni, fed potius ego non [um. Ad juftos dixit Deus : Ego d'ixi Di] eftis & filij excelfi omneš. Excel- Pfil- 8 r. fus Deus generare nöri poteft nifi DeuM, & cum le eXhauriat unica gCneratione in üno Filio Deo , mi-rum diet u eft,quod per Spiritum fan6tum nomine 11-tur plures Filij excelfi, & plures Dij, nifi de adopti-Vis filijs per gratiam intelligamus. Sicut ergo Filij Dei per gratiam omnes jufti, lie etiam per eandem gratiam ijdem jufti Dij adöptivi. Eft hœc D. AU-- S. Aug. in guftini ratiocinatio : Filij Dei faftifurhUs,&DijJa* PfaLnu49' Bifumus, Jed hoc gratiœ eft adopt andis, non naturœ générant is. Dij ergo adoptivi funt quotquot per feriam poenitentiam emaculant fuam animam, & jufti efle-ćti per gratiam in numero FiliOrum Dei computan-tur. Et hane reor caufam fuifle cur Deï Filius qui fè nori nominabat nifi fifiüiti hominis , in monte Thabor exhibuerit fe inlolita quadam Metamorphofi clarificatum, ut verè Filium Dei , utfcilicct Apoftolos ( & inijs fideles omnes ) ad.participan-dam lecum divinitatem animaret, & quidem per pqenitentiam, & emundationem ab omni prorlus
Dd	labe
labe & macula peccati. Rećte proinde Apoftofus : tjoann-i. y idete, inquit, qualem charitatem de dit nobis Pater, ut Filij Dei nominemur, & Jimiis. Sed quales eflè opor-4	tet, qui Filij Dei non tantum nominentur , led re-
ipfa fint ? mox ipfe declarat : Omnis qui habet banc jpetn in eo fanäificat fe, ficut & ille fand us eft. Neque hoc contentus aflignat caulàm Incarnationis Chrifti eam eflè, ut nos ex peccatoribus efficeret juftos ac Filios Dei. S ci tis quia ille apparuit ut peccata noftra tolleret : peccatum in eo non eft. Omnis quiin eo manet D. Thom. non peccat. Quae difFundensDo&orAngelicus ita dif-Opufc. /7» ferjt : UnigenitusDEi Filius fua dhnnitatis nolens nos effe participes, naturam nofträ aßimpfit, ut homines Deos faceretjaaus eft homo. Nempe degeneraverat homo à primaeva fua praerogativa limilitudinis cum Deo, quam utin eo reformaret Dei Filius, afliimpfit hominem , edocuitque qua ratione priftinam recipe-ret gloriam, purgationem peccatorum façiens , e-mundans animas à delićtis, & reftituens quam homo per peccatum perdiderat juftitiam, quae hominem transfprmat in Deum,
Y11. Sed fruftra ego hodie in efîè&us & elo* gia paenitentiae difïimdor, nifi & neceflitatem ejus oft ende ro, & modum exercendae. Dicite obfecro num malitis nominarj & dici Filij Dei , aut potius filij diaboli ? Aut cum Cbrißo , aut cum diabolo nos effe oportet , nec eß locus, medius , inquit quidam è SS. Patribus. At Apoftoli çonclufio t.Joam.g. : Qui facit peccatum ex diabolo eß : Et rurfum: Omnis qui natus eß ex Deo peccatum non facit. Infer-te nunc per legitimam confequentiam, Ii licet pec-catori per poenitentiam emundari, ex injufto fieri juftum, licet ex filio diaboli, transform ari in Filium
" Dei.
Dei. O metamorphofim admirandum ! O vi'm in» efFabilem divinse grätige , quae confertur peccatori per veram poenitentiam juftificato^! qui modo per peccatum effè&us fuit fîlius diaboli, per poenitentiam recepta gratiâ efficitur Filius Dei ! A föle pro-gigni radios nemo ignorât, hos verô quid vetet ap-pellare filios folis, qui licet terrain contingant, ad-haerent tamen fuaeorigini, quod Seneca adaptans a-nimo excelfo & facro, plane Chriftianê philoibpha- Seft E tur: Quemadmodum Zhdij folis contingent quidem terramy fed ibi funt unde mïttuntur : fie animus magnus & facer in hoc demiffuSy & propius quidem divina nofcens, conver-fatur quidem nobifcum, fed baret originifua. Ita pror-fus homo peccator juftificatus per gratiam, adhae-retfbli juftitiae ceu radius foli, ceu Filius Dei, Deo.
VIII. Vultis nunc intelligere, .qua ratione a-genda fit poenitentia, ut per eam tranfeamus in ad-optionem filiorum Dei ? Audite magnum Leonem Let-de caufà inftituti Quadragefimalis jejunij diflèren- Q^'fragl tem : Alagnâ divina Inftitutionis falubritate provifum eß, ut adreparandam mentium pur i tat em, quadraginta, nobis dierum exercitatio medereturjn quibus aliorum tem-forum culpas &pia opera redimerent, êf je junta cafia decoquerent. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies falutis , quibus ad poenitentiam invita-m ur,quibus reparare jubemur m entium puritatem, ut praeteritorum temporum culpas decoquamus , nosq, Deo limites magi's magisque efficere ftudea-musjuti de fe gloriatur Apoftolus & mo net Corin-thios : Nos verb omnes revelatâ facie gloriam Domini 2. Cor. Reculantes in eandem imaginem transformamur a cla-ritate in claritatem. Deum imitando filij Dei & Dij evadimus '.Deus ipje( inquit S. Maximus) max,
D d 2	deus
kom biLi- Deus ipfe mifericors, jejunus &janäus eft : atque ade® Un- quivult pYGximm DEoeJJe, debet ïmitari hoc ejje quod Deus. Debet çrelcere in puritate, debet transforr matus à peccatore in juftum, à filio tenebrarum in filiumlucis, porrô à claritate in.claritatem afcen-dere, & inftar Filij Dei elarificari. Ad hoc ipfum nos excitât Eccleiia initio hujus facri tempo-ris pœnitentiae, cum Joele Propheta : SanWficate jejunium> Quid eft fanctificare jejunium , .nifi yo-luntaria car.nis maceratione, cuJpas eluere, vitia fu-gere, fe&arj bona opera. Quid eft { quserit alio lo-Max. eo S. Maximus )J'ari3:ificare jejunium, nifijejunij caufa bom. /. de fanfta yelk, jufta/acere, iniqua vitare? pc. Apprime Mmu fanWficat ille jejunium , qui per omnia prœceptis divina legis intentus, diabolica a corde fuo refpuit tentamenta.
IX. Hoc porrô in effectum deducere dilca-mus à Magnis. De Juftiniano Imperatore me-Pmcop. de minfcProcopius. Omnibus; inquit, illis diebus qui dčdtficat. pafehalem folennitatem pracedunt, jejunio addi-lib. i. £USj duram quandam vitam egit, nedum Regi alie-nam • fed neque private civi aliquo modo accepta-bilem. Per duos dies eibis abftinebat : fummo mane identidem J lećlo furge.ns Reipub. invigilavit, cujus negotia verbo & opere pertractans , matuti-num & meridianum, & non minus tempus nočtur-num expendit. Nam in feram noctem leći u m pe-tens, mox furrexit, quali plumarum pertsefus. Ci-bi appetens, vinum, panem, & id genus alia cibaria abeilè voluit : brafficam folum & aggreftes herbas longo tempore fale & aceto maceratas edebat. In potu aqua erat lola: neque his adiàturitatem uteba-tur : fedpetitum cibum paulilper deguftatummox dimifit, non eo fumpto qui natutae eratfatis. De
Othone
Dominica II. Quadrageßm* 213 Othon'e IV. Imperatore narrat Çrantiusjquod eum? Alb. morbo laboraret, qui vitam illiabftulit, feverillî- ^oTiib*' mam pœnitentiam egerit ; coquinarijs fuis prseci- 3r. '7' piens, ut eollum fuum calcaneis premerent, & vi- Canüprat. liffimam çreaturam fè reputarent. Addit exCanti- b^ov 'to'. pratano Bzovius : quod omni die facerdotibus Chri- /3, Annal. fti dorfum fuum tradidit flagellandum : illiusque *dan.ui8 contritio tanta fuit, ut Hildesheimenils Epifcopus ( quo Confèflario utebatur ) teftatus fit, vix fè pof-fè credere, ut Otho Imperator poft tantam contritio nem & pœnitentiam,vel ad horam Purgatorium fuftineret. Nihilominus poft mortem apparens Sanćtimoniali fuse cognate fùfîragia petijt,ut decies mille: Pfalteria legerentur, &.ad iingulos Pfalmos à Religiofis in plurimis cœnobijs decern ićtuum difci-plina fieret, & ad unumquemque verfum falutatio Angelica & Oratio Dominica adderetur,& tempore difciplinse Pfalmus de profundijs. Tanti ftetit Otho-ni Imperatori, vel poft ačtam pœnitentiam trans-forrîi'àtio in Filium Dei, ut de claritate confcientise, in claritatem gloriae tranliens, & rurfîim apparens, ac inefîàbili corufcans lumine Sančtimoniali dice-ret : Gratias, redâo tibi, tu pro me mifericordijffimo Domino gratia* age, quia jam a pœnis ereptus ad gloriam tranfeofempiternam. Quid nos ex fomnolentia noftra in agenda pœnitentia nobis po'liceamur ? Cum transfigurationem Domini contemplamur cum Petro quidem dicimus : Domine bonum eß nos bie ejfe : at cum eodem Petro nefcimm quiddicamm, quia per ilia ad ifta, per pœnitentiam ad remuneratio-hem, per laborerii ad requiem, per puritatem con-fcientite ad claritatem gloriae pervenitur. Quadra -gefimale jejunium devote tranfigamus, ut attinga-
Dd 3	mus
2ï4 Atetamorpbofis Chriftianal mus felîx Pafcha & cumChriftô refurgamus in gîo*' ria. Jejunemus à cibo panter & culpa, ut affimule-mur fîlio Dei. Simus ( us loquiturGregoriuslSfazian-zenus ) fimus ficut Cbriftus, quoniam ipfo ficut nos i ef-ficiamur Đij propter ipfum, quoniam ipfe propter nos fa-%us eft homo, Hsec quippe eft Aietamrpboßs dm-(liana,
mmmmmmmmmmmmm
DISCURSUS XVIII»
'Dominica 111. Quadragejimœ Exordfmus dœmonij moti
THEMA.
Erat IE S US cijcîens daemonium, & illud erat muturru Luc. ri.
SYNOPSIS.
I. Enetgumcnuf mntus fmula-	mmfteiïat, hoc folïsfacerda~
cmm eftpeccatoris non confi-	tibus commijfkmeft.
tentis peccatafm, cuifiacce-	II[tIpfe Cbriftusdœmonesexpet-
dat fardifas & câcit'asin peri-	lebatà corporibuf folo verßo^
tulofißmo verfahr ftatn,Ex-	ad eijcknaa vero peccata è
vrcifandusproinde eft ut die-	eordibm tota Uli fartitudinc
tnove,qtii eft peccatum eijciat.	opus eft.
tl. Multo verb facitius eft expel-	IKExorciftam agit Jpoftolu*
Here per exorcifmwn damo-	aim monet : m regnet peaa-
nem à corpore, quam pecca-	tum in mortali nojtm corpore,
tnm ab anima peccatoris, pro-	quiaiv aliqnibus tranßP, w
yterea Hind ad oßcinm Mino-	alijs habitat in alijs plané
tegnat,
régnât,ut dißcHlter eijci,pof-	& expeäendi funt coïlubrî,
fit î quia cum omnepeccatum	ne os ocdudant per quodeijci
fit coluber, nifi mature elida-	debent, ne verecundiam vel
tur. crefcit in regulum.	fpem longioris vit£ pr£ten-
V.Regitlus	autem eft Baßifcta	dant, quod in ft experta mu-ferpens coronatw, in quem e-	lier fronenßs.
rumpit omne peccatum fifo-	Vlll.Minatur iüis DEUS , in
veatur♦ Et hie regulus eft	quibus federn fixit fathanas
Hgx fuperbia, daemon.	per confuetudinem peccafi &
VI.Pemittitur	hie toe regnare	obftinationem, quod fit venin anima propter ailatam vel	tum Cito, &fufainatmiv wgleüam poenitentiam, con-	in eos jententiam ; & multis ira quem nulla pr&valet in-	nimis Cito venit.
cantatio , quia obftinati dif- IX.Idcirco prœoccupemwfaciem ficillime corrigmtHY, utiac- ejus in Confeßone, nspuve-tidit enidam fœneratori, qui viamur à dœmone in aceufa-dijferens de die in diem, tan- tione, utejefto dœmone, fnh-iemcumveUet pœnitere non intretgratia , qua deduca-potuit.	mur in gloriam*
Wll.Cavendum à talibvs regulis,
Erat IESUS eijciens dœmonium,&illud eratmuturru Luc.n.
I.
Nergumenus nobis hodie in theatro Evangelico proponitur cavendo-rum pariter & agendorum exemplar. Miièrrim a hominis conditio, corruptee per peccatum natures fubjećkim elle inclinationibus & vltijs, acinluper pellimi holpitis effici habitacu-lum. Id fieri permittente Deo nihil ambigen-dum êft i Nam vel in pœnam peccati vel ad vir-îutis experimentum , vel ad manifeftandam fuam omnipotentiam , vel ad fuggerendam oc-eafionem çonfequendas lalutis concedit fsepè
Peu,s
Deus poteftatem inimico humani generis , tit: & in hominum ćorpora tyrannidem exerceat, & animas ipfas quandoque perturbet, non tamen per-I ,Reg.i6. (jat> Dg Saule lacer textus : Spiritus autem Domini recejfit à Saul, & exagitabat eum (piritus nequam. Sed hoc erat occalio Davidi exercendae virtutis, & Sauli i .Cor. f. in pœnam peccati. Audiverat Paulus inceftum inter Corinthios admiflüm , & zelo divino accenfus éxpedire judicavit tradere bujusmodifatbanœ in interi-tum carnis , ut fpiritus jalvus fierec. Septem dœmo-nijs obnoxiaerat Magdalena peccatrix, fed ab his per miferieordiam Salvatoris liberata, quia poftmo-dum dilexit multum, remifla funt illi peccata. Multos alios à dœmonibus obfefïos in libertatem afïè-Jiïattb. 8. ruit Servator teftante Evangelifta : Obtulerunt ei multos dœmonia babentes , eijciebat fpiritus verbo. Illorum verô liberatio prae caeteris meretur confia derationem, quae plura alia mala annexa habuit ma-r ligni fpiritus vexation!. Hodiernus non tantum dœmonium habuit, fed & dœmonium mutum • ad-fti/itth. i2. dit Matthaeus etiam caecum fuiflè : O blat us eft ei dœmonium babens cœcus &T mutus, èF curavit eum, ita ut loqueretur §5 vider et. Alio loco furdum & mutum curavit, cui utrumque fènfum fpiritus nequam Ü-Man. ç. gaverat ab in fantia. ' Sur de & mute fpiritus ego prœ-cipio tibi, exi ab eo. Magna naturae vitia furdum , caecum , mutum eflè , praefertim fi duo aut omnia tria in eodem fitbjećlo concurrant : fed magis de-ploranda haec vitia, fi animam ipfam compiant; & non tam corpus quàm animam fub Tyrannico fuo jugo premat dœonium furdum & mutum, cae-inLu™' cum & mutum ■ s- Bonaventura de his m orali ter difièrens : Doèmonium ( inquit) eft peccatum,quod facit
furdum
furdum ad ver it at em audiendam, & mutum ad confite»-dardé B. Albertus Magnus, exiftimat hodiernum énergumenum omnibus hifce malis laborafle, ac non täntum mutum, fed cœcum inftxper & furda-fti-um fuifle : In ratione illum U fit t ne veritatem per ci* B.Alb.m, per et, ne lumen claritatiš Dèj in miraculis wideret : in mLuc' auditu, ne ex auditu Verbi adfidem veniret "■: in loqueld ne de falute ab âliqu o inquirere poßet* Idem fenfit Yen. Beda. iMihifuffècerit hodie conjüräre habentes dœ-rnoniüm mutum, illos vero intelligö, qui peccatis immerfi inftante hoc facto tempote , quo animas fuas per Sacramentum pœnitentiae,& ieriam peccä-torum füorum Cönfelliortem deberent eluere, muti lünt ; & vel malitiofè reticent diccnda • Vel quœ dixerint pallijs eXcufationem obveiant. Exorciflam igitur agam eijciens quantum in me fuerit dœmo-nium mutum. Adelte pëccatoreS * & fi non eftis fiir-daftri, attendite, quomodo & praecavere debeatis dœmonium, & admillum eijeeré.
I I. Ne temeràriè videar hodie fufeepifle mu-riüs ÈxorCiltae prinCipio oftendam peccatorem qui per facramentaiem Confellionem peccata fua ex-piare vel tergiVerfatur, vel erubelcit, vel alias ne-gligit, &quod periculoliffimum eft plane abnuit, nihil diffèrre ab Energumeno vel dœmoniaco, à quo proinde pecCatum ceu dœmonertl eijeere longé laboriofius eft Confeffario , vel Conciönatori, quam ex obfeflis corporibus malignos fpiritus Ex-orciftae. Hanc fèntentiam videtur iplà Ecclelia ap-probare : dum enim munus exOrcifàndi energume-nos commifit iriinoribus ordinibus, & munus ab-fblvéndi a peccatis folis cOncelîlt làcerdotibus , eo îpfo agnovit difficilius eflè à peccatis liberate ani-
Be	nias,
ma s, quàm à dœmonibus corpora. Quid ? pejor igitur erit conditio peccatoris quàm energumeni ? fie res habet. Energumenus five obièflùs five cir-cumfefliis infolo corpore affligiturà malo Ipiritu } peccator in anima pariter & corpore : Energumenus per exorcifmum fola voluntate Dei à Dœmo-nio liber atur, peccator abfolvi non poteft àpecca-tis, quantum vis Deus ejus falutem delideret, nifi & iplè velit. Unde longe difficilius Isepeeft extorque-re à peccatore peccati dolorem , quam Dœmonem fugare ab Energumeno. Ex quo etiam elicitur peccatum pejus elledœmone, quia peccatum animam prœçipitat in aeternam damnationem, cui daemon fola obfèflione corporis nocere non poteft. Sic feil« s. Chryjofl tiebat Chrylbftomus inquiens : dœmone pejus eft pec« b0m.30.ad catum.O miferabilem ftatum peccatoris ! praeièrtim fop' fi urgente confcientia non pqenitet, fi differt, fi ter-giverfatmyfi negligit pœnitere.
III. Utthefim alîumptamcomprobem, ob» fervate quod Chrjftus benedićtus energumenosà dœmonijs liberaverit folo verbo : Sur de & mute fpi-ritus,ego prœcipio tibi exi ab eo,é$ exclamam,& multum dijcerpens cum, exijtabeo. Magnum miraculum? quod vocem audierit conjurantis qui furdus erat, quod exçlamaverit quimutus erat, quod dœmonil-liçô ablçeflerit. Verum hoc totum uno penè verbo confecit Chriftus. Ut autem à peccatore peccatum. expellat,majori opus eft miraculo,totam in hoc im-P/al. 67. pendere debet fortitudinem. Hoc fenfu accipio ilia verba Pfalmiftae : Qui educit vinäos in fortitudine ; ft-militer eos qui exafperam , qui habitant in fepulchris, Ifai.s.v. Quis nefcit ab Jlàia comparari peccata vinçulis : %'al, 77. Q&fi q,incu^um pkußripeccatum. Quis dubjtet per exalperantes intelligi peeçatores apud Pfalten qui
alibi
alibi canebat : Generatio prava éJ exajperans, non eß creditus cum Deo fpiritus ejus. Et atteftante Evan- Matth, 8» gelifta dœmoniaci habitabant in fepulchris, per quos delignari peccatores luce clarius eft : Unde Theophylactus vocat carnem peccatoris fepul-chrum animœ:Sepultus eft in inferno dives iJlemampro- Tbephyl.in fefto etiam cum viveret,fepidta erat ejus anima, carnem Luc-quafi fepulcbrum c 'rcumferens. Ad peccatoris ergo ex-orcifmum non eft fatis verbum divinum,led poten-tior vis & fortitudo divina educens vinüos in foriitu-dine.Similiter eos qui exafperant,qui habitant in fepulchris.
IV. Cum igitur ad expellenda haec peccatorum dœmonia, non Exorciftis limpliciter led Apo-ftolis &facerdotibuscommilèrit Servator, nihil te-merè me nunc aćlurum exiftimo, fi peccatores ex-orcifavero monens, damans, inftans : Pœnitentiam agite, & cum Apoftolo : Non regnet peccatum in ve-ftro mortali corpore. Si ex fragilitate humana delin-quitis : Pœnitentiam agite. Nolite locum dare diabolo perlèverantem : humanum eft peccare : diabo-licum perfeverare. Non regnet peccatum. Cur ob-lècro non dixit Apoftolus : Non fit, non introëat, non habitet peccatum in veftro corgore , led non regnet ? Audite lùper hoc melliflui Bernardi lèn-lum. Triplex inquit eft ftatus peccatorum : In alijs eft, fed tranfit & non habitat • in alijs habitat, fed non régnât ; in quibufdam verô non tranfit, & non folum habitat, led régnât : qui eft ftatus omnium periculofiiïimus, adverlos quem nulla valet incan-tatio, nullus liifficit exorcilmus. Eß confiderare ho- Bern-.
iCYVH 10 tfi
mines ( inquit ille ) in quibus peccatum non modo habitat, p/ai. nUi fed & régnât : necjamproximum magis aut magis inti- habitats mum poße ejfe vide tur}nififorte cum fie dominabitur,eis ut
Ee 2	nullo
fiuUo modo deinceps valeat non dominari. Eft autem & alios invenir e in quibus qu 'idem adbuc manet peccatum, fed jam non dominatur aut prœvalet in eis , evulfum quo-dammodo, needum tamen expulfum ; dejeüumfed nonpror-fus ejeüum, Quafi dicer et in quibus'peccat um qui-dem reperitur, led cum propofito pœnitentiae a-gendae per leriam confclfionem , bonàm Ipem con-cipere poflïmt, ut ab ijs expellatur : in quibus vero radicatum eft, & tranfivit in habitum vel obftina-tionem : Sic dominabitur eis, ut nullo modo deinceps valeat non dominari. Periculofiflimus eft hic ftatus. A quo cavendum infinuat Ifaias, inquiens : De radice jfai. 14. colubri egredietur regulus. Quodlibet peccatum eft Ecdi. 21. quidam coluber juxta illud : Quafi a facie colubri fuge peccata. Unde expellendus eft coluber ne fiat regulus , ne dominetur, ne regnet, quia depeccato aradicato nafeitur habitus ; habitus verô lecundum Philofophos cftqualitas difficulter mobilis : ex habitu nalcitur obftinatio, quae in corde hominis effioit regnum , & ablolutum dominium animaepeccatricis. Hue refpicjebat memoratus D.Bernardus monens: s. Bermr. Indicatfibi bomo jejunia, corpus caftiget, ac fubijeiat fer-d^diverp. Wiuti : ne forte de radic&^olubri egrçdiatur regßlus, de e 1 ' concupifcenha'confuetudo, cujus ulteriorem rationem mox reddit : Nimirum peccatum faciens fer vus eft pec-cati, fer-vus plané diaboli. Itaque non regnet peccatum in nobis, non tranlèat in eonfuetudinem, non permittatur diùhabitare, nedegeneret inobftina-tionem, ne mancipet animas lèrvituti diaboli.
V. Inter lèrpentes peftilentiflimus cenfetur, bafililcus, quem eundem efle cum regulo vel no-men ipfum enuntiat ; hie lolo vilu necat, folo attach u omnia exurit, afflatu conliimit Candida in ca~
eapite macula ut quodam diademate infignem Plinius PlmMJ. fcribit. Bellum peccati in corde peccatoris radicati c*2U fy mbolum : candidum praefert diadema , quia dœ-mon transfigurât fe in Angelum lucis, peccata exte-nuat, & mille coloribus ceu licita, ceulevia, ceu dementia ftatum pićturata exhibet, & prsetextibus ob-velat, fed maculae tamen funt, quibus dœmon in noftram Tyrannidem coronatur. Initia ( quseritur ■Seneca)fub virtutum nomine obrepunt : temeritas fub Sen.Ep.^ titulo fortitudinis tatet ; moderatio vacatur ignavia. Sunt quiarnbitionem & fuperbiam reputant teflè-ram fanguinis generofi ; iracundiam yocant ma-gnanimitatem ; iuxuriam,jocos ; avaritiam, bonam 'ceconomiam ; homieidia, vitse tutelam ; deceptio-nes & dolos , ingenij acumina&c. &ejufmodi im-merfi fceleribus , duni fe Candidas forjunae pullos credunt, ferô experiuntur fe coronatum in corde fuo geftafîè bafilifcum. De his fatur Ifaias Prophe-ta : Confidant in nibilo, &,loquuntur vanitates. Ova ifai. afpidum ruperunt, & t elas, araneœ texuerunt ; qui come-derit de ovis eorum morietur ; & quod confotumeß erum-pet in regulum. Ubi anima peccatis infbrdefcere fi-nitur, nec mature expellitur in gre Aus coluber, de radice ejus egreditur regulus, naicitur bafilifcus,fie-viflima Tyrannide animam opprefliirus. Quodcon-fotum eft (inquit Magnus Gregorius) erumpet in regulum, quia confilium maligni fpiritus, quod corde tegitur, adplenaminiquitatemmittitur. Non vis ut regnet in te peccatum, ne ex colubro fiat regulus, ex confuetu-dine vel reticentia intolerabilis & exitiofaTyrannis, nolifbvere, noli abicondere peccatum. Addit Gregorius : Regulas namquefuperbi<e Rex dicitur. Vah in- Greg: felicem animam, cui regulus fuperbiae Rex, ipfe MorafM
Ee 3	diabo-
diabolos nominatur ; Heu miferabilem energume-num, qui cum poflet hoftem enafcentem elidere, patitur ut invalefcens animae regnum occupet !
VI. Sed nolite vobis periüadere haec fubinde non accidere Deo permittente,in poenam fee le« rum, in pœnam dilatae, neglećtae3contemptae pœni-tentiœ» Exfpectat nos patiens redditor, monet per Concionatores , per exempla proximorum , per ipfum temporisQijadragefimalis recuriùm : Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies falutis, quibus excantandi funt è cordibus ferpentes,eijcienda pec-cata, mundandae confcientise, redeundum cumÜEO in gratiam : fi porrô pergas fo vere peccata, lî negli-gas oblatam occafionem pœnitendi, fi différas' de die in diem, aut denique eo cœcitatis devenias , ut neque peeçata reputes quae patrafti : fulminât ille tandem fententiam illam peccatoribus obffcinatis dpoc. 22. comminatam : Quinoceî^noceat adbuc : & qui infor-àibus eft, for defeat adbuc. Quo fit ut malus hofpes pofîefiione firmata in corde, nulla humana virtute expelli pofïit, fedfurdam ad monita, cœcam ad ver ritatem, mutam ad Confeflionem efîèâram in seter-nam damnationem praecipitet : Ad hos loquitur jerem. Deus per Jeremiam : Ecce ego mit tam vobis fer pent es & regulos , quibus non eß incantatio. At quae verba cJf?''\4' Gregorius : acfidiceret : jufto judicio talibus vos im-X'T mundis (piritibus tradam, qui a vobis repelli exbortatione prœdicantium, quafi incantantium Jermone non valeant. Proximus eft ad interitum, qui peccatis inforde-fcens, nec Concionatorum ftimulis, nec vicino-rum exemplis, nec fàcri hujus temporis recorda-tione ad pœnitentiam agendam movetur. Id ex-pertusfœnerator ille, de quo Joannes de Abbatis-
villa
Dominica 111. Quadraqefima zij-villa Cardinalis recenfet,quod ßepiusmonitus ut a»: geret pœnitentiam, refpondere fit iblitus : Adhuc ^eAbïatit tempus eft ; pœnitentiam agam,fed nondum. Idem re- -villa spee. petebataegrotans , cumfàcerdos videnspericulum in Hare t ut confiteretur. P œnitebo, fed nondum eft ' ' a tempus. Heu mifer ; illud eft poenitentiae tempus , quod tibi Deus defignat per facerdotes, per exempia proximorum , per recurfum facrorum my-fteriorum : per infirmitatem : cave ne tempus non fit, cum tu tempus efiè volueris. Inter hœc ab» reptus jacuit fineiènfu quafi mortuus : mox reddi-tus fibi, cum facerdos non defilieret inclamare poenitentiam , ille ejulans repofuit : O pœnitentia ubi es ! J am pœnitere non valeo, fie judicante jufto Judice , quia dum pœnitentiam facer e potui, non volui. Et haec clam ans infelicem animam reddidit. Annon ifte traditus fuitlpiritibus immundis, qui nulla incanta-tione potuerunt expelli ? Cavendum igitur eft ne patiamur in anima noftra, perleverare, habitare, regnare peccatum • elidendus eft & excantandus coluber tenellus , ne cum in bafilifeum & regulum excreverit, nullo exorciûno expelfi pofiit, Hoc cavendum.
VII. Illud verô ftudiofè agendum, ut fiquos ha&enus mutum doemonium à pœnitentia retraxit, obtemperent monenti Apoftolo Confitemini alteru- Jac' r-trum peccata veftra. Etenim ut Sapiens inquit : Qui abfeondit feeler a fua non dirigetur : qui autem con- Prov-fejfusfuerit Ö relinquerit ea, mifèricordiam confequetur. Conter.antur corda, laxenturora : Ore autem con- Rom.io. feßio fit ad falutem. Nam ut advertit S. Antonius s.Ant.Pad de Padua : Aîultis cameris dœmon habet ingreffum vel in D om, 1. habere poteft ad dornurn confcientiœ noftrœjcilicet animai Q?adrW*
fed
224 Exorcifmm dœmonij muti
fed tamen nunquam nifi per unum ofiium pot eft eijci & ex-pelliy fcilicet oris feu confieffionis. Ingreditur ille per oculos, aures, nares, os, m anus , pedes , fenfiis o-rnnes, corpus totum , per folum oš eijcitur confî-tendo. Sed ne exeat, obducitpeflùlum, obturât os, facit elingues peccatores : alijs ruborem & verecun-diam immittit,ut quod patrare non puduit, pudeat coniitcri • alijs perfuadet levia eflè quae gravia funt: neque Deum adeo ieverum elle peccatorum vindi-cem,ut quid vis puniat ; alijs infiifurrat muîtum vitae temporisfupereflè, in cujus fine admiiïà poilint ex-piari ; alios inducit, ut credant peccata non efle, in quae fragilitas humana propendet ; atque ita Im-S.Aug.To. pius cum in profundum venerit contemnit : Quod ex> io.hom.i2 pendens Auguftinus ajebat : Pudore infandorum criminum, & impunitatis pollicitation, Ê7 fpe longioris Vita, Ö Confejfionis fua tempore facienda, tanquam pejfu-lo quodam claudit ofiium. Sedhabes hoftem intuapo-teftate fi velis : non poteft invito os claudere : Per-rumpe, diftringe pefiîilum, utmulier ilia, quae An-Ex «mu. ' no 1601. Aronae in Italia facerdoti fa fia eft, le multis f°c' annis libidini mancipatam accefliflè quidem Con-feflionis tribunal fed plura femper tacuifle quam explicafiè : Saepius quidem ex animo paratam venif-fe ut integre lua peccata làcerdoti detegeret, lub îplùm tamen Confeflionis initium fibi injecta impedimenta, adeô ut nonlolum pudore fufîundere-tur, fed & fauces liias lèntiret conftringi : tantum videlicet fibi eam daemon vindicaverat poteftatis. Narravit praeterea cum làcram fynaxim accederet, afliduis mentem ftimulis concuti lolitam : cum verô facfilega lingua divinum ferculum exciperet, mon panem tibi fed ignem flammamque vifum.Sta-
tuûlè
tuifle proinde tandem ex integro peccatâ dëtegere, & impofteram dœmonempenitus ab anima exclu-dere, Profeclo iterata ConfeiFio ( ut ajebat B.Lau-tent. Juftinianus ) Immundorum fpirttuum propulfat obc.if. fraudes* n ' • \ ^ -
V I I I. ïn Confeflîoms encömia difïufus S.Au-guftinus hortabatur Fratres ( vel quisquis author S.fadfratr eft fermortum ad FF, in eremo ) inquiens : Adja-ćram meffem Cönfeffionis decedere feftinate i bac eft enim falus animârumi dißpatrix Ditiorum, reftauratrix vir* tutiim, oppugnatrix dœmonum, pavorinferni, obftacu-ium diaboli, Angelorum tunica, Ecclefiarumfiducia,falus, ' Dux, baculus i lumen t & {pes omntumftdelium. Con-feflionem meflem appellat propter ifigentes fru&us quos reportât. Eft falus animarum, quia fine hac Velut tabula fecUnda poft naufragium peccator ad portuni non pervenit, Eft diflîpatrix vitiorum, quia frequentata emendationis propofita, Confeflb-ris monita, divinae gratiae augmenta non fînunt facile vitla crefcere aut radicari. Eft reftauratrix vir-tutum quia per earn revivifeunt ëxtin&a merita, & habitus ad bonum labefa&ati rurfiis folidantur. Eft oppugnatrix doemonUm quia illis praedam ob-tentam eripit. Eft pavor inferni, quia procular-Cetinimici infidias. Eft obftaculum diaboli, quia hic ingrefîùm non habet, ubi habitat Deus. Eft Angelorum tunica, quia ficut Angeli ita Confeßo & pulcbritudo in confpeau ejus, qui Confeffionem & deco • pfai. 9 ^ rem induit. Eft Ecclefiarum fiducia, quae fpem glo- ^3* riae in nobis generat : Eftfpes, quae non confundit. Eft Dux, quae dirigit ad viam vitae, baculus qui fu-ftentat ne relabamur, lumen quod illuftrat animas ut è tenebris elu&entur. Confeßo fanat, Confeßo
Ff	juftifi.
ifid. Hb. i. jiiftificat, Confeffiopeccatis veniam dornt. Inquit Ifido-%'J'b r rus* ConfeM° animam il morte libérât, Confeffio aperit c. face, de par adi fum ; Confeffio Jpem falvandi tribuit. Inquit p cenit. i. S. Ambrofius. Tantae Confeffionis praerogativae difi*. funt ^ imô tanta neceflitas,quia ut alibi idem fan&us s.Ambrof, Ambrofius : Non poteft quisquam a peccato juftificari, lyadtf. pa~ nifi peccatum antea fuerit confeffus. Et tamen ea eft incuria & negligentia mortalium5ut plurimi vel ra-ro earn amplećtantur, vel in longum différant, vel omninô praetermittant. Et quid obfeero tandem eft, quod nos à Confeflione deterret ? Pudet enun-tiare coram uno, quôd non puduit coram pluribus exercere : pudet revelare facerdoti D e i loco le-' denti, quod Deum latere non poteft : pudet coram uno confundi,quod in die judicij propalabitur mun-/ douniverfo ! Heu mentis noftrae ctecitatem ! heu bombry^ neclu^mi dœmonis verfutiffimas infidias ! Pudo-dep'çenl vm&verecundiam Deus dedit peccato , confeffioni fiduciam : Invertit rem diabolus, peccato fiduciam prœbet, confeffioni pudorem & verecundiam. Ut loquitur Chryfoftomus : cujus verba excipiat pa-s.Patian. j-^nefis D, Patiani : Rogo vos fratres per ilium Do-Tdpcen."' m'mm j <luem occulta non fallunt, definite vulneratam • tegere confcientiam : prudentes <egri medicos non veren* tur. Ne in occultis quidem corporum partibm eticrn fecaturos , etiam perufturos. Et peccator timebit : pec-cator erubefcetperpetuam vitam prœfenti pudore merca-ri ? Nihil praecipitur , nifi ut in corde doleas, & ore proferas quod deliquifti, nulla lèdio , nulla uftio membrorum imperatur : Verbis iànantur morbi animas non hçrbis amaris,, fubteriu--ginius ?
Dominica ML Quadragefinue. 227 ÎX. Reprehendit D eus in Apocalypfï non-nullos Afiœ Epifcopos quos inter etiam Pergame-num , cui fcribi juflit : Jnqelo P er garni Ecclefia Apot.il fcribe , fcio ubi habitas, ubi jedes eft fat bana. Sedeš fathanae infernus eft : nunquidininfernohabitabat Epifcopus Pergamenus ? U bifedes eft fat bana. Nem- HugoCatâ pè habitabat ille in medio nationis pravae , Cuius tn corda penitus dœm on poflèderat, non velut tran-fiens. Sed velut permanens & fixo domicilio. Eft hoc ad mentem Hugonis Cardinalis : Ubi fe* des eft fathana, id eft manfio non tranfitus ; in illis enim tnanfionem facit diabolus, qui peccata nolunt confiteri, fed calant ea in gut ture fuo. In Mis tranftt , qui et fi peccant aliquando ex fragilitate, tamen ftatim confit en-tur. Reprehenditur itaque Epifcopus quod inter tales habitet, quod illos non corrigat , non emendet , & jubetur ipfé agere pœnitentiam, id eft quod prius neglexerat, porrô agere, hortari , Increpa-re , arguere , obfecrare oves fibi com miflàs, &à jnaligno infèfïôre eorum animas exorcifare : Similiter pœnitentiam age : fi quo minus ; <veniam tibi cito 9 &pugnabo cum illis in gladio oris met. O quam mul-tis tarde creditur veriturus, & citô venit, & pu-gnat cum illis in gladio oris fui fatalem in eos jfen-tentiam fulminando !
X. Idcirco praoccupemus faciem ejus in Confejfio-nt 9 ne inimicus praeveniat nos accufando. Con-fiteamur cum Pfalmifta in direüione cordis , id eft - . nt S.Bonaventura monet : Patenter, fervent er , fE^j* feftinanter. Patenter ut fit Confeffio nuda fine pallia- ' 11 tione : ferventer , ut fit ConfeJJio vera fine excufa-tïone : feftinanter , ut fit ConfeJJio prompt a fine dila* t'vm* Sic eijcietur doemon mutus,, & fubin-
Ff a	trabit
trabit gratia Dei. Concludo verbis D. Chryfofto* sch m ml : publicanuscum diceret folum D eu s propi-tom 7. in tiusefto mihi peccatwi, juftificatus descendit ; & nos Epift. ad quoquefi humiles contritique fuerimus, magnam diuim Philemon. pje0fc promerebimur gratiam, fi confiteamur peccata no-fira, nojque ipjos reprebendere non defiftamus. Omni igi-tur ex parte diabolum expugnare ftudeamus. Nihil difficile dixi, nil graue, nil moleftum. liemitte ei qui te he fit? egenomijevere, humilia ammam tuam. Quamlibet maxi» raus peccator fiSy audeo dieere cceleßi regno donaberis,cum per bujufmodj opera & ipfa expies crimina, & omnium fcelerum tnaculam diluas. Contingat utinam nos omnes V enudata per Çonfejfionem çonfeientia, omnique deterfa cru minum labe repromißis iüic perfrui bonis, gratia bénir 'gnitate Domininoßri Jgsif Çbriftù 4men,
Dominica IF, Quadragejtmœ, Pegafus alatus
JBEJ4A? Cum gratias egiflet, diftrîbuit./o^«. 6. SYNOPSIS,
X. Confiderans David inquiéta- quellus, cnifi addas gemttias dinempeccatornm , optât vo- alas orationk & eleemofynœ latum ut requiejeat, nbi nem- fit "Pegafus, qui te ad cœlum pè à peccatis fecum fit. Jeju- portât. nanti gratia 'Dei eft vekt e- II. Oratio ßjj? Eleemfyna juxta
S.Chryfo-
S. Chryfoftomum funt gemin£	fum fuit Abbati Arfenio de c£-
ah pcenitentium fen jejunan-	dente ligna, fundente aquam
tium.	in cifternam pertufam, &por-
III, Et quidem adeo neceffaru,	tantibus ad templi januam lu
utjejunium fine his non profit-	gmtm transverfiwi.
tnrumfit, quemadmodum Ni-	IX Iejunium etiam oratione ai-
nivit£ Deum non plaçaient	jutam, nifi accédant opera mi-
. fôlojejmio nifi & oraffent.	fericordi£ T)eo non placet,ex
IF.Oramnt, & decretum quod	mente Cbryfoftomit
tulerat T>eus deperdenda ci-	X. Et ex mente S, Bernardi, H
vitate revocavit : tantifacit	qmjnftitiam oratïoni conjun-
jejunium conjmïïum orationi.	gi vult, debetur autem paupe-
V.	IUa vero Oratio debet effe	ri ekemofyna ex juftitia. nonqmcmque, fed etiam pro	XI» Si ergo jejunio additefue-inimicis, vel cum injnriarum	rint akoratio ^ eleemofyna, acceptarum oblivionß.	adhuc advertendum, ne altera
VI.Quia	alias male oramus Do- ah fit infeiïa f anguine , & minicam orationem ,fi dum o- quoddatur acceptum fit per ramus non dimittimus debito- rapinam.
ribvsyoftw, nec exaudimur ,	XII-Danda eleemofyna de fuo
fi odium fovemus in proximos,	Dei exemplo , qui cum omnia
yil.ReUam rationem jejunandi	nobis dedijjet, etiam fe ipfum
optimè explicat lfaias cum	dedit, cum.dives effet propter
pturibuicircumftantip.	nos egenus faïïus, è crnce no-
yill.Quod per vifionem often-	bis offertamplexum.
Cum gratias egiffet, diûnbuit.Joan, 6,
h ■
Egius Pfaltes David recordatus ma-lorum quae certatim irruebant in animam ex confiderätione peccatorum , ut levamen aliquod confe-queretur optaré fibi coepit vola-tum. Contriftatus fum, inquit, in ex- pfal'fi* ercitatione mea,&c. declinaverunt in me îniquitates. Et dixi : Quis dabit mihipennas ficut columba, §5<volabo, & requiefcam, Mirabile votum Prophet» î quie-
Ff3	tern
tem defiderat, & volatum optât : Non congmtt quieti agitatio, line qua volatus eflè non poteft. Ao-tabo & requiefcam. Contrarium potius optandum tibi eft mi David : Quiefce ut volare polFis, non vola utquielcas. f^olaba ČJrequiefcam. Nimirum à vin-culis peccatorum expeditus, vultfefe librare in caelum, ubi vera quies eft ac fecura tranquillitas • vult poft depolita onera iniquitatum, poft toleratos la-r bores, poft exantlata periculain tutoie collocare, ideo poftulat pen nas licut columbae fugientis acci-pitrem : f^olabo &Frequiefcam. Idem prorlus exifti-mo votum ac defideriurn efle animae anhelantis ad' Deum , quae per carnis macerationem & jejunium alleviata, depofitis per pœnitentiam oneribus peccatorum, fecurum locum deliderat ut infernalis ac-cipitris evitet inlidias : Quis dabit mibi pennasßcui columba, £7 vqlabo ČJ requiefcam..
Uom. Ijld* - « - Dolucrifimilfr fit &ipfa columba 9*	Qua volât, atque cava rupïs fefe abdit in ankum
Accipitremfugiens - - -
VenerabilisThomas à Kempis non vol'atum colum~ bae led equitationem fuadèt animae timenti D e u m? ifrmL Šuaviter equitat, quem gratia Dej portât, lit vërè hic equellus ad cœlum ulque te portet agefis apte-mus- illi geminas alas, quibus inftrućtus evadat Pe-gafus alatrn longèfelicior illo quo Bellerophon à Minerva donatus in cœlum confcendere moliebatur. Pœnitentiam agimns confitendo peccata, expur-gamusconfcientias ab immunditia ; non eft,fatis jjejunamus ad làtisfaciendurn pro peccatis, & cor-pora maeeratainedijs alleviamus, noneft làtis. m
gratia
gratia Dei fumus , & fuaviter portamtir ab hoc cquello, femper tamen in periculo ; uhde ad vo-latum hoc non eft fatis. Aptandae funt geminae a-lae huic, Pegalo, oratio inquam & eleemofyna , quja Bona eft oratio cum jejunio & eleemofyna, quod Tobt l2t in hodierno Evangelio Chriftus expreflit : Cum gratia* egijfet, ecce oratio : diflribuit : Ecce elemofyna. Has proinde jejunantis , &poenitentis animas ge-minas efle alas, quibus in caelum & le cur am quie-tem lè poffit librare, centrum erit hodierni dilcur-lüs. Favete.
11. Non fum nefcius S. Auguftinum orationi afllgnarecomités ceu geminaš alas jejunium & e-leemofynam cum inquit : H<ec juftitia hominis in S Aug. in hac vita, jejunium, eleemofyna, oratio. Fis orationem Ffai>*i* tuam volare ad Deum ? fac illi duos alas, jejunium & elemofjnam. Et alibi idem S. Pater orationi alias accommodât alas : Ha funt dm alœ orationis, quibus S.Ang.fer. volat ad Deum fi ignojcis delinquents, é5> donas egen- de Q»adra ti. At verô S. Chrylöftomus cum pœnitentiae ( cujus pars eft jejunium ) recenlèt efFećtus , adjun-git ei orationem & eleemölynam, quafi infinuans his duabus veluti alis fublevari jejunantem in cae-lum. Quale ergo eft iftud medic amentum pœniéentiœ, & fj^ffi qualiterçonficitur F Primo exculpando propria peccata : Epiji fàT Iniquitatem inquit,meam,non celapi,&c. Si confejfusfue- 'Hebr. ris peccatum tuum,ficut oportet confiteri, humiliatur anima, &c. pofl bumilitatem autem oratione opus eft, inten tis lacrymis multis per diem ÖT noüem, &c.Poft orationem mtem ficintentam opus eft eleemofyna multa.Qna£\ diceret : non fufficit per poenitentiam emundari ani-mam, & abolevifle peccata, led utilla fubleveturad Deum addere illi oportet alas orationem humilem:
Pegafus alatus. & largam eleeriiolynam, quod ex alia ejufclem au-Cbryfhom rei oris fententia elicio : Pennata eft eleemofyna, aureai f.depcenit babens alas, ipfos obleftans fupra modum Angelos. Et alibi etiam orationem pennatam aflerit , cum enim idem hom. pršem iiiflèt O vans at oportet jejunans non multis 7 j.ad pop, t. qUi ^^ mulfu non eget, nunquam fiet avarus, & ad eleemofynam magis eft aptus. Jejunans levis eß & alatus. Poft pauca fubnectit : Or ans cum jejuni o minas habet alas, & ipfis quidem ventis leviores. Nimirum alteram alam orationis de qua hie loquitur, & alteram eleemofynae, de qua alibi illuftria liiggerit, documenta in-eundem fenfum intendens. Nam ad ABorum.8 ilium locum Aćtorum, ubi de Centurione Cornelio idemCbryf dicitur. Eleemofyna tua & orationes trn afcenderunt hom. é.de jn cœiurft} itadiflerit lančlus Pater : Pœnitentia nifi fani ' pennatam babuififet eleemofynam, nequaquam afcendijjet in S.Petr. cœlum. Diflertiflimè verô S.Pet. Chryfologus : Ali-Chryfoi. fericordia & pietas jejunij funt alœ, per quas tollitur & firm, s. portatur ad cœlum, fine quibus jacet & volutatur in terra. Alaeigitur jejunantis animae funt oratio & ele-mofynae.	.V- .	. %
111. Et hœ quidem adeô neceflariae, ut melli-fluus Do&or affirmet difertis verbis non profutu-rum jejunium li hifce geminis alis deftituatur. Ver-S.Bertt: ba iplius depromamus : Quid jejunium nobis proderit Quadrag. fi relinquatur in terra, quod ab fit. Sublevetur ergo jejunium penna quadam orationis. Ferum huic, ne forte mu nusfufficiat, alteram quoque necejfe eftfociari. Oratio luli, 3i. îufi C firiptura) pénétrât ccelos. S int ergo jejunio \ * noftro, utfacile cœlos penetret ala dm, orationis fciltcet, atquejuftiti£. Jußitia verb qua eft,nifi qua cuique red' dit quodfuum eß* Obftupefco ad haec fan&i Do&oris verba. Quis enim nelçit quantis enwmijs orne-
/ tur
Dominica ÎV. Quadragefimœ. 253 tur jejunium à S3. Patribiis. Ipfa Ecclefiade illoca-ni t quod vitia comprimât, mentem elevet, vir tut em lar-giatur &prœmia.- Nihilominus ait Bernardus : Quid jejunium nobis proderit,nififublevetûr penna quadamora-tionis ? Èrgone macerare corpus inedia, abftinere à carnibus, dimittere cibos delicatiores , Srappetitui guftus congruentiores, non eft per fe meritorium, âût DEoplacitum ? Ergone Ninivitœ qui poënife'n-tiàm egerünt in fàcco & cinere , qui iiidixerunt fibi . jejunium à maXimo ufque ad minimum non evita-rünt minasiràtiïlEi virtute jejunij ? Ergone mira  n achoretarum abftinentia, quà folis radicibus ijf quéperpaucismultis annis* traxerunt verius quam egerunt vitam, non fuit tantse efficaciae ut placeret D e o, ut cœlum ijs Iucraretur ? Non, inquit Bernardus, quarîidiu relinquebatur in terra , fed tune primiimcunl perorationem, quœ eft elevatio mentis in Deum j velut a lam quandam fiiblevatum eft, utin confpeclualtifîlmi fifteretur, alioqui & Heb-rœi & Turcse defacto & Pharifei ac liypocritse , qui etiam jejunant ut videantur, ut laudentur ab homi-nibus, fuis jejunijs cœlum mererentur. îmô & Dœmon qui femper jejunat idem confèqui poflèt : Unde re&è S. Ambrolïus : Illi qui jejunant à cibo , & Sdf^J°L non je affinent h malo fimilešfunt D iabolo, qui non man /hemic. 3, ducat & a. malo non ceffat. Jejunium ergo ut placet Deum, ut placeat D e o per alam orationis attola-tur, &fublevetur à terra, ne quid terrenum fapiat, ne fiat nifi propter placändum D e um. Hoc fen-fu dicebat Chryfoftomus : Jejunium anima noftra ali- S. Cbryfoft mentum eft ; leve s ei pennon producit, ut in fublime fera- q™'*'m tur, fumma contemplari queat, voluptatibwque & 0-tnnibW) qua in boc mundo fuavia babentur, ipfa fit fupe-
G g	' nor.
-334	Peqafus akt us
rior. Quod fane anima jejunans confequitur ctMg. perOrationem elevatur ad Deum, & terr^m ac ter? yena deferit.
IV. Verum , quia Nini vitarum hie facta eft .mentio, penitius aliquantô eorum pœnitentiam in-Jpiciamus. Narrat facer textus , quod.annuntiata j9Hel 2. per Jonam fubverfione urbis. Crediderunt viri Ni-niniita in Deum, &pradicaverunt jejunium , &ve-fljtifuntfaccis a majore ufque aà minorem. Adep ut ipfe -Rex è foiio fuo defilienspofita purpura faecum in-duerit ac prœeeperit : Homines &jumenta nongu~ fient quidquam nec pafcantur, &Faquam non bibant.ht o* periantur faccis homines, &jumenta. Neque hie ftetij: Regium prœceptum, fed infuper quod fuit efficacif limum medium placandi iram diyinam : Et clament ad Dominum in fortiiudiw. .Nondum ;fatis : Et con~ njertatur vir à via fua mala, & ab iniquitate, qu£ eft in manibus eorum. Vultis finem ? Jonas exfpe&abat Vrbis fubyerfionem ne reputaretur mendax ; fed ©eus miferieprs pepercit populo & Vrbi. Nuitt praecifè propter jejunium, an alias ob caufàs ? Et vidit Deus opera eorum, quia converfifunt de via fua mala, &T mifertuseft Deus. Vidit opera, quee ? pœnitentiam , & jejunium, cum çjamore & oratione & ideô mifertuseft. Sublevatum eft jejunium ante confpečlum D e i non utcunque, fed,per aîam ora? tionis & clamoris in fortitudine, & earn ob caufam S.Chrylo}f. utloquitur Chryfoftomus : Elegit D-ms prophetiam bom. s,ad fuam cadere, quam civitatem corruere. Tan tam fof' virtutem habuit oratio velut ala adjunefa jeju?
nio. Quamvis Prophetia non ceciderit cum fuerit çonditionata, uti idem S. Chryfoftomus diflerit ex alio P^decretp apud Jeremiam E$itiim
loquar inquit ad gentem regnumy iit éradicem, fuß-fodiain, & per dam, & erit fi pœnitentiam egerint malitia, v'7" & ego iu quam lömtus fueraw Ulis oblivifcar. Non érgo fufficit ad plaeandum Deüm per fe fpë&'aCum jejunium' nifi aecedat oratio & mentis in Deum elevation quae rite fieri'non poteft, quamdiu anima vi-> tijs immerfa rebus adhséfet terrenis.
Y. Hanc veritatem firmaf alius fcripturee là* eus apud Ifaiam, ex quo non folum difcemus quod: jejunium fine oratione Deo non placeat, ièd infu-per dilcemus rede orare cum jejunabimus. Mo-nebat Prophetam Deus ne cefîaret clamare & an-nuntiare populo feeléra eorum. Ques ilia leëlera? Eri, ia&abant Ifraëlitae. Quare jejunaviïntts, &non a- Vai>f* Jpexifti ? bumiliavimus animas noftras & nefeifti. Nun-quid bonum eft jejùnare & lïumiliari coram Deo ? Relpondet DEuš per Prophetam; : Ecce in dk je junij veßri invenifur voluntas t'ieftra , éf) ömnes débitons Veßros repetitis. Siftamus tantifper in iftis. Jeju-nabantllraëlitse, jungebant orationes jejunio, quod dénotant verba ilia bumiliavimus animais noftras,& tarnen non fùnt ezaudifi ; quia debitores luos répété-bant.quia offen fas libi à Deo volebant remitti, & ipfi non remittebant alijs. O Chriftiani quomodo poflent noftra jejunia placére Deo , qui exprae-fèripta formula orare debemus. Dimitte nobis débita noftra , ficut nos dimittimrn debitoribm no-ßris , fi dum jejunamus & jejunio orationes jungi-mus , cor noftrum plenum eft amarifudine , occulta fovëmus odia , fpirarrius vin dići as ? Quid exfpećtemus aliud a Deo, quam : Ecce in die jejuni} veftri invenitur voluntas veftra éj o-fnws debitores Veftros repetitis. Quodperalium quo-
Gg ï	que
fiegafüs Alatus que ProphetamDEUs exprobrabat ïfraëlitis : Cum jejunaretïs & p langer et is in quinto & feptimo per bos fe* ptuaçnnta annosnunquidjejunium jejumftis mihi ? Hœç dicit Dominus exercituiim: dicens : indicium verum indicate , & mifericordias £J miferationes facite unmquif-1 - que cum fratre fuo&c.& malum wir fratri fm non cogi-S.Cbryfoft tet in corde fuo. Ad quae verba appofitiffimè Chryv bom 71,ad foftonius : Cum igitur Ulis adbuc in umbra fedentibus P0?' -, 0 error urn ajfixis caligini nulla de fob jejunio fieret utilisas, nifireliqua corrigèrent, §5 ex corde malignam in pyo* ximura voluntatem reijcerent ; quam nos bab'ebimus excu-fationem, a quibus exiguntur majora, quippe non tantum bœc facere jubemur, verum inimiços diligere docemur & beneficij s prof e qui ? Et quid dico profequi beneficijs ? orare nempe pro ipfis, dominumque deprecari, & de haben-da eorum Providentia fupplicare. Hoc enim nobis omnium maxime in ilia tremenda proderit die nofirorumque peccatorum maxima £rit tonfwptio. JRaep \C^ryfpi|pmms 9 docens nos "jejunio conjungere orationem , non qualemcunque fed etiam proinimicis.
VI. Occalione aureae hujus fententiae Divi Chryfoftomi quaero ex vobis Auditores an fciatis orare Pater nofler. De multis habeo caufam dubi-tandi. -Nam quod avarus bene oret Pater nofler non poflùrn credere multô minus de iraçundo, &fo-vente inimicitias id mihiperfuadeo, Qujd fibivult, quod Chriftus benedićhis formulam orandi prae-Icribens, docuerit orare in plurali, & non in lingular i , ut cum finguli oramus diceremus Pater meus qui es in cœiis Öc. Pattern meum quotidianum da mihi bo-die &c. Sed voiuit ut diceremus : Pater nofter qui es in -ccells. Panent nofirum quotidianum da nobis bodie &c. Nempe volebat nobis inftillare communem ad o-
mnes
Dominica IF. Quadragefimœ. 237 nines affectum, & communes neceffitates commit« niter ab omnibus poftulari, u t hac ratione etiam inimicos noftros includeremus , eolque afiè&u communi amplečteremur, idem pro illis petendo, quod nobis fieri vellemus. Ex quo apertè fequitur quod avarus non bene oret, licet inftar Psittaci mil-lies repetat Pater no fie f. Quia in cogitatione fua aliter feiïtit, & vultcommuném omnium Patrem elïè fclum fibi Patrem , & optât non ta.ntum fuum panem, led omnium hominum fibi loli prse,ftari -quafi diceret : Panem non t ant um meum, jedfotius mundi, da mihi non tantiim bodieJed & femper, quia nun-quam expletur avaritia quantumcunque habeat, nec contenta eft unius diei Providentia, led in mul-ta futura tempora una fibi die yellet prpyilum. De iracundo, qui rancorem & odium fovet contra pro-ximum adhuc clarius eft, quia ;fi orat ; Dimitte nobis débita noftra ficut & nos ,dimittimu5 debitoribus no -ftris, ipfe fibi in fuum caput le ntentiam fert,petens ut ficut ipfe non dimittit, ita Deus ipfi nondimit-tat • ficut ipfë vellet adverlarium incidereinmife-rias & infortunia imô fi pollet ei vitam tollere, ita fibi â D^gsfieri poftulat. Nullus proinde avarus, nullus iracundus quantumcunque jejunet & oret quidquam apud Deum jejunijs .& orationibus mere-ripoteft, quamdiu in mala cogitatione perleverat.
VI I. Revertamur unde nonnihil digreffi fu-mus, & profequarnurtextum Ifais? : Ecce ad Utes & If ai. ff. contentions jejunatis, éJpercutitis pugno impie. .Nolite jejunare, jicut ufque ad banc diem, ut audiatur in excelfo clamor uefter. Nunquid tale eft jejunium quod elegi -, per diem affligere hominem animam fuam ? nunquid con-torquere quafi circulum caput fuum, &faccum & cine-
G g 3 - rem
refit'fterneré ? Nunquid ifïud uocabis jejunium & diem-scceptabilem Domino ? Nonne hoc eft magis jejunium quod elegi ? Diffolve colligationesimpietatis , folve fa-Jciculos deprimentes : dimitte eos , quïcmfraèifunt, libe-ros ; & omne onus dirumpe. Frange efurienti panem tuum, &egenoS vagofque indue in domum tuam ; cum widern nudum operi eum &c. Tunc invocabis, éJ Dominus exaudiet, clamabis & dice t : ecce adfum. Plufcula fünt, fed per Spirifum fall et um dićtata, ßfaflertse-Veritati idonea, ex! quibus-evidenter deducitur : Je-1 junia noftra Deo grata nön efle, nifi aeeedat oratio , quam comitetür aliarum virtutum exercitium , &■ fuga vitiorüm, & ipla quoq-eleemolyna. Hoc jeju-nium elegit Dominus,hoč à nobis poftulat, ut cum jejunamus dillôlvarïius colligationes impietatis, id eft vitiorüm catenas, folvamusfafiiculos deprimentes, quse funt pečcata. Frangamus efürienti panem, exerceamus cum proximo mifèricordiam, quia jejunium àd caelum volare non poteft fine ališ oratio-nis & eleemofynœ, quse aise nifi purse fint à fbrdibus & vitijs elevari non valent.
VIII. Hoc fibi volebat,ni faIlbr,vifi"oilla Ab-bâtis Arfènij de qua Author libri dočtrin^^atrum» Lib. DoS. Narrabat Arfenius tanquam de alio, quodïpfe vide-Pf.dcpro- rat. , Dedučtus afpiritu vocantein certum locum wid. a, /. vj(jjt ^thiopem csedentem ligna & cum fecifîèûin-gentem fafcem tentabat ilium portare ; fed cum non poflèt, csedebat rurfüs alia ligna & addebat faciei , quafi levius portaturus quod erat gravius, ife que fsepius repetebat. Vidit deindë alium, qui- è la-cuaquam hauriebat & in cifternam pertufàmef-fcndebat, ex qua eifterna tota aqua in lacum rela-
bebatur
1 ' . '■ ' ' - ">"■v
'•' A	- >1	•	.	'
- -	. ... -	v ..-	( c	/ .	-,-;>■",>
feebatur. Vidit denique duos viros équités portantes lignum transverfum , & yolentes intrarc templum , fed non poterant ob impedimentura ligni trans verfa , quod ê rnanibus nolebantdim.it-tere , ut inclinati fub illo ingrederentur : fie re-manferunt extratemplum. Xxplicuit verô Angelus vifionpm. Primus j qui fafcem lignorum .cum deberet minuereaugebat, eft homo pecca-ftor qui pro eo quod pœnitentiam deberet agere „ peccata peccatis addit, & fibi gravius imponit o-pus. Hoc puta eflè illpd Prpphetas folvefafciculos deprimentes. Secundus jnutiii labore aquam in-iundens eifternse reddentieam iterum unde haufta erat«? efthomo exercens bona opera , fed quia his ; etiam permilcet mala, -perdit per hoc &bona ope.» ra. tCogita h|c illud Pipphetse : In die jejunij ve-ßriJnmenitur voluntas weftra. Tertij duo, qui propter lignum transverfum non poffiint ingredi tem« plurii, funt illiait Angelus : Qui portant velut in jußitiafuperbiœ jugum, §5 non bumiliati [unt.utcom-geventfe > & ambularent bumiliter in via Chrifti pro-pter quod.0remanferunt fibris è Regno Dei. Nihil ve,-tat per hos eofiem intelligere eos,qui mutuas exercent inimicitias quse ortum habent ex fuperbia. Nam ejufmodi fibi ponunt obftaculum velut quod-dam transverfa|e lignum ,.ne intrent in regnum cas-lorum,ne quantumvis jejunentj& orent,quiaj&,ele-emofy nas profundant, quia tamen fe non humiliant , ut invicem offenfas remittant, mutuo impedi-unt. merita fuorum operum. Quo illud Prophet» referas omne onus dirumpe. Aut forte etiam no© m?Jê abierkin earn, çogitationem, fi per portante?
■ -	,trajis«
transverfUm lignum intellexeris avaros & immife«? ricordes , qui dum nihil de fuo alijs volunt dimitte-re, led tenaci manu quilque quod fuum pariter & aliénum ell retinent, regnum Dei intrare non per-mittuntur. Si frangerent illud lignum cupiditatis & avaritiae, frangerent ejurienti panem, frangerent pariter fibi impedimentum & obftaculum ad regnum' cœlorum.
IX. Jam verô quod jejunium etiamfi oratio--ne adjuvetur , Deo tam en non placeat, niii etiam accédant opera milericordiae & aliiimatur altera ala Eleemofyna fide juflbrem vobis exliibeo fepius me-moratum magnum Ghryfollomum : qui ad opera mifericordia fuos Antiochenos exllimulans nfttericordes comparat prudentibusVirginibus, immiferi-S Chr r H corc^es verôfatuis, & itafatur : T ant a ins eft eleerno-bom. 36. fyna, cum multa fiduciafuos introducit alumnos ; eft enint ad pop, cœli nota janitoribus &c. Hanc amemus,hanc diliqamus, ut nos agnofcat. Si ipfa nos agnoverit, èJ Dominus a-qnofcet : ft non agnoverit ipfa, ignorabit & Dominus & dicet : Nef cio vos. Deinde nônullis interjećlis per-git Chryfbftomus : J ejitnas quotidie ? verum & tunc Firgines ilia,fed nihil eis profuit. At or as ? & quid hoc? abfque eleemofyna fieri lis oratio ; omnia immunda abfque hac, omnia inutilia, major virtutis pars eft amputata. Quinondiligit fratrem fuum inquit, D eu m non novit : tu vero quomodo diligis, neque parva bac & vi lia volens îomlt ï' e* cmmun'care ? Sed & alibi idem aurei oris Doctor Epiß. ad in eandem thefim pronuntiavit, cum facia rnentio-Hebr. ne Gornelij Centurionis dixit : Orationes tua & eleemofyna tua afcenderunt in memoriam in confpeftu Dei : Intueris conjugationem optimam ? Tune exaudimur quando & nos audimus pauperes accedentes. Qui au-
tem obdurat aures fuas ut non audiat pauperem, depreca-tionem ejus non exaudiet Deus. Légitima eft haec eaufalis, qui nön audit proximum audirinonmere-turà Deo, incaflurn igitarfe fatigatimmiièricors, quantumcunque temporis in preces infumat, quamdiu clamantem pauperem recufat audire.
X. Vultis & aliam vobis hujus veritatis afïè-ram rationem ? Memineritis rogo fententiae S.Bernardi quam initio hujus Difcurfus adduxi : Sini je-junio noftro ut facile cœlos penetret alte duœ : orationis fcilicet atque juftitiœ, Hane juftitiam dico ego eflè eleemolynam , quae reddit cuique quod litum eft : reddit etiam pauperi quod fuum eft. Tenemur ex Juftitia pauperum neceflitatibus fubvenire, quod ut probem Academici cujufdam lymbolum ante oculos habete«. Volens ille exprimere in pićtura veram juftitiam diftributivam, pinxit folem qui radios fuos diflundebat per montes, valles, laxa, arbores, fluvios, lacunas, homines & pecora, & lem-V ma adjecit : CUIQVE SUllM» Cogitate jam an-non hoc ijpliim nobis enuntiet divinam in hoc mundo Oeconomiam. DEuslùnimè bonus &efc fundens ad extra liiam bonitatem folem fuum oriri facitfuper bonos & malo s, omnibus prolpîcit, omnibus * hunc mundum colendum, & fbvendum dédit, ne-que de jure naturae uni plusquam alteri Cuiquefuum radium , necullus poteft altero jure naturae plus praetendere, aut plures radios quam unum fibi ne-ceflàrium. Unde ergo provenit, quod in mundo reperiantur multi multa habentes, alij verô nihil habentes ? nunquid ita difpofuit à creatione mundi liipremus Oeconomus, liiprema Providentia Dei ? Nolo jam hoc dicere, quod ambitio & arrogantia ,
Hh	&
Pegâftis Alat us. & violentiadifcrimen conftituerint inter homines, qui eandem omnes habent Originis prerogativam, nec forte nalcendi ullus altero deberet elle nobilior, nullus ditior,fed sequali fortuna inter fe vivere.Illud folum alfèrere Übet cum S. Chryfoftomo : Audia-.:ïChryfofi. mus .quotquot ventri indulgemus, quotquot in opipara* hom.34.ad cœnas expendimus diuitias ; nihil ad nos pertinentes ,Jed P°P- 1NDIGENT1BUS DEBITAS. Non enim quo-niam ex benignitate multa de tuis erogare juffus es bac - ideo putes ejfe tua. Tibi mutua dédit, ut laudabilis fieri pojfes : ne tua igitur ejfe putes, eifua prœbens. Nec enim fi tu mutua dediJfeSjUt abiens aliquis pojfet qu<efiuum occa-fiones invenir e, ittius pecunias ejfe diceres. / gitur & Tibi Deus tradidit,ut c£lum lucrâri pojfei : ergo benignitatis exceffum ne facias ingratitudinis materiamXXuferq nunc an ad juftitiam pertineat reftitutio ? affirm abis. Quero iterum an débita quis de jure poffitexigere? etiam confenties. Si ergo divide tue funt XNDI-GENTJBUS DEBITS , jure à te repetit pauper quod fuum eft , & tibi à Deo folum mutuo datum, Itaque cum negas efurienti panem, nudo Veftitum, litibundo potum, neceffitate conftriclo auxilium, injuftus es, & aliéna per vim poflides. Quomodo ergo vis ut jejunium tuum etiam oratione multa adjutum afcendat in conlpećlum Dei, ü altera alä que eft mifericordia & eleemoiyna deftituatnr ? Redde quod debes , ut accipias quod petis. Redde inquam quod debes de alieno , & adde etiam de tuo quod non debes, alioqui non fecifti eleemofy-; nam.
XL Sed pro dolor multos hodie invenias , qui cum ingentes divitiarum acervos congeflerint, per fas & nefas pecunias corraferint, jejuhant, o-
rant,
fànt,largiuntur eleemofynas : jejunant inquam magis ex avaritia quam pietate, ne multum infumant,; orant magis ex confuetudine quam devotione, ne videantur Athei : dant elemofynas de alienis rapi-nis, nihil de fuo, & illasf quidem modieas ad exter-nam apparentiam, & his vèluti aîis putant fe fubje-vandos ad régna cöelorum. Sed procul errant ifti in cogitationibus luis , quia ad hos dicit Deus per Jeremiam Prophetam : Quid niterù bonam oftendere lerem. 2, viam tuam. In alijs tuis inventus eß Janguis animarum pauperum. Ad quae verba S. Thomas : Loquitur ad D.Tho.in fimïlitudinem avis rapacis : Quia fcilicet milui & vul- c,z/o tures cum alias praedantur aves ßbi earum fanguine alas inficiunt. Taies milui funt avari qui ex ingen- -tibus rapinis centefimam partem largiendo pauperibus, fibi blandiuntur, quafi innocentes, quafi bonam graderentur viam. In alls tuis inventus eß fan-guis animarum pauperum : Non devehent te aîaetuae ad cœlum nifi fànguis-hic penitus eleuatur. Redde quod debes. Quia omnis viotentia prœdatio cum tw-	*
multu, & veftimentum miftum fanguine erit in combuftiô-nem cibus ignis. Jejuna non ex tenacitate fed Ißt, 9. charitate ; ora non ex confuetudine , fed devotio-	x
ne ; largire eleemofynas non ex alieno , fed de tuo, & fi poffides aliéna, reftitue çui debentur .* fi non poflides aliéna , & poffides fuperfiua , ac plura quam frui liceat, crede illa quoque efle aliéna, & à De o mutuo concefla , ut pauperibus elargi-aris ejus exemplo , qui cum omnia nobis dediflèt, ultimo feipfum dédit : longe afïe&uofius quam ille devotus de quo S. Bernardinus Sen. qui cum S.Bern. amore D e i omnia fua diftribuiflèt in pauperes,
Hh 2	& eteem.a, 2.
244	Pegafus Alatus.
& adhuc plures accederent ac eleemofynam poftula-rent j nibilque ei remanfijfet, projective in manus pofcen-tium dicens :fufcipite memetipfum. Sic & longe majori charitate Chriftus cum nobis omnia donaflèt, nu- j dus jam, & exlpoliatus in Cruce expandit fua bra-chia, quafi diceret : Omnia vobis donavi, nihil mihi amplius reftat, accipite memetipfum. Omifericor- I difiime IE SU agnofcimus inefiabilem tuam liberali- | tatem, qui cum dives elles propter nosegenus fa- | élus es • cum omnia nobis donafles, etiam teipfum [ nobis benigniflimè offers. Jejunas in deferto ut nos pafcas, oras in monte, ut nobis patrocineris, o-ras in Cruce ut nobis ignolcas ^ litis in Cruce ut nos potes torrente voluptatis • aperis inliiper lar-gifiimos fontes milericordisetuse,quibus eluas peccata noftra ; 'expandis Brachia ut nos ampleélaris. Defideramus nunc alas columbae •. Qiiis dabit mihi pennas ficut columbav, &volabo & requiefcam, pennas orationis purse, & profuße ćharitatis,quibus fugien-tes infernalem accipitrem,provolemus fub umbram alarum tuarum, brachiorum tuorum, quae in ample-xumnoftrum expandifti, & requielcamus dum vi-vimus in cavernis macerise, in cavernis petrae, in vulneribus tui facratillimi corporis , donee afpiret dies & inclinentur umbra vitge noftrae, ac tandem tuis alis fublevati evolemus tecum ad gaudia fem-piterna, ubi te cum Patre & Špiritu
&n<äo glorificemus in	. •
faecula. '
DIS-
mmmmmrnmmmmmmmm
DISCURSUS XX.
Dominica Taßonfa V.QuadrageJimœ. Veritas Exul«
T H E M A.
Si veritatem vobis dico cur non creditis? TulerunÉ ergo lapides ut jacerent in euni. IE S US autem abfcondit fe. Joan. 8*
S Y N O P S I S.
,<î. Fmtatem diïïuro periculum	V. Maxime vero eaußdicorm
eft ne dum alijs dicit,fibi non	trochleis, qui fœpè magtsfoli-
■■dkat, ut Demaratiß Xerxis	citi de emmena quam anima :
Confiliarius : fed Veritas qwe	quibus ]mgunturfalft Uftes,
abfconditfe inquirenda eft.	VI. In foro licet clamitet fapien-
II.Ex	contrario maxime elucet :	tia veritatem , Imprima eft ejus coHtrarium eft mendacium Veritas, quod in foro nulla fit natwn patre diabolo, ut ve-	Veritas , inter mercatores , ritas DEO, quam tarnen ran	caupones
confeSantur.	FIL In templis deberet ejfe Fe-
III.Si	qu&raturiH Aulis,fortèà	ritas,fed à Sacerdotibus fiepc nonnuHisPrincipibus admitti-	abfconditnr,à laich fimulatio-tur, fed à Confiliarijs in exi-	tie palliatnr, qui labijs Deum liumagitur. Rbetorica auli-	honorant non corde.
ca omnes figuras ad Ironiam	FUI. Incaftris inter milites non
^ mendacium reducit.	invenitur Feritas, ubifallacit,
- IV. À tribunalibus ubi maxime	artes funt, & mendaciaftra-
debefet inter venire Veritas re-	tagemata.
peUitur, corruptelâ Iudicum,	IX.Nujpiam erpo eft in terrhFe-
Àçceptmeperfonarum &c.	ritas : mc Fabet locum nifi ijj
üb S	me
246	Veritas Exid
a'ére in crticê libvatafâibi non	lamini , non fuper inducer en f
nt ejfe foletmdafed, vehta*	adhic alind velamen& ex-
X.Velatafane quia ccepit obrni	mfarent excnfationes itjpec-
mendacijs&falfistefiimonijs,	eatis. Vtïnam omnes veri-
fimnlationibu3,fittionibus Con-	tati etiam exnli pr&fiàremvf
(iliarionm, Indicum, Advo-	homaginm , & pojita fu
catornm , mercatomm , 0-	mulatione , fnco , menda-
mnium Chrifiiananomm.	cio , loqneremnr veritatem
XUFtinam aliqni hnic trifti ve-	cum proximo,&c.
Si Veritatem dico vobis eur non creditis? Tulerunt ergo lapides ut jacerent in eum. IESUS autem abicondit fe. Joah. 8,
I.
Effet me hodie veritatem diet u rum de VERITATE , apophtegma illud, quod fapientiilimus Seneea narra-tioni de Veridico Xerxis , Perlà-rum Regis Coniîliario Demarato5 fubtexuit : Xerxes ( inquit Senc-Sen. deBe- ca ) Pudore quam damno miferior Demarato gratia*-nef. lib. 6. egit, quod folus fibi verum dixijfet , permifit pe-t+ir. fere qU0j evelfet. Petij t ille , ut S ar dis maximam A-fiœ civitatem curru veïïus intraret, re&am capite tiaram Qerens : idfolis datum Regibus* Dignus fue-rat prœmio antequam peteret. Tandem fubjungit t fed quam miferabilis gens , in qua nemo fuit qui P ERU Al diceret Régi , nifi qui non dicebat fit?if Sapienter egit Demaratus , cum Regem dehor-tatus eft ne bellum inferret Gnecise tot ftipatus'
myria.-
myriädibus , quas Grœcia non pofïèt capere. VERITÄT EM dixit : Tot ifta gentium millia trecenti morabuntur. Tota iUos Afia non morvebit loco. Tant as minas belli éJ pene totius generis humani mentis impetum pauciffimifuftinebunt. Nam ita fait um eft. Sed defipuit in eo Demaratus cum fibi V E RIT A T E M non dixit. Neque enim fa-pientise attribui poteft , quod pro libera VERI profeflione Regium libi honorem deferri petiêrit tam periculofum munus , tam vanâ mercedc permutans : acciditque ei , quod Alexandra Ma-cedoni 3 qui cum Jovis filius appellari veilet, re • rum gefidrum famam ( ut ait Curtius ) dum augere wult, tali appellatione corrupit. Idem ne mihi for- Curt.lib.4. te eveniat pertimefco • ne fcilicet cum alijs V E- de vit-RITATE M dixero , mihimet non dicam , im- lex'n*-7-memor quod periculofum fît vellere publicos œvi mores , & contra torrentem niti callus plerum-que fit labor. Verum nemo unus eft 5 qui omnibus horis fapiat , §5 in fuo quifque negotio bebetior eft quam in alieno. Patiar hodie me mihi defipere, Curt. liK dum vobis fapiam. Nam fi cum Chrifto eftis; 7>n-4. credetis : fi contra Chriftuni 3 ad v6s fpećlabit them a afiumptum : Si FER1TATEA1 vobis dicoy cur non creditis ? Inquiram igitur V E RIT A-TEM, quaeabjconditfe. Si non invenero, vos tamen vel exuli praeftate homagium.
II. Com une Philofbphor urn axiom a : Contraria juxtafe pofita magis elucefcunt,difertius expreffitPlu-tarch' inquiens: Cum juxta febona & mala collocantur, Plut. p. /. facilius metiorum & agnitio demonftratur &eleftio. VE- Moral ni RITATI è diametro opponitur mendacium, ut luci deHome*
tenebrae,
tenebrœ, virtuti vitium, aequitati Iniquitas , bonita-ti malitia, Deo Dœmon. VERITAS eft Dei filia, mendacium dœmonis, ateftante fcriptura & ipfa. încreata VERITAT«E,qu0e alloquens Judaeos aiebat; Vos ex patre diabolo eftis èfc. ille homicida erat ab initior in VERIT ATE non ftetit &c. quia mendax eft, Chryfoß. pater ejnimirum m endacij , ut obfervant Chry-Le£jL f°ftomus> Theophylaftus, Leontius & alij. Unde D. ammôn. Auguftinus : Quomodo Deus Pater genuit filium ve-*p ■ Mal- Yitatem,fic diabolos lapfus,genuit quafi ßum mendacium. Xfin' O quantum ergo intervallum eft inter VERITA-joan* TEM & mendacium, ilia faluat,hoc perdit,ilia filios , Dei arguit, hoc filios dœmonis ; & tamen quotuf quifque in mundo eft, qui VERITATEM feetetur ? Regius Plaltes quafi paucos veraces in mundo exî- 1 ftimaret , univerfim alloquitur humanuni genus ffđl. 4. Filij hominum gravi corde, utquid diligitis vanitatem & j qiuritis mendacium : quafi innueret, Quaerite potius \ t rov. ji» veritatem , quia fi perennare defideratis : Labium V ERIT ATI Sfirmum erit in perpetuum : Si in peri-Joan. s• culis fueritis VERITAS liberabit vos : Si adverfa-g.Efdr. j. riosfentietis : Omnia vincit VERITAS. Sijufti-tiam amabitls, fcitote, quia gens jufia eft cuftodiens VERITÄT M : Quœramus ergo VERITATEM; Sed metuo ne ficuti hominem quœrebat Diogenes , ita nos quœramus VERITATEM inter VERACES : nullus enim tam impudens mendaciorum afßrtor eft, qui VERAX videri nonvelit; &fi uno menda- 1 eio fe fidem mereri non putat, alterum alteri fuper-ftruit, ut falfitati novafalfitate fidem conciliet. qfdr* 3,t> III. Earn us ad Aulas Principum Alalia eft b VERITAS &pravalet : inter potentes & magno* forte locum habeb#» £t de ipfis quidem Principi-
Dominica F. Quadragefima. 243 bus vi? dubitem , quin memöres fint illius apud fa-	,
plentern fNon decet Principem labium mentiens. Apud quos verbum fimpliciter prolatumjuramenti obti-net vicem, utiTheobaldum Comitem laudat S.Ber-nardus : cui fimpliciter dicere jurare eft, leve menda- j. ««*»perjurium imputatur. Cum enim Princeps ad caulàm non habeat cur fubditos metuat, non habet caufam cur illis rtientiatur : uti unus ex 70. Inter-pretibus ajebat ad Ptolomseum Regem JSgypti. At- driß* lib, verö in aula non funt loli Principes, quilöquantur, te/pnt. quin potius loli audiunt, quod plures loquuntur. Utinam femper audirent VERITATEM, etiam tunc cum -fibi earn dici vel jubent vel defiderant. Ut ille apud Plautum qui aiebat Nolo te ajfentari tnihi&c. Ego FERU Alamo, FEKUMyolo die mihis mendacem odi. Frequenter autem evenit, quod FL Vopilcus ex mente Diocletian! Imperatoris di-cebat : Ego a patre meo audivi : Diocletianum Princi-pem jamprivatum dixiffe nihil ejfe dijficilius, quam bene fj'^jfc' imperare. Colligunt fe quatuor vel quinque, atque unum confilium ad decipiendum Imperatorem capiunt ; dicunt quidprobandum fit. Imperator qui domi claufus eft FERA non novit t Cogitur hoc tantum fcire quod alij loquuntur: facit Indices, quos fieri non oportet : amovet h Jiepub. quos debebat obtinere. Quid mult a ? ut Diocle-tianus ipfe dicebat : Bonus, cautus, optimus venditur Imperator. Hsecille. VERITAS quocunque venit holpes eft : ad domos privatas quarum limina nulliobfervantfatellites, fàciliorem habet ingrel-iiim ; ad Principes non admittitur, nifi per mini-ftros. Etfihos contingatà VERO difeedere, fal-fum ampleéti, privata curare s publica negligere,
ïi fibi
fibi laboràre, Principi adulari ; quid mirum fi magnis obruatur calamitatibus patria. Quod agno-fcens Gordianns juvenis Imperator fbcero fuo Mi-\lu £ wta lltheo ^fcripfit : Ali pater ff ERU M audias ve-Cord™'? Um. Aliler eß Imperator apud quem fZERA reticen-tur : qui cum ipfe publice ambulare non pojfit : necejje eß utaudiat, vel audita, vela plurimis roboraia confir<■ met. Et hic quidem in eo felix cenfèndus quod VERUM audire defideraret , infelices illi , qui à VERITATE abhorrent, unde facile pares fuis votis confiliarips adipiicuntur. Nam ut ait iEneas Syl-Mn Sylv. v-ius. Q nine s Principem facere amicum fiudent, Kp. i o?, non qua funt apt a, fed qua jucunda putant , in confilio di- ' cunt : &T ni t i utr pro fe quifque, ut carior fit, nec eß qui libera proférât animi verba. Quam raros inter hos Mlian. Themiftocles, qui fèntiat, & libéré dicat ; F~ERl-V an. Uß, fAl E Al in fiirnmo bonorum firnul §5 vita periculo 1 's' profitendam ejfe ; t) tum maxime cum multorumfalm in-de emineat. Quàm rarus in aulis Boëthius , qui Principis iras non curet. Dicebat nonnemo de C ar nm. in noftris temporibus ( utinam mentiendo citra cul-BoëtD.f. pam ) quod lugend um eft : Rbetorica aulica omnes Î-12' figuras tropofquead Ironiam &mendacium reducit. Qui fimulat, di(fimulat, ment i tur, de ci pi t, juxta aulica* Infii-tutiones Rhetor opt mm eß. In aulis proinde V E-RITATEM inquirere fruftraneus cenlendus labor, AtChriftum, qui increata eft VERITAS, hifce die-bus in aula fpeftamus, deducitur ad Herodeni > fèd irridetur, & per ludibrium Candida vefte amicitur, quafi candor in aufis ftultitia reputaretur, Atque ita abAulis VERITAS exulefi.
IV. Accedamus tribunalia Iudicum, &inqui-ramus an illic forte fit VERITAS. Et quidem illic
deberet
deberet efle ejus proprius locus & habitatio , prae-cipiente Domino per Prophetam : Converfus coqi- Zach. î. tavi in diebusiftis ut benefaciam Domui luda éJ I eru- v'16' [alem : nolite timer e. ILecfunt ergo verba qua faciei it. Loquimini PER IT ATE AI unusquifque cum proximo fuo. PERIT ATE Ai éJ judicium pacts judicate inportis veftris. Sed heus tu Iudex, quomodo di-fcernes VERUM à falio, qui manus tibi pateris liga-ri muneribus partis & aćtorisiniqui ? quomodo ju-ftè judicabis, qui perfonas intueris, & potentiorem quidem vereris, pauperem contemnis ? quomodo VERUM exercebis judicium fi praeoccupato afFećtu fèntentiam pro amico fers priufquam partes au-dieris ? fi afleflorum vota in earn partem impellis, à qua fperandum vel metuendum efle exiftimas ? fi memor injuriae ab habente juftam caufam irrogatae, occafionem arripies exercendae vindičfcae 1 Quam verè dixit Oratorum Princeps : Plurajudicant bomi- Cic. 2 de nes aut amore, aut cupiditate, aut iracundia, aut dolore, 0,auu aut Utitia, aut jpe, aut timore,aut err ore, aut ali qua per-turbatione mentis, quam PERIT ATE , aut prœfcri-pto, aut juris norma. Rara avis Iudex integer. Eum verô dicam integrum, qui & oculis careat, & manibus. Cœteri homines non dicuntur integri nifi haec habeant : at verô Indices non funt integri, nifi |iis careant : oculis quidem ne perfbnas re-fpiciant , manibus verô ne munera fufcjpiant, Earn ob caufam ut tradit Plutarchus apud Theba- P'«*- lih nosftatuae Iudicum fine manibus formabantur, & Qffd- ® ante altaria Deorum locabantur,quo forte etiam in- * nuebant, injuriam paflis afylum & refugium efle de-bere apud Iudices non minus quàm apud aras.Unde Arehytas ajebet apud Ariftotelem ludicemaram fbftot'h
I ii 2	idem )e '
idem ejfe. Panter entm ad utrumque confugiunt qui in-juriâafficiuntur. Alexander Macedo exigebat prae-terea in Iudice unam tantum fingulis altercantium apertam aurem, caufam rogatus fubijciens : Alte-Plut. in ram integram fervo reo, O fi tales,ubique forent ludi« Alex. ces 5 coec^ nianci; & uniaures , quam facile apud illos VERITAS holpitaretur , & ferrentur legibus conformes fententîse ; nullus Qi.Callidius exclama-Bruflib.3. ret adverliïs corruptum Iudicem ; fdoneam mercedem pun,! In Pro meo caPÏÏe Pac?0 debuifti. Nulles Plinius alîèreret: paneg. Ingeniofior eft ad excogitandum fimulatio FEKITA-Trajs, <j-£% Sed in omnibus tribunalibjis audiretur una vox : FE KIT A S manet & invaiefcit in <eternum. ?•/»**• tfec efî apud earn accipere perfonam, neque differentias, fed qii£ jufta funt, facit omnibus injuftis & malignis. Et non eft in j udi cio ejus iniquum, fed fortitudo èfc. Benedb
ïïusDeus FEJilTAm,
V, Jam vero quantumvis iplbs Iudices inte-gros eflè contingat, làepenumero qui ludicum aures injplent partium Patroni, Advocati,Cauffidici,pro-cul recedunt à VERO, cum mille inventionibus & fophifticis argumentis leges torquent, ftatuta con-fingunt , malas conluetudines ceu bonas obdru-dunt ; ac modo protrahunt lites, modo emungunt partes, modo impellunt ad fallà teftimonia , modo eogunt adperjuria, & neque pro cœlo indipilcen-do tantum laborant, quantum, ut iniquae cauße pallium VERITATIS apparentis inducant, magis foliciti de crumena quam anima ; de victoria, quam' falute, quam ßepius una cum vićtoria perdunt, non tantum fuam, led &plurium aliorum , ut deipfis quafi folis verificari pofiit, quod Philolöphus Vil-nenfis pronuntiavit : Unus malus Aiedicus, unus
malt?
\	- ■ i	- ' -	vi
- - - \ " ' ' \ >.•'.- - " ' 1:
malus Iudex, unus malus Conßliarius, plus quam decern Anonym, pirata funt. Cum tamen lurisconfulti ( ut inquit Vbû.vûn. Chaflànœus ) idpracipuum ftudiumfit,juftum abjnjußoy falfum a VEKO difcernere. Non omnes arguo : mwJ.p'j* Hint etiam inter hos ( uti in omni hominum gene- 3*t re ) laude digni : folum dico quid aliquando & fàepè fiat vel fieri poflit. Et habeo de hoc VERITATIS divinae oraculum : Alendaeium operatuseft fly lus men-iax fcribarum. Inquit Hieremias ; ad quae verba [erjtm.8. D.Thomas: Oftendit injuftitiam, vel malè fcripturas D-Tbo,ut exponendo, Del iniquas leges condendo. Quod roborat Jerem-alio textu Ifaise Prophet®. Vue qui condunt leges ini- ifai*. zo, quas, &fcribent.esinjuftitiam Jcrip jerunt, ut opprimèrent in judicio pauperes, & vim facerent caufa bumilium populi mei, utejjent vidua prada eorum, éJpupillos diripe-rent. Quos fcribas & fcribentes hi Prophetse intel -iigant, ulteriori explanatione non eget, quod enim Icribge Judaeis, hoc nobis Caufidici. Sedabfolva-müs ettam hps à reatu ; certè falfos teftes, qui in ju-dicijs faepèinterveniuntfàteri oportet juratiflîmos efle VERITATIS hoftes. Nam praeterquam quod Deum qui eftincreata VERITAS ofîèndant, Iudi-cem VERITATIS defenforem, & fimul innocen-tem reum VERITATIS pupillum uno ići u falfi te-ftimonij petunt, tribus una actione injurij. Unde ajebat Ifidorus : T eftis falfidicus tribus eft perfonis obno- ya. de xius, primo Deo,quem pejerando contemnit; confequen- fi'mm boter Iudici,quem mentiendofallit : poftremb innocenti,quern no Ltb'3' falfoteftimonioladit. Atque ita VERITAS etiam à tri-bunalibus faepenumerô cogitur exulare. Et fi earn non profcribit Iudex, fugat Caufidicus, perfequitur Mus teftis.
V I. Progrediamur ad Ibrum, an illic forte Ii 3	repe-
Frov. ù reperîatur VERITAS. Defapientia tefiatur Salomon : fapientiaforis prœdicat ; inplateis dat vocemfuam: in capite turbarum clamltatc. quidclamitaretfapi-entia nilî VERITATEM ? In plateis igitur inveni-tur VERITAS. Sed dum fapientia clamitat VERITATEM, haec fola VERITAS eft, quod in foro nulla fit VERITAS, idcircô lamentatur : Pfquequo parvuti diligitis infantiam, &ftulti ea qua fibi funt no-xia cupient. Quafi diçeret cum Pfalte : Pfquequo gravi corde, ut quid diligitis vanitatem Ö quœritis men-dacium, illud fcrlicet quod maxime nocet authori : ■jLaïrUlïû« quia mentit a eft ini quit azfibi. linde Anacharfis dice-e. bat. Forum ej]e locum multis bominum fraudibus, ac ra-finis deftinatum. Ingredere fi placet ofîîcinam Mer-catoris , Propolae, Oënopolae, pharm acopolae, &c, jurabunt muicedam elîè piper Indicum , rnullùm elle vinum Creticum, herbas quae in domeftico cre-verunt horto ad veći as efîè ex Brafilia ex Iniulis fortunatis, ex ultima Thüle : merces quae per vi-ginti annos corofie funt, heri efle adveciras & nuper elaboratas : nummos plufculos expenlbs in veći liram, telonia, bajulos, jumenta &c. producent inlli-permenfuras fignatas fed decurtatas , appendent: ftateras, fed diminutis ponderibus, jurando per eonlcientiam , peranimam, per Deum, devo-vendofemortilubitaneae , & mille diabolisfi fal-lant : & nec unum verbum confentaneùm proférant VERI T AT L Hisminatur Deus per jtnos, Amos Prophetam . Penit finis fuper populum meum Jfrael &c. Alulti morientur , in omni loco proijcietur filentium. Qui d ita mi D eus I quid tantoperè peccavit Ifi-aël ? Audite boc ( inquit ) qui conteritis pauperem 3 & deficere facitis egenos terra , dicentes :
Quan-
Dominica F. Quadragefimœ. Quando trän fibi t menfis, é^ venundabimus merces i & fabbatbum, aperiemus&fri:mentum,ut imminuamus men-Juram 3 h augeamits ficlum , §5 fupponamus ftateras dolofas , ut poßdeamus in argmto egenos , ér pau-peres pro calceamentis , & quijquiliasfrumenti venda-mus. Inter hos profectô VERITAS locum non habet, led vanitas , de qua Plaltes Regius : Fa- pfai, 6t: ni filij bominum : mendaces filij bominum in fiateris : ut decipiant ipfi de van tate in idipjum. Hoc eft quod lamentatur Ilaias : C or mit in platea FE- ißi.ff. KIT A S. Conculcataab oenopolis, mercatori-feus , mechanicis alijlque ejulmodi, qui lucris in-hiant, falle ndo, decipiendo, circumveniendo &c. qui cum leepé injuftiffimum pretium extorqueant, incidunt inillamcenfuram fapientis : Potior efi fur, Eccl,2t, quam ajfiduitasvirimendacis , perditionem autem ambo hgreditabunt.
VII. Relinquamus forum, ingrediamur Ec-elefiam, Ubipotius quam in loco facro VERITATEM inveniemus ? Conveniunt in Ecçlefijs Sacer-dotes, & laici, viri &mulieres, fenes & juvenes, o-mnis fexus aetatis & generis homines. Et facerdo-* tum quidem eft loqui VERITATEM, aliorum audire. Sed vereor ut in utrisque deprehendamus magnum VERÏTATIS defectum,Quid enim fi illud Propheticum illis conveniat : Dornas meadomus ... orationis vocabitur curiäis populiš. Speculator es * ejus cœci omnes, nefcierunt uni verfi : canes muti non valent es latrare, vident es v ana, dor mie nt es , a-mantes [omnia. Quae cum fan6to Gregorio paffim S. Greg,in interprétés verbi divini praeconibus adoptant. Si enim advertunt publica adulteria, & tacent , funt Canes muti ; vident oppnmi pauperes , &
tacent,
tacent, funt canes muti. Vident blasphemari nomen. Dei, & tacent ; funt canes muti. Ipfo file nt io profi -tentur fe inimicos VERITATIS. Nam ut loqui-S, Anjtlm. tur S. Anfelmus : Qui fERITATE JI occultât,& Pauli ad mendacium profert, uterque reus eft : ille quia prodejfe Corinth. non vult, ifte quia nocere defiderat. Unde Ilàias Pro-pheta feipfum redarguens filentium fuum reputat If ai. 6. maximam praevaricationem : f^a miht quia tacui, quia vir pollutus labijs ego jum. In quae verba S. Hie-S.Hier. Ep ronymus : Quia, inquit, Oziam ih templum irruentem 141 ad mn corripuerat,nec juxta Elia exemplum libera voce im> Damaf.	^ß^narat, lafrja fafotimrnunda. Quid adhaec illi,
qui non tantum tacent, ac VERITATEM diflimu-lantin Ecclefijs, fed operibus fuis loquuntur men-dacia ? annon hi gravius delinquere cenfèndi funt ? S,Ambro/. Digna confideratione eft ilia S. Ambrofij fententia: Cavete Fratre s mendacium : quia omnes qui amant mendacium, filij funt diaboli. Non folum in falfi s verbis, fed & in fimulatis operibus mendacium eft. Alendacjum namque eft fe Çbrifiianum dicere, & opera Chrifti non fa-cere : mendacium eft, Epifcopum, facerdot em, vel Cleri-cumfe profiteri, & contraria buic or dim oper ari. Heu quantosigitur veritatis olores inveniemus in ipfis Ecclefijs, de quibus etiam Deus conqueritur apud jfsi. 2q. Prophetam : Populus hic labijs me honorât ; cor autem Mattp.ij. €orum iorige eß d me. Mentiri non eft aliud quam contra mentem ire, mentitur qui aliud verbis prö-fert, aliud corde & animo verlat, corpore in tem-plis praefens, cogitationibus per popinas & ganeas dilcurrens. Non eft ergo etiam in templis VERITAS.
VIII. Vbi tandem inveniemus VERITATEM ? ab aulis, â tribunalibus, àforis, à privatis
domibus,
domibus, atemplis exulat, proferamus pedem extra urbes ad caftra. Milites funt vindices VERITATIS, aflertores juftitise, propügnatores sequi, qui certant, ut tribuant fuum cuique : funt viri fortes : Vir bonus & for tis nunquam timet dicerefaterique VERU Ai, ait iEneas Sylvius. Sed idem Sylvius contra milites pronuntiat:Florentinorum prcrverbium jEn.Syiv. eß, dum belLa vigent, utendum ejfe mendaciis. Quid Epifl. sđ, funt aliud ftratagemata, quam houefta mendacia ? fimulatur metus, & latet audacia; fingitur animofi-tas & trepidant intus prsecordia. Aucupes dum lu- ScrUl dunt fallunt, nec nifi ludantfallunt, nilpoffunt fine cantu iko.CbH-retia, inquit nonnemo, fie milites nifi ad artes con- flia-vertanturnoncircumveniunthoftem, non urbes expugnant, non confequuntur victorias. Taceo Milites Plautinos & Bombomachides, qui
De minimo magna &de paruo maxima fingunt, Uno fralitu myriades totas à fè deletas, hoftern prius fugatum quàm vifum gloriofè fe fesquipeda-libus enarrant verbis, & cicatrices in fronte, nafo, genis oftentant, quas forte in cellaBacchi commi-litonum canthari illifi fecerunt. Non ergo etiam in caftris VERITAS.
IX, Sed inani Iabore confumîmuf, fi VERITATEM iu terra quœrimus. Non eft in terra VERITAS. Dicit quidem Pfaltes : VERITAS de ter-ra or ta eft, fed a terra in exilium depulfa. Ubi, Ubi es fanćta VERITAS ? Audite verbum Domini filij Ofe<e> IJràél : quia judicium Domino cum babitataribus terra. Non enim eft VERITAS, & non eft mifèricordiâ, & non eft fcientia Dei in terra. Alaledfdum menda-ciwn}& bomici/tium, & furtum, & adulterium inwidâ-runt, & fangnii fanguinem tetigit. Propter boc lu-
Kk
y
gehit terra, infirmabitur omnis qui habitat in ea. •Quin igitur revocamus quantocyus exulem VERI-TATE M ? quin ei & exuli praeftamus homagium? quin execramur dolum, falfitatem, mendacium ? Ah nos infelices ! ilia VERITAS quae de terra orta. eft, à Deo generata, hodie toto terrarum orbe pro-fcripta locum non habet nifi in aëre, & ibi etiam non ut eflè folet Nuda, fed obvelata. Tulerunt lapides ut jacerent in eum. JESCIS autem abfcondtt fe.. Heu me quale fpećtaculum ! VERITAS per falfa te-ftimonia in Aulis Prineipum, in tribunalibus Prae-torum & Sacerdotum, in confiliis Scribarum & Pharifieorum ad mortem condemnata , ab omni hominum genere contempta, illulà, explofa, à militari cohorte ligata, velata, conlputa, irrifa, extra urbem eijcitur, & ne in terra locum habeat, in aë-rem fublevata cruci affigitpr. Ecce VERITATEM cujus primum elogium eft, nudam efle, haec nobis hodie pullo & obfcuro ami&u obvelata proponi-tur. JESUS autem abfconditfe, Rup.lib.f. X, Quae caufa hujus velamenti ? Dicat Ru» c, /. pertus Abbas, quia Sabbatho ante hane Domini-cam coaćlum fuit Concilium Scribarum, & Phari-feorum adverfus JESUM, ideoque velari Cruces, & majorem mœftitiam conveniri officiis Ecclefia-fticis. Sed cur lugeat .& lugubri amiciatur velo meus JESUS qui defiderio defideravit hoc Pafcba. Velentur altaria, velentur fanđrorum imagines: lu-Gavant, geat Cierus & populUs, rnaneat, Nuda VERITAS, Tbef. f. 4, qUœ nune vel maxime fe cœpit exerere, & vel ab 1 ' 7' invitis extorquere aflènfum. Dicant alij caufam horum velaminum efle, quod hoc tempore Chri-ftus apud Judaeos non ambulaverit palam, fed jux-
ta Evangelium hodiernum abfcondit fe : Sed quomodo non ambulavit palan*, fi poft oćliduum velut triumphans ingreflùs eft Hierofolymam cum ac-currentium turbarum applaufu? Ego potius illam fufpicor Caulam eflè cur hodie velentur obfcuro velamine effigies Chrifti Crucifixi : quia cœpit VERITAS obrui mendaciis & falfis teftimoniis : Principes autem Sacerdotum fe? omne concilium, quœre- Maté bat falfum teftimonium contra JESU AI. Velatur VERITAS, per falfa teftimonia, per mendàeia, per fimulationes, quas exercet omne Concilium. Quod-nam illud concilium ? Vos vos in Aulls Principum & Magnatum improbi Confiliarij, qui. VERITATEM palliatis & abfconditis : vos vos Judices cor-rupti muneribus, depràvati afîèclibus, Ipe aut metu in transverfum aćii, qui VERITATEM à tribu-nalibus excluditis, vel admilîàm falfis prœtextibus obvelatis : vos vos avari cauffidici, qui veftris fo-phifticis inVentionibus, & aduiteratis legum inter-pretationibüs fucum facitis Judicibus, & VERITA-* TEM tacetis : vos vos iniquiMercatores & Mecha-nici, qui merces & nundinationes veftras mendaciis, falfitatibus, perjuriis, pretiofiores eflîcere fà--tagitis, mendaces filij bominum in fiateris appenfam in ftatera Crucis VFRITATEM palliatis : Vos vos Sa-cerdotes & animarum paftores, qui pro VERITATE, fumos & fucos auditoribus proponitis canes muti non walentes latrare : vos vos Chriftiani qui ver-bis profitemini vos nolïè Deum fa&is autem nega-tis : Vos denique univerfum genus humanum, quia omnù bomo mendax : vos inquam hoc oblcurum velum, hoc trifte pallium texûiftis, & Nudse- VERITÄT! ab omni terra in exilium a&ae injeciftis.
K k z	XI. O
XI. O JESU aeterna VERITAS, infinita bo* iiitas, ego quoquè ego miferpeccator, cui ex officio incumbit ad populum loqui VERITATEM, ad hoc funeftum corporis tui velum cooperatus furn, & hoc ipfo praefenti fèrmone cooperor. Conatus fum dicere VERITATEM, fed non dixi ut debili, nondum video figna emendationis in Auditoribus. AlaledMum & mendacium inundaverunt. Non eß MERITAS in terra. Omnes nos deliquimus, o-mnes ad hoc trifte peplum contulimus operas : & tamen reperietur forte aliquis ex hic prsefentibus, pfil. us» qUi putet me dixiflè in exceffii mentis meœ : omnis bomo mtndax. Talis profecto adhuc fè oftendit inimicum VERITATIS. Nolite, nolite Chriftiani huic trifti velo VERITATIS seter nas fuperinducere aliud ad-Pfal.jjo. jluc velum ad excufandas excufationes in peccatis. Ad--efte potius, & unàmecum ad obvelati Crucifixi pedes procumbite, petite veniäm & mifèricordiam, quia dum VERITAS exul à terra libratur in aërem, Pf al. §4' pendet e Cruce Alifericordia & PERIT A S abvia-verunt fibi. Paratus eft nobis ignofcere, fi agnofca-mus delićta, paratus eft mifereri, fi deponamus à cordibus noftris vela VERITATIS. Miferere O JE- I SU, peccavimus, VERITATI vela indùximus\ procul deinceps umbrae, procul fuci, & velamenta : in fimplicitate & fynceritate deinceps erit fermo nofter, uti tu docuifti, EST, eft, Non, non. Sicut Epi:ff. f. indiehonefte ambulabimus, ut Fruftus lucis fit in omnibonitate Jufiitia, éJ FERITATE. Ecceo-mnesbenedićlis tuis pedibus advoluti ftatuimus, declinare mendacium, & omnem fimulationem, ut PERIT AT Ê AI facientesin cbaritate crefcamus i & praeftemus tibi aeternee VERITATI homagium
fide-
' y.	-	.	. '	' _	-	I
fidelitatis, fine dolo, line faco ; âeponentes mendaciuffi Epbef. 4. loquemur PERIT ATE AI unusquifque cum proximo fuo, quoniam fumas inwicem membra, Ut te aliquando remelata facie intueri mereamur, aeternam VERITATEM.
DISCURSUS XXI.
"Dominica in Ramk Palmarum. Homo-beftia.
THE AI A.
Invenietis Afinam alligatam & pullum cum ea ; folvite & adducite mihi.
Alattb. 2i>
SYNOPSIS.
L Afinut & beftia peccator eft	homme, unum animale, alte-
communi Patrnm allegoria,	ïtmfpiritmlefoc ablato,re-
qui utinam dignusfieret glo-	manet homo jumentnm ÇS>
rificare & portare Deum	beftia pudita hnmanâformâ.
in corpore fuo, uti hodierna	IV. Hoc inmere voluit Tient Afinacum Adamo & Ev£poftpec-
II, fuftus eft bomo redupplicati-	catnm fecit tunicaspelliceas,
ve, diciturque homo homo,	indices belluini animi.
ad cujus complétam définitio.	V. Ita & Cainnm ferijt male-
nem reqnïntur, ne fit homo	diïïione fient ferpentem de-
jumentumyutfit timensDeum	ceptorem, quia eum imitatus
0 mandata ejus obfervans.	occidendo Abelem in belinam
Iti. Dno quidem repemntnr in	degener aver at.
Kk s	PI' Alb-
VI. Antequam diluvio operire- bus formte quo t peccatis' fee-tur terra,folus Noe repertus âatur ; quod ćakulo fuo ap-eft homo ; cœteri vero non probant certatim Patres. homines, fed ex hominibus in X. Et etiam profani feriptores, beftias mutati erant.	effigiantes peccatorem ceu
VII♦ Simili ratione per pecca- monftrum, ex multis bel-tum Nabuchodonofor tranfnt luis compofitum. in fer am,& cor fera datum XL Noftmm eft agnofeere nos • eftei.	ipfos, & fi qu'idem deleïïat
VIIt. Fratres Jofephi quid a- nos effe beftias, fimus faltem liud erant quam belim per Jumenta rationalia, cuius-invidiam,Filiusprodigus in- modi in hodierna proceffione ter porcospaftus eft. vharifd deßderat S .Bernardu*,glori-diüi funt penimina vipera- ficantes & portantes T>eum rum. Fer bo omnis peccator in corpore noftro. inbrutum mutatur perpec- XII. Ut videlicet in altera pro« catum.	'	ceßone adglorinm, invenia-
IX♦ Neque in eo ßftit humana mur inter eos, qui cœdebant mali t la, nt unius bruti affit• ramos, qui fubfternebant ve-niatformam, fed tot beftiali- ftimenta&c.
/
Invenietis Afinam all/gatam, & pullum eum ea : fol vite, & adducite mihi. Matth- 2i.
I.
Iquis veftrum eft AA. qui fe adeo in-nocentem &fanctum putat, ut nullius criminis reum exiftimet, fecedat ad partem, vel claudat aures. Non enim mihi hodie fermo erit ad innocentes fed peccatores, non ad homines led ad beftias. Fungi jubeor Apoftoli officio,& mihi reor prseceptum à Chrifto. Ite in caftetttim quod contra <vo$ eft, ad congregatam in Ecclefia
mul-
multitudinem Auditorum : ubi invenietis Afinam alligatam &puüum cum ea. Senes & juvenes peccatis ligatos : Solvite, & adducite mihi. Quod dura ex-equi conor, nemo mihifuccenfeat, fi peceator cnm fit, hodie Afinus & beftia audiat : inhaerebo enim SS. Patrum & Theologorum allegorise, quam fi ut par eft humiliter intellexeritis, felices vos sefti-mare debebitis, fi porrô fèlîorem Dominum nafti fueritis glorificantes & portantes Deum in corpore veftro.
II. Uno penè calamo peccatorem delineant Patres, qui uon hominem fed belluam, non imagi-nem Dei, fed ferarum. habere pronuntiant : cum vice verfa homo juftus non tantum homo, fed bis homo & ut in fcholis loquimur bomo reduplicative dicatur. Quaerit Pfaltes Regius de Sion civitate fancta : Nunquid Sion dicet : Homo, fer bomo natus eft in ea. & apud Prophetam Ezechielen! : Haec dicit Dominus Deus : Homo homo de domo Ifra'éLQuxà fibi vult haec repetitio & vocis homo geminatio ? Refpondeat Origenes: Eftote homines homines; fcilicet, quia non omnes homines homines funt. Homo in honore pofitus nonintellexitycomparatus eftjumentis infipienti-bus fcf aßmulatus eft eis. Ifte non eft homo bomo, fed homo jumentum &c. Abfit ergo a nobis ut tales ftmus, qui mereamur audire non ejfe nos homines homines. Si enim boni & manfueti fimus, duplicamus hominis nomen ut fit in nobis non fimpliciter homo, fed homo bomo. Hase Origenes, qui plus videtur requirere in homine, quàm importet ejus definitio. Définit hominem Philofophus, Animal rationale. At Origenes vult ut homo etiam non comparetur jumentis. Nec ifto con-tentus S. Bernardus, defiderat ad definitionem ho-
mi-
S. Bent. * inf. cit. S, Cbtyfofl. S Ambrof. S. Auguft. Petr. Cbry/el. Ifido. Pe-luf. Gregor. Nyf-fe S An. ton. Pad. Fidel, in Natal. . A Dom. Calw Dom. 3. Adv. Mauril. D ovi. 2. Adv. Pet, d' Aven-dagn. Ser. i. de Na-r ttv. Con-tin. Qu ad. P- 121.
Pfal. 86. Ezech.iQ.
Origen. hom. 3. in. Ezecb.
minis timorem Dei & mandatorum obfèrvatio-Eccltf.n. nem : juxta illud Eccleliafticis : D eum time, Ê5* ' fe Bzo"in mandata ejm obfer<va : hoc eft enim omnis bomo. Ubi CanL ' addit Doctor mellifluus : Ergo fi boc eft omnis bo-mot abfque hoc nihil eft omnis bomo. Nihil ifta rece-dunt à légitima hominis definitione. Qui enim rationalis eft, ac ratione utitur, non affimiliat fe jumentis quae carent ratione, fed agit quae ratio dićtat. Conforme rationi eft, ut creatura metuat fiium creatorem, ut fubditus obtemperet manda-tis fui Legislators & Dom ini, ut vivat, fecundum Settee,Ep, quod ratio rečta dictât. Id ni Tailor volebat innue-41' re Seneca ad Lucilium Icribens : Proprium hominis eft animus, & ratio in anima perfecta. Rationale enim animal eft homo. Confummatur itaque ejus bonum, fiid adimpleverit cui najcitur. Adimplet id cui nalcitur homo, qui Deum timet, qui mandata eius oblervat: quia autem haec agit non peccat. Et hoc eft omnis homo. Secus fe habens & vel unum mandatu m transgrediens perdit elle hominis, annihilat diffère nt iam à brutis, & ffmulis faćlus illis comparator jumentis.
III. Duo deprehendesîn homine fi re&e con-fideres ejus eflèntiam, unum,animale & terrenum, alteram Ipirituale & cœlefte, unum commune cum beftiis, alteram proprium & differentiam confti-tuens à beftiis. Si ergo corrumpas quod Ipirituale S Ber eft,remanet tibi lolum quod animale eft, & à brutis na/d'm quaeimpetu naturali feruntur, nihil diftas. Ablata ferm. de ratione remanet in homine quod eß beftiale, inquiebat S. aff 'cTz. ®ernarc^nusJ & a^bi oftendit per quid tollatur rata/» ■ k * tio allegans D. Augufti num r Ratio a deleftatione car-nali abjorbetur, &mpojfibileeft ut aliquid inteUigatMoa
ipfum
ipfum eft quod ait Plalmifta : Homo cum in honore effet non intellexit. Honor hominis eft efle Deo limitera, quem cum nefciat seftimare peccator, perdit per peccatum lineamenta fimilitudinis & efficitur iimilis jumentis & brutis } quibus non eft intelleïïus. Ideô rectè S. Chryfôftomus: jolus ille vere eft bo- s. Cbry-mo,qui confervatâ imagine a Deo concejfam pulchritudi- f°ß-in c finem minimefœdavit. Idem fenfit Philo Hebrseus ju- te r*c*: ftum injufto contraponens ; Nemo injuftus eft bo- PMo mo, fed potius beftia humana forma prœdita : in folum au- de Abrab, tem juftitia feBatorem nomenhoc competit. Qui fcili-cet cum externa forma retinet lnternam, cum figura hominis fimilitudinem Dei, & pulchritudi-nemfibi concefîàm minime fœdat. Foedat autem qui peccat.
IV. Oftendam us hanc veritatem in fàcris lit-teris ad particularia defcendendo. In Paradiio pec- Cen. 2. cant Adamus & Eva, & aperti fiant iliis oculi ut adverterent fe nudos : idcirco abfcondebant fe & cönabantur folijs arborum fe cooperire. Addit facer textus, Fecit quOque Domiuus Deus Ada & UXori ejus tunicas pelliceas, induit eos, & ait : Ecce Adam quafi unus ex nobis faftus eß. Duo hie confide-ratione digna funt. Unum cur pelliceas tunicas & quales illis Deus aptaverit. Alterum , quid fibi velit illud quod dicat Deu s : Adam quafi unus ex nobis faBus eft. S. Chryfôftomus utrumquè eleganter s. Cbry verfàt, & tunicas pelliceas ex ovium velleribus M. bout; factas fuifle exiftimat, /« perpetuam memoriam, quod ]£' tn inobedientesfuerimus Domino. Quod autem dixerit Deus : Ecce Adam quafi unus ex nobis faäus eft, putat ironicè dićtum, quod juxta promiflum ferpentis Eritis ficut Dijfcientes botium & malum ; credideritfe
Ll	futu-
futurum ficut Deum fi prœceptum transgredienš fructum prohibitum manducafFet : cum potius contrarium evenerit, & non folum non fit faćfcus ficut Deus, led infuper acceptam in creatione fimi-ütiidinrm Dei perdiderit. Aliquantum congruen--tius in rem noftram D. Gregorius Nyflenus cau-lam all i gnat, cur peliicćis tunicis Deus nudos Pro-tf'ß^M' to" parentes veftiërit, ubi ait : lit [oris pelle belluina de vit.1 ' uterentur, qui intus belluina cupiditate anîmum déforma-Moyf. . rant. Ac proinde illafubfequens exprobratio Dei ed fpećtafle videtur, ut quafi haberet ienfum : Ecce -qui volebat fieri ficut Deus, unus ex nobis, ilie fa-&us eft unus ex belluis, yeftitus tunica belluina. Aliter ad hu nc locum diHerit Philippus Abbas,qui putat illud unus ex nobis, idem eile quod Unus extra nos, eoquod conditus ad imaginem Dei, li juftus manfiflet unus quodammodo cum eo cenleri po« tuilïèt, per peccatum verô fa&us eft extra eum, extra perfonas divinas, ficuti Conful depofito confu-- Mb ^atu vocatur Exconful &c. Quamdiu inquit ille O be* lib!dejal. diens P^ri & Filio, & Spiritui Sariäo manfit in eis, primi Deus procul dubio fuit éJ ipje cwn eis, quamuis non fub« bom.c.23. ßantinue fed nuncupating, non natura fed gratia &c, poßquam autem wetitum comedens <voci uxoris obedi-wit, a confortio iüorum miferandus ex ivi t : & qui per juftiiiam unus erat in eis, id eft inter eos, per injuftitiam faftus eft unus ex eis, id eft, extra, eos : Haec ille. Ex quibus eadem cum priore fequela deducitur, quod fcilicet à fimilitudine Dei recedens per peccatum degeneraverit in beftiam, & ideô belluinis pelliceis veftitus fit.
V. Impius Cain innocentem fratrem Abelem edu&um ad agrum nefariê trucidaverat. Pœria
quam
quam illi Deus lnflixit, ill a fuit, ut extorris, & pro« fugus à domo paterna procul exul erraret, circum-fërens fecum tremorem ceu lignum patrati facino-ris, quod ex ipfiusmet verbis colligitur ; Dei autem ièntentia haec fuit : Alalediftm eris fuper terram &c* Gtn- * vagus &f profugus eris. Obfervat S, Chryfoftomus quod Deus homicidium Caini ex invidia patratum graviore poena muletaverit, quam parentis Adae inobedientiam, & idem lèntentise fulmen in eum torlerit,quo fêrpentem in Paradifo deceptorem fui-' minaverat. Adamus e paradifo ejećtus non male-* dići us eft ; fed in ferpentem vibrata eft maledićtio : JUakdiflm es inter omnia animantia : & beflias terra : Cett> deinde in terram : JUaleditta terra in opere tuo. At verô Cain non folum eject us eft ex habitatione paterna & relegatus, led infuper maledićtioni ipfe fubjećtus: AlaledÛus eris fuper terram. Quid fibi vult haec inter Adamum &Cainum difparitas, haec inter Cainum & lèrpentem pœnae paritas ? Audite Chryfoftomum: Quia ferme eadem egit qua fer pens,& s. £%-quafiOrganumfervivit Diaboli fententia §5c.jLtprop- M-1,1 terea ficut illi dixit maledittus tu inter omnes beftias ter--	*
ra,fic & buic, quia eadem, qua ille, opérât us fuit. Nam ficut Diabolus, qui odio invidia movetur, ferre non potuit tot ineffabilia benefieia, qua in bominem collocata junt, ex invidia ad deceptionem ftimulatus eß, qua mor* tem induceret : ita & hic Deum erga fratrem fuum vi-dens benevolentia magna aßci, ex invidia ad homicidium profilijt. Quafi diceret : degeneravit ab homine irt beftiam, imitatus ferpentem, lerpentis ergo fententia damnetur. Confonat his quod de ejufdem Caini exilio Icripfit S. Ambrofius : Kepulit eum Dem s. Ami. a facie fua, & a iarentibus abdicatum leparata habita- llf ! -Jc
T 1 m-	t:	■"bel CP
1	*10' Caui.Ctio,
tionis quodam relegavit exilio, eo quod ab humana man-fuetudine tranfißet ad fevitiam beftiarum. Peccatum ergo invidiae Cainum efFecit fimilem fcrpenti, & mutavitin brutum. f Gen. ft. VI. In eodem libro Geneleos facer hiftoricus völens texere Genealogiam jufti Noë fïc orditur : H<e funtgenerationes Noe, Noe vir juftus atque perfe-fîus : S. Chryfoftomus legit : Noe bomo ju ft us & perfect usin gener at ione fua. Et miratur quod Spiritus Sanćtus inter laudes Noë reponat hoc omnibus commune nomen bomo : idque aureo fuo calamo s. Cbry- ita digerit : Pidifti admirabilem Genealogiam : Noe in-f oft, bom. qUjt homo commune nomen pro laude jufti ufurpat : Nam ç3en™ cœteri ob carnales voluptates, quibus immer fi er ant, ami -ferunt effe hominis. Ifte, inquit, in tanto populo hominis imaginem fervavit : Tunc enim homo eft quando virtu-tem colit. Et nonnullis interjeftis fubjungit. : Noe homo, hie enim folus bomo, cœteri autem non homines,Jed humanam gerentes formam, & ex hominibus in beftias mutati malitia voluntatis generofitatem nature amife-runt. Ecce iterum ut peccatum carnis hominem r;! tollat homini, eumque commutet in beftiam.
VII. Aperiamus nunc Prophetiam Danielis : ubi fbmnium quod viderat fuperbus Nabucho-Dan 4. donofbr, interpretatus eft Daniel : Eijcient te ab hominibus, & cum befiijs, ferisque er it habitatio tua, £5* jvenum ut bos comedes. Quod ita factum efle alio loco lb. c.j. declarat: Quando autem elevatum eft cor ejus , & Spiritus ittius obfirmatus eft ad fuperbiam, depo fituseft de folio regnifui, £5" gloria ejus ablata eft : & a fihjs botulinum ejeftus oft, fed & cor ejus cum beftijs pofitum eft, ÊT , cum onagris erat habit atio ejus:foenum quoqueut bos comedebat. Non extendo me hie ad quaeftionem
illam
illam fcripture interpretom, an re vera, vel apparenter folum mutatus fuerit Nabuchodonofor in feram, vel nee apparenter quidem hominis figuram perdiderit, quam vis capiili & ungues enormi-ter crefcentes, plurimùm figuram humanam de-turparint: idfolum adftruo, fufficienter mutatum fuifle in feram quod ufu rationis privatus inter feras totum feptennium exegerit. Dicebat Daniel ( verba funt S. Antonij Paduani ) cor ejus ab humano Anton, commutetur & cor fera aetur ei.Fera à feriendo diäa eft, ffrdt'§fm' quod crudeliterferiat. Sic peccator non poteft ferire cru- Dom' i. delius, quam ferirefeipfüm & perire in anima.	Quad.
VIII. Vultis plura vobis depromarii .è facris literis hominum mutatorum in feras per peccatum argumenta ? Fratres Jofèphi Patriarche agitati g eu, 13. ftimulis invidie, quid aliud quàm fere & beftie fuerunt innoxium fratrem vendendo, patri dolorem accerfendo. Invidia & auri fames fie ficcavit mentes, fie corda depreffit, fie quod in eis fuerat bumani fenfus ferinam in rahiem commutauit, ut non offenfam ferm. 2g. Dei, non fanïïi patris dolorem, uon proprij fanguinis fen-fum meminiffe permiferit, ut loquitur D. Petrus Chry-fologus. Qui etiam alibi confiderans filium pro-digum vefeentem porcorum filiquis ita fatur : A fe uem migrât, & ab bomine totus tranfit in beftiam, paterna Chryfol. pietatisimmemor, gratia qenitor'uoblitus. Et nunquid ferm i> etiam ipfe Salvator Scribas & Pharißeos beftiarum nominibus apellavit? ferpentes genimina Viper arum, Matth. 23 quomodo fuoietis a judicio gebenna, per hoc infinuans ferinam illorum rabiem, qua feviebant in Prophe-tas & fevituri erant in Apofkolos & Difcipulos. Salvatorem imitatus precurfor Joannes dicebat ad turbas : Genimina viper arum quis oftendit vobis fuge- s*
Ll 3	re
S. Chrp-foft, bom. 2 ^inüen.
S Hier» Ep. iS. ad' JMarcel-him.
S. Ambro f. fer. to. in P/al. u 8.
re a Ventura ira ? in quae verba Chryfoftomus : Fi-difil quomodo hic dolum mentis iüorum BEŠTIJE no* mine fignificavit t Et congerent plulcula in hane thefim de peccatoribus ita loquitur : cum in malum déclinant, ér jernn fiunt irrationahum affe8iomm,im-ponit illis BEST I ARU A! nomina. Audi ut quodarh locodicit. Equimulierura amatores faüi funt. Fide quomodo ob immodicam falacitatem banc cognominationejn acceperunt. Alibi autem veneriumajpidum fub labi'u eorufn : ubi ejus beftiœ dolum & fiüionem imitari eos do-eet. Canes quoque mutes alios vocat. Et iterum eos, qui aures ad doïïrinam obturant, <vocat quafi afpides furdas & obturantes aw/esjuas. Et multa aliaquis nomina in-, veniet impofita, a divina feriptura bis, qui in BRU-TORU AI affeüus per ignaviam tranfeunt. Adeo nullum peccatum eft per quod homo peccaror ab humana natura non degeneret, & in BESTIAM quodammodo transrnutetur.
IX. Verum non-fiftit hic humana malitia, ut . in unam feram aut BESTIAM degeneret, plures fibi allumit formas, & tot beflialibus larvis indu-itur quot peccatis fœdatur. D. Hieronymi pronun-tiatum. eft ; Tot habemus perfonarum fimiiitudines, quot peccata. Et S. Ambrolius perpendens quomodo Deus hominem, quem ad fui imaginem & fimilitudinem condidit, nihilominus propter peccatum damnet : fuam Deus ( inquit ille ) non damnai imaginem, nec iüam in incendium mittit œternum. Con-demnaris in eoquod ipfe mutatus es, ut fier es ex homme ferpens, mulus, equus, vulpecula. Heu quale mon-ftrum, non jam Chymaera ex tribus naturiš vel dua-bus compofita, fed ex multis .' quod animadver-tens D. Gregorius Nyflenus, ajebat : fie inalicujus
fera naturam quifque convertitur, utaliquo animi vitio, s Greg, perturbatiomque vincitur. Ex quo fit ut innumerabiles ^fetu(jf in nobis fint fera. Quarum fpecies complures ibi e- bom!pro. numerat. Cui confonat expreffius illas attingens créât. Chryfoftomus '.Nec enim es bomo fi manifefie poJJ'um s vider e. Cum namque tanquam Afimis recalcitm, laf- f0ft,boni. civias autem ut taurus ; tanquam equus vero poft mulie- 23,ad pop. res binias, ventri tanquam urfus indulge as, ut mulus carnem impingues,& malum memoria tene as velut came lus : porro rapias quidem ut lupus, acut ferpens iraf-caris, ferias ut fcorpius, fis fubdolus ut vulves : nequi-tia verô tanquam afpis S viper a venenum ferves : ac ficut ille malignus Dœmon fratres impugnes, quomodo te cum hominibus connumerare valeam, talis in te natura figna cum non intuear ? &c. Quid enim te nuncupem ? feram ?fed uno horum vitio fera tenentur : tu verb pari-ter omnia circumferens ad majorem quam ilia feritatem progrederis. Et denique poft pauca ingemifcens addit : Anima vero noftra non tantum deformitatem nonafpicimus, verum neque beftialem indutam fpeciem, é? fcyttam aut cbymaram quandam, juxta Poétarum fabulas effeiïam Vetpaululum animadvertimus ! Plufcula funt haec, fed ad propofitum roborandi aflumpti thematis ; ob quam caufàm non pofTum mihi tem-perare, quin adducam etiam fimilia penë verba Ifi-dori Pelulïotœ : Qyaque fera uni tantum vitio fervit : ißd. peinât qui hominis fpeciem habet, omnibus vitiis in unum fio. lib. 2. congeftis éJ cumulatis, ultra eorum temeritatem èf a- Ef'13f' menti am progrediturr- Acne me hyperbolicè loqui putes, res ipfas incorruptâ mente perpendamus. Cum enim quifpiam uttaurus fubfultat, ut Afinus calcitrat, ut fa-lacijfimus equus in fœminas hinnit, ut urfus voracitati ftudet, ut mulus corpus faginat, ut camelus injuriarum
memo-
memoriam retinet, ut leo irafcitur, ut lupus rapit, ut fcorpius fer it, ut jerpens jubdolus eft, improbitatis ue-nenum ut vipera confervat, opes denique, vel utreïïi-us loqrar, peccata cumalat, ut fcarebeus fcarabeos, quonam paÜo quifpiam bune belluino animo pradi t um inter homines recenfere poterit, cum mitis ac placida natura lineamento in eo minime per[piciat,verum Scylla cuif-dam & Cbjmera atquc Hydra ( juxta externas fabulas) fœtorem cernât. Haec Ifidorus defumpta fortè fed variata à Chryfoftomo : adeô facile eadem Veritas in plures veraces calamos eodem fluxuma-nat.
EpiSe. ap. X. Ab his non abludunt profani Jcriptores. Acrianum Epićletus ita fentit : Lupis[miles efficimur dum fumus Lib. i.e.,3. perß^ & infidiofi, & adnocendum parati : leonibus qui feri, & immanes ac truculenti : maxima verô pars vid-pecula fumus, aut fi quid aliud in animalibus pro mon-idem Hb. ftrofo habetur &c. Et alibi adhuc difèrtius : Figura 4' cap, f. eXförna circumfcriptio fatis non facit, ut rem ejfe ali-quam pronuntiemus. Quamobrem ut borno dicatur quifpi• am fatis non eft, nafum oculos habere : fed turn bomi~ nem ejfe cenfeo, fi ita ut bominem decet fenferit. Aliquis eft, qui rationem non percipiat, nec caftigatus obtemperat: talis nimirum pro Afino eft habendus, pudorifque fenfum depo fiât omnem, inutilis eft, & quidvis potius quam komo. 1 s nimirum quarit aliquem, quem calcibus aut denti-bus impetat. Quocirca nec Afinus eft nec ovis , fed fera qitadam & immanis BESTIA. Haec Epi&etus. de con- ^do & Severini Boëtij fenfum : Cum ultrd homines foi. Phil, promovere fola probit as poffit, necejfe eft, ut, quos ab bu-profa. 3. mana conditione dejecit, infra hominis meritum detrudat improbitas. Evenit igitur, ut quem transformatum vi-tiis videos bominem exiftimare uon poffis. Avaritia fer-
vit
Vit aliemrum opum violent us ereptor ?fimilem lupo di-xeris. Ferox atque inquietus linguam litigiis exercet? cani comparabis. Infidiator occultus furripuijfe fraudi-bus oaudet ? vutpeculis exœquetur. Ira intemperans frémit7 Leonis animum geftaee credatur. Pavidus acfu-oax non metuenda formidat ? Cervis fimilis babeatur. Segnis ac fiupidus torpet ? Afinum vivit. &c. Ita fit, ut, qui probit ate defer ta bomo ejfe de fier it, cum in divi-nam tranfire conditionem non pojfit, vertatur in BEL-LUINAAI. Excrelceret in immenfum fermo, fi alios quoque tam lacros quàm prophanos addu-cere vellem, qui peccatorem demereri nomen hominis, & BESTÏAM potiùs quàm hominem nun-cupandum certatim aflèverant.
XL Illud unum nobis reftat, ut quifque nö-ftrum reflexa in animum cogitatione feipfum in-tueatur & agnolcat qualis BESTIA fit : num ira-cundus Leo, num dololà vulpes, num in vidu s cams, numrapax lupus, num falax hircus, num de-fidiofus in fervitio Dei Alinus, ut pofita hodie feri-tate ad priltinum efle hominis enitatur, quo deinde fefe ultra- hominem promovere , & in divinam tranfire conditionem valeat. Quainremeum con-filium efï, ut fi nos adeô delegat efle BESTIAS, vel( dicam mitiore vocabulo > JUMENTA, fimus & efle conemur JUMENTA RATIONALIA : cu-jusmodi defideratin proceflione hodiernaS.Bernar- s. Berm dus alludens ad illa. Pfaltis Regij : Homines &jumen- f*fm. ta falvos faciès D omine, & rurfum : ut fument um f aft us p^ml fum apud te, & ego femper tecumi Tres quippe Ordi-nes comparuifîe in hodierna proceflione & trium- p^ 3f phaliingreflüin ćivitatem Hierufalem confiderat, & totidemin futura proceflione ad cceleftem Hie- 71
M m	rulà-
rufalem comparituros agnofcit. In primo ordine proeefltonis hodiernae fuit JUMENTUM Chrifto, qui ei infidebat vicinillimum, deinde ij qui vefti-mentafternebant;demum ij, qui casdebant ramos de arboribus. JUMENTUM repraefèntat fideles obfequio divino addićtos per corporis fui maeera-tionem » per jejunia & vigilias, per fuimetipfius fubmiffionem. Cœteri non tam prope acceflerunt, jutpotè qui iuperflua fua elargiendo fine gravamina Domino obfequebantur : feculares quidem ve-ftimenta per eleemofynas : Praelati ramos arborum per evangelizationem virtutum : unde alloquens Fratres ait mellifluus Dočtor : Silmdum mihi eß ut elationem caveatis, an magis loquar ut habeatis confola-tionem / Jumentum cui inßdet Çbriftus nonne vos eftis juxta prœceptum Apofioli ? glonficantes &T portantes Deum in corpore veßro, O non felices fi talium JU-MENTORUM onere & honore digni eenfèamur, fi ejus mortificationem jugiter in corpore noftro portemus ! futurum enim eft, ut in altera illa, jquam exfpe&amus proceflione, in qua demittent alas fuas animalia fanćjha, deponent coronas fixas ante thrônum Agni viginti quatuor fèniores, in* ter prirnos forte reperiamur & proximo? triumph anti Deo homini.
XII: Profe6tô in illa futura proceflione, ut infiftam difcurfui melliflui Doàloris, comparebunt Ezecb. tf tres jufti, quos pra?vidit Ezechiel : Tres viri ifti in medio ejus, Noè, Daniel, &T Job ; ipfijußitia fua libe-rabuht animas fuas. Noë qui caedebat ramos pro arce ; Daniel qui jejuniis & corporis caftigatione velut jumentum fèrvivitDeo,& Job qui veftimenta fua & fübftantiam de velleribus ovium in pauperes
expen-
cxpendit. Cm tamen in proceffione ÜlaJESUSpm-pinquior, eni de tribus ôrdinibus falus Vidmar, facile credo poteftù advert ere, inquit Bernardus. Nosfata-gamus in quocunque ordine intereflè, dummo-dô non elongemur aut excludamui*. Qui Daniel elle non poteft, lit fàltem Job aut Noë- Nemo tarnen fit qui non acclamet ingrefliiro in gloriolam Jerulàlem . Benediïïus qui venit in nomine Domink Hofanna in excelfis.
mmmmB-mmmmmmmmmmm
In Parafceve.
ALLOCUTIO
ACADEMIC A, Tri-Tribunal,
Sacerdotale j Praetorium, RegïumReum îœfk Alajeßatis.
f H È Al A.
Âdftiterunt Reges terrae , & Principes conveneruntin unum, adverfus Dominum, & adverfus Chriftum ejus* Pfal. 2*
Anguinarium frarbarœ crudelitatis Judicium , & Retim 1<efe Alajeflatk Tri- Tribunal,in quo SAPIENTIA op* pugnatur ab ignorantiâ, VERITAS à lalfitate opprimitur , JtlSTITIA ab iniquitate damnatur, compendia Mai %	exhir
exhibiturus hodie, quos mihi potius deligam Auditores, quam Academicos ? fi enim hi fatagunt fcientiisprofligare Ignoranti am ; Veritatem à falio dilcernere, propugnarejuftitiam: fi noverunt ab-folvere Innoeentiam, dam nare crimina, rimari ablcondita, fpeeulari mylteria, explorare oracula ; quidni etiam valeant aut velintimmanem corrup-tiffimorum Tribunalium Proceflum iapientis libella judieij ponderare 1 Ecce enim Adftiterunt lieges terra, Principes convenerunt in unum aduerjus Dominum, & adverjus L hriftum ejus. Adelte igitur Academiei, & fepönite tantilper ingeniofa veftra figmenta Poëtse, hic nuda Veritas falfis teltimoniis involvitur ; dimittite verborum flofculos Oratores; hie Ferbum fpinis & paliuris ornatur : ceflàte exco-gitare varias figuras & modos concludendi Philofophi ; Una hodie conclufio eft in Barbara, an potius in Barabba. Dimitte hunc Crucifige eum : Ab-ftinete Medici àprsefcribentis lyrupis & phleboto-miis ; hodie urlius lyrupi ex aceto feile mixto & fe-clione cephaficse, totius corporis curantur fym-ptomata. Çlaudite veltros Codices Jurisperiti, in Judicio quo Legis author contra leges damnatur, leges veteres abrogantur. Arcana placita non excogitate Politici, jam abfcondit a a conßitutione mundi revelantur meliora arcana. Abltinete àprobationi-bus veftris Theologi. In hoc Judicio nec Icriptura, nec ratio, nec authoritas locum habet. Adelte; una omnibus hœc hodie cura fit, ut Deo ad Tribu-nalia traéto jungamur Peripatetici, pro tribunali-bus ftemus Pythagoraei attoniti , & fpećtemus Confiltorium ignorantise contra SAPIENTIAM: mendaciorum contra VERITATEM , iniquitatis
con-
contra JUSTITIAM , hoc ipfo damnatum quia damnans inique.
Principes convenerunt in unum adverfus Domi-num& adverfus Chriftum ejus. Convenerunt ut te-ftimoniis non convenientibus circumvenireht. Quinam illi ? Scribœ, Sacerdotes, Pontifices, Le-gisperiti, Prsetores, Reges, magna nomina, folo nomine populo metuenda. Nulla tunc cenfebatur toto orbe vel famâ celebrior, vel celebritate augu-ftior, vel aućtoritate gravior, vel gravitate prüden-tior,vel prudentia integrior, vel integritate reli-giofior, vel religione fanćtior, quam Judaici populi fy nagoga; led fuit fynagoga fathanse, femina-rium fkllitatis, fentina mendaciorum, conciliabu-luminvidi'ae, Confiftorium injum'tiae, laniena in. nocentige, voragö veritatis , Tribunal iniquitatis Teriniquum, Ter impiiim. Convenerunt, Ii externa relpiceres, graves afpedtu, fuperciliis torui, setate venerandi : crederes tot facrorum Antiffcites, quot Sacerdotes,led erant crudeles Popse : tot sequi -tatis Prsefides,quotLegisperitos;fed erant immanes ViStim arij : tot oraculorum Interprétés quot Scri-bas ! led erant fimulati Curij,dealbati Pharifsei : tot Juftitise Propugnatores, quot Judices ; fed erant immites Innocentise carnifices : quorum mens ex-cœcata invidia, depravata affect u, corrupta faftu, prseoccupata odio, temeraria judicio, fallax linguä, mendax teftimoniis, inimica VERITATI.
Prima fèflîo in domo Annse, prseludium facer-dotalis judicij. Pontifex ergo interrogavit JE SU AI Joan, de Difcipulisfuis, ac de doUrina ejus. Examinatur se-terna fapientia ab extrema ignorantia, fynceritas ab aftutia, fcientia à ftultitia, Dei Filius à filijs ho-
Mm 3	mi-
rninum, an potius beliuis humana effigie perfons-tis. Quid tibi vefàna mundicalliditâs cum fupremi Magiftri difcipulis ? An forte verfipelle ingenium barbara nocendi cupiditate, ne foli capiti noceat, inquirit in membra, quafi anticipet Caligulse vota, ut cum Magiftro difcipulos uno ići u interimat. Đefipis profane Sacerdos. Si perdis Paftorem di-iperguntur oves, fi tollis fundamentuffi, ruit ftru-<âura ; fi claudis fontem, ficcatur rivus fi aufers fo-lem, ftellas extinguis fi caput perimis, membra deficiunt. Una inquit ruina involvat omnes y- & per quos poflîint colligi oves, reparari ftrućturae ; reftagnare rivi , reaccendi ftellae , revivifcere membra, pari obruantur interitu. Fallor, an hoc eft è placitis, Pfeudopoliticorum axioma : Offen-dit Pater ; ut fàtis luat, ple&atur cum fiJio, & quae fatiari non poteft in uno, tranfèat ih plures vin-dićla : avi culpa fit pœna nepotis. O miram aquita-Cisr.Wifr tem! ( exclamat Oratorum Princeps ) ferrétne utta %eorl civitas latorem ißiumodi legis, ut condemnaretur ßius aut nepos, fi pater aut avus deliquifiet ? qiiinam T ont a" kdarum internecioni modus paretur aut qtiœnam un-quam ob mortem Alyrtilipœnis luendis dabitur Jacietas ? O ignorant, fcientia, quae alteri fodit foveam, in quam ipfâ ruât ; parat laqueos, quibus ipfa irretie-tur ;,machinam fabricat, qua ipfà necetur. Nemi-ni magis nocet injuria quàm facienti : nec unus tantum Marius fùo enfe occubuit, nec una vulpe* cula fuis fraudibus eftirretita. Redit femper in au-thorem fcelus.
Interrogauit de difiïputis. An forte, ut auditis difcipulörüm nominibùs rûdïuïH, imperitorum,li-Seraturae expertium, inde labem magiftro afper--
geret, unde illi plurimum oramenti acceffit. Is lo-lum Polycleti m«retur nomen, qui ex quovis trun-co format Mercurium, & Magiftrorum omnium Magifter eenferi debet, qui ex ignorantibus efficit Doćfcores gentium. Profećto Annas Princeps licet fit Sacerdotum , ignorantillimus eft Inquifitor, qui nec fcripturam intelligit, nec divin am pénétrât Oeconomiam Infirma mundi eligit Deus ut con-fundat fortia. Tu haec ignoras Magifter in Ifraël ? /, Cor. it Àdeône tibi excidit: Moyfes è Paftore Legislator ïfraëlis ? Jeremias ex alphabetario Legatus ? A-mos ex armentario Propheta ? Daniel ex puero Confiliarius Regum ? led relponliim à fapientia non meruit tam infipiens quaeftio. Perge inqüi-rere.
Et de doürina ejus. Operge ferres pretium 11 velles difcipulus ejus fieri, & non callidâ aftutiâ, fed difcendœ aviditate hoc qusereres, leientise divi-nse amâns, puriora inde documenta haurires, quàm 8 porticu Zenonis Stbici, quàm ê Ly ceo Ari-ftotelis Peripatetici, quàm ê Platonis luco Acade-mici : felix futurus, îi vel fenex elementarius in Icholafapientiae increatœ locum haberes. Sed ô do-ftumSacerdotumPrincipem ! nec unum VERBUM praefens intelligit. Excedit captum inflati flami-nis doćtrina humilis Chrifti, & palam loquentis Dei-hominis fermo non pénétrât cor occulta mar-cens invidia. Si vel ad Cleanthis lucernam confe-diflet Annas pôterat verum à fallo dilcernere • nunc ad furiarum infernalium tsedat, & fumantes Judœo-rum faces, nec Leges novit legere. Male coherent bacchantium militum funaliacum Alundilu-cć" : ad iilas tgedas di&antur tantum blafphemise, ad
lucem
lucem Aiundi benedidiones, quam dominante in fa-cerdotali domo poteftate tenebrarum, necefle fuit ob-fufcari, fed non extingui. Arćtatur à ténebris calu-mniarum,quehorridam pœnantrum tempeftatem prenuntiaf. Vix ingrefla dom urn facerdotalem Sa-pientia, ubi debebat reperire facrarium, invenit exilium, ad majores tenebras relegata. Cœcutiant 2, Cor. acJ has tenebras impij, nobis Academici. Quifacit de tenebris lumen fplendejcere, facem prefer^ ad oppro-/ foria Pythagoreus, ad pravos afïèclus Stoicus, ad! erucem Peripateticus. Doćlrina ejus eft, minimos efle maximos, ex ignominiis deeerpi honores, ex contemptu nafeigloriam, & que mundo eft fapi« entia,. hane Deq efle fummam. ftultitiam. •
Raptatur Tnnocentia prb nobis Re a, inhuma-niter juxta & immaniter a. tumultuario tribunaliad plenius perfidia Confiftorium, ligatis manibus.Me-ditentur Poete. Themiđem terris; exulem,: cœli in-quilinam ; nunc coelo exul, peregrinatur in terris;; fed conremptaintetparricidas. Pingant Juftitiam ligatis oculîs, nunc & ligatis; manibus per compi-ta ducitur, & ligatis oculis exfibilatur à fcurris. Sed quibus. vineulis ligari potuit invincibilis ? quibus funibus ftringi, qui folvit ligata I Ligari non poteft verus Šampion, nifi ipfëvelit, nec ullis vin-eiretur catenis , nifi amore yinciretur, ligatus a-moris nexibus, ligaturât funibus. a ligatur, ut me obliget fibi.
Seeunda Sacerdbtalis C'onfiftorij feflio in do-mo Caiphe nihilo priore: melior ; in hoc pejor, quod prejudicio abominando condemnata fit VERITAS. Nondum. innocens Reus in poteftatem irenerat tenebrarum, nondum quefiti accufatores
jam
fam lata erat fententia : Expedit unum bominem mor i fro populo. O juftiilimam fententiam ante fccula tcân' l8° in arca.no Deitatis confllio decretam Î O felix humano generi. Expedit! O injuftiflimam fententiam prolatam ab homine contra Deum ! O infelix malefanis Judicibus. Expedit ! Fulminata enim eft à Judice Sacerdote per invidiam obccecato, per cu-piditatem proprij commodi ad malum intento,per metum vaniflimum furiali quödam oeftro correpto, adverfus SacerdotemJeeundum ordinem Alelcbifedecb, boni authorem, folum metuendum. Videte obfe-cro perverfam judicij formam. Decretum erat cru-dele Aloriatur ante Judicium ; decretum prius coram populo quàm judicibus \ decretum priusquàm Veritas indagaretur, & quae poftrema fblet efle in judicijs fententia, ordine praepoftero ornne ante-ceflit judicium. Jačtantur convitia, finguntur ca-lumniae, excogitantur teftimonia multorum cön-venientium, fed non convenientia. Si patuiflènt V multorum confcientiae legifles in arcanis cogita-tionibus : Bene omnia fecit. Unus'eft quem petunt, 7-& multi non tam Judices,quàm teftes conveniunt : Principes convenerunt in unum. Tam ardua res eft in-nocentiam opprimere J Convenerunt in unum. Nun-quam magna ice 1er a incedunt folitaria ; multis o-pus eft auxiliaribus ut exerceatur violeotia, multis falfitatibusjut condemnetur Juftitia, multis ve-lamentis, ut abfcondatur VERITAS. Coram per-verfo Judice omnia perverti neceflè eft : Reiperfo-nam fuftinet Judex, perfbnam Judicis aflumit Reus. Judiciinclamant tribunalia. Patienter audi, Benigne refponde, Jufte judica. Quem ergo hie Reum vides, juftè judicaturum ne dubita, cum adeo pa-
K n	tienter
2$2 - Allocutio Academica. tienter audiat, benigne refpondeat. Fabulae videri pofliint quae ja&at gloriolà antiquitas de Catonis , N Periclis, Euclidis, Socratis, Phocionis, Epami-" nondajî, aliorum aequanimitate , fi eonferantur tram VERITATE. Inter ineonditas calum nianti-um voces una pufati Rei patrocinium fufcipit Pa-tientia, & dum exfpe&antur retorta miflilia, fuffi-ciens eft figmentis omnibus Apologia filentium. Acuerunt impij linguas fuas tanquàm lërpentes,. fed prudens incantator fibilis taciturmtatem op-ponit • & qui in aliéna linguas infantium factt effe at-Sap. 10, prias, in fua caufa ne VERBUM quidem in loque-lam folvit. Pro Magdalena in domo Simonis, pro adultéra in templo, pro difcipulis inter murmura-Sfai* S3, tores facundus eft ; pro fe velut mutus non aperiens os fuum. Audito tamen Dei nomine, quod commune habebatcum Patre, ne degener eflet filius, relpon-dit pauca : fuftećtura omninô, fi quibus loqueba-tur, fuiffènt fapientes. Veritatem profari jubent, .qui falfa conquiruntteftimonia, &dum VERITATEM audiunt, execrantur. Dilrumpit veftimenta Pontifex, teftatus fačlo cauteriatam confcientiam, quam verbis palliabat ; & dum zelofus videri vult, palàm oftendit, quod rumpatur inuidiâ. Sed & reum fe fatetur, dum agit Judicem. Stare in Judicio re-orum eft. Tunc furgens. Etutfceleriaddatlcelus, .cum qui VERITATEM locutus eft0 & ipfa fuit VERITAS, blalphemum pronuntiat, inaudito blaf-phemiae genere feipfum contaminans. Reus eft mortis, acclamat infana turba. Reus omninô : Reus eft Princeps facerdotum, non S acerdos in sternum. Rei perlonati Judices, non Judex vivorum &F mrtuorum ; Rei Scribae & Legisperiti, Reum Tribunal
bunal fynagogae, Reum lafa Jlajeftatis, dum reü pronuntiatur VERITAS falfitate oppreflà. Supre-mus Monarcha à nemine judicatur. Qui fibi in cum poteftatem arrogat Judicis, lernet Reum con-ftituit lœlae Majeftatis.
Stupetis Academici tam perverfam judicij formam ? exardeicitis piâ indignatione in blafphe-mum Pontificem , in impios allèfîbres , in failbs teftes, in perfecutores VERITATIS, qui consilium inierunt> ut JESUAÎ dolo tenerent & occiderent t fed confulite arcanum conlcientiae veftrae Tribunal, quoties in eo damnatur innocentia, exfibila-tur fapientia ; opprimitur VERITAS, rea mortis pronuntiatur vita. Minus egerunt Judsei, qui,/?co-gwviJJent, nunquam Dominum gloria crucifixißent* At nos dum Chrifti volumus audire difcipuli, ilium damnamus, exfibilamus, opprimimus, reum mortis pronuntiamus in fratribus. Quoties quem Chrifti loco par eilet lufpicere, dum nos amat, habetur odio : dum benefacit,malè traćlatur ; dum fanat, vulneratur ; dum veritatem loquitur, falfitatis ar-guitur; dum vitam optât, morti devovetur: ne-que tamen agnolcimus nos reos isefie Majeftatis di-> vinse. Quid quod eo ßepenumero nofter procedat furor, ut blalphemam lingüam in ipfiim Deum, longe horribilius quàm ullus Caiphas acuamus • & quantum in nobis eft Majeftatem adorandam,con-temnimus ; Juftitiam deprecandam injurijs laceffi-mus; mifèricordiam implorandam vilipendimus $ fapientiamlaudandam irridemus, innocentiam a-mandam odio habemus,bonitatem ample&endam compenlamus malitia. O nos qüoque reos lafe Majeftatis!
Kn z	Sed
284	Aüocutio Aeademica.
Sed agite comitemur Innocentem Reum, divinam JUSTITIAM ad Tribunal humanse JUSTI-TliE. Poftquam in unius noctis compendium contracta eft ignominiarum œternitas, quibus geterna gloria eft dehoneftata, ipiis facerdotum fufîragijs caufa fàcra transfertur ad profanum judicium , ut quseha&enus intégra fuerat Libertas Ecclefiaftica, ipfa quoque violaretur. Quorum intererat,ut ejus' immunitatem defenderent, primi ofFendunt, & qui propulfare dèbebant à fuo Jure injuriam, ijs vel volentibus fit injuria. Captiva igitur Libertas du-eitur,utquae ab Ignorantia oppugnabatur SA PIE N-TIA, à falfis teftimoniis opprimebatur VERITAS, nuncJUSTITIA damnareturab injuftitia. Omnibus tribunalibus fifti voluit, coram quo omnia ju-dicabuntur tribunalia, & omnium calculis damna-ri ut Reus, qui venerat, ut à reatu abfolveret omnes. Jam verè Principes convenerunt in unumJu-dgei & Gentiles, judicaturi eum, cujus pietate in unum cogendi erant ovile. Hic fane nulla eft diftin~ ïtio Judœi & Grœci, domeftici & Advenge, propin-qui & extranei. Omnibus vitam afîèrens, ab om« nibus damnatur ad mortem. Adorant fèfltonem tertiam adverfm Dominum adverfm Chriftum e-jus, Pilatus homo gentilis, paulô mitior Judaeis & Sacerdotibus, nifi quod cognitâ veritate qusefierit quid fit VERIT A S,quafi nefciret,& non exfpe&ato refponfo ad Judœos fè verterit, quafi negligeret. Melior hic prima fronte judic.ij forma, fed mox injuftior fententia. Auditge partes, ponderatge alle-gationes, examinatgequgerelge, expenfa teftimonia, difcufla accurate caufa, quge nulla erat profeflo Ju-foui. 19. dice : Nullam invenio in eo caujam Et tamen in tanto apparatu Juftitiae, oninis a&io eft contra
.	JU-.
JUSTITIAM. Hsec dum ad Regiam Herodis remittitur ceu peregrina, experimento didicit, fe tarn parum effè in Aulis domefticam, quam Tribu-' nalibus. Illic enim iteratae invidorum calumnias facile extorlerunt revifionem rei Judicatae. Et quia vulpinatum eft apud vulpem, obje&a non meruerunt relponlum. Secure lingua tacuit, ubi loquebatur vitae Innocentia. Majus aliquid humano arguebat iplà Rei modeftia, fed cum eflet ab au-lae moribus aliéna, cum illufione dimittitur. Potu-it Pilatus vel ex vefte arguere Innocentiam redu-cem, nili plus auribus crederet quàm oculis. An-tepoliiit conlcientiae amicitiam mundi, quae ini-mica eft Deo, & faffus ex ilia bora Herodis amicus, ne defineret etiam elle amicus Cœfaris, pervertit ordi-îiem Juftitiae. Caufa iterum recognita, & novis clamoribus impletae aures Praelidis, vocale inno-centis Rei filentium excluferunt. Sciebat timidior Prsefes quàm aequior, quod per invidiam tradidiJJenC eum, neque tarnen ex legibus, fed ex fuis commo dis judicavit. Manluctum corre&orem fimulans , crudelem induit carnifieem , cum nullius reum culpae pietatis praetextu traditoribus tradidit flagel-landum : Sciebat Barrabbam efle latronem infignem, Matth.27. homicidam publicum, furem patriae, lcelerato-rum antefignanum, hune tamen compofuit, imô ântepofuit, nomine & manumilîione author i falu-tis , datori vitae , confervatori humani generis. SciebatJuftum efle, & tamen manus lavit in lan-guine, tametli aquam adhibens, videri vellet inno-cens a [anguine jufti. O Praelidem in Judicio deftitu-tum judicio ! Innocentem fe nominat, cum maxime nocet damnando Innocentem & capitale cri-
N n 3	men
men honcftiflimse virtutis nomine obvelat. Neip.-pe ut lucus iucet, ut Parca parcit, Qui iïc lavat, iEthiopem lavat. Totus hoc fcelus non eluat Oce-anus. Si feriô innocens eflè vellet, toti corpori vel una gutta è fonte falutis fufficeret. Sed qui gratiam Caefaris praeponit divinae gratiae, quid mirura fidefipiat, & fimulando Juftitiam, conculcet JU-STITIAM. Audito Gaefarisnomine. JUS, FASs iEQUUM pervertit, & fit inimićus Dei ne fiat hominis. Ergo intonat, fomnians an vigilans ( certè uxor bene fomniat, ut ipfe evigilet ) calcatâ aequi-tate: Accipite eum vos & crudfigite. O barbaram voćem ! ô portentum Judicialis fèntentiae ! ô inju-ftam Juftitiam,qua damnatur JUSTITIA ! Reum iterum Tribunal Praetorium, Reum Tribunal Re-gium laefîe Majeftatis. Fertur in eum fèntentia , à quo omnibus eft exfpe&anda fententia. Pidebitïs Filium hominis venientem in nubibus cœli. Tune au-dient injufta tribunalia joftam fententiam. Et quae nunc fententias pondérant libella amicitiae, priva-ti afîèétus, cognationis, favoris , donationis, uti-litatis, videbunt appendi fuam fententiam in libra /Equitatis, quae nec falli poteftnec fallere.
Quid nos adhaec Academici ? Iniquiflimum Tri-Tribunal Reum Iaefàe Majeftatis mœfti ponde-remus, & cum noftris componamus confcientijs, quae & ipfàe multoties oppugnant fapientiam, oppri-muntveritatem, condemnantJuftitiam. Reifumus, atque utinam minus Rei, quam illud Tri-Tribunal» quod Dei Filium addixit morti. Ipfe nos cum non eflèmus,creavit, cum efièmus, confer va vit, cum confervati periiflèmus,quasfivit, quaefitos redemit» redemptos,cum iterum centies defeciflemus,rece-
r pit
pit in gratiam : neque tamen adhuc ceflàmus oppu-gnare fapientiam, opprimere veritatem, damnare Juftitiam. Illius fàpientia eft, fcire nefciri, & pro nihilo reputari, contemptum amplećti, ambitio-nem deteftari, placere Deo, difplicere mundo. Nos verô hane fapientiam explodimus ; tunc primum rati nos fapere, cum per aliénas ruinas elu-ćfcamur ad honorum fubfèllia, cum per hominum ora volitamus , monftramur digitis , adoramur, cum augme^ttamus perituras divitias, inelcamur caducis voluptatibus, seftimamus terrena , calca.-mus divina. Illius Veritas eft, neminem, tr adu cere, falfum horrere, mendacium deteftari, non efle bi-linguem , lim u latio nem ponere, dilîimulationem vitare : nos verô hane veritatem ridemus, & nega-mus latis Aulicum, qui nefeiat amara verba in-cruftare duleedine , fimulare , diflimulare, vulpi-nari, pejerare, blalphemare, Sacramentorum myriades multiplicare .Illius Juftitia eft reddere cuique luum, commune bonum privato anteponere, no-cere neipmi ,prodefle omnibus, odiflè nullum, a-mare cunftos. At nos hane Juftitiam damnamus cum aliéna diripimus, injurias feptuplum ulcifci-mur , & imbelles, aut pufillanimes illos pronunti-amus, qui nelciunt dentés pro dente excutere ala-pam alapis,imô gladijs rependere, verbum verberi-bus, vulnus vulneribus, oflenfam homicidijs vin-dicare. Gravius eft Deo hoc tribunal noftrum, quam illud, quo femel Dei Filius ut SAPIENTIA oppugnatus, ut VERITAS oppreflïis , ut JUSTI-TIA ad mortem damnatus eft. Et nos videbimus Filium hominis venientem innubibus cœli. Qui J ufti-tim noftras judicabit. Judicemus nosiplos, ne tune judicemu» Rei lœfœ Ata\eftatis, Dixi.	DIS-
Dl SCU R SUS XX II
Dominica T{efurrettionte\ Compendium Seçulorum. THE JÎ A*
Haec dies, quam fecit Dominus, exulte» mus, & lsetemur in ea. P fal. 117,
SYNOPSIS.
I. Dies T^efitmBionis "Domini-	V. Magna dies, qua Sampfon c£, in quakt ari, & exulta-	portas nrbü por tavit ad monte convenit, efl dierum 1{ex,	tem, fed celebrior ifta, qua annus Jubilais Imb fem-	portas Areas inferni confregit lorum omnium compendium.	Dominus.
Ih Fecit quidem Deus omnes re-	VI. Dies occifi Goliath umbra
liquos, fed hanc diem fpecia-	fuit diei hoaiernœ. Dies Jons
liter fecijfe dicitur, quia eft	> poft tridnnm à ceto tfe'àifDa-
quœdam recapitulatio omni-	nie lis ê lacu leonum incola-
um dierum memorabilium, &	mis extra3i,& omnes alij me-
Diesfaüa novo modo. Tties	morabiles dies à mundo condi-
nov£ creationis.	to, in hodierna die recapitH-
III.	Magna fuit dies,qua popu-	lantur.
las Ifrael eduïïus eft per mare	VII. Imo & ipfa dies, qua Dei
rubrum ,f?tbmerfoTharaone;	filius ex utero virginvs mtrn
fed hue memorabilior , qua	eft in hodierna inckditur^qm
fubmerfus eft Pharao infer na-	sx fepulchro velnti natus eft
lis.	imm ort alls, &h£cgloriofi»
IV.	Magna dies , qua Jofephus	or cenfenda,quäm iüa. putatus mortuus, nunciatus eft	VIII. Merito igitur nos animai vivere : at hodie melior jofe-	Eccleßa ut eXultemus & l*te- . phus reßmxit.	mm , ciim etiam Letetur S.
Tri-
Trinitas, Virgo Mater, An-	choata fimnl & compléta eft
geli, cœli,Beati, jufti, & pec-	gloria, adebque Compendium
catores. ,	aterriitatis futnu. -,
IX. Juget exultationii mate-	XL Exultemw igitur Utitia
riam, quod h<ec dies non tan-	fpirituali, non ficut qui exul- \
tum pucedentinmfed &fub-	tant in rebuspeffimk. Surre-
feqiientium feculorum com-	ximut am Chrifto >fapiamus
pendiutn exhibeat. Nam ex-	qu<e jurfum funt, ubi eft Dies
hibet complementum glori£.	una in atrivs 'Domini fuper
X» Etfi^ternitas eft intermina-	miliia Dies Compendium
bilisviUftmultota&perfe-	feculorum.
ïïapoffeßo, utique bodie in-	/
Haec dies quam fecit: Dominus, exulte» mus & laetemur in ea. Pfil. uy.
I.
Iunquam alias , hodie profectö ve-riflimiim eft illud vulgo jaćt ari Ibli-tum :Poftnubila Pbœbus. Neque e-nim à condi to mundo triftiora ter rig ineubuerunt nubila, quàm foie Jufti-tlx per acerbiffima tormenta oblcu-rato, nec Isetior unquam efïiilfît dies, quam hodi-erna, qua idem loi Juftitise velut ê profundo pœ-narum pelago emergens dillipatis univerfi tenebris • ' DIEM fibi gloriolam, nobis falutarem reduxit. Hac dies quam fecit Dominus, in qua omnia polito moerore excitantur ad gaudium , & quae fuerunt mortalitatis indicia, tranfëunt in argumenta im-mortalitatis. Hodie mutator probrofa Crux in glo-riolum trophseum, mobilis Canna in ftabile Icep-trum, flexiles virgse in folidos regni falces, corona fpinea in Diadem a roleum, vuinera in margaritasP
O o	tem-
temporaria obfcuritas in perpetuum fiplendorenij acerbi dolores in coeleftes delitias, funeftum bellum in jucundam pacem, trifles gemitus in lastos jubi-los, lamenta in applaufum, ignominia in gloriam, çontumelia in panegyres, pailio in Relurrećtio-nem, mors in vitam. P°re DIES quam fecit Do-S. dug. minus , & Ipecialibus privilegiis decoravit. Hac jtrm. de DIES omnium dierum mater, ut loquitur Augufti-S.TbZ nus- HsecDIES, Bonorum dierum mater, vita iml Milano, mortalis exordium, totius gloria noßra principium, ut
{jeïtèfu'r- ait S-Tho"de villano : Hœc DIES. Dierum Rex, ut rea,e inquit S. Gregorius Nazianzenus. Haec DIES eft S. Greg. £)ies falutis §5gratia effato B. Alberti Magni. Hœc Nova7.in DIES eß annus Jubilausex mente Incogniti. Haec jcbed. ' DIES eß futuri feculi exemplar,tic eam appellat Theo-phyladtus. Haec DIES eft inchoatio aternitatis fuffra-Pj'aLm. gioDoétoris Angelici. Quae cum aliquanto accur-incogn. in ratius expendo, audeö confidenter hanc DIEM ap-Theophyl Pe^are Compendium Seculorum. Id ne vanè à me di-in Cate. ' ćtum putetis, probationem aggredior. Vos inte-D.Thomas rim aA. Latamini in Domino exultate. Corda tri-m Cate' pudient, affećtus congaudeant, vultus hilarelcant, aufcultent aures, linguae fileant : & incipio.
II. Hac dies quam fecit Dominus. Abforptüs in contemplatione hodiernae feliciflimae diei Pfaltes Regius, quafi oblitus, quod omnes DIES à prima mundi creatione Dominum conditorem agnofcant, Pfal. i j8. de hac fola feftiva voce pronuntiat : Hac DIES quam fecit Dominus. Ubi ergo ilia Davidis cogitatio alloquentis Deum : Ordinatione tua perfeuerat dies. Pfal, 7h Ubi ilia : Tum eß dies & tua eß nox : tu fabricatuses auvoram &folem. Nunquid Propheta noverat à Deo mundum conditum, & divifam lucem à tenebris, - .. ' ,	quan-
quando Appellavit lucem DIE AI, & tenebras no-äem ? quomodo igitur fola Hœc DIES quam fecit Dominus, qua debellator inferni Dei Filius gloriofa anaftafi Refurrexit abinferis ? NempehsecDIES die-rum omnium qusedam recapitulatio fuit, & quid-quid unquam vel gratiofè mifericorš, vel juftë vin-dex, vel gloriofè omnipotens Seculorum antece-dentium Diebus egerat, totum hoc in hodiernam Diem admiranda quadam lynopfi & compendia contraxit. Magna haud dubiè & memorabilis DIES ilia, qua ex nihilo creatus vilibilis mundus ê chaos & tenebris abyfli elućlatus in lucem : Dixit que Deus: Fiat, lux éffafta eft lux, faäumque eft <vejpere & mane dies unus. Sed major & illuftrior DIES hodier-na, quse non tam infènfibilis felis illuftrata fplendo-ribus, quam eius qui lucem habitat innaccejfibilem, accéléra to lumine inclaruit, quando fol verus lucem fu<e refurreïïionis gloriofa radiis corporalibus immifcet. lit belle ratiocinatur S. Fulgentius. & magis ab incre- S. Fulgent ato foie juftitise, quam creato lumine DIES irradia- aLAib} tur. Undeapolitèad hanc cogitationem Cardina-1 CiLS Iis Bellarmin us : Dicitur autem DIES Refurreüio- Bellum« nis, DIES quam fecit Dominus, quia Cbriftus refur- in Pßi* gens ut fol juftitia novo modo fecit eum DIE AI. No- 117'' voinquit modo 3 quia cum primum diemconderet folo verbo dixit éJfada eft lux. Jam verb fecit, paf fus eft , mortuus eft, Relurrexit, & facia eft DIES novae cujusdam creationis, quse novum Adamum y novum hominem, novum Authorem humani generis produxitin lucem: lie fidejubet D. Thomas- f^fl1/ de Villanova : Novus hodie Adam formatus apparuit r d^Refiirrl non in animam viventem, fed in jpiritum viviftcantem ^ jutürißculi deftinatus Pater, or igo ; a quo novaqua-
Qo%	dam
dam oriunda progenies. Haec igitur DIES Refurre&io« nis Dominicas eft etiam DIES ereationis humanae y longe excellentioris primaeva. Quo fenfu etiam a« s Greg jebat S. Greg.Nyfle. Hoc eft univerjale feftum creatio• NyfEpifl. nis i quod in praptuto annui circuli ambitu ßngulis an -Can. ad njs jn uniwerf■) mundo propter ej m qui ceciderat rejurre-' ftionem peragitur. Cafus autem eft peccatum, refurre-ffio vero ex peccati cafu ereBio. Cecidit primus A-dam vix ereatus, quem fecundus Adam refurrećti-onefua iter utrter exit,& quodammodo primaeCrea-» tionis Diem, in hac recreatione renovavit. Eô re-Ipexit & Sedulicus canens :
^fcarm.' Cœperatintereapoft triftia fabbatba felix Irradiare DIES, culmen qui Numinïs alti A Domino Dominante trahit, primusque widere Promeruit nafci mundum, atque refurgere Chriftum.
III Magna & memorabilis fuit ilia DIES, qua populo Ifraëlis lîcco veftigio per mare rubrum de-dućto, perlèquens eum Pharao iEgyptius cum cur-ribus & equis totoque exercitu fuo fubmerfus eft, Exod. if. cantante Moyfe & populo : Cantemus Domino, glo-riofe enim magnificatus eft ; equum & afcenforem deje-cit in mare, quae meritô hodiernae DIEI adaptant sèieuc.Ô- DD. Baliilius Seleucienfis, Caefarius Nazianzenus, rat. ç.c<t- Petrus Damiani, Rupertus Abbas, & alij / qua fci-^Na'z Di- ^cet melior Moyfes elect i populi dućtor, devićto ai.4. infernali Pharaone, exfpolians Principatus &potefta-Pet. Dam■ tes per facratilîimi fui fanguinis rubrum mare tra-vet.Tiflïc. duxit ê fervitute vinćtos, deducendos ad terram 17. promilEonis. Unde & Ecclelia his diebus utitur il-fiExod' Cantico : Cantemus Domino , gloriofe enim magnificatus eft : Cui & illud correfpondet : Hac
DIES
Dl ES quam fecit Dominus, exultemus & latemur in ea. QuaPrinceps hujus mundi longaTyrannide op-primens humanuni genus eje&us eft foras, qua po-teftas omnis infernalis demerfaeft.* mors, Daemon,peccatum abiörpti funt, & nos liberatifumus àlèrvitute ac Tyrannide iathanse ; qua ut loquitur S. Bonaventura. Surrexit potenter ac triumpbaliter, s.Bonav. fcilicet ex fua virtute, morte occifâ, devicio mortis in c- *<?■ Principe, libérât â captiva p lebe, referat âjanuâ vita. ^oan'
IV.	Magna & memorabilis fuit ilia dies qua _ innocens Joleph modo in puteum , modo in carcerem conjećtus, cum putaretùr mortuus , fupra ipfum carcerem & alios vinćlos poteftatem acce-pit; fed illuftrior hodierna dies, qua ut loquitur Eufebius Emillenus : JoJepb nofter nonfolum illo infer- Eufeb.E-nicarcere, quo conclufus fueratnon tenetur; fed etiam mife.hom. alijs per eum mortis ciauftrum laxatur. Infultare jam li- 7,dtPafch. cet morti cum Dočtore gentium : Ubi eft mors viüo- x. Cor. 1 yt ria tua ? ubi eft mors ftimulus tuns ? ftimulus autem mor-
tis peccatum eft. Deo autem grattas, qui dedit nobis viüoriam per Dominum noftrum Jefum Cbnftum. O Lseta & fortunata dies qua cum Jofeph nofter mortuus crederetur, nunciatum eft fènelcenti mundo : Jofepb filius turn vivit, & ipfe dominatur in omni ter- Gen,45. ra. Haec DIES quam fecit Dominus, exultemus & laetemur in ea.
V.	Magna & memorabilis fuit ilia dies , qua Sampfon Philiftaeorum terror, cum in urbe occlu-
fus fervaretur, media noćte confurgensapprebendit Judic.ić. ambas porta fores cum poftibus fuis & fera, impofitas-que bumeris portavit ad verticem montis. Sed illuftrior hodierna DIES , qua verus Sampfon, non tan-tum fuftulit, fed Contrivit portas areas, & veftes Pfal. toč.
O 03	fer-
2Ç4 Dominica Refurreftiönis. ferreos confregit ; ut nulli amplius üfui fervire pof-fmt, & nulla illos claudere valeant repagula, qui in Domino moriuntur. Eleganter ad hunc locum S. Cbry- Chryfoftomus : Hodie portas areas confregit Dominus, Ba&.h.r. hodie veffes ferreos contriuit. Non dixit aperuit porta* areas , fed confregit, ut inutilis deinde car cer fiat. Non abftulit veües ; Jed contriuit, ut cuftodia deinceps fragi-lis & infirma reddatur ; ubi neque Janua neque veftis : & licet quis intret, non tenetur. Poftquam enim primo-t.Cor. /j. gen{tus mortuorum & primitia dormientium furrexit non moriturus / exclulit à fepulchro mortem , ut quisquis in illo fuerit colocatus, fècurus lit inde fe vitam affècuturum, ubi antea mors dominabatur. %m^62. fttfwexit Chriftus, ut refurreïïurum fe non dubitet L temp. ' Cbriftianus ; quod enim pracejfit in capite, fequetur in corpore, inquit S. Auguftinus. Hunc eundem ty-pum fortillimi Sampfonis Verlans Hilarius Arela-tenfis, componit eum Chriftorefùrgenti, non ut efîringentem portas, fed ut comminuentem co-lumnas , quibus fkićtis domus helluantium Phili-Hilar. A- ftœorum corruit : ubi ait : Hie eft ille, qui pro mundi reiat.bom, ßiute congrejfus, ficut de fortißimo illo Sampfonelegimusr plures inimicorum mor tuus interficit, quam vivus occi-derat. Hac DIES quam fecit Dominus, r, Reg. ig, VI. Magna & memorabilis fuit ilia DIES qua juvenis David proftrato incircumciio Goliath lira-ëlisjterrore, victor procellit cantantibus Choris; Percujfit Saul mille, & David decern mi Ilia, fed haec umbra tantum fuit hodiernœ DIEI, qua verior David triumphavit infernalem Gigantem, eui ob earn vićtoriam acclamat Ecclelia ; Hac DIES quam fecit Dominus, exultemus & la temur in ea. Magna fuit & ilia DIES ; qua devoratum Jonam poft triduum
inco-
inćoiumem reddidit cetus : & hsec quoque hodier-nam DIEM pndignabat ipfa veritate de fe teftimo-nium perhibente : ficut fuit Jonas in ventre Ceti, fie Matth,10 erit filins hominis in corde terra tribus diebus &Ftribus noSibus. Memorabilis quoque DIES , qua Daniel intaclus prodi jt e lacu leonum ; Ecce Danielem eru- s almer. tum de lacu leonum, & adoratuma Cbaldais, inquit T0.1t.' Salmeron Chriftum defignans refurgentem, qui & Traä'1 ' addit : En virgam Aaronis, qua ßcca refioruit x en co-lumbam redeuntem fub vefperam adarcam cum ramo oli- ' va in ore : en templum folutum poft triduüm readifica-tum : en granum frumenti, quod in terram cadens, mor-tuumfuerat, vivum refurgens , §5 multum fruüum fe-rens, Atque ita penè omnes memorabiles & illu-ftres 'DIES à mundo condito hodierna DIE quafi reeapitulantur.
VII. Quid dicam verô de feliciflima illa DIE, qua idem unigenitus Dei Filius aflumptâ noftrse mortalitatis natura ex interneratse virginis utero tanquam fponlus procedens de thalamo luo in lu-cem prodijt. An iftam fortafle ab hodierna DIE exclulàm credemus ?Reclamabit Apoftolus, qui hodië quoque Dei Filium genitum afièverat: Refu-feitans JESU AI, ficut in Pfalmofecundoferiptum eft: Filius meus es tu : ego hodiegenui te: ad quem locum Aä. i?. videtur relpexifle D. Thomas de Villanova, ubi ait : De Pirginis namque utero mort alis exortus eft s Dominus ; de terragremio hodie nafeitur immortalis. p^T.'de Imô S. Auguftinus hodiernum DIEM prsefert DIEI Re/urr. Nativitatis, quafi plus eilet immortalem afepul-chro exurgere, quam mortalem ex utero Virginis inmundum nafei. Gloriofioeft ifia, quam illa Nati-vitas. lüa enim corpus mortale genuit, hac edidit im- ^?temp f'
mor-
mortale. Poftillam Nativkatem ad Inferos defcenditw; poft banc remeatur ad cœlos. O verê admirandam. DIEM confktam ex multis ! DIEM dierum ante-figrianam î DIEM dierum fynopfim ! O Domini-E Iß"d' cam RefurreBionem ( ut loquitur S. Ignatius M. ) Â'aàh. Kegalem, eminentiffimam omnium dierum ! in qua com-pletum eft quidquid antiquis Patribus promifiiim, quidquid in Prophetiis predičtum, quidquid in fi-guris adumbratum fuit, ût una hsec DIES omnia Dei magnalia comple&eretur. H<ec eft ( fufiragio S. Law. S. Laurentiijuftiniani ) DIES prœclara & Celebris, juft ferm. eXcelfior cunaisfanBior iminjerfis, in qua mundi conditor e ab inferis refurgens in corpore uMor gloriofijfitnus re-meavit adfuperos.
VIII. Obfequamur igitur monenti Ecclefise: Exultemus & lœtemur in ea. Nunquam tanta exul-tfyjfio' tationis & Isetitise motiva habuimus. Hœc DIES ■rat. ' u in quam fecit Dominus : cui fupra alios dies Dominus be-Pafcb. ne dixit, ut ait S.Greg. jVyflenus : quam peculiarity Deus fibi confecrauit, ut ait Card. Bellarminus. Exultemus & lœtemur in ea, in qua lsetatur ipfe sete r nus Pater, quia videt per Pallionem Filij fuss rigorofse Juftifise fatisfačlum : Lsetatur ipfe Filius quod faćtus obediens ufque ad mortem exaltatur in gloriam : Lsetatur Spiritus Sanćtus, quod defcen-furus fupra fideles renovabit Faciem terrse : Lsetatur Virgo Mater, quia quem inconlolabili mœrore pfanxerat dolorofum, reeepit Filium gloriofum î Lsetantur Angeli, quia ruine illorum reftaurabun-tur rLsetauturcoeli, quia recipient animas Beato-rum : Lsetantur Patres antiqui, quia liberati à te-ilebris & umbra mortis : Latantur jufti & peccatores, quia redempti Paflione Salvatoris, fpem
con-
ćoncipiunt gloriofàe cum Chrifto RefurrecHonis, quae fit compiementum omnis optatae felicitatis.
IX. Et cum hodierna DIES tantum poili-ceatür de futuro, quantum de praeterito compre-hendit,~quis ibit inficias, Hanc DIE AI quam fecit Dominus, elle non tam Compendium Seculorum ante-cedentium, quam futurorum. FalJor ni haec fit mens Apoftoli aflerentis : Habemus Redemptionem Epbef, r. per fanouinem eius &c.fecundum beneplacitum eins in di-fpenfatione PLENITUDINIS TE At P ORU Ai -inftaurare omnia in Chrifto, qua in coelis & qua in terra funt. In Coelis Angeli vix creati ceciderunt ; in terra homo vix conditus peccato fe contaminavit. Hodicinftauranturruinae in coelis in difpenfatione PLENITÜDINIS TEMPÖRUM, quae complevit paflione fua Dei Filius : inftaurantur ruinaein terris, cum redit in gratiam homo praevaricatör. S. Chryfoftomus in alllegato Pauli textu pro voce s. cbry-inftaurare legit recapitulare, quod fonat fummarie fpfl-ap. comprehendere omnia quae in coelis & quae in ter- ao ra funt. In coelis verô funt praeterita, praefentia, & futura. Quod recapitulaverit & Compendio con-traxerit praeterita in coelis & terra, fatis oftenfum eft : reftat oftendere quomodo recapitulaverit etiam futura Dei Filius Hac DIE quam fecit Dominus. Laconicè & neruofè mihi di&um videtur à S. Bo- Sr'yBo"^' naventura de Filio Dei : In nafcendo contuiit confor- Zßtr'r. * tium natura, in patkndo heneßciumgratia, fed in Re-furreWone Compiementum Gloria Miror quomodo Compiementum Gloria cuius vel initium anxij anhe-Iamus. Suppetias ferat D. Thomas. Hac DIE in- o.Thv. cboatur DIES aternitatis, qua eft UNA, non habens in C aie. interpolationem noftü quia fol qui eam facitt non occidit.
P p	Revo-
-	Dominica ReJurreBionis.
Revocate vobis in memoriam AA. illam lententî-am Regij Pfaltis : Quoniam mille anti anne oculos tuos ficut dies befierna quaprateriit. Ergo in unam DIEM . poarćtat Deus mille annos, una DIE complet glo-riamlèd duraturam per seternitatem. Et bac DIES quam fecit Dominus, ilia eft, quae meritô appelas latur Complementum gloria, quam poft Refurrecfcio-nem inchoamus perennaturam.
X.	Favete mihi Domini Theologi, ut ex vobis audeam quaerere quid fit aeternitas ? Puto quod
Boat. lib. relpondebitis cum Boëtio : Eft interminabilu vita s. de Con- fimul tota& perfeïïapoffejfio. Si fimultota necprius habet nec pofterius, non habet interpolationem : quae cum fit gloriaeproprietatis, nihil mirum quod hodie contulerit npbis fervator Complementum gloria, & confèétaneè quod Hac DIES quam fecit Do-minus, fit non folum antecedentium feculorum fed totius fecuturae aeternitatis COMPENDIUM. O DIEM omni cumulatani felicitate ! DIEM dierum omnium optatiflimam ! DIEM, ex omnibus die-bus UNAM, quam praedixerunt vatum oracula, fulpirarunt Patrum defideria, confequuntur in plenituđine temporum animae Chriftianae / DIEM in qua deletum mortis chirographum, expunclum male-di£tum, lublatum peccatum, homo Deo concilia-tus, Paradifus apertus,lcriptifumushasredes cœli.
XI.	Itaque exultemus&latemurinea. Laetitia videlicet fpirituali, laetitia mentis, ut interpretatur
S.Cbry- ChryfoftomUs, non ficut illi, qui exultant in rebus Pf.'n7. peffim'Uy, qui poftcxact urn jejunium redeuntad pri-s. Bem. ftinas voluptates , de quibus S. Bernard us : Amato-ves feculi, inimici Cruets Cbrifti, cuius in vanum accepta nomine dicuntur Cbriftiani, toto boc tempore Qua«
dragefimali ad inftantes inhiant dies RefurreWonis, ben ut liberius induloeant uohiptati ! Non eft hoc exulta-re & laetari in Die quam fecit Dominus. Exultare eft in altura fiibfilire, eft cum Chrifto refurgere, unde monet Apoftolus : Si confurrexifiis cum Cbrifto, qua Colofll £■■ furfum funt quarite &3Ï. qua fur fum funt fapite, non qua fuper terram. Il lue oculos & mentem iublevemus, ubi nobis paratum eft beneficiorum divinorum Complementum gloria, ubi nobis oftenditdr DIES UNA in atriis Domini fuper millia, dies dierum omnium, Compendium Seculorum, qua fol irradiat, qui nefcit occafum.
DISCURSUS XXIII-
Dominica in Jtlbk,
Pax Bellatrix.
■ THE At J.
VenifeJesus, &ftetitin medio, & dixit eis: Paxvobis. Joan. 2s>.
SYNOPSIS.
I. Hierofolym£ flatus fimilis	TACEM annuntïans iturk
ftatui Athenarum fub trigin-	ad bella, fecus qmm mundus.
ta Tyrannk , quo optimus	Nam Chriftus dat pacem in'
qnifque periclitabatur ; tunc	bello,mundus bellum in Pace*
tamenSocratesin medio erat	II. Quid per falutationem Pax
ficut Chriftus in medio difcu	vobis innuere voluerit Cbru
pulomm confolans mœftos, &	ftus, varius eft Patmmfenfus.
P p 2	III. Opti-
Iii. Optimus videtur ille, quod	cem in animis fiiis confecuti
optaverit Ulis pace m inter-	fuerant, eandem aliis nuntia-
nam affeüuum, qu# eft Pax	rent, & fideles animarent ai
bellatrix.	pacetn bellatrkem, non ai
IV. Ea nafcente Cbrifto nnntiä-	pacem mundi.
ta eft à militia cœlefii, ut pro-	IX. Tax mundi qu&ritnr in
baretur bellatrix
V.	Ideb etiam hodie ut primum Pax nuntiat a eft, oftenfa funt vulnerabler qm mundus Deo reconciliatus, quia vera Tax inter adverfa prœftat anima
- tranquillitatem.
VI.	Adhanc Tacem animavit S. Jacobus converfum rnili-iem, à quo dnfttufuerat ad
Tribunah
VII.	Et S. Andreas Chriftianos volentesfe liberare è carcere, monens, ut ipfife prépara -
concupifcentiis, quam nullus qnantuscunq; Fortune amafi-us confeqnitur. Salomon o~ mnib.us abnndans volnptati-bus divitiis, defeipfofate-tur non ejfe pacem. in rebus quas mundus amat.
X. Veram pacem & tranquillitatem vel gentilis Philofo-phus agnovit in contemptu rerum terrenarnm, in coordi-natione affeüuum, qu£facit hominem fibi femper fimilem, imperturbatmi.
rent ad minas intrepido animo XI. Quin & experientia nos
vincendas.
VIII. Sedcurbvs eadem faln-tatio repetita eft ? T)ijfen-tiuut Patres fcrutantes my-fteria. Nimirum, ut qui pa-
docet, quod pacatior fit ani-muss adherens T>eo, quàm deditus mundi cupiditatibus. Itaque h<ec cogitemus, ut fit Deus Pads nobifcumt
Venit Jesus & ftetifc in medio, & dixit eis î Pas vobis, Joan, 2 o.
I.
Alamitofum ftatum Athenarum fub triginta Tyrannorum jugo delcri-bens Seneca, in memoriam mihi re-vocat ftatum urbis Hierololymita-nse, cum Chriftus Dei Filius invidiâ & furore Scribarum, Pontificum, &
Sacer-
Sacerdotum oppreflus per acerbiffima tormenta mortem fubiit, & innocentia, quse venerat ut no-centes ablolveret , fatalem excepit fententiam, Quis tunc animus, quis fenfus, quis pavor & trepi-datio fuerit Difcipulorum, ne &ipfos heec procella involveret, quis fatis evolvat t-Nunquid potes, in-quit Seneca, innenire urbem miferiorcm, quam Atheni- Sen, de enfium fuit, cum illam triginta Tyranni divellerint tranq. Nec finem ideofaciebat, jed irritai) at (e ipfa ßeuitia. In animlc-3° qua ciiritate erat Ariopagus religiofiffimum judicium, in qua SenatuspopulusqmSenatuißmilis coibat. Poterat-ne iüa ciui tas conquiefcere in qua tot Tyranni, tot Satellites erant ? &c. Socrates tamen IN A1ED10 erat, lugentes Patres confolabatur, &defperatos de Repub. exbortabatur. Melior urbis pars ab uno Socratis pendebat ore : unus hie lugentibus lolatia & concilia fuggerebaf. Metüs occupaverat Senatum & populum, cum videret optimum quemque occidi. Solus à metu liber incedebat Socrates, imitari <vo-lentibus magnum circumferebat exemplar. O milèras Athenas ! fed longe milèriores Hierofôlymas, in quibus collećti uno in cœnaculo Apoftoli & cœtera fidelium turba propter metum Judaeorum, occifo Magiftro, anxii& foliciti de fua falute trepidabant. Facile divinafe poterant, non conquieturam Pon-tificum & Sacerdotum rabiem, nili & illiveltolle-rentur è medio, vel profcriberentur, qui fuerant myfteriorum participes, nililolicitus de fuis opti-mus Magifter opportunum attuliflèt folatium. Igi-turcum fores eflent clauße, S teti t IN SUED IO, & dixit eis PAX 1^0 BIS. Lugentes conlolans, propè deiperantes exhortans. Et cum hoc dixijjet, oflendit eis manm latus , quia imitari njolentibus
P p 3	magnum
\ - - - . -
magnum circumferebat exemplar. Sed amabo vos, num v exiftimatfs falutationem illam PAX VOBIS faille pro ratiöne temporis idoneam • cum ad arma, ad bellum, ad pugnas & prœlia cum toto terrarum orbe defignarentur Apoftoli ? Quis Imperatorum, aut Belli-Ducum italùos animat milites ? quis pro-grefluris ad caffcra precatur Pacem ? funes, lanceas, gladios , fecures, ardentes laminas, cruces erant propediem traclaturi Apoftoli, & pro tefîèra Pacem accipiunt : PAX VOBIS. Memineritis obfe-cro aliorum verborum fervatoris : Pacem relinquo Joan, 14. vobis,pacem meam do vobis : non quomodo mundus dat, ego do vobis. Alia eftpaxChrifti, alia eft Pax mundi. Mundus dat bellum in pace, Chriftus dat Pacem in betto, ac proinde Chrifti PAX BELLATRIX eft, quod: erit themaprselentis dilcurfiis.
II. Ulitatam antiquis illam falutandi formulam, qua PAX optaretur, plura in facris Uteris fup-petunt teftimonia. Sic JofephuS fratres fuos agni-Cen. 43. tos amplećtens alloquebatur : Pax vobifcum nolite timere. Sic David nuntios mittens in Carmelum ad iSeg. 2j. Nabal, aiebat : Salutabitis eum ex nomine meo pacifice, & dice tis: fit fratribus mets & tibi PAX, éf domui trn PAX, & omnibus quœcunque babes, fit PAX. Et ipfè Salvator erudiit fuos Apoftolos, quomodo eos ad quos venturi erant, falutare deberent : In Luc. 10, quamcunquedomum intraveritis. Primum dicite : PAX buk domui. Nunquid etiam intra privatas domos timendum bellum ? Quod PACEM urbibus, Provinces regnis apprecemur ; nihil mirum, quia ilia bellis obnoxia, & inlidiis hoftium opportuna : fed in privata domo, imô private uni perfbnse PACEM precari, videtwr quidpiam infolens, aut certê noa
necef-
necefîàrium. Patres & fcriptnrae interprétés tectum ilium hodierni Evangelij & Salutationem Chrifti ad Difcipulos PAX VOBIS ,- varie expla-nant. S. Chryfoftomus putat ideô Chriftum bene- S.Chry-dićtum hac formula ufum, ut m œftos propter per- f°ft-.bom: fècutionem Judseorum lblaretur ; Nam cum bellum jl'a™ implacabile cum Judais baberent, PACE At fubinde eu dïcit, utparem bello confolationem ajferat. Verum quale hoc erat Iblatium precari verbis PACEM, & ni-hilominusad bëllum mittere : Tradent enim vos in Maith l0 Conciliis, infynagogis Juis fiageliabunt vos, £5° ad Prafides éJ Reges ducemini. Dudum illis praedixerat, jamque inftabat tempus ut haec fierent ; nihilomi-nus PAX VOBIS. S. Bonaventura faciens reflexiö- S.Bmav. nem fupra iteratam Pacis apprecationem : Often- . mJoan" dens per ipjum faSam ejje PA CE Al cœleftium & terre ftrium. Quae cogitatio defumpta eft à verbis Apo-ftoli : Pacificanspcr fanguinem Crucis mis, five qua in Col. i. cœlis, five qua in terris funt. An verô de hac PACE locus lit Chriftus in hodiernö Evangelio dubitat Beda, qui alio tendit, inquiens : Ideo repetit, PAX Beda in VOBIS, quia gemina eft virtus çbaritatis, quafi dice- Cate. ret : precamur Apoftolis PACEM cum Deo, PACEM, cum proximo, quia diligendus eft Deus & proximus.
III. Ego verô exiftimö D. Petrum Chrylblo-gum optimê obfervafle, qualem PACEM Salvator hodie precatus fit Apoftolis • illam nempe, quae flii&uantes inter diverfos affè&uum motus illorum anii ios tranquillaret, quae illos vel in cruentiffimo bello Pacificos redderet, id eft Filios Dei. Nam alibi dixerßt : Be at i Pacifici, quoniam Filij Deivoca- s. Pet. buntur. Audite Chryfologum : Difcipulorum corda Cf}ryf°l-
fidei fmn-84'
fidei Ç5 dubiiationis, defperationis, & fpei, defeüus & magnanimitatis, contimi confiions pralia fuftinebant ; taliumergo cogitationwn bella mfpeüor pravidens, fecre-torum PA C h AI primitus fe videntibus reddit Quo S. Angu. fenfu etiam accipio ilia verba S. Auguftini i PAX ä'vu.Dä. confiftit in hoc, quod motus omnes appetitivi in homine conquiefcunt. Hec ergo ilia PAX eft, quam hodie Salvator afFert & apprecatur Apoftolis ; nempe in ■ terior mentis malacia, contrariorum afïè£tuum quies, adverlitatum contemptus, cum Dei volun-tate conformatio, appetituum corrupte nature prudens refrenatiô, & omnimoda anime in omni eventu tranquillitas, quam qui confèquitur con-temnit mundum, Deum diligit, pericula non timet, adverfa defiderat, in bella cum vitiis & Dei hoftibus exardelcit, in cataftas, fècures, gladios, lv ignes, vulnera, cedes, mortes proruere nihil dubi-tat. Et hec PAX BELLATRIX eft, quam etiam Alb.Mag. B. Albertus Magnus hoc loco agnovit : PAX dici-injoan. tur hie dulcedopaäs.qna guftatapacat hominem,ut de cœ-tero a nullo inqutetetur, quœ etiam inter tormenta Alar-tyresfervavit in dulcedinefui Spiritus.
IV. Nato in mundumlalvatore narrat Evan-Luc, 2. gehfta ab Angeiis nuntiatam PACEM. Et in terra PA X bominibits bona voluntatis. Se,d obfervate cir-cumftantiam, prius unicus Angelus "apparuit Pa-ftoribus nuntians : Quia natus eft vobis hodie Salvator. Mox pera&Q hoc coeleftinuntio addit Lucas : Et fubitö facia eft cum Angelo multitudo militia cœle-ftis laudantium Deum dicentium : Gloria in altißmis Deo, & in terra PAX bominibus bona voluntatis. Qi\id militie commune cum Pace; quod non polîît PAX nuntiari hominibus nifi per militiam cœle-
ftem?
leftem ? fufficeret dicere multitudo Àngelorum laudantium Deum &c-'.quia Angeli vocantur Angeli P AC IS, cur addiL Evangelifta multitudo mili-> ti£ cœleftis ? Nempe PAX Chrifti PAX BELLA-TJRIX eft, & qui defe iplo profeflus eft Non veni Matt&ao PA CE Al mittere fedgladium, cum dicit live Apo-ftolis, five credentibus infe PÀX VOBIS, annunti-at ac precatur PACEM BELLATRICEM, inter adverfa& fenliii contraria, inter arma & perlècu-tiones, inter anguftias & metu,9, inter taedia & mœ-/. rores, inter contumelias & irrifiones, inter peri-cuia & infidias, inter tormenta & carnificinas. Quod confiderans Chryloftomus aiebat : Si bella S. C try-venu mittere, cur te najciente cantatur PAX ? Cerit jofl- bom„ quia tunc vera PAX, cum proijeitur quod erat tabi-dim. Cumfcilicet bello profligatur quod caufabat mœrores, anguftias, metus, dolores, afflict iones, inquietudines.Tale bellum paciffcum eft:in tali bello PAX Chrifti eft,quae exfuperat omnemfenfum.
V. A tque utconftet quomodo ultima primis correlpondeant,oblervate in hodiernoEvangelico textu connexionem PACIS cum bello, Dixerat • Salvator ad Apoftolos PAX VOBIS. Et illico lub-jungit Evangelifta : Et cum hoc dixiffet, oftendit eis mamiš flatus. An forte vulnerum cicatrices ere-dimus efle PACIS emblemata ? certè vulnera fiunt in bello uon in PACE.. Sed Chrifti PAX BELLA-TRIX eft, vulnera amat& cicatrices, in his gloria-tur, his triumphat, utpote quae PACEM inter cœlum & Mundum, inter Deum & hominem fancie-bant. Clamat claim, clamat vulnus ( ait S. Beraar- s. Bmu dus ) quod vere Deus fit in: Chrifto, AInndum re con- fm'f-f • siliansftbi. Sicutergo nafcensper Angeles milites mUnU
Q»q	PA-
PAC EAi nuntiari voluit ßeüalricem3ile refurgens ' v - eanđem PACE M diicipulis jprecatus eft non otio-fam, non torpentem, non defidiofam, Ted BELLA-TRICEM, inter adverfa efflorefcentem, inter tor-mensaemicantem. Et talis PAX, vera PAX eft, quae omni metu & perturbatione, omni mœrore & lućtu fiiperior praeftat animae inter acerbifîimos ća-fus tranquillitatem. Id advertens Synefius, fie de D.Synef. Pacifico Imperatore loquitur : Beliicofus quidem lib. de omnium maxime Pacificus fuerit 5 Joli enim illi PA-regno,	co\m Hçet, qui lacejfentes ulcifci, ac malè aß-
fere pot eft.
VI. De Divo Jacobo Apoftolo memoratur in Breviario Romano, quod cum ab Herode damna-tus effet capitis fupplicio, is qui eum ad tribunal duxerat, fortitudinem & animum imperterritum ad mortis fententiam demiratus,ipfe quoque Chri-ftianum fe efle profeflus fit. Juffus ergo una tapi Brev. ad fupplicium, petiit a Jacobo veniam, quem Jacobus Rom- ojculaéus : PAX, inquit TIBI SIT. Itaqtie uter-que eft fecuri percujfus. Cur non alia monita dabat A-poftolus novo Chriftiano, & mox futuro Marty-prlflo!' ri CUi'non ajebati Confort are & eftorobuftus. f^i-Epb'ef. 6, riliter age, &confortetur cor tuUm. Confortare in Domino, ÊT in potentia ejus. Nihil hujusmodi, fed PAX TIBI SIT, quia Chriftiana PAX BELLATRIX ro-bufta & fortis eft,nanexpa vefcit vulnera, non re-formidat tormenta , non exhorrefcit mortem. PAX Cbrifli exfuperat omnemfenfum. Secura eft e-tiam inter Secures. Et haec illa eft, quam Mfigni e-51. Aug. logio ornat Auguftinus : PAX eft fereniias men* ferm. de tis, tranquillity animi, fimplicitas cordis, vinculum a-Dom. mom, confortium cbaritatis. O quam miros efTećtus
ope-
operator in fanais haec PAX BELEATRIX ! in-cumbunt mille nubia adverfitatum, mens perftat Terena: minantur Tyran ni vulnera & eaedes, animus fruitur tranquillitate-: bellum movent mun* dus, caro, Doemon, led PACEM habet confoientia.
VII.	Adhanc PACEM hortabatur Chriftianos fuos S. Andreas Apoftolus cum detinetetur in carcere, & illi ex tota Provincia congregate, ut Ma-giftrum fuum à morte liberarent, yEgea'm Procon-Iblem occidere, & efiracto carcere Apoftolum eri- > pere decreviflent. Nôlite, inquiebat S. Andreas, Sur. Nolite QUIET EM D.N. JESU Chrifti in Jedi- fQav tionem Diabolicam excitare. Nam traditus Dominus> omnem patientiam prœbuit ; non confondit, neque clama-wit, nec in plateis aliquis eum clamantem audivit. Habet* ergo ßlentium. QU I ETE AI, & P ACE AI i &mn folum meum Adartyrium nolite impedire, verum etiam vosipfos quafi Athlet as Domini preparate, ut vin-
cat u minas intrepido animo. Itaque Chrifti PAX in eo lita eft, utin filentio & quiete, ablque mentis per-turbatione, intrepido animo vincanrur minae, to-Ierentur adverfia, perferantur etiam fi fit opus tormenta. Et hanc PACEM hodie luis Apoftolis deti it Chriftus, eos animans adverfù-s minas & inful-tus Judaeorum, aliorumque inimicorum nominis Chriftiani.
VIII.	Verum in eo lafet novum myftermm, quod poftquam Chriftus benedićlus Apoftolis pre-eatus fuit PACEM, & oftendit eis manus & laïus* mox repetierit priorem falutätiOnem Dixit ergo eis iterum :■ PAX VOBIS, Neque hic fubftitits fedadjunxit: Sicut mißt me Pater &ego mit to vos, Haec repetitio annuntiatae pacis dedit occafionem
Q# »	inge-
S.Aug. ingeniis fcrutandi myfteria. Auguftinus & Bedaa-Maldonatum putant hanc repetitionem habe-c. 20.'m re vi m confirmandi priorem falutationem Apofto-joann, lis remilïàs culpas praeteritas, per, pofteriorem da-aUCAJanfi tanipoteftatem rem.ittendi aliis poenitentiam Dio«. ahuris. Dionylius Carthufianus verô inquit. Ideo Cartbuf. bis ait : PAX P OBIS, quia optavit eis PACE Al ib' gratia in prafenti, PACEA1 gloria in futuro. Glcjf. in Gloila Ordinaria : Itérât, ut monftretperfuum fangui-Joan. nem ejfe pacificata qua in cœlis funt, qua in terra. S.Chry- D. Chrylologus acute : Quid repetit a PACIS lar-fol. ferm. gjtM jfla manifefiat, nifi quia OU l ETE Ad, quam fen-s*' fibus indixerat fingulorum, vult etiam inter eos repetit a ■PACIS donationefervari, quos utiquenon modica ha-bituros effe nouer at inpofterum de fua cunftatione certa-mina ; dum unus fe in fide perfiitijfe jaüaret, dubitaffe al« ter mœreret. Ut haec omnia fuum pondus habeant, ego niholominus hoc loco amplećtor di-joim!"	Cardinalis Toleti : Ac fi diceret iterum PA-
CEAi do vobis, ut earn toti mundo annuntietis. Priore falutatione PACEM eis dedit, qua internos anir mae afFećtus ita componerent, ut nullis adverfis moverentur, habituri ea ratione PACEM cum Deo, PACEM cum proximo, PACEM cum lùa conlcientia. Nunc verô iterum eandem falutationem repetens ait PAX VO BIS ficut mißt me Pater & ego mitto vos, ut videlicet PACEM ficut in mea Nativitate Angeli hominibus bonae voluntatis, ita vos univerlo mundo poft meam anaftafim eandem annuntietis : & ideô Aîitto vos. Sed no-tate ficut mifit me Pater, ad aerumnas, miferias, af-flictionesjperfecutiones, contumelias,verbera, tor-menta, mortem : in quibus omnibus fruitus fuiri
PACE
PACE BELLATRICE, quia cum gaudio fuftinui Crucem confufione contempta. Ite ergo annun-tiate P ACE AI Mundo , qui inquirit pacem, ubi mera funt bella. Non eft PAXimpiU.	Ifai.tf.
IX. S.Joannes in prima fua Epiftola paucis perftringit mundi pacem, cum ait : Omne quod eft i.Joan 2, in mundo concupifcentia carnis eft, concupifcentia 0-culorum, & fuperbia vita. Adhsec reducitur omnis PAXmundana, quas tamen non eft PAX fed bel- ' lum. Qui hanc pacem fibi aliisque perfiiadent fi-miles funt illis Pfeudoprophetis de quibus Deus quefitur apud Jerem ism & Ezechielem : A minore J trem. uf que ad major em omnes avaritia ftudent: & a Propbe- Ezecb'i?. ta ufque ad Sacerdotem cunäi faciunt dolum. Et cura-bant contritionem filia populi mei cum ionominia dicen-tes : PAX 1^0 BIS, & non erat PAX. Obfecro vos ftatuite vobis ob oculos quemcunque Übet Fortunae amafium, cui omnia, ex yoto fiuant, qui natetin voluptatibus, abundet divitiis, emineat in bonorum faftigiis ; nam in his tribus praecipuam fibi PACEM & feficitatem mundus imaginatur : & fi acutomentis oćulo penetraveritis interioraejus, exclamabitis cum Propheta : Non eft PAX impiis, non eft PAX mundi fećtatoribus. Fuitne unquam omnibus retroa&is feculis vel fapientior, vel feli-cior Rex Salomone, quem nondum natum Dei o-raculum pronuntiavit PACIFICUM I cui fublima-to adRegium thronum locutus eft Deus : Feci tibi 3■ Reg 3. fecundwnfermones tuos, dedi tibi corfapiens, & int eiligem in tantum, ut nullus ante te Jimilis tui fuerit, nec poft tefurrefturusfît: SedéJbac qua nonpoftulaftidedi tibi, divitias fcilicet & gloriam, ut nemo fuerit jimilis tui in Regibus cunäis retro diebus. Hic tamen tam
Qa-Î	fe-
feiix, tam iapiens, tarn dives, tarn honoratus, poft-quam concupjfcentiis luis, frenos laxavit quserens Etile. *» PACEM & non mveniens,de fe ipfo fatetur : Omnia qua defideraverunt oculi mei, non negavi eis,nec probibui _ cor meum quin omni voluptate frueretur &csvidi in omni-bus vanitatem&afflibtionem animi. Et poft plurima ipeciatim enumerata. Quidproderit bomini de univerzo labore fuo &c.nonne melius eft comedere,&bibere,&o-ftendere anima fua bona de laboribus fuis &c. fed &hoc <vanitas eft, & cajfa folicitudo mentis. Verè mundus a-matoribus fiais non dat aliud quàm bellum in PACE, cum econtra Deus det PACEM in bello. Ubi mundanimaximasfeputant indipifci delicias, maxima fruiquiete, ibi maximis angoribus & turba-tionibus agitantur. CunUi dies hominis doloribus é? a-rumnjs pleni funt, nec per noüem mmte requiefcit; & hoc nonne vanitas eft, ait idem Ecclefiaftes Salomon. Sm,Sp.	X. Veriffimê de his etiam feneca pronuntia-
vit : Horum quifeliceS vecantur, hilaritas fi&a eft $ aufgravis éJ fuper ata triftitia, & quidem Qravior, quia inter dum non licet palam ejfe miferos: fed inter a-rumnas cor ipfum exedentes , neceffe eft agere felicem* MemEpv £t alibi : Res eft inquiéta félicitas ipfafe exagitat, mo-3 ' vet cerebrum non uno genere. Alios in aliud irritât: hos in potent iam s illos in luxuriam e bos in flat, illos mollit, & totos refolvtt. & cum multa in huric fenliim dif~ ferviflet,concludit;/» mores Fortunajus non habet: hosi difponat, ut quam tranqilliffimus Ille animus ad perfeUum vehiat, qui nec ablatum fibi qudquam fentit, nec adje-ami fed in eodem habitu eft, quocunque res cadmL Prorfus Ghriftiane, & veluti mutuatus yeritatem è calamo Pauli, qui formam fuos Gorintfeios ad ©mjies cafus &eventus , eundem ubiqûe requirit
animum invi&um, imperturbatum, quietum, pa-catum, uti decet Dei filios pacificos , quamvis ipfe eos appellet Dei miniftros demifîe de fèipfo fen-tiens.* In omnibus exbibeamus nojmetipfos, ficut Dei 2. C or. <?. miniftros in multa patientia, in tribulationibus, in necef-fitati bus, in anguftijs, in plagis, in carceribus &c. per gloriam éj ignobilitatem, per infamiam Ö' bonam famam
O verê donatum PACE à Deo, qui omnia in fuum trahit colorem, nec profperis erigitur, nec adverfis deprimitur, lemper idem ; fimilis Olym-po monti, quem ultra nubes eminentem, nulla feriunt fulmina, nullae violant tempeftates, quas li circa illum pinxeris, adjeelo lemmate : Infra fe-runtur. Expreflifti animum Chrifti PACE fruen-tem,qualem defcripfît modo allegatus Seneca : Pars fuperior mundi, §5 propinquafideribus, nec in nubem co- Sjn.lib.3. gitur, nec in tempeftates impellitur, nec verfatur in tur- ceap™'m binem : omni tumultu caret ; inferiora fulminantur. Eo-demmodofublimis animus QU IET IS femper, &fia-Hone tranquiUa coUocatus, intra fe premens quibus ira contrahitur, modeftifS & venerabilis eft. A quö Philo-fôpho licet1 Ethnicö fi tnodum confèquende hujus-mođi PACIS & QyiETIS difcere cupis, docebit, ut nil concupifcas, nil timeas. Audi iterum Chrifti a-nè Philofophantem : Animus nunquam major eft, quam Sen. Ep> ubi aliéna fepofuit, fecit fibi PA CE AI, nihil timen? do ; fecit fibi divitias, nibil concupifcendo.
XI. Verbo abfolvo & finio ; nequeenim mnl-tis opus eft verbis, ubi experientia quotidiana nos docet, quod quietior & pacatior fit animus con-jun&us Deo, quam deditus mundo & concupifcen-tiis ejus, quod Chriftus det PACEM in bello, mundus bellum in PACE, fi tamen dicenda PAX eft
que
quae eft afliduus motus & agitatio afïè&uum. Ita-que haereat nobis ilia Pauli fententia, altè in cor défit/. 4. miflà : De cœtero Fratres, quœcunque funt wera, quœ-cunque pudica, quœcunque jufta, quœcunque fanïïa, quœcunque amabilia, quœcunque bonœfamœ: fi qua virtus, fi qua laus difciplinœ, hœc cogitate, & DEUS PAC i S etitvobifcum, PAX VOBIS.
DISCURSUS XXIV.
!Dominica, IL poft Tafcha.
Crudele InterefTe
T H E Al A.
Mercenarius autem, & qui non eft Paltor, videt lupum venientem, & dimittit oves, & fugit ; & lupus ra-pit, & difpergit oves. Joan. 10.
S Y N O P S I S.
J. Sicut bonus Paftor utility-	ximas obfervant, & utile fe-
tempropriam poftponit com-	parant ab honefto, quoi eft
muni, ita viceverfa J^fcrce-	repugnare natura,
narius fuis tantum in biat In-	III. Nam feeundum naturam
cris & comwodk propter In-	eft, quod ipfe tibi nolis fieri
tereffe, quod in corpora &	alten non facere ; hi verb
animas exercet crudelitatem.	non inquimnt quid profit vel
II. Et quidem Intereflati ali\	placeat aliis, fed quid fibi;
funt qui prœfhnt, alij qui fub-	licet noceat aliis.
funt, ntrique eafdemferè ma-	IK te-
IV.	Innmerivero fmtexlo-	y IL Flur a ejusmdi fappete-minum omni gen ere, ftatu,	mit ex facris Uteris, fed re-conditione, qui privato Inte-	cent ia etiam lurent, utinam reffe ftudent, cum alieno da-	vel hoc documentum bœreret, mno,&f<epèruina.	quod Interefie privatum no-
V.	Triplex verb potißmumre- ceat tam anima quam cor- > gnat- in mundo Interefie, pori.
ambitionis, avariti£,&vo-	VIII. Interefie yoluptatis cru~
luptatk, cujus caufa homines	delißmum etiam eft, caftiga-
invicem nocent, peioresferis,	vit Pharaonem, perdidit Ga-
qu£ fimilibus' ßbi parcmt.	baonitas ^ Skhimitas. Cru-
Primi generis lugubre exem-	dele etiam oßenditur ex cafu
plum pr£bet Soldani Armu-	%pmild£ Foro Julienfis>
ziani filius, qui parentum ac	IX. Confideremus ergo quid
fratrumruina feipfum etiam	profit nobis aliéna appetere,
oppreffit.	& per proximorum injnrias
VI.	Nihil mitius agit Interefie	frenoslaxare noftris cupediis, avariti£ , cujus exemplum	cum nobis per eas noceamus, parentes Toloni militis, qui	fi placet aliquod Interefie, eum propter fpem pecunuoc-	placeat quod boneftum eft, ciderunt ignari, quod filium	Deofervire propter tetribu-oeciderent, & poftmodum de-	tionem.
fp£rarunt.
Mercenarius autem,& qui non eftPaftor, videfe lupum venientem, & dimittit oves, & fugifc, & lupus rapit, & di-fpergit oves. Joan* 10.
Odiernum Evangelium ponit nobis ob oculos bonum Paftorem, & malum Paftorem, feu potius non Paftorem Mercenarium. Bonus Paftor in fenfu literal i Evangelij, eft ipfe Chriftus benedi&us, qui animam fuam po fuit pro ovibus fuis, qui antepaucos dies
Rr	falu-
fàlutatus ut Rex, làcrificavît ut Sacerdos, ad occîfî-onem dedućtus ut ovis : hodie ut Paftor proponi-g Pei, tur. Sed memineris Chriftiane, quod Tibi Rex, Tt-Cbryfol. bi Sacerdos, Tibi Paftor, 'Tibi facnficium, Tibi agnus, firm. 23. Tibi o<vk, Tibi totumfafîus eft, qui fecerattotum. Atquè ut cœteros titulos- nunc feponam, uno Pafto-ris titulo Chriftianis omnibus exemplar fe praebet, ad quod relpieiat in Principatu Mon arch a, in aula ConßliariuSj in templo Sacerdos, in Urbe Magi-iftratus, in domo Paterfamilias, in conlcientia qui-libet fidelis. Omnes etenim ifti Paftores funt ani-marum, quae illis concreditae eatenus funt, ut pro illis'rationem lint reddituri. Qui ergo hanc curam negligit, profečlo mercenarium fè conftituit, qui bonum privatum publico, utilitatem fuam com-S. Greg, muni anteponit. Jtiercenarius quippe eft (ut loqui-ferm. 14. t-urD. Gregorius ) qui locum qutdem Paftoris tenet, in vans- ^ jucra miimarum non quœrit, terrenis commodis inhiat, honore prœ talionis gaudet, temporalibus lucris pafcitur, mpenfafibi abhominibus reuereniia tetatur. Quae'ta-metfi Paftores Ecclefiafticos & Praelatos potifll-mum concernant ^ de quolibet tamen Chrjftiano, qui fuae imprimis animae curam debet gerere, intel-ligi poflunt." Mercenarium ego dico &non Pafto-rem animae luae, led immanem Polyphemum, qui propter temporale commodum, propter Diaboli-cum Intereffe, negligit animam fuam, eamque lupiš infernalibus difcerpendam relinquit. Interejfe inquam cui propemodum tfotus mundus lervit, tametli mille doceatur experientiis, quod crudeli-ter non tantum corpora fed animas interimat. Hoc proinde Interejfe Crndele vobis hodie paulô fu-lïore fèrmone exponam, ut concepto tantae Crude-
litatïs odio ftudeatis ex Mercenariis fieri veri Pafte-res, tam qui aliis praeeftis five ut Magiftratus five ut Patresfamilias, quam qui privâtam agitis vi-tam; omnibus enim fölicitudo incumbit ne ante-ponant temporalia commoda utilitati animarum*
II. Duo funt genera Interejfatorum, utrumque execrandum, & noxium ipfis Interejfatis. Primum eorum quibus ex officio incumbit aliorum curam gerere , quaies funt omnes Praelati Ecclefiaftici, Paftores animarum , Reges, Principes , Judices, Magiftratus, Confili arij, Advocati, Patresfamilias qui tenentur plus prôcurare bonum commune quam privatum, plus invigilare ne Refpublica damnum patiatur quam res domeftica, & dicere cum M. Salvio Imperatore morituro : Faciamut omnes xipHl intelligant, quem Imperatorem elegeritis, qui non dos pro Othone Je, Jed fe pro nobis dédit. Atque hi fi poftpofita cura boni publici de luis plus sequo foliciti fint graviffi-mè delinquunt, & faciunt fibiipfis fuum Inter ejfe Crudele. Alterum genus eft eorum qui majorem corporis fui & rerum temporaliuîn curam habent, quam animae, & propter modicum rei tranfitöriae Interefje, perdunt Intereffe animae eamque praecipi-tant in œ ter nam damnationem ; his vel maxime In-terejfe proprium, fit Interejfe Crudele. Illorum axio-mata font, quae & ifti per confequentiam libi faciunt familiaria : Principi, nullum injuftum, quod fru- Cmi 2 Suofum : Quod libet licet, j m efi in amis. In fumma cit. Jul. forturn id&quiw quod imlidius. Sit pro ratione Dohm- Caftas. Quidquid utile fit, id fieri boneftum etiam fi antea non .widere tur, Sua re tinere private domiis, de alienis cer-tare regiam laudem ejfe. At quantum mali haec prin- ' ' cipia in mundum invehant, fàcilius eft cogitare
Rr z	quam
quam eloqui. Et nemini ha&enus plus nocuerunt Senec. quam authoribus. Redit inauthoremfcelus. De pri-Trig. mo genere mihi hoe loco fèrmo non eft : de pofte-rioribus loquor, qui fundamentum omnium aćjtio-num fuarum ponunt utilitatem lejun&am ab hone-ftate, quo nihil perniciosus efle poteft in çommer-ciis humanae vitae. Hoc quippe peflùndat Refpub-licas, evertit urbes & Provincias, difiblvit vincula Societatis Rumanae, conculcat leges, naturam violât, rationis dičtamen infringit, implet damnatis gehennam. Obfervat lapienter Princeps orato-Cic.lib, rum : Socratem eos merito execrari folere, qui primum 3. de Of- utile & honeßum natura cohœrentia, opinione diflraXe-runt, qua nulla major pernicies humano generi potuit af-ferri. Horret natura turpitudinem, horret vitia, &: quidquid vitiofum eft, id naturae contrarium : pro-inde ubi propria utilitas conjuncta eft.vitio, fepara-ta ab honeftate, necefle eft ut fit contra naturam. Neque ex eo quod utilitas fecundum naturam eflè^ videatur, omne quod utile cenfetur verê utile eft, quia nifi fimulhoneftum fit, nifirationi conforme, nifi legibus naturae aptatum, non utile eft, fed no-xium & execrandum. Unde idem Cicero lolo ra-Cic- de tionis dućlu agnovit : Si nihil eß tam contra naturam f.quam turpi tudo, nihil fecundum naturam quam utilitas, cer t ein eadem re utili turpi tudo ejfe non poteft : quod qui parum perfpiciunt, hifiepè uerfutos homines, & caüidos admirantes, eorum malitiamfapientiamjudicant. Callidis & verfutis una prae oculis femper eft utilitas, nulla honefticura, -fine quo tamen nulla eft fecundum naturam & rationem utilitas.
III. Quid enim illüd naturae & rationi con-formatum dices, quod cum aliéna injuria conjun-'
ćtum
ćtumfuerit? llbi ergo illa fervatôris gnöme ipfis Ethnicis celebrata : Quod tibi non vis fieri alteri ne fe-ceris /'quam ufque adeôseffcimavit Alexander Severus Imperator, ut non modo luis earn ßspius incul-caverit, verum etiam paffim in operibus deleribi voluerit. Id Lampridius hilee verbis exprelfit : Cum milites de <via ad alicujus pojfefiionem defleüerent, m. Lam. puniebat ( Alexander ) & Ii quis honoratior eilet, alloqueba'ur : Vifine hoc In agrotuo fieri, quod alteri fa- ce™™' eis ? Clamabatque fapius quod a quibusdam five Judais five Chriftianis audier at, & tenebat: idque per praco-nem, cum aliquem emendaret, dici jubebat : QUO D TIBI FIERI NON FIS, ALTERI NE FE-CERI S '.quamfententiam ufque adeo dilexit, ut & in Palatio, & in publicis operibus praferibi juberet. Ha?c feriptor Ethnicus de Ethnico-Imperatore. Atverô quibus una femper in animo verfatur eogitatio de Intereffe privato, non curant, quid libi fieri non ve-lint, fed quid velint ; non quid aliis noxium, led quid fibi proficium ; non quid juftum & honeftum fit,fed quid utile ad conlequenda ambitiofie vanitatis faftigia,ad voluptatum cupedias,ad augendas facul-tates, per fas & nefas, per aliénas ruinas, per legum Cic. lihi'.
_ Jviolationem ^ immemores illius documenti : Sua de0ßc* cuique utilitati, quodfine alterius injuria fieri poffit, fer-viendumejje.
IV. Malum hoc ulque adeô mundum perva-fit, ut quod olim folos inter Magnates, & Principes, velut arcanum & ablconditum myfterium erat, nunc in privatis domibus legis vicem obtineat. Taceo illos qui ut ad aliquam dignitatis umbram prorepant, mille committunt indignitates, & quos nifi fuo Intereffe putarent polfè prodeflè ne oculö
Rr j	qui-
vr
quidem dignarëntur, profundis inclinationibus j pileorum depofitionibus, adulatoriis phrafibus, ma« nuum & veftium bafiis plus fèepè adorant quàœ Deum in Templo. Taceo illos, qui totam fuam fe-s licitatem reponunt in eo, ut aeftimentur & ho no-rentur à populo, ideôque captandae aurae popular! totos dies, menlès, annos, imô totam ferè vitam impendunt pro modico Interejfe vulgaris applau-fus. Taceo illos qui jura habent venalia, 8c Juftitiae Portas aperiunt folis p^rtantibus : ft nihil attuleris, ibis amice foras. Qy,od etiam illorum idiomate Interejfe dicitur. Taceo illos, qui pauperum patrocinia vel fufčipere renuunt, vel fiifcepta languide tra* v étant, & indicem horologij ulrra primam non lï-nunt progredi, quia non alièrtur oleum Interejfe, quo rotae ungantur. Taceo alios Reipublicae minus noxios. Ulis meritô, quisquis fapit, fliccenfeat, quos acuto calamo graphicè depingit bonus Au-SinChri t^or, eorum interiora & arcana lenfa evolvens: ™aiJn, apud quos fcilicet, Circumvenire fociumfolertia vacatur ; mentiri, urbanum omnes fatiere, prudentia fnul-Ii fidere procidentia ; omnes fufpeüos habere, fecuritatis; nulli animum recludere fapientis eft : omnibus detrabere generoft animi ; male dicere omnibus,for tis eft ;evolare ad ferrum etiam nulla data occafione, viri eft ; alieno thorn inftdiari.j matronarumque ac f^irgimm pudicitia incum-bere, elegantia quoddam genus eft ; omnia fpondere. nil largiri, aulicœ comitatis eft ; cömmodis,opibus, honoribus Juis, quacunque via aqua aut iniqâ ftudere, etiam cum amicomm everfione,Jodalium deprejfione, bonorum deje-ïtione, innocentiam damnatione, viri eft ad Rempubli-camnati, privata fuapubliçis anteponere, adeôque bac per dere ut tua evebas, induftria efi: Et plura his fimi-
lia
lia quae pro fcopo habent Interejfe privatum, fed ultimo tandem futurum Crudele. His adjunge &: alios, qui fpecie boni publici procurant privatum : £*/>/. Ep. quales infinuat Juftus Lipfius : Duces in bello rem fu- 72 • Cent, amfacimty publica par um accedit. Unde annotavit e- 3Jrin ■ tiam Ariftoteles : Apud quofdam lex eft, ut qui agros 7. t'ôiu. ° habent-qjicinos, bi non admittantur ad confilium belli ad- £ lQ-verfus illos fufcipiendi, quafi ob privat am Jui caufam, reïïè confilium dare non valentes. Haec quidem lex e-tiam eft in judiciis, ne confideant qui reo vel Aćto-ri fanguinis nexu colligantur, quod tamen fubinde dillîmulari videas ; aut fi hi recedant fùbftituuntur amicitiae & patrocinij nexu magis conjunćti. Pefti- -lentillimum verô genus eft illorum, qui ut priva-to Interejfe indulgeant, multorum ruinam procurant. Quales faepè belli Duces aemulatione honoris mutuaftimulati hofti potius quam aemulo relin-quunt viâtoriam, & luae invidiae, aemuli infamiâ, exercitus lanienâ, Provinciarum excidio paren-tànt. Adeô Diabolicum Interejfe per omnes ftatus, gradus, ordines, Magiftratus, tribunalia, domos ïè infinuat, ut fi non in corporibus, certè in animabus Tacit, lib* poftliminio crudelitatem fuam exerceat, quia PeJ- dnitaL fimum veri affeïïus & j udici j venenum Jua cuique utili-tas, ait Tacitus. .
V. Quam veritatem ut clariùs'diipiciatis, & quafi manibus palpetis, date mihi ven iam, ut uno alterove exemplo di&a corroborem. Et ne latius me diffundam, triplex potiilimum adverro regna-re in mundo Interejfe, cui myriades populorum ita deferuiunt, ut feipfas ei ceu vićtimas immolent. Interejfe videlicet ambitionis, avaritiae, voluptatis :
omnia feris omnibus crudeiiöra. Nam ferse fibiipfis ,
& fui fimilibus parcunt, Interejfe pari furore Inte -reflàtum perimit, & alios ejufdem genij, generis, Sen. de l- fanguinis. Quos vicletur expreffifïè Cordubenfis 7.8.b'2' Pbilofophus, cum ait : Nulli nifi ex alterius damno quœfius eß :felicem oderunt, infelicem contemnunt : majore gravant ur, minori graves funt : diver fis ßimuiantur cupiditatibus : omnia perdita ob levem voluptatem pra-damque cupiunt. Non alia qam in ludo gladiatorio vita eft, cumiisdemviventium pugnantiumque. F er arum i-fte convent us eß ; nifi quod illa inter fe placida funt, morfuque fimilium abftinent ; hi mutua laceratione fa-tiantur. Hoc uno ab animantibus brutis differunt, quoi illa manfuefcunt alentibus, borum rabies ipfos a quibus eft nutrita depafcitur. Ecce tibi exemplar ad hane conformatum Ideam, quod fi extendas ad intégras familias quae fubinde inter fè ambitiofè de primatu, de aeftfmatione aliisque vanitatibus concertant, ut-que una emineat, premuntur plures, prô quantum :tudov. ferarum invenies, quibus inciudendls nullum Au« Roman, giae ftabulum fufficiat. Armuziaurbs & Principa-dePnßa tus in Perfide Anno i?o8. Soldanum habuit mul-c. 2. & 3. tis nominibus felicem, quae augebat in Ipem pofte-steng. E- ritatis copiofa proles. Undecim omninô filij ma£ ornabant đomum, minimus natu fimplicior & femifatuus habitus • hine à parentibusaequè ac fratribus contemptus. Natu major inefeatus dulci yeneno proprij Interejfe, & ambitionis pefte cor-reptus in id incubuit, ut cum parentem & fratrum rnina folus dominaretur populo interim ( ut fo-lent quiprivata publicis anteponunt ) exofus, & paflim nominatus catenatus Diabolus. Verè catena-tus, quia catenam traxit à crudeli Interejfe omnium vitiorum Nam radix omnium malorum cupiditas: quae
hominem ad in auditum feculis crimen impulit, ut de patre, matre, fratribus necandis confilium ca-peret. Ergo captatâ no&urnœ quietis occafione ftrićto pugione in cubile parentum, mox fratrum irrupit : patri, matri & novem fratribus parricidali crudelitate oculos effodit : decimum natu minimum ftoliditatis opinio ab immani icelere exemit. Ita viginti duos oculos in una patina cruentos, & oculos fuorum, ficcis ipfe & lœtis oculis afp exit. Neque hic ftetit crudelitas : exoculatos enim omnes in, unum conclave fuam orbitatem lamentabili queftu deplorantes conclulit, & fubje&o igne vivos cremavit, Fabulofa videantur nomina Scinis & Procruftis adhanc immanitatem collata. Minimus frater ftupore excuflb 8 regia profiliens & per compita dilcurfans, dum ad fani afylum confugit, altiflima clamabat voce : Ivialla, 0 Dens, quam im-pius eft frater meus, qui cruentâ manu fceptrum invafît, regnumque violenta Juccejfione injuftus bares, nefarius fuccejfor occupavit. Attonito adhœc populo feditio " cœpit glilcere, quam tamen callidus parricida ar-mato milite lopi vit. Atque ut libi Principatum mu-niret, cenliiit fulciendum eorum interituper quos fortuna Patris conftiterat. Erant ij ex regno PreA byteri Joannis duo, vel bello olim capti vel empti Chriftiani, quorum alter mutato pridem nomine Machomet, alter Cain apud Armuzianos appeila-batur, uterque Soldano dum viveret œquè charus ac fidus. Ergo vocatum lèoriim Machometum in-terrogat an pro Soldano agnofceret quocum lo-queretur ? affirmantis manum blandillîmè appre-hendit, honoribuš dein auxit, promittens maiora fi eollegam alterum Chriftianum Cain ê medio
S s	tollat.
töllat. Verum Machomet neglećta fpe promifTio-nis, cQntempto metu, oftendit cunctafè poti us parat um agere vel pati, quam obftringere tam nefa-sio perfidiae crimine, ut amieum perimeret quo-cum triginta annos inter laeta & proipera vixilîèt. Tyrannus ubi vidit fe furdo loqui, nulla alia peti-tione oneratnm dimifit. Et mox advocato Caino eadem arte tentavit Maehometum perimere.. Cai-nus magis cereus aflenfum prsebuit, & arma indu-tus futurse fcenae idonea Maehometum adiit. Su-Ipicatus iile, quod res erat tempeftivè oeeurrit ae-què armatus, & exprobatâ perfidia tandem flexit, ut procumbens Cain in genua confilium Tyranni detegeret, & in ejus poti us perniciem conjuraret. Simulans deinde te confeeifle imperata, Tyrannum accedit, refert Maehometum vixilîè. Quod ubi ilr 3e inaudiit gratiis aétis in complexum Caini pro^ peravit, & ( ô vindieem Deum etiam folum medi-tati Intereffe ! J dum amplecSlitur novusjoab nimis credulurn Àbrier, clam vibrato pugione transver-berat. Illico pervenit csedis rumor ad Maehometum, qui omni mora fepofitâ ad Aulam properans, non petita audientiâ tanquam primae admiffionis aulicus, intrepidê Soldanum aggrCflus eft, qui ab eo qtiem mortuum erediderat je peti videns diriguit. At ille tot funeribus etiam Tyranni funere cumu-latis, fc ab hofte, regnum à Tyranno liberavit. Tumcollećto militeconvocato populo rei feriem enarrans, omnium plaufu exceptus, & Soldani fuc-ceflor aeelamatus eft. Verum Maehomet pacatis intra viginti dies turbis, Prineipis filium fuperfti-tçm natu minimum produxit eique diadema impo-fuit, eontentus Gubernatoris titulo, donee regius
puer
puer adolefceret. O crudele Inter ejfe ambitionis ! quod non in aiios tantrum, fed iplummet authorem defeviit, tredecim funeribus cruentatum ! Nempè Demo', fibi parat malum, qui alteriparat, ut vetus fert adagium àfapiente aliis verbis expreflïim : Qui in altum mit- 3. Rte L tit lapidemfuper caput eim cadet. Et rurfum : Quijo- Eccli- 27-ditjowearn incidet in earn.	Frov'26'
VI. Nihil mitius agit cum avaris- Interejfe Crudele avaritiae, cujus penè quotidianas ipećtare licet Tragoedias : Unde S, Chry loftomus detonans in di- s- Chry-vitias convenientillime illas defcribit : Fuqitiua di-<vitia funt, ab boc in illum tranfeuntes ; atque utinam Cum tranßrent folum, non etiam oeciderent. Nam prater- tonin* quam quod deferunt, etiam gladio tradunt, ÈT in barathrum pertrabunt. &?c. ingratafunt, fugitive, homici-da, crudeles, implacabiles, beftia incurabileï. Quod fa- am. bd.-ne expertus eft Polonus ille de quo Balinghemius. Hnghem. Fuit inquit 8 Martia Polonorum gente non nemo f patria Pultovienfis, cui vita militaris placuit. Ca-^ Hofpitâli-ftra fecutus multis annis à patria abfuit. Infigni- tas- Sxetf ter five ftipendiis five praedis ditatus, ut opes liias cum pare ntibus communes faceret revertit in pa- 3. c, 7. triam : Sed quia diuturnaabfentia vultus & habitus magnam fecerat mutationem, neque noftrebat fu-Os, neque nofcebatur. Jam erat in confpeclu Urbis patriae cum obviam habuit mulierem ignotam ex negotioin rus egredientem, quam interrogabat ex nomine de p are ntibus, quae relpondit luperftites efle, & fe quoque illorum filiam. Ad quod verbum exhilaratus miles. Qüod bene vertat inquit : Et-e-go illorum fum filius, frater tuus. Illa haelitante, miles exequo defiliit, & nudatö aliquantum bradljo: En ait, ut me fratrem tuum efle credas, fi-
Ss z	gnum
gnum mihi à natura & matre impreflùm, notum omnibus domefticis. Agnito figno foror in collum & amplexumfratrisirruëns felieem reditum gra-tulatur, & jubet ad parentes properare, dum ipfà die fèquenti redux, longiore & jucundiore ejus allo-quio frueretur. Ita ilia in pagum vicinum, ipfe ad urbem pergens, paternam ingrelïïis domum à ne-mine agnitus eft: atqueutpienioremfaceret lœti-tiam domefticis diffimulare ftatuit in diem crafti-num quis effet : cœnam nihilominus largam para-ri jubens cum parentibus lsetus afledit ; eâ finita far-cinam oppido gravidam illis fervandam tradidit, necdum agnitus. Vêtus proverbium eft : occafio facit furent. In fomnum prolapfo milite parentes contre&are farcinam, fufpicari quod erat aurum, fcrutari, poncupifcere : verbo concludunt : truci-detur miles, pecunia noftris ulibus deferviet. O i-terum Crudele Interejfe ! mulier viro audacior cul-trum arripit, filij poft multas no6tes infùaves fua-viter dormientis jugulum petit, & crudeliter ne-cat. Corpus ê lećio detračtum adhuc calens clam in effofïa humo fèpelitur. Orto foie properans foror domum revertitur, quaerit ubi frater, quocum heri Iocuta, cujus nativum fignum vidiflèt, contre-étafîèt ? Expailuerunt parentes velut fulmine i&i ad talia verba, & cum infpećto iterum cadavere fignum filij agnoviffènt inconfolabilibus lamentis, domum, urbem, cœlum impleverunt. Pater urbe egreflus abfque arbitro e publico civitatis patibulo fèipfum fufpendit : mater eodem cultroquo pridie filij fauces, fuum quoque guttur difîècujt : filia inter tria cadavera Crudele Interejfe avaritiae deteftante. Gontigithaec Tragœdia Anno 1618. die if May.
VII. De-
VII.	Defidero nunc Auditores mei, ut faepius expendatis quam Crudele Interejfe fit avaritise, illud praeièrtiin quod quseritur cum detrimento proxi-mi. Poteram vobis allegare Interéfîè Judas tradito-ris cui laqueum peperit Interejfe : poteram adduce-re Interejfe Ananise&r Saphirse: Intetejfe villici in i-quitatis, Interejfe fervi fuffbcantis conlervum, Interejfe divitis deftruentis horrea & difponentis de vita quam nočte erat finiturus, led hsec licet digito Dei fcripta, vobis dudum nota. Recentia quse avi-dius excipiuntur, non carent etiam 'fuis ftimulis. Hoc faltem infigite memorise omne Interejfe Crudele, quod fi non perdit corpus, perdit animam. Quod avaro œrumniofius fuerit ? quando is prat er quam quod a-nimam fuam perdit, etiam corpus innumerabilibus curis externat. Ait S. Chryfoftomus. Parcite corpori- & Cbry, bus, parcite animabus veftris.	'p/J'.^s
VIII.	Jam verô, ut me promifli fide liberem bom. 2. tertiumseque Crudele Interejfe, quod eft voluptatis
& infanse libidinis meetim confiderate. Et fubeat primum memoriam Pharao, qui ablatâ Abrahamo ^ Sara uxore affè&us eft plagis maximis cum univer- e"'12' fa domo, & unius Interejfe, multorum flagellis cafti-gatumeft. Gabaonitae abufi uxore peregrini levi-tse; eaque mortua concitarunt adverfum fe univer-fum Ifraël, & deleta fere eft tribus Beniami'n, pro- Iudk'z&m pter paucorum efirsenatam libidinem. Sichern fi-lius HemorPrincipis Sichimitarum ob raptam Di-nam filiarn Lise & Jacobi circumcifus cum omni- en' bus fichimitis, fe & patrem & omnes fichimitas eo-dem involuit interitu, vindicantibus fororis ftu-prum, filiis Jacob. Sed hsec forte prseter intentio-nem eorum, qui luis ferviebat cupediis, evene-
S s 5	runt
Paul. JVarnefr, de reb Long ob,-lib. 4. .<•38.
Henr. P all ad. de reb,
Foroiul.
runt. Illos quis nom crudeles pronuntiet, qui ut fruantur delideratis voluptatibusy proculcant jura divina & humana, caedes & parricidia ceu ludum habent, oblivifcuntur omnem honeftatem, vincula fanguinis non verentur abrumpere- & quaeproxi-mis eVentura mala praevident,non praecavent dum-modo lugendis amoribus potiantur. Tragicum plane ell quod de Gifulphi Ducis Foroiulij conjii-ge narrat Paulus Diaconus. Inualerat Hunnorum Rex Caganus Foroiulienfem Provinciam, cui tunc Gifulphus Longobardus Ducis titulo prseerat, qui cum barbaro hofte congrelîùs & fortiter dimicans cum multis fuorum occubit. Uxor Ducis Romil-da cum non nu His primoribus, ftlijs& filiabus le in eaftro Foroiulienli f quod idem cum Utinenfi pu-t at Palladius ) uti ilia ferebant tempora munierat, Accellit Caganus cum exercitu, quem eminus circa muros obequitantem Regem juvenem, floren-tem aetate, decora corporis Symmetria conlpiciens Romilda, in eius exarlit a morem, & foeminea, id eft impotenticupiditate oblita omnis honefti, pro-lium, civinm, patriae, privatum fuum Intereffe publico anteponens, ei ultro per nuntium urbem & cives tradere fe paratam ßgnificavit, fi. nuptias ju-Venis Regis Iperare poifèt. Commilîà tunc inter lè fueruntduo Intereffe, unum libidinis Romildae cum excidio patriae, alterum ambitionis Cagani cum Tyrannide in proditos. Uterque fuo voto potitus eft: Romilda unius noći is uxor, Caganus piuii-•urn dierum Tyrannus, & iufanis hifce Intereffe li-tatum eft fanguine plurimorum. Prodita &r oceu-pataurbe, Romilda ceu Regina habita, Filij & pri-mores urbis ia fidem recepti, Mox altera noSte re-
pudiata Romilda duodecim barbaris Hunnis tradl-ta eft, qui ea abufi die poftero in patenti campo immanislibidinisfœminam in palum egerunt ad-dita expröbaratione: Talem te dignum eft habere mari-tum. Urbs direpta & incendio ablümpta : Filij in lèrvitutem abdućti vix fuga evalèrunt. Magnates cum civibus in campo qui Forojulium à Pannonia , dividebat trucidati funt. Sic fêevit etiam in pro-pinquos, & proprium fanguinem, fèd vel maxime in authorem Crudeleffe Interejfe. Sic fiepê multis male eft, ut uni lit benê, cum eontingat etiam nec u-ni bene eflè ,• &plerunque illi pellimè, qui cuma<-îiena pernieie fuam venatur utilitatem.
IX. Queritur Apoftolus de Cooperatoribus fuis ad Philippenfes fcribens : omnes qua fua funt PM< quarunt, non qua funt J Efu Cbrijli. Querela haec u-niverfalis eft, omnibus poteft convenire Chriftia-nis, qui animas minoris faciunt quàm corpora, qui lucrum temporale praeponunt aeterno : fed Quid prode ft bomini Ji uniuerfum mundum lucretur, anima vero fua detrimentum patiatur, Quid prodeft fi per a-lienam ruinam elućteris ad faftigium fugacis & pe-riculofi honoris ? quid prodeft ii cum proximi no-cumento per ufuras, fraudes, rapinas violentias Croefi opes congreges, quae in tuam confpirent perniciem ? quid prodeft Ii omni voluptate hujus mundi fruaris, quae tandem in amaritudinem de-finêt, & interim animae detrimentum patiaris ? O Chriftiane,fi tantopere te delećtat quaerere quae tua funt, non quae JESU Chrifti, nec potes tibi perliia-dereutfepofitoomni Interejfe Deo lervias ac animam tuam eripias lupis infernalibus ; ades docebo te quomodo nundineris Interejfe, utile & limul ho«
ne-
neftum, idque exemplo Prophetse, qui de fe ipfo Pfal. 118, prpfitetur : Inclinarvi cor meum ad facienda*, juftifica-tiones tuas in aternum propter retributionem. Retribu« tio divinœ gratiœ, & gloriœeft Interejfe, quod licet appetere, ejusque lucrum honeftiffimum eft. Et qui non poteft amare Deum propter ipfum, quia exfe amabiliseft, am et faltem propter retributionem, quiaremunerator eft, & omnia noftra opera com« penfat fuperabunter, hie in prasfenti per gratiam • in futuro per gloriam. Sed felicior ille eft, qui non quarit qua fua funt, fedqua JeJu Chrifti, & veraciter S. Tgn. E- dicere poteft cum S. Ignatio Martyre : Nunc inci-Ro 'md	Chrifti ejfe difcipulus, nihil de his qua <videntur de-
°m' fiderans, ut jEfum Cbriftum inueniam. Talis profectô nullum quaeritin mundo Interejfe, & obtinet ni-hilominusilludquodfolum eft bonum, per-fećlum, Iblidum, fecurum, seternum Interejfe in cœlis.
DIS
DISCURSUS XXV.
Dominica IIL poji Pafcha. Nepenthes Probatum THlÎJîJ.
Mundus gaudebit, vos vero contriftabi-minL fedtriftitia veftra vertetur in gaudium. Joan. i 6.
SYNOPSIS.
L Äbolend£ triftitk varia Me-	pwSi qtiafî trtftes, femper
did pharmaca exœgitant,	autem gaudentes.
inter qu£ Nepenthes pudica-	VI. Jmpîius aliquid dicit Chry-
tum ab Homer o, fed efficaciur	foftomus, quod nec vera k-
tft, quod fit recogitando ef-	titia effe poßt nifi in triftitin
fe'ctum triftitk temporalis ft	fanftomm♦
tolerentur pro Deo.	Vit. Nam econtrario ktitict
II.	Nam h£c modicum eft in	mundi eft velut fomnium, uti pr£fenti vita, fed £ternum	pincern£ cui Jofeph explicuit glori£ pondus operatur.	interpretationem.
III.	Cuifpei fundamenta inni- VIII. Eftvelut figura qmpr<e-xi Machabà & alijfanfti, t er it y & tantum t empor aria ütitiafruiti funt in tornen- eft.
tk.	IX. llnde licet mundus gaudc-
IV.	Quia Deus omnem amari- at, iüius ktitia eft vera trifti-tudinem fuis dulcorarefolet. tia inter divitias, quarum fa
V.	Into Sanftorum triftitia eft tktas nova fameseft. tantum apparens, quia con- X. Inter bonom, quibus undi-tinet veram ktitiarn, &funt que cuu, gladi/ & fecures
T t	immi-
imminent , [unique tantum XII♦ friftemm ergo potius cm triafnfpiria.	fanftis fpe gaudentes, quia
XI. Inter voluptates qiu ma- licet amarafint vulnera, funt jores' afferunt dolores- Unde tamen divin& conjolationes ■melius eft ire ad domum lu- fuavia medicamenta, Ne-ïïusquàm ad domum convi- penthes Probatum. vij.
Mundus gaudebit, vos vero contriftabi-mini, fed triftiçia veftra vertetur in gaudium. Joan, 16.
I.
Pto mihi hodie non fuccenfère Media cos, fi eorum pharmaca & medicamenta pellendae triftitiœ inventa, ceu minus efEcacia rejecero, & aliud longe falubrius & probatius in medium attulero. Inter animi afïè&us, qui ßepenumero extremam homiui perniciem & mortem afferunt eft mœror & triftitia, quae ex o-mnibus animi paffionibus graviflima eftfecnndum D. Thomam, & maxime corpori nocet: adeô ut plurimis ante tempus, delufis omnibus remediis, vitam adimat. Huic œgritudini çurandae librum à Çhryfippo Philofopho conferiptum, eumque Me-dicis placuifîè narrat Galenus. De Antiphonte libs-'df Rhetore tradit Plutarchus quod artem dolorum abo-loc. af- lendorum eondidit, qualem Alediei agrotantibus euratio-\pfùt'in nem Prom^tmt»ac Corinthi pone forum extrada taber-vit. i o. na prafcrip fit, fe eos qui in mœrore effent, verbis fubleva* Rhetor, re, auditisque agritudinem caufis, confolatus eft a gros. Pfff' iEfculapium adverfus animi afiećliones fuavibus
can-
/. 2. q 37 a. 4
cantilenis certafle, & per eas curatum Socratem in-finuat ex Lycophrone Galenus citatus. Helenium herbam ab Helena nomen habens vino mixtum mceroris pharmacum exiftimatam fatetur Plinius, Plin. Hb. cum ait : Hilaritatis affeüum eidem pota in vino, eum- 22- caP-u que quem babuerit NEPENTHES illud pradicatum ab Romero QUO TRIST iT IAO AIN IS ABÖLE AT UK, Diodorus Siculus putat Nepenthes M- Diodo?. gyptium Helene non fuilfè aliquod fimplex medi- Sic. lib. 2; camentum, fed compolitionem quandam ex pluri-bus mixtis. Ego Ii operationes rerum naturalium Med. confè&arer mallem fimplicia quàm mixta, & prse T^rt £ omnibus allegatis iiibfcriberem fapienti : Date fi- ' cer am mœrentibus, vinum bis qui amaro funt animo : frov. 31. bibant & oblivifcantur egeftatis fua, & dolorisfui non recordentur amplius. Quod nec improbaretVarro, Karro ap. Nonnius,Horatius,Ariftoteles,& huius commenta-tor Septalius. Verum cedat natura gratise. Aliud J^loa-ego fimplicillimum pharmacum moerori pellendo gulum. & NEPENTHES PROBATUMobfervoinhodier- "Zm'lib. no Evangelio, quo fane nihil ulpiam efficacius pöf 2\ Ode iL litinveniri. Exiguus bolus eft MODICUM, quod driftotel. ibla cogitatione triftitiam omnem poteft depellere, fi relpiciatur efîè&us : quia Ad punftum in AlO-D ICO delerequi te, &in miferationibiis magnis congre-gabo te. Hsec cogitatio duïcorat omnem amaritianl adverfitatum huius mundi ; Hsec eft efficacifii-mum pharmacum omnis temporalis triftitise St 'NEPENTHES PROBATUM à fanftis, quod erit fcopus in quem collimabit hodiernus difcurlus.
II. Ambigentibus in hodierno Evangelio A-poftolis quid eflèt illud toties repetitum Alodicum, explicuit ipfe Salvator illis verbis i Alundus oaii-
Tt 2	de-
bit, uos vero contriftabimini, fed triftitia <veßra Verte-tur in gaudium. Quafi diceret, mundi gaudium eft modicum, & veftra triftitia eft etiam Alodicum, nolite ergo triftari, quia fi feceritis reflexionem fupra utrumque Alodicum, praeeligetis Alodicum triftitia, quia haec triftitia veftra vertetur in gaudium, non tantum in futuro fed in praefenti. Videtur hanc Hugo cogitatiouem habuifle Hugo Cardinalis inquiens : Card, in J) i ci t modicum quod patimur re, & tempore, refpeüu glo• loam. £tern£i qUja wn font consigna pajfiones huius tem-ports ad futuramgloriam. Cui manum porrigit Sene-Sen. de Ca vitae brevitatem delcribens : Prafens tempus bre-bu Vf. To'Ê vijfimum eft, adeb cpuidem ut quibusdam nullum videa-tur : in curfu enim femper eft : fluit fer pracipitatur : ante définit eße quam vefiit. Tarn brevitempore longa non poteft -eile triftitia, & quantacunque illa eft, temperatur dulcedine Iperatae glorias. Unde Apo-jftolus huic veritati fubicribens, omnem tribulatio-nem huius temporis momentaneam afièrit : AIo-mentaneum fer leve tribulationis noftra. Quafi ad di-ifaL s4, čtum Ifaiae alludens: Adpuriäum in modicodereliqui te. v. 7, Quae mox aliis verbis explanat : In momento indigna» tionis mea abfcondi faciem meam, feTc. Omnis vita ho-- minis quantacunque illa fuerit momentum eft, punctum eft, Alodicum eft comparata aeternitati. s. Aug. Et, quis nolit, ut loquitur D. Auguftinus, ad boram term 30. uri Laurentij igne, ut aternum gehenna non patiatur de SS' incendium, & ut reportet aeternum gloriae pondus.
III. Mirabilem vifionem aliquando vidit Ezechiel Propheta de quatuor animalibus, quas comi-Ezecb. i tabantur rotae Ajpectus rot arum, & opus earum quafi v.\6. fit rot a in medio rota. Quid hoc aliud fibi velit, quam quod eadem rota tribulationis habeat fundamen-
tum
tum Fpei, & aliam rotam contineat, quae revoluit retrorfum infbrtunia & adverfitates volubiles in-ftar rotae. linde Jufti nus Martyr haec ponderans inqoit : Oftendit eis Prophet a rotam in rota, eis annun- min. m. tians Judaorum in captivitatem acduHionem, redu« 4- 44' Elionem in fua. Et clarius in rem noftram Apollina- <- -ris : Rota ad rotam fignificat tum judicia, tum mifericor- itn'arf° ' diam,qua a Deo fuccejfivè & quafi per orbem proce-dunt. Nonlperet aliud Chriftianus in adverlis nili rotam in rota: rotam aeternifatis cuius centrum ubique, circumferentia nulquam ( quod de Deo dixit non nemo) in rota temporalis adverfitatis■ quod quidem etiam in hac vita folet accidere, uti ^ £ Seneca inquit : Sape maiori fortuna locum fecit inju- Q"[' ^ via. Fortuna in rota pingitur, quia volubilis. Plane fortunae rotae quas vidit Ezechiel, unde addidit: Et rotas îllas uocavit volubiles Et fpiritm vita e* E b n> rat in eis. Vitae nimirum ièmper duraturae.	■ <v, /j. é
IV. Huic fpei fundamento innixi San&i in 17-ipfis tribulationibus, imô tormentis delibuti funt gaudiis & delitiis. Intuere Machabeeos in fartagi- s(°.'lh.' ne, credespoftprandiadecumbere inpuluillo: Vi- thni.P*~ de Danielis löcios in fornace • credes à flammis tan- * v quam flabris ventilari ad folis aeftum temperan-dum, Iplum circumlpice Danielem in leonum medio ; non dices difcumbere inter catellos & colum-bulas ? Laurentium confidera in craticula ; non putes molli lećtulo decumbere ? Tiburtium li videri? nudis calcantem prunas pedibus ; arbitrabere per viam rofis ftratam inambulare. Chrifti nam inter ferpentes, judicabis inter arnica fercula delitiari. Agnetem inter ignes dices medio cin&am rore. Luciam pice ferventique oleo delibutam flammis-
Tt 3	que
que circumfufam ; credes molliter fpirantis 2c-phyri aura reereari. Innumeros alios fi contem-platus fueris, audies ab illis illud Regij Prophet® Pfal. 6f. <pranfi<vimw per ignem aquam, §5 eduxifti nos refri-gerium. Momentaneus eft hie tranfitus, permanens refrigerium. Olim ignis & aqua praeferebantur fpontis, in nuptiarum aufpicia, quin & novse nuptss Pier Va- huiusmodi donaria apponebantur tefte Pierio. A-ter. Hie- nima Chriftiana habet SponjumJanguinum, çum quo rogi. I. jn lećtulo Crucis requiefcit, Lefîulw noßer fioridus, Cant. j. cuius titulus éft JEjus Nazarenus, quia fcilicet in eo s. Baß. ipfe Chriftus, ut loquitur D. Bafilius ; tormentis qua' ß <variis fiofculisjucundabatur.
V. Inter benedićliones quas dedit Moyfes moriturus iilijs Ifrael etiam ilia eft data tribui Zabu-Bewt; 33. Ion & Ifachar. Immolabunt njiüimasjuftitia. Qui in* undationem maris quafi lac fugent. Quod hoc genus antilogise ? mare am arum, & lac dulce. Nimirum elećH, qui immolant corpora fua ceu victim as Deo omne quod amarum eft pro dulcedine habent. In-undationem- maris, non guttas, non ftillas, non men-furas, fed inundationes aifiićtionum & tormento-rum fuaviter fugent, quafi lac fugerent. Hoc a-S.Aug. gnovit S. Augufbnus çum Deum alloquitur: Tu foliloq. es Domine dulce do iiußimabilis, per quam omnia amor a caP- dulcorantur. EtS. Virgo Thecla telle S. Balllio in-s. Bafit. ter crudelia fupplicia clamabat : Alibi omne etiam Sdeuc- mortis, difcriminis genus fubeundum, ifiitsmet Para-dtfi delitiis epulifque praponitur, De S. Paulo teftatur S-Cbry- S. Chryfbftomus quod inter adverfa & perfecutio-nes ingentifemper gaUdio exult'averit: Cum wide-z. ad Co- rett inquit, quafi niwis cumulos tentationes quotidie in-rinth gruentes, non aliter quam ß in medio Parodijo vixijfet,
ita
. ; '•■;-' ' , . v. ' , ;<: K {.:" 0 ;
Dominica I IL poft Pajcba. 33 ?
ita qaudebat geftiebatque. Ac proinde, qui hoc gaudio gaudei, non poteft ab animi perturbatione wind. Idem dixeris de aliis lan&is cum lupra allegata Augufti-no : Tua dulcedo Stephana lapides torrèntis dulcoravit ; Tua dulcedo craticulam B. Laurentio dulcem fecit. Pra tua dulcedineihant Apoftoligaudentes a confpe&u con-cilij. J bat Andreas fecunts ad critcem fef gaudens, quoniam ad tuam dulcedinem properabat. &c. Ecce quale NEPENTHES e iuo calice propinavit Salvator fuis Apoftolis, & per eos omnibus Chriftianis, ut in affličtionibus & aetumnis, in perlècutionibus & carnificinis, laeti, hilares, gaudentes lint. Triftitia veftra vertetur in gaudium. PROBATU.M eft.
VI. Obfervat S. Chryfoftomus quod triftitia & tribulatio lanctorum non lit vera triftitia vel tri-foulatio, fed folum apparens, reipfa verô fit fum-mum gaudium, & voluptas, idque elicit ex verbis Pfalmiftae : D t xi for fit an tene bra conculabunt me : & pfai< nox ilhminatio meain delitlis meis. Ad quae verba aureus orator ita diflerit : Nox manens nox, mala fcili- s Cf] cet Ê5" calamitates ( ea enim no ft is nomine fionificat ) non f0ß. potuerunt me conculcare, fed fuit lux in node. Contraria enim in contrarias &fiunt apparent, quando vult Deus &c. Quam veritatem deinde roborat exemplo fornacis Babylonicae, in qua nec ignis extinguebatur, nec ros exficcabatur. Alteram cum altero contraria um amicitiam iniit, & ignis ardebat apparenter u-rens non tamen urens. Fallor annon hoc iplum Paulus infinuaverit illis verbis : quafi trifles, femper 2 Cûr 6 autem gaudentes. In triftitia elećtorum tale gaudium eft, ut triftitia non fit vera triftitia, fed folum quafi triftitia, ufque adeô voluptas illa & gaudium internum quod Deus immittit Sanélis fuis oranem
ama-
amarorem dulcorat, & abforbet fel cujuscunque triftitiae vel adverfitatis. Propterea dicit Apoftolus quafi trifles, & non fubjungit quafi gaudentes, led po-priUê'J" t*us-ßtypwgaudentes. Quo refpexit S. Auguftinus : * '4 ' Non dicit Apoftolus quafi gaudentes, fed femper gaudentes, quia gaudium noftrum non habet quafi,
VII. Révertor ad S. Chryfoftomum, qui in hac materia adhuc aliquid amplius meditatur. Nimirum, fincerum gaudium & voluptatem non pof-fèeflè niliin adverfis & affliâionibus, ut proinde fenfus verborum Chrifti ille lit : Triftitia veftra ver-tetur in gaudium. Vos loli, quos exercebiint afflictio-nés, perfècutiones, mœrores & amantadines, fen-tietis verum, lincerüm, folidum gaudium. Atverô mundusgaudebit quidem, fed non erit opus ut ejus gaudium in praefenti vertatur in triftîtiam, quia i-plùm illud' gaudium, quo mundus in tempore frui-tur, eft fićfum, apparens, falfum gaudium, & fi benèinlpiciaturnoneft aliud quam triftitia. Ver-foft bom. ba oris aurei appono : Gaudebant Apoßoli cum fia* 62. ai gellarentur, Paulus hoc admonet dicens. Gaudete in f°P- Domino. Et quomodo gaudere licet ubi funt *vinculay w-bi tormenta; ubi fudicia ? Hic maxime gaudere licet » Quomodo vero licet ubi non hac ? Qui namque nullius fibi magna rei confcius eß, quomodo deleïïabitur ? Itaque quanto maiorem dixeris tribulationem, tanta maiorem diets voluptatem. Negat Chryibftomus extra vincula, extra tormenta, judicia, perfecutiones, tribulatio-nes verum gaudium aut voluptatem reperiri, led îbiafièrit maiorem voluptatem, ubi eft maior tri-bulatio, ergo ibi nulla voluptas ubi nulla cenfetur elle tribulatio r quali diceret Alundus gaudebit, led malè gaudebit, quia gaudium mundi; apparens
Dominica III. poft Pafcha. eft, mœror eft, triftitia eft Ut hoc ulterius pro-bemus.
VIII.	Subeat memoriam Pincerna ille Pha-raönis cujus fomnium in carcere interpretatuseft Jofeph. Hac eft interpretatio fcmnij. Tres propagines,. Qcnt 40* tres adhuc dies funt, poft quos recordabitur Pharao mi-nifterij tui, Öreftituet tein gradum priftinum: dabis-
que ei calicem jux t a officium tuum &c. Quid obfecro fibi vult quod Deus per fomnium volebat indicare Pincernae reftitutionem ad priftinum munus ? Multis fàepè accidithaec viciflitudo ut eximerentur à periculo, ut recuperarent priftinam fortunam, neque tamen per lbmnia id illis indicatum eft. Cur ifte ante eventum lomniat quod futurum eft. Vul-tis fcire ? Munus Pincernae erat quidam honor & dignitas mundana, quae fi bene inlpiciatur, non eft aliud quam fomnium. Eft obfervatio S. Ambrofij s. Amb* Perjomnium videt reddiprincipatum fuum,fed hoc fom- lib-de nium eft, & omnls potentia fcculi fomnium non Veritas eft. Prorfuslomnium, imo nihil utcanit Pfaltes de mundi amatoribus : Velut fomnium furgentium Do- °72' mine, imaginem ipforum adnihilum rediges.
IX.	Quod Pfaltes vocavit fomnium, hoc Ä-poftolus nominat figuram. Praterik figura hujus r*Cor. 7, mundi. Figura & imago idem fönant : fomma ex i-maginationibus oriuntur. šufieci fiet dicere. Prate-
vit mundus, fed addit Apoftolus figuram, ut oftendat quid fint & qualia mundi gaudia. Nam ut ait Ter-tullianus Omnia imaginaria in feculo &T nihil veri. Tert"a de Eodem fenlii Theophylaélus Verlans allegata Pauli mîi.'c. 3r. verba: Alundi vero i deodixit figuram, quia eius bona folo terminentur afpeffu, & apparentiafint, &nuïïofun-damento fubfiftant. Clarius adhuc Chryfoftomus : ttyr.
Uu	ß
s. Chry- ft redè incedere voles, ne te adaptes ad prafentis vita /f-fofc. in guras. Nam fi diuitias obieceris, fi gloriam, fi delicias9 CÔrtnth Jive aliud quodcunque ex iis, qua magna eße <videntur, figura tantummodo funt, nonipfius qua in rebus eß, vc-ritatis demonßratio. Vides ergo, quam vana fint mundi gaudia, quam nulla, quae lola figura termi-nantur. Subftantiam quseramus non accidentia.
Sen. Ep.
Sed utingemilcit Seneca: Iftaimaginaria funt, feT ad f ' ~ tempus aliquam faciem ferunt : nihil h or um flabile, nec fo-lidum eft : & nos tamen cupimus'tanquam aut femper futura, aut femper habituri. &c. Contemnamus omnia qua âdeb pretiofa non funt, ut an fint omnino, dubium fit.
X. Nihilominus tametfi hœc verifiîma fint, ut defipere videatur,qui contradicat : Aîundus gau-debit. Sed quomodo ? triftitia, moerore, dolore, afflićtione. Omnia quippe in quibus gaudia lua re-ponunt mundani, plena curis, lolicitudinibus, do-loribus, animi afflićtionibus. Audi iterum teftem Sen. Ep. Senecam, nec dubita quin expertum. Ad gaudium inquit ille, cupis pervenire, federras, qui inter divitias illuc uenturum eße te fperas, Inter honores gaudium, id eß inter folicitudineS quaris f ifla qua fie petis tanquam datura latitiam ac voluptatem, caufa dolorum funt. O quàm Chriftianè, quàm lapienter, quàm verè ï Mundi gaudia lolo nomine lùnt gaudia, funt po-mum Fenellœ quod Ipicula contegit. Qui affluunt divitiis, non carent vitiis, lèmper attoniti, inter Ipem metumque varij, inter folicitas cupiditates anxij, inter amittendi timorem pallidi. Levior eft dolor non habere quam perdere ; tolerabilior non acquirere, quàm dimittere. Maiorem folicitudi-nem quaerit, qui magna folicitudine opes congre- " gat. Haec non funt gaudij fed dolorum caufœ. Quid
tibi divitiis opus eft, qua te efurire cogunt ? Primus o-mnium fatietate paraftifarnem, ut quo plura baberes, a- }eb?kit»; crius qua non habet cuperes. Aiebant Legati Scytha- mm. s. mm ad Alexandrum.
XI. At verô, qui delećiantur honoribus, pre-muntur Oneribus, ièmper animo fùïpenfî, & in praecipitia proni. Membrana eft dignitas, quae legit timere, expauelcere, fecuritati fuae diffidere, invi-dere, fulpicari. Tam magnam carnificinam tam tenue velamentum operit. Saturninus Gallus in iEgypto fub Aureliano Dux Limitis orientalis ac-clamatus Auguftus, ingemuit; &c. Arefcitis( in- p. v quiebat) amici,quid mali fit imperare. G ladij & tela no-ftris cervicihus impendent', imminent hafta undique,undi- Saturnins que Ipicula : ipfi cuftodes timentur, ipfi comités formidan- e' f0° tur: non cibuspro<voluptate,non iter pro aufforitate,non heüa projudicio, non arma pro ftudio. Facilis ex alto lapfus, abrupta fiiblimibus adiacent. Nondiurna modo fed & no&urna inquies purpuräm vexât, & fomnum ftïmulis exagitat, quemque natura ceu portum laflb dédit,hune in altum naufragiis infame pelâgus excutit folicitudo. Non erravit, qui dixit regnum elîè tria O î feu tria fufpiria, primum cum ambitar, fecundum cum obtinetur, tertium cum amittitur. Expertus id fuo m a! o Marius ille ex machaerofabro triduanüs Imperator. De quo Tre-bellius Pollio. Ut Confulille qui fex pomeridiants boris T Confulatum fitffeïïus tenuit, a At.Tuüio tali aßerfus Z ^30 efiioco: Confulem babuimus tam fei/erum tamque cen- Tyran, forium, ut in eius /Jîagiftratu nemo prander it, nemo cœ- mm 8' narverit, nemo dormierit : de hoc etiam dici pojfe noïdefur, qui una diefaïïus eft Imperator, alia die <vijuseß imper a* re, tertia interemptus eft. Sors eadem manet omnem
Uu z	in
in mundo ämbitionem. Cafus unius cœferorum. eft periculum.
XII.	De nique, qui in voluptatibus olidis non iblidis volutantur, quid habcnt aliud quàm fàftidia, turbationes animi, fufpiciones, inquietudines? ficut deprebenfi mari Syrtico ( Übet rurfum Phiiofophari
S7t 'a teata cum ^eneca )	flcco relinquuntur, modo torren-
11 tj.*** te unda fluäuantur : ita qui fe uoluptati tradidère, non ipfi voluptatem, fedipfos uoluptas habet : cuius aut im-pia torquentur, aut copia firangulantur. Aï if eri fi defe-ranturab ilia, mi ferions, fi obruantur. Et haec quit piam mundi gaudia reputet gaudia ? rectius dixeris dolores, & afflićtiones Ipiritus, quae animum exul-cerant, conlcientiam torquent, curas & lolicitudi-nes pariunt, met us & terrores accerfunt, ac deni-que in milerandos ßepe callis , & lamentabilem mortem corporis & animae praecipitant. Et tamen mundus gaudebit. Gaudeat fane fi nobilcum triftari - recufat. Nobis melius eft ire in domum luüus, quam in domum convivij, & imitari Ecclefiaften, qui de fe Ecclef. 2. profitetur; Dixi ego in corde meo : uadam êï affluam deliciis, & fruar bonis. Et vidi, quod hoc quoque ejfet vanitas. Rifum reputavi error em, gaudio dixi, quid fruftra deciperis ?
XIII.	Dimittamus ergo mundum gaudere, & frui gaudiis exulcerantibus animam, nos cum Chrifto, cum fanćtis triftemurJpegaudentes, in tribulatio-ne patientes : & pellendae fi qua eft triftitia noftra ad-hibeamus hoc falubre NEPENTHES, quod exper-
Pfal. 93. tus David canebat : Secundum multitudinem dolorurd meprum in corde meo, conjolationes tua l<etifica<verunt a-nimam me am. Ad quem locum apponit S. Augufti-s' uri' nus ' AJuki quidem dolores, fed mulU conjolationes : a-
tftP/al.
Dominica III. poft Pajcha. 341
mara vulnera fed fuavia medicamenta. Tribulatio & triftitia bonorum MODICUM eft, exiguus bolus, qui fimul eft NEPENTHES excludens amarorem, & afferens verum gaudium, quod vel Philofophus lsepe memoratus agnovit, cum dixit : Gaudium non Sen Ep. nafcitur,nifi ex uirtutum con fcientia. Non poteß gaudere nifi for tis, nifi juftus, nifi temper ans. In hoc fiftamus, & erit nobis in omni amaritudine dulcedo & gaudium NEPENTHES PROBATUM Chrifto, PRO- -BATUM Apoftolis, PR OB ATllM fančtis omnibus. /
èMMM*MM0M6MMMMM
DISCURSUSXXVL
!"Dominica IF. poß Tafcha. Momus Phantafta.
T H E AI A.
Arguet mundum de peccato,& de juftitia, &deJudicio. Joan, 16.
SYNOPSIS.
I. Jttomtii nouis & fomnifi- mirk maginatlonibus fe riftii lius phantaftica progenies ob exponunt, & fe videndo in temeravium judicium odio aliis fufpicantur alios quales habitus ab omnibus, multos ipfifnnt. hodie habet juccejfores, quos III. Unde tot infana judicia, ut judicabit Deus Jibi magis	quidquid agatur in diverfum quam aliis noxios.	fenfum trabant eiufmodi cenil. Qui explantdfia operantur,	fores.
U u 3	IV. Si-
34%	ALomus Phantaßa.
jy, Stent Pharifaus Simon qui oculus, lente tamen judicat,
Magdalenam peccatricem jti-dicabat, qu£ tamen Cbriflo plus plaçait, quam ipfe, propter ea ipfe minus honoratus
Ž mm illa.♦ TS on debemus /«-teare juxta intuitum, fed txplorare prius uti wipes tranfitura glaciem.
V.	Solus quippe Deus rimatur interiora cordis, &folw Rex agnovit in mptiamm parabola, quis difeumbentium non laberet veftem nuptialem¥
VI,	Nos tamen uti Momus ex phantaßa folemus operari ; tionnti Tiens cuius o culi funt columb/z laite lota, videntes fine Imaginationen
PIL Confideranda effet débilitas noftr£ vifionis, qm fit per fpeculum in <enigmte, cuius eß aliter rem repr/fentare quam fit ;qui ita fpeeulantur
& accurate infpicit.
Vltl. Inexcujabiles funt, qui cum ipfimetrei fmt, alios judicant, & abutuntuv Dei officio. Exeußanda funt omni-modo qu£ videmvs in a Iiis, & fufpicamur non eße reBa.
IX.	Et oportet nos in judieik eße velut mortuos, qui nihil judicant eowm qu£ circa ipfot aguntur. Si tales eßenius non judicaremur d Domino, ficut tUe, qui negligentervivensjn morte confecutus eft veniam„ to quod in vita neminem jn~ dicaßet.
X.	Refipifcant mature, qui te-merariè judicant, ne plus fibi noceant , exemplo Comitfa qui propter temerarium judicium uxorem ad crmelem peenatn damnaverat, tandem miraculo per S. Udalricnm patrato correiïur.
proximum, male fpeeulantur XI, Cum ergo plura in nobis 'Dewn , cuius jurhditlionem habeamus judicanda, à judi-invadmt : qui cum fit totus cando proximo abfiineamus»
Arguet mundum depeccato, & de jufti-tia» & de Judicio. Joan. 16. i
O&is & fbmnï partus non poteft efle 1 nifi phantafticus : nunquam enim magis in homine dominium exercet PHANTASTA quam nofte & in fo-mno. Sola tunc quiefeentibus coete»
ris
Dominka IV* poft Pafcba. $4S tis facultatibus phantafia operatur. Unde non miror à veteribus poftremum Deorum Af.o-mum, creditum fuifïè Noctis & fomni filium,-qui corrupto & phantaftico fuö judicio omnia perver-tere, & non tam hominum quam Deorum faćta cenfurare prsefumeret, Aiunt , cum judex inter Neptunum,Vulcanum,Mineruam de artificio con-tendentes delećtus fuifïèt, ita exercuifle cenfiiram, ut in fingulis aliquid reprehenderit. Neptunus Taurum efiinxerat. Vulcanus hominem, Minerva domum. Non placuit Momo Taurus, cuius ar-mos potius quam frontem cornibus inftrućtam vo-lebat, ut maiore nifi tötius corporis Taurus à fè adverfam vim propulfaret, ut teftatur Ariftoteles. ^ In homine vulcani aiebat prsetermifliim, quod ma- 3. ximè necefîàrium fuifïèt, nempe feneftellam in pe-ćtore ut inlpici poflèt num fraudes & dolos, verum Lucian. an falfum quisque in animo ftrueret. Domum Mi- Dial, de nervse non probavit, quod non cfïèt trufatllis, quœ-que facile polîèt circumagi, fi malum haberet vici- cbarm.Ufc num. Stultiilimus plane Judex, & ad nihil aliud a- ^.Lyiiar, ptus, quàm cavillari aliéna & carpere tam humana, quàm divina, ipfamque adeô Jurisdiktionen! Dei invadere. Nec defiint hodieque in mundo ejufmo-di Judices MOMI PHANTAST^, cenfores bonorum &malorum, arbitri cogitationum & operum humanorum sequè ac divinorum, qui fuis cenfuris aliud non confèquuntur, quàm ille veterum MO-MUS ob in confultam reprehendendi oreximDiis j^aiCorti &hominibus odio habitus, contra quos Salvator MytboL* nofter in hodierno Evangelio promittit venturum ltb-s>-Spiritum Sančtum, qui eorum cenfiiras & judicia 20' meliorifubmittat judicio : Arguet mundum de pec~
tato,
S. Bern, ap. Manji in JE-rar.
Lavin. Lemn.lib. 2. decomplex. c . 6. Montan. Confit. 2p. JovîaK, Pnntan. Holler, de morbi intern. Jacob.. Ponta.in Attic. Bet-tar.
[onßo. in Admiran. Clajfe w. cap. y.ai. Stengel Judic.div»
cato, & de juftitia, &dejudicio. Haec S. Bernardo £-ta placuit explanare : Argue t mundum de peccato quod dißmulaty de juftitia quam non ordinat, dum fibi non Deo earn dat: de judicio quod ufurpat, dum tam de Je quam de aiiis temere judicat, Nemini magis quam fibi nocet iniquus & temerarius cenior, & haec erit hodierni Difcurfus materia, in quo non reeufo cenfores e« tiam illos, quorum cenfiiras cenfurae fubijcio.
IL Imaginative facultatis feu phantafiae tam mirae funt operationes, ut fapientiflimis quando-que imponant. Munus eius eft fpecies & formas ab externis feniibus oblatas apprehendere & intelle, ćtui proponere. Unde illud vulgatum Nihil eft in inteüeüu, quod non priusfuerit infenfu. Cum ergo ße-pè fènfus externi decipiantur,quid mirum & phan« tafiam perturbari, fâili & decipi, ut fàepè numero in delirium fi non vergat, vergere videatur, certè intellečfui verum proponere nequaquam pofiit, Fuit qui eximaginationis vehementiatam vaftum nafum habere fe credidit, ut nullae portas illi pervi« se efïènt. Alius &leäo prodire nolebat, quod ere« deretfèinlnfulamorari, & mundum reliquum ex vitro compofitum fub quo fèrpentes laterent, ac ß terrae infiftere^metuebatjne frači o vitro in ferpen-tes incideret.Perfiiafit alteri phantafiaquodmortu-us efiet, ideôque fepeliri petebat, quem ut çuraret Medicus feretro impo ni juflit & funebri apparatu efièrri, dein convitiis profeindi, quibus ille auditis ê feretro profiliit & convitiantem pugnis excipiens revixiflèfe credidit. Innumera fîinteiufmodi cor-rupta Phantaftarum de fèipfis judicia. Illud verô an Phantafiae vel oculorum vitium fuerit, qucdeX Ariftotele refert Cardanus, relinquo in medio. E-
rat
rat inquit, qùi fuam imaginem ante le velut1 inlpe-culo videret. Id li ille non finxit oftentationis eau- To'2■ c> fa, & levitate Grseea, certe ob iblam vilüs imbecil- ja'c Bjt litatem aeeidere non potuit, led accedente ad hanc denc. in etiam fiimma anterioris partis cerebri caliditate, Ipiritusque tenuitate, efflati quoque vaporis crafE- ^ rer, ' tie, ut lie tanquam ex Ipeculo reflećteretur.	rar. lib.
III. Longé deterioris . conditionis & flendi %fßf3ih,t potius quam ridendi lunt illi Phantaftse, qui per fo- 3, Metes fallae lulpicionis apprehenfiones corrupto judi- uor>c- 4* eio, aliéna d ići a, facia, cogitata judicant, & quales forte ipfimet funt, tales alios elle credunt, viden-tes quafi refléxè lèiplbs inlpeculo. Sunt aliqui ( inquit S, Gregoâjus ) qui de omnibus male judicant. Di-cunt enim fi quis (ludet & uacat bumilitati bypocrita eft ; s. Greg. fi recreationi gulofus eft , fi patientiœ timiduseft: fi liJl-16: juftitia impatiens eft: fi fimplicitatifatuus eft :fi prüden-tiœ malitiofus eft : ft maturitati pblegmaticus eft : ft ju-cunditati, dijfolutus eft : fireligioni fingularis eft :fifocie tati, Jecularis eft : fifilentio & paci, diffimulator eft : fi aliorum correptioni, prafumptuofus eft : fi inflans vigi-liis& orationi bus, indifcretus eft : fi prœdicationi & aliorum faluti, appetitor laudis eft: fidefiftat, negligens efl: ß habet gratiam bominum, adulator eft, fi adulari renuit, dicitur quodfuperbus eft. O quantus error in mundo ludit, dumea rimarimolimur, quae foli Deo peripetia funt / Lynceos oculos nos habere credimus; talpsefumus. Quoties fub modefto & compoiito vultu libidinibus cor natat, & viceverfafub hilario-re facie caftillimus animusquoties demÜIi oculi obvelant occultam luperbiam, erećti humilitatem.' quoties blanda & mellea verba incruftant crude-lem animum : alperiora benevolentiam / Latent
Xx	fub
fub arnica compellatiOnc hoftiies infidiœ, fub repre«-•henfione finceritas. In verbis magna erepantibus imbellis animus, in modeftis generofus. Rubet fe-pè j ejunantis vultus, pallet helluonis gaftrimar-gi. Multa fpondent qui avari funt, parcunt verbis liberales. Externa membrorum compofitio men-tern abfcondit in compofitam, compofitam hilar is libertas. In publicis laudibus latet privata detra-člio • publica ćorreptio eft inftar privatse laudis, Frequentius in proditore vultus ridens, in amico feverus eft : in ferena fronte mens turbida, in turbida pacata. Et licet os, frons, oculi, vultus, ince£ fus, plerunque animorum fint indices, ßepiffime tamen fallunt, ut proinde ex his nulla certa cenfu-ra vibraripoflit, nulla ferri fententia cuj non pof-lit, aut nonloleat fubelïèlallum.
IV. Hsec fçimus, & isepç nos deceptos lèro Aug. agnofcimus, nihilominus Temerariis judiciis plena. Lang, funt omnia. De quo depperamm fubit o converti tur, & judic. ß optimm. De quo miiltum präjumpferamus, deficit, & fitpeflimus, verba funt S. Auguftini. Vix dixerat Pharißeus de Magdalena & Chrifto geminato judi-• 7.- cio temerario : Hic fi effet Propheta,fciret utique qua qualis eft mulier, qua tangit eum, quia peccatrix eft» Et illico audiit : Remittuntur eipeccata multa, quoniam dilexit multum. Et de Chrifto dilcumbentes cum ad-miratione : Quis eft hic, qui etiam peccata dimittit. Chriftus judicatus erat quafi non eilet Propheta, Magdalena quafi non eilet peccatrix , led Chriftus oftendit fe plulquam Prophetam, & Mag-dale nam non amplius peçcatriçem , fed juftio-rem ill© qui tem erar arië judicaverat. Imô ip/è tunc Simon çompofitus Magdalenas judicatus eft à
Chri-
Chrifto, & quidem fuomet judicio condemn at us, quod minus Deum diligeret quàm ilia reputatä peccatrix, quia non exhibuit Domino tantum ob-ièquij quantum: ilia. Pharifaeus erat Simon qui ju-dicabat, vulpes erat pröut alibi Pharifaeos videtur nomiuafle Ghriftus, cum dixit : Vulpes foveas ha-beni, nec tamen fciebat vulpinari-. Vulpes cum gla-ciem tranfire vult, aurem applicat num aquae lire-pit urn audiat, & inde colligat num gelu fatis foli-dum fit, nec fidit fi murmur aquae percipiat, fcru-tatur prius abfcondita, exteriori fiiperficiei non credit : Sic qui in alios cenfuram exercet nifipene-tret interior a judicare non debet,quia externa fae-pè fallunt. Unde nonnemo ad inftruendosxemera-rios judices pinxit vulpem ad gelu applicantem auriculas cum lemmateî Non juxta intuitum. Vide- p£i,ieß;
~ ^ , -	, . ', .	. Mündt
mus laepe hominem rubicundum, bona corporis gymb. lib: habitudine, illico ferimus fententiam : Vorax eft, s> n. 486* & potator vini, cum fit forte abftemius : Non juxta intuitum. Videmus virum religiofum prodeuntem ex domo fufpećta & vicinis parum probata, mox bacillum frangimus,& pronuntiamus fcortatorem, cum forte longe alia intentione domum irtgrelïus fuerit, uti Vitalis Monachus, cui de proftibulo e- Steng. de gredienti quidam temerarius judex, fulpicans libi- ' Jlldic-dinis caufa illuc ingrefïum, infregit colaphum, fed 3' C°S4" Deo qui videt in abfcondito vindicante, à Dœmo-ne obfeflus eft, nec ab alio quàm ipfo Vitali potuit fiberari. Ingrediebatur autem Vitalis Ut meretrices à turpi corporis quaeftu avocaret, & pecunia perfo-Xuta faltem unius noćtis continentiam perfuadebat^ Non juxta intuitum.
V. Et quis ille eft qui pöffit fcrutari interior*, X x 2.	quo
quo fine quis, quid faciat, nifi folus Deüs?qui Sa-i.Reg. muelem inftruensaiebat: Nec juxta intuit us bomi-7. n'u €Qp judico : homo enim videt ea, qua patent : Dominus autem intuetur cor. Cuius veritatis claram parabolam in facris literis habemus expreflàm apud E-Matth.22 vangeliftam Matthaeum, Rex qui fecerat nuptias filio fuo, milerat fervos fuos vocare invitaùos, quibus excufimtibus, & ob id milio exercitu deletis, jufii funt famuli ire adexitus viarum, & quofoun-que invéniflet adducere : quod cum feeiflet, & col-legiffènt/>o«(V &maloS ut habet textus ; venit Rex ut videret dilcumbentes, & unicum oblervavit inter eös^quem reiecit '. Amice quomodo hue intrafîi non habens veftem nuptialem. Sed quid egerunt famuli quod talem intromiferint ? nonne, ipfis incumber bat admittere decenter veftitos ? excludere inde-eenter veftitos ? cur folus Rex notavit indignum regia menfa ? Nempe Régi Evangelico non fuit quseftio de externa vefte, cum loqueretur de nup-tiis regni ccelorum, fed de ornatu animae quem famuli non poterant dignolcere, led folus Rex, id nT™ in °bfoi'vante Pafchafio : Quiamalosin confcientia intus Matth. intelligere non omnium eft; ideo hunc malum folus Deus Tertuil. terribilis & Rex magnus invenit. Unde & per veftem Refurreä. nuptialem intelligunt Patres Tertullianus, Orige-cam. Am- nes, Chryfoftomus, Ambrofius, Hieronymus & a-brofferm. ßj eharitatem, bona opera, & vitam fidei Chriftia-' nœ congruentem, cuius inlpe&ores efiè non pote-Dom. O- rant fervi, fed Rex ipfe, Deus ipfè. Dominus autem %%%?.' intuetur cor, qui arguet mundum de judicio. ap.'Mal. VI. Quae cum fint veriflima, non poflïim fa-don- tis mirari quomodo nihilominus multi, qui & vide-ri volunt prudentes, & fapere fupra alios, ex le vif
fi-
fimis frequenter indiciis de proximo judicare prœ-fumant & ferre fententiam, nifi quia cum non fa-piant quantum oportet, & ad fobrietatem, fecundum apprehenfiones PHANTASLE operantur, & cenfuram exercent ut MOMI. P es fatui faci li s eft ad Ecclef. 21 domum proximi. Ait Ecclefiaftes, & aüo loco : In via ftultus ambulans, cum ipfe infipiens fit, omnes ftultos a- Ecclef. 10 ftimat. Nemo quae rit alteram in angulo, in quo prius ipfe non fuit, & potior eiufmodi cenforum pars in eoipfo delinquit in quo alios reprehend it; imôhoc ipfo cum alium judicat, feipfum conde- x , mnat. Propterea dicebat Ambrofius : Judicet ille de alterius errore, qui non habet in feipfo quod condemnet: uiu^.Bea. judicet ille qui non agit eadem, qua in alio putaverit ejfe u imma. punienda, ne cum de alio judicat, in feipfum fententiam culati * ferat' Quis autem talis eft, qui nihil in feipfo ha- -beat quod reprehendere poflit, qui citra omnem culpam & defectum vitam exigat ? Alienum efle ab omni vitio fbli competit Deo. Oculi eins ficut co- Cant. lumba, fuper rivulos aquarum qua laüe funt lota. Quam fententiam D. Gregorius Naziarizenus Ecclefiae fic adaptat : In lade obfervatum eft folum inter bumida proprietatem banc habere, quod in eo nullius rei fimula- rat.13. crum,ac fimilitudo conjpiciatur. Quo fit ut bac oailo- in Cant, rum Ecclefia fit laus perfeÜiffima; quod nihil quod non fuhfiftat in rerum natura nihil erroneum, nihil vanum, prater ipfam rerum veritatem intueantur, erroneis huius vita fpeïïris, & ÎJIAGINATIONIBUS nequa-quam admiffis. Quöd de Ecclefia pura & immaculata dixit Gregorius multo fortius evincit de Deo, in quem nulla prorfus cadit IMAGINATIO. Et fi Ecclefiœ filiorum eft Deum imitari obfequi debent Bem monito Bernardi: Cave aliéna congelationis ejje aut ffc'Jt.'
Xx 3	cu-
curiofus explorator, auttemerarius judex. Etiamfiper-peram aUum quid deprebendas, nec ftcjudices proximumt magis autem excufa.
VII. S. Paulus adtnonens Çorinthios de fuse Jt+Ca*.t3 vifionis debilitate aiebat\Videmus nunc per freculum inanigmate, quod Clemens Alexand. ad res creatas. extendit. Porrô advertendum eft, quod non dicat fimpliciter in ipeculo, fed addat in senigmate, quia senigma eft oblcura repraefentatio rei, aliud prima fronte proponens quam recondat, & nihil minus fignificat, quam quod maxime fignificare vidêtur. Clem. A- Ouemadmodum vifio cernitur in aquis, tales funt qua ex Isklm inbecillitate cernuntur PHANTASIE. Belle ! Vi-fio noftra quam vibramus in faćla & dićta proximi eft vifio in aquis, quae plerunque fallit, & baculus qui alioqui reclus eft, apparet curvus vel fraćtus ; & rećlius loquendo, quia eft vifio ex imbecittitate9 eft prppriè PHANTASIA- Unde inconfiderati Ju-dices, & morum voluntarij Cenfores, funt MOMI PHANTASTVE, qui dum male fpeculantur in Ipeculo proximum, male etiam vident DEUMper jpe-culum èr in anigmate. Nam fi rećle Deum contem-: - plarentur, non elîènt tam audaces in praecipienda illilolidebita judicij& cenfurae internorum Juris-Cimoc. dićlione. Judicare, eft impudens direptio divina digni-gradu io. ait çii-m acus. Itaque nolite judicare ut non judi-cemini, quia ipfe arguet mundum de judicio, cuius pro* prium eft judicare : quod etiam teftatur S. Jacobus in liia Epiftola : Unus eft legislator, & judex, qui po-faco .4. fcßptyjgygi liber are. Tu autem quis es, qui judical proximum ? Bene quaerit qui es ? ut memineris tuae conditionis quod forte deteriorfis quam proximus, quod forte in eadem naviges celoce in quaproxi-
musj
mus, quod fis cœcus & interna viderë non poflis, quod ex PHANTASIA folum opereris. Deustotus oculus eft, ait S. Auguftinus, & tamen dicit apud So- Sophott.i* phoniam : ScrutaborJerufalem in lucernis.Et cum vel-let punireSodomam &Gomorrham dixit,Defcendam &widebo.Tam tarde fe ad judicandum accingit Deus,qui omniavidet,& cœcus homo précipitât judicium, priufquam fbrmare poflit judicium. Dandum Sen. de eft femper tempus. Feritatem enim dies aperit. Inquit iraUiô.i, Seneca.
VIII. Ejufmodi temerariis judicibus loquitur Rom. 2. S. Paulus : Inexcufabilis es ô homo omni.s qui judic as. In quo enim judicas alterum, teipfum condemnor. Quafi di-ceret : facis te reum arrogate authoritatis divine, & idcircô incurris ipfè judicium divinum. Eo lèn- Job. 13. Ili accipio ilia verba Job : Nunquid faciem eius accipi-tis, & pro Deo judic are nitimini ? Ipfe <vos arguet, quo-niam in abfcondito faciem eius accipitis. Faciem Dei accipere non eft aliud quam aflimiere perfonam Dei Judicis : hunc arguet dejudicio. Ubi rurfum oc-currit Jacobus : Qui judicat fratrem judicat legem, fi Jacob> 4* autem judic as legem, non jam legis faïïor es, fed judex, s. Aug. Ad que verba S. Auguftinus : Noluit Deus hominem hom. ult. ab homine judicari ex arbitrio fujpiciouis, vel etiam ex- ex traordinar io ufurpato judicio, fed potius ex lege Dei, fe-cundum ordinem Ecclefia, five ultro confeffum, five ac-cufatum, atque conviftum. Quid ergo agendum nobis eft, fi videamus proximum vel reiplà, vel faltem apparenter & fecundum nöftrum intuitum male s> Berftt agentem ? hoc, quod lüafit S. Bernerdus: Exeu fa firm. 4'in intentionem fiopus non potes:puta ignorantiam, puta Gant-fubreptionem, puta cafum. Quodfi omnem omnino diffi-mulationem rei certitudo recufat, fuade mhilominus ipfe
ti-
tibi, & dicito apud temetipfum. Febemens fuit nimis tentatio : quid de me illa fecißet, fi in me accepiffet fimili-ter poteflatem ? Hoc age : fi fecus egeris MOMUS PHANTASTA fueris, & coram Deo reus. Hofvvtid. IX. Egregium monitum dedit Abbas Moyfes in Vitii Abbati Pœmenio : Debet bomo quafi mortui/s eße fo* ?p. l. 4. cjQ ju^ ut nonJijudiçet eum in atiqua caufa. Qüi mor-tuus eft nihil amplius agit, nihil difcurrit, nihil committit dignum judicio, non incurrit indignatio-nem divinam, quia mortuus eft. Veniunt haeredes fcripti non Icripti, non difcernit mortuus an huic vel illi quidpiam debeatur • prima haeredum cura eft inquirere in facilitates, nummos numerare, di-vjdere, poftrema de eius animae fuflragiis, de Mit Iis & orationibus pro eo curandis : interim mortuus tacet & nullum judicat : Uxor ad horam fun-dit lacrymas Crocodili, mox de alio marito cogitat in rilum foluta : mortuus non judicat ingratam, in-fidam eflè. Veniunt créditores confiais creditis, exigunt importune, Ibluuntur ; mortuus non cogitat eflè injuftos alienae fubftantiae raptores, quia mortuus eft : Debet homo mortuus eße focio fuo3 ut non dijudicet eum. Si ita judicaremus, non judicare-Anaß. Si- mur a Domino, led parceret nobis ipfe in judicio 'Baron! uti pepercit Monacho illi, de quo S. Anaftäfius Si-To. 8. naita recenfet : Exegetat is per fummam negligen-tiam & otium vitam liiam, cumque ad extrema de-dučtus nihil mortem perhorrelceret, fed magna cum relölutione&voluntate fupremum' halitum exfpe&aret, adftantium unus eum allocutus eft : Frater inquiens : meminimus te per negligentiam & remißionem magnam inter nos vixiße ufque ad hoc tem-pus i unde ergo tibi tant a in extremis fiducia &fecuritatf
Gui moribundus refponditlia eft Patres, iritamper fummam negligentiam duxi :fed Angeli Deieadem bac ipfa boydipeccatorum meorum cbirograpbum ad medetu-lerunt, cumque ea qti£ fecijfem peccata legiffent, nunquid agnofcerem interrogarunt. Quibus ego : agnojco inquam; Jed ex quo renuntiaui feculo, uitamque inftitui monafti-cam, necjudicavi quenquam, nec ab ullo mihi faÜam in? juriam meminijje uolui. Igitur Domini Derba ad me quoqae pertinere opto, & oro, qui dixit : NO LITE JUDIC ARE, ET NON JUDIC ABI MINI : D1 AI ITTITE ET DI Al ITT ET UR VOBIS. Qua poftquam Angelis dixi, cbirograpbum peccatorum meorum confciderunt ; & ideo nunc j'umma cum latitia & fecuritate proficifcor ad Dominum. Hsec ubi mo-riens enarravit,Domino in pace fpiritum reddidit, reličta adftantibus sedificatione, & pofteris ad imi-tandum raro exemplo. Itaque nolite judicare, ut non judicemini. Ne incidatis in iliius; diftriđtum judici-um, qui Arguet mundum de Judicio,
Sanè multi hoc experti funt graviÏÏimum, & utinam mature refîpuifîent, quorum unum vobis AA. proponam in exemplar, ut juxta eius emendationem veftra fciatis in tempore emendare judïcia. In vita S. Ud air ici Auguftani Epifcopiè vetuftiffi- fffif* mis codicibus ante feculum & amplius eruta, ftu- div. To* pendus iegiturcafus de judicio temeraria, per fe-- 2'c-3<f« riam deinde pœnitentiam revocato. Proficilcens S. Udalricus ad Rheni partes, incidit in Comitem magni nominis, qui eius fan&itatis famä permotus, favoris loco habendum cenfuit, fitalem hofpitem vancifceretur. Evocatum igitur ad fe excepit ho-ipitio & fplendiflimo epulo adhibuit. Sub ipfum ®Qnvivij initium introdućla eft: miferandi vultus
Y y	fœmi -
foe mina, emaciata, pallida, vix animam trahens, 8 cuius cpllo humanum caput tabidum catena Vinnum pependit. Hoc trifte mulieris Ipe&rum in extremo triclini] angulo cum canibus prandere, hordeaçeo pane & aqua contentum elle cogebatur, Exterruit Sančtum Antiftitem adeô miferabile Ipe-ćtaculum, ut àcibo abftinens, ante omnia quaefie-rit, quse nam effet heec mulier, & quae caufa tantas immanitatis. Adhaec Comes : Venerande Praful, bac quam coram intuerisfœmina ê prima nobilitatis domo oriunda uxor mea fuit, fed per adulterium mea ejfe dépit, Ea propter annum jam folidum fie pœnas luit, ut alia eim exemplo difeant fidem thorifervare fanSiorem. Aîœ-cbm fuit Equeftris or dinu bomo, cuius feeleratum caput k cervice refeaum ferroque vinäum ê coüo arnafia nodes diesque pendulum fecit,ut etiam mortuum baberet in ocu-lis, quern folebat vivumQefiare in finu. Audiebat haec D. Udalricus, & divina inlpiratione, eognita mulieris innocentiâ, ad Comitem converlus ; Fcedum inquit, eft adulterij facmus, & perfidiafuppliciis digna. Ignis tamen vehement eftconjugij zelus, qui in gravia erumpit incendia : videndum eft qua materia accendatur. Cum enim nihil fit facilius, quam errare in judicando, ibi maxime erratur, ubi cœcus amor pracipitat judicantem„ Sedefto rea effet, num idcirco nos decet mifericordia obli-vi fei ? Noftra peccata vellemus dementer judicari ; i-mo mala qua facimus, indignamur,fialij non judicant efife bona, & in alienis culpisfumus tam feveri exafîores ? Decipimur fapijfimè injudiciis. SanUiffimi quique viri, &innocentiffima fœmina, temeritate judiciorum con-demnati funt. Indie a mihi obfecro, unde tibi tam dira fu-fpicionu origp in mentem venit i anne miferam iftam in, flagranti crimine deprebendifti ? aut quo argumento indu-
Bus e$,ut âdulterijream damnares ? Comes omnem Vim probationispromens,deprehendiflefe dixit ali» quando una colioquentes. Hoe totum crimen e-rat ex fulpicione & temerario natum judicio. Qua-re denuo S. Udalricus : Nef eis peccatum ejfe dubi tare de proximi vir tute, etiam quando quis neutram in partem per ajjenfumpropendet, &anceps bœret, fi non inni-tatur fufficienti caufœ, cum inique iUumprivet bona exi-ftimatione ; quanto iniquius erit judicare plene ac deliberate tarn funeftum malum, & non tantum judicare, Jed ad pœnamproceâere} Num tibi bac fuit caufa fufftciens,ut adulteros judicares, qui deprehenßfunt colhquentes ? A-pojioli viderunt' Chriftum loquentm cum Samaritana,& nihil fimile fufpicati funt. Nonne & tu fepè cum aliis fœminis locutus es, igitur debuit te uxor tua ut a-dulterum repudiare ? ft vita hominis a tam levi conjectura pendet9 millies occidi meruifti, Ad damnandum ali-quem in judicio certitudo requiritur, Zidane a teftimonio-rumprobatio. Quod quia tu neglexifti, reus innöcentem damnafli ; neque itia jam eft adultéra, fed tu homicida. Itaque uxor em a poena abfolve s tu pœnitentiam age. Difficile eft perfuadere radicatis in concepta opi-nione, praefertim magnatibus, quiputant le errare nonpoflè. Quare cum S. Udalricus videret Comitem non flećti, prodigio rem tranfègit. Advocatis-ergo Sacellanis, & aliis adftantibus (, erant omnino quadraginta } prolapfus in genua, juflïs idem face-re cœteris,. Deumq- preçatus eft, ne antiqua fua miracula renovare dedignaretur. Kon diù diftuîit Deus exaudire lèrvum fuum, fed per amputati capitis putrem jam linguam, hanc voćem edidit : E~ go cum bac fœmina non peccavi. Quafi tonitru per-eulfi fteterunt omnes. Šed D. Udalricus divino in-
Y y	ftin=
ftinćtu etiam cadaver occili adferri juflit, quod Tub gatibulo fèpultum exhumatum eft, & iliatum tri-clinio, turn caput à muliere demptum ad trunci corporis pedes depofitum. O miram Dei poten-tiam ! caput fponte fua à pedibus ad cervicem cada-veris acceflit, eique coaluit, ut homo duodecim jam rnenfes mortuus refurrexerit, & comitem al-locutus fit : Domine Comes innocentififmam con-jugem f uam injufte judicafti, fef indignofupplicio crude-liter afflixifti : nihil illa in te unquam peccavit,fed tu in illam. Quis fènfus tunc adftantium fuerit relinquo Auditorum cogitationi. Comes über rime illacry-mäs ad pedes conjugis provolutus, petita venia e.ar)i recepit in thalamum : habitaque eft poftea non lö-lum in veneratione ob.innocentiam, led etiam pro fanćta ob patientiam. Nobilem refufcitatùm S. Udalricus fècum Auguftam reduxit, ubi in sede B. Virginis Deo ejusque matrigratiis agendis inter Oeconomos quos Germani @tuell6i'üt>et' appellant, adhuc poft mortem S. Udalrici totos viginti fep-tem annos exegit. OadmirandamDei bonitatem., & mifèricordiam ! qua & innocentibus confolvit, &errantem oviculam reduxit, Si hodie omnes de-berent relurgere, qui per temeräria judicia oppreP fi & e medio fublati funt, mundus eos non caperet. s.Amb. Tanta enim ( inquit Ambrofius) huim mali libido c!iaitLd mentes bominum inDafit, ut etiam qui procul ab aliis <viti-is recejferunt, in iftud tamen, quafi in extromum laqueum Diaboliincidant. Et cui tales plus nocent, fibi an St, Aug. proximo ? Auguftini efFatum veriflimum eft : leper. đevev merariumjudicium plrrumque nihil nocet ei, de quo teme• M monte. re judicavit : Ei autem, qui temen judicat, ipja temeri-trn necejje eft, ut noceat.
XI. O»a-
XÏ. Quare obfeero vos eharifïïmi ne proni aut précipites limus ad jùdicandos proximos, ne oblitifragilitatis noftrae ex inćonfiderata levitate obvias arripiamus caulàs ferendi in alios fententi-am, ne demus Deo occafionem judicandi nos, cum iplius invadimus jurisdićlionem. Obtemperemus monito S. Chryfoftomi : Qui debebamm mala noftra s. Ch?y-htQere, alios judicamus. At fi mundi efiemus a peccatis non deberemus boc facere. Quis enim te difcernit, inquit : b&m, 2 Quid enim babes quod non accepifti ? fi autem accepifti quidgloriaris quafi nouacceperis ? Tu autem. quid judi-tas fratrem tuum, matis decern millibus cumulât us ? Cum dixeris, ille malignus eft, & prodi ms, &T peffimus, in-teUige teipfum, & examina cum diligentia qua tua funt, & pœniteat te de diäis tuis. Si haften us judicavi-mus, pœniteamus. Soli Deo judicium.
Ipfe Ar guet mundum de Judicio.
DIS-
<■•§(3 5*) S*
'Dominica F.pofl Tafcha* Cornu A malthas
THEMA.
Petite & aecipietis, utgaudium veftruffi fit plenum. Joan. 16+
SYNOPSIS.
I. Cuïhatierè contigit Cornu A-	& Juditha eorum Bettona f
malthex, omnium rerum co-	pr e ci bus potiut quam gladio
piam habuit : tales funt TRE*	trucidavit.
CES Sc orationes quia idem	VI. Quin & Brïtoms contra
Saxones pugnantesfolo Alle
llC linde quod Salomon dixit	hija decantato trimipharmt.
de Sapientia, quod cum illa	Wulminatim legio viSoriam
omnia bona proveniantvel	attulit JW. Aurelio Impera-
expertus de oratione dicere	tori jolâ oratione. Tbeodo*
potuit»	ßw Imp. oratione fuperavity
III, Idipfnm J. Chryfoflomu*	& delevit Eugenium Tyran-
compendiofo oration i s elo-	nam ; qua' occajione Mmonsi
gio expreß, quafi defcriben*	(nunc Labacum ) Pise co-
Cornu Arrialthsse;	gnomen meruit.
W. In praxim reduxit Eli few	Vit. Cum ergo-imminent ho-
Tropbeta, qui fola oratione	fies patri<e, cum publica nos
armatvs integrum fuperavit	premunt neceffitates, unani-
exercitum. £5 repulit Ajjy-	mes nos ejj'e decet in oratione,,
nosab lfraël,	quia phtrium voces plus ef-
V. Bethulienfes quoq; dtbslla-	ficiunt.
mnt- Hokßmm oratione :■	VIII* Idem agendum in privet*
tk
tU meeffitatïbus , fed perfe- iilnd ex quo provenit gaudij veranter, & petendo quod fit plenituda. auimabusfaluhre, prtfertim
Petite & accipietls, ut gaudium veftrum fit plenum. Joan. ié.
I.
Ibet aufpicari fermonem hodiernum ab Introitu Mifîae, & intonare : taocem Jucunditatis annùntiate Alléiuja Alleluja, hoc eft Laudate Deum : non folum quia hoc eft prôprium Pafcha-listemporis melos, & argementum gaudij de gloriofà Filij Dei Refurrećtione ; fed vel maxime, quia propediem abiturus ad Patrem Filius ingens &,inexplicabile donum Spiritum Sàn-élum fe nobis ê cœlo mifîîirum pollicetur : imô etiam quandam beatitudinis omnis collećtionem, & divinum Amalthea Cornu liberse noftrse volunta-ti offert, ut quidquid animus nofter defideraverit, obtineamus. Petite, inquit, & accipietis, ut gaudium <veßrum fit plenum. Quis non felicem fe reputet, fi petendo, fi orando cônfèqui poteft quidquid optât? Quis non medullitus exclamet ac ingeminet ; Alleluja, Alleluja ? Comminifcuntur Poëtse de Cornu Copia, feu Cornu Amaltbea quod illud Amalthea Xmt . Harmonij jEtolorum Regis filia quae Jovis nutri - mtoi. ' cem egerat, dono acceperit à Jove adulto, cum eo Pfcrecyd, Privilegio, ütquifquishoc Cornupotiretur, omnia nJpuAL ad nutum & libitum obtineret, quœ cuperet. Ma- cm in gnum fane donum, fi fabulofum non effet ! Ad, r^t[\cul' dunt ijdem fom niantes in Parnafîb, inter pluri- com'lik.
mas 7.C.2.
36o Dominica V. poft Pafcba. mas Jovis proies etiam fuifle PRECES uti cane-, bat Orpheus
non fine honore
örpb. in	Convenit ejfe PRECES, J ovu alto ê femine m-
Argon. tus : quod idcircô ait Mythologus excogitatum, Cam lib Qu*a ^jt?* & patentions homines magna femper RO-i°.mMyti GANTIU AI aliquidfrequent i a circumfiftit. Tranfe-c.	at nobis haec fićtio in vcritatem.. PRECES, & ora-
tiones fundere à Deo edoćtifumus ; has licet quafi DEI filias appeliare, per quas nobis privilegium ampliflimum concefium eft, ut quidquid per eas Marc,iz* petierimus obtineamus., Omnia qwcunq; ORAN-TES petitu, crédité qwaaccipietis. Habent ergo no-ftrae PRECESquoddam Cornu Amalthœum, leu privilegium à Deo obtinendi quidquid petierimus ; quid neget Pater filijs, & filiabus ? Et quia hac heb-domate funt Dies ROGATIONUM , magna frequentia circumfiftamus thronum omnipoten-tis, petamus gratias quas defideramus praefënti verô lèrmone confideremus magnitudinem huius: Privilegij & Cornu Amaltbeœ, ut gaudium noftrum fit plenum, quod erit thema m ei difcurlus.,
IL De fapientia, quam à Deo impetraverat profitetur Sapiens difFufus in ejus laudes : D at us ^ 7° eft mihi Spiritus Sapienti£y &prœpofui illam regnis
[edibus §5c. Feneruntautem mihi OAiNIA BONA pari ter cum ilia. Idem ego hodie meritô dixerim de oratione. Sane cum ipfe Sapientiam,non obtinue-rit ablq; oratione, potiore jure deberet dicere : f^e-nerunt autem mihi O AIN i A BONA panter cum o-ratione. Pofleditdivitias, quantas nullas Regum an-teriorum, has folet largiri ORATIO, ledit in Regali, folio, ho^orätus non tantum à fuis, fed à remo«
tis
tis & exteris Regibus : régna & honores confert ORATIO. Pace & quiete diuturna eft fruitus : pa-ceni & quietem fancit ORATIO. Et fi benè fempèr Tsralïèt, non erraflèt, non defipuiifèt in fine. Utpri-mum defijt orare ünum Deum & yerum à quo Sapientiam acceperat, perdidit Sapientiam, nec amplius dicere potuit : Venerunt mihi OMNIA BONA pariter cum ilia. Deos fi&iles orando er-ravit, {& aùdijt latem in le fententiam : Difrumpens ^jttg, 11: fcindam regnum tuum, & dabo illudJervo tuo. Regno-rum mummen, tutela,& armatura funt PRECES.
III. Divus Chryfoftomuspoft contextum in-gens ORATIONIS elogium, in Epitamen colligit s ejus privilégia, cum ait: Fons &T radix BONO- r0n £ RU AI O AINIU Al & innnmerabilium ORATIO litin-eft. Similiter D. Auguftinus excurrens in Iaudem gmJuDei Pfalmorum, qui non funt aliud quàm laudes & p'rol'.în ORATIONES ad DEUM ; Omnia prorfus in bis, we- W-M lut magno quodam & communi tbefauro recondita, atq; conferta funt bona. Quafi diceret : Pfalmi & ORATIONES, funt velut quoddam divinum Cornu A-maltbeœ, per quas abtinetur, quidquid petitur. Magnum profe&ô & univerfale ORATIONIS Privilegium ! Multse A A. nos undiq- premunt neceffita-tes, recurramus ad fontem bonorum omnium, ad com-munem thefaurum, ad CORNU AMALTHEiE, & ôbtinebimus bona, tam publica, quam privata. O-ptamus ut fuperatis pacts inimicis fecura Deo ferviat Cbriflianalibertas : utpax Eccleßarum nulla turbetur tempeftate beüorum hsec publica, Orem us & ôbtinebimus, fed fèriô Oremus, Ut liberemur ab in-fidijs Diaboli, ut quietam & tranquillam vitam de-v gentibus, tandem etiam œterna obveniat : hsec pri-
Z?
•vata : oremus, & obtinebimus fi re&<§ oraverimus. I^ećle orantes exaudit Deus. Veritatis hüjus non unam habemus in facris literis experientiam.
IV. Dothan urbem cingebat obfidione Rex Syrise, êamq; ingënti vallabat exercitu, ut unum interciperet Éliiàeum confiliarfua bellica fruftran-tem praedi&iouibus. Unus verô Elißeus toti debel-lando exercitui fulficiebat. Minifter Prophetae extra urbem oculos conijciens vifo exercitu eohor-ruit, nuntiavitq- hero fuo, qui : Noli ( inquit ) time-re, quia plures nobijcum funt, quam cum illis. Quinam illi plures? nondum arma cives corripuerant,non-4ùm advôcata aliunde aUXilia, & tamen plures no-bifcum funt ? Quot verba, quot fufpiria ad DEUM jaculatus eft Elißeus orando, tot illico habuit fubfi-diarias copias, ad univerfum Syrorum robur ene-!. See. 6. ruan^um- Etenim : cum O RAS S ET Elyfaus ape-ruit Dominus oculos pueri, & <vidit : & ecce mons ple-nus equomm , éJ curvum igneorum. Necdum fatis : orat iterum Elyfàeus : Percute obfècro gen-tem hanc caecitate : percuflitq; eos Dominus ne viderent $ id eft ne vel ipfum Elißeum vel urbem Dothan agnofcerent. Ipfemet Propheta fe illis du-cem offert, & ut fequantur monet : Sequimini met £5 oflendam vobis virum quem qmritis. Duxit autem eos fumariam, ubi erat Rex Ifraë'l, & cum jam urbem ingrefli eflènt, iterum Propheta oravit : Domine aperi oculos eorum ut videant : & ecce agnove-runt fe efle in medio Samariae, in poteftate Regis ïfraël praeter opinionem captivos. Ita unius Prophet^ ORATIO fufficiens fuit ad debellapdum integrum Syrorum exercitum, ad çlaudendos, & ape-riendos oculos Syrorum, ad plura fimultanea mira-
racula. Id obfervans S-Ambrofius aicbat .* Ubi funt s- Amh K quidicunt, plus quam PK EC ES fanïïorum homiimm deZd. ' arma pojfe t Ecce una ORATIO Elffei totum exer- non tim. titum <vulnera<vit, & unius Prophet £ mentis, omnis eft boflium numerus captinuatus. Addat nunc Epipho-nema facer textus : Et ultra non venerunt latrones 04 Syria in terram Ifrael.
V. Bethuiiam magnoapparatubelh'co aggref-Iiis erat Holofernes: quid agerent Bethulienlis o-mni humana ojpe deftituti ? Summus Sacerdos E-liachim optime advertens, ubi humana deficiunt i» bi quaerenda efle divina fubfidia. Circuibat erg© om nem Ifraël, & hortabatur, non ut mi litem lege-rent, non ut arma conquirerent, fed : Scitote quo- Judith 4, niam exaudiet Dominus P RE C ES veftras, fi mahen- v'12" tes permanferitis in jejuniù & O RATI ONIBU S in confpeüu Domini. Atq; ut magis eos animeret ad o-rationem, ufiis eft exemplo majorum pugnantium contra Amalecitas : Alemores eftote Aloyfi fervi Domini, qui Amalec confidentem in virtute fua, & in potentia fua, in exercitufuo &c. non ferro pugnando fedPRECIBUS fanüis ORANDO dejecit.. Victoria de Amalecitis parta non fuit fine ferro, fine pugna ; quia Jofue pugnabant valide, tota nihilo-minus victoria Moyfi ORANTI adfcribitur, quia virtutem & robur armis pugnantium dédit Moyfis ORATIO : idq- vel ex eo manifeftum fuit, quia, ut inquit facer hiftoricus, cùm ceflàret Moyfes ab ORATIONE, vincebat Amalec : cum ORARET Moyfes, vincebat Ifraël quod ad noftros mores tra-ducens Chryfoftomus aiebat : O RAT Aioyfes & n)incit : Ceffat, èJ" wincitur : nec quifquam poterit ex eu- s. ebry-fari, qui boftem sincerenokat,dum ORANDO ctffa* f%fML0°J*'
Z z 2 "	wit.	1
tdmbom. vit. Tibi imputa qui fuccumbis live hoftî Vifibili, in.E' five invifibili, qui ab ORATIONE languefcis. Opus nobis & amis ( inquit idem aurei oris Orator ) ma-ibid, bom, jora autem arma funt PRECES. Et rurfurn alio lo 27• co: Alagna ama funt ORATIO. Ipfa bella devi-cit, & vertitin fugam gentes intégras. His proinde armis refiftenduni hofti reftè fuadebat Eliachim, ut majorum more Ilraël vinceret, inclinato in partes luas Deo exercitu um. Et relpondit exipe&ati-oni eventus. Quia enim ex toto corde fuo omnes O-RABANT Deum, ut vifitaret populumfuum Ifrael: & Betliulienfium Bellona Judith armata ORATIO-NE ferrum ftrinxit in Holofernem, éJ percuffit bis in cervicem eius, & euoluit corpus eius truncum fu-gerunt Aflyrij, gloriolâ vi&oria potiti funt Bethulienfes. Recipit at t oni t a civitos ( lic loquitur de hac S. Aug. vićtoria S. Auguftinus ) tantœ vitiricis reditus tri-deTemp8' timpbales. Jam luftus comxriitur inoaudium. Ubi e-nim aßiduis pulfatur ORATIONI BUS cœlum, po-tentia femper calcatur armorum. Ecce oloriofa fœrmm caftitatemferva<vit ORATIO, &bopemferuare non potuit multitudo. Verè itaq; ut aiebat Chrylofto-mus contra omnes hoftes Ataona arma funt O-RATIO.
VI. Nec defunt cjufmodi ORATIONUM ef-fè&us in lege gratiae. Anno falutis 425. cum Brito-nes à faxonibus & Pićiris bello impeterentur : S. Baron, in Germanus Epilcopus multis Britonum ad fidem na ' converßs ducem le dedit, & inftante prœlio à Sa. cerdotibus ter inclam ari jullit : Alleluja, AUeluja, Alleluja : quod repetiit tötidem viribus exercitus : eoq; audito Saxones proje&is armis territi, fugam inierunt, & parta eft fine fanguine vićtoria. Quid
Äicam deLeglonc Fulminatrice Chriftiana, quae M. Aurelio Antonino, & pluviam ê cœlo precibus im-petravit fedandae fiti, & contra nongenta feptua-ginta millia hoftium vi&oriam obtinüit ad Carnun-dum Pannoniœ fuperioris celebrem quondam ur-bem ( ubi nunc inter Viennam & Hamburgum Auftriae vilitur pagus S. Petronellœ) qua de re iplè Imperator Ethnicus ad Senatum perlcripfit his verbis de Chriftianis loquens : Confeftim ut procu-buerunt in faciès, PKECES fuderunt ad ignotim mihi Deùm, defceriderunt de cœlo, in nos quidem friqidif-fmusimber ; in nofiros <vero bofles grando mixta fulmi-nibrn, ut fine mora fentiremus prœfio ejfe inviüam opem Dei potentißtni. O magnam ORATIONIS virtu-tem, cui etiam elementa tribularia fiunt ! temel-lum huic eft, quod Theodofio Imperatori accidit Anno 3.94 cum audita Eugenij Tyrannide ex oriente in Parçnoniam feftinus ac^urrit, ut hoftem mature opprimeret, in patriae noftrse linibus, ubi Carniolia ab Italia feu ForoJulioTejungitur. Ibi e-nimad ipfas Alpium Juliarum radices Ëugenium obvium habuit, & cum eo ad FLUVIUM FRIGI-DUM ( qui nunc Vipacus dicitur ) conflixit. In-gens erat hoftium numerus, exiguœ Theodofij co-piae : fed pius Imperator confugit ad Sllagna arma PKECES, in editis Alpium rupibus tota nodte pervigil, & incumbens ORATIONI. Sole orto datum pugnae initium, Theodofius fpe&ator ex alto, an potius Chriftianus Moyfes fupplices ad Deum tendebatmanus: & ćum jam ad hoftes videretur inclinatura vi&oria, mirabile dićtu ! vehemens ex-ortus eft ventus,qui tela hoftium retorquens iplbs-met hoftes à quibus emittebantur vulnerabat, &
Zz 3
D. JuJlln> Apol. pro Cbriflian. Orof. lib. 7. c. If. Nicepb. lib. 4. c. 12. Etifeb. I. f. c. 20 MifceU. lib. 10. cap. 16. Anno Cbri. 176
in-
MtfceU. lib. 13. c. 14. Ruf-fin. lib. 2. c-33-Ibeodov. I. f. c. 24. Orof. lib. 7• C-3S. Socrat. lib. f.c* 14.
Sozom. lib. 7. c. 24 Ni-ceph. lik. 12. c> sq. Sigebert. ad an.3Qf Marian, Scot ad eund. In• cbof. Annal.Hung, ad an.3^, Spondti it>.
ingenti pulveris exeitati Hube vifium ijs eripiebàt ; Theodofij milite intereà fècurè & animofè per ho-ftium caedes graflante :qui demum vićtas dedere manus, & Eugenium conftri&um vinculis Theo-dolio victori tradiderunt. Hanc tam mirandana vi&oriam Claudiamus Poëta Ethnicus gratulatus Imperatori, ipfe quoq- divino auxilio precibus exo-rato tribuendam infinuat, dum çanit.
Chad de Te propter qelidis Aquilo de monte procellis Con fui.	Obrnit aduerfas acies, revolutaq; tela
Honor.	f^ertit in autborem, turbine reppulit boftem.
O nimium dileüe Deo, cuifundit ab antris JEolm armatas by ernes, cui militât œtber, Et conjurati ueniunt ad claffica uenti. Alpin* rubuere nives, &frigidus amnü JMutatis fumavit aquis.
Meminerunt etiam huius admirandae victoriae San-ćti Auguftinus & Ambrofius : quorum ille allerit %. ür'ex, Theodofium magis OKANDÔ, quam feriendo pu-inRbet. ' gnauiffe. Ambrofius ver o : Sœpejaculainipfos quiea S p?t' jecerint refunduntnr. Quod etiam proximo accidit bello, ' utfubito <ventus oriatur, qui infidetibus excuteret fcuta de mantbus, ac telo omnia atq; miffilia in peccatoris exer-citum retorqueret, Huius occailione vićtoriae jEmo-na noftra (quss nunc Labacum dicitur Metropolis Carnioliae ) cognomentum Piœ promeruit, tefte Pacat,ein Pacato in Panegrico Theodofij : Nec Pia JEmona Theodor cunUmtm, ubi te ad fore rmntiatum, impulfis effuja pory eo tis obifiam prouojarvit* Pia inquam, non tam quod Imperatori Domino-fuo officiofè occurrerit, .fed ut arbitror, quod ( qua Chriftiana erat )/ pro eius fa-lute & victoria PRECES ad Deum funderet. Tantum
tum robur habet ORATIO, fons & radix bonorum o-mnium innumerabitium.
VIL Cceterum pletoe funt tum facrae literae; tum Ecclefiafticae hiftoriae hujusmodi eventuum narratione, quibus ad fervorum luorum PRECES Deus operatus efl: mirabilia, fugavit hqftes, pro-ftravit exercitus ; tribuit vi&orias & triumphos : ut vel hincdilcamus,quid nos agere oporteat, cum auribus noftris,obftrepüntpraelia3& opiniones prae-liorum : jam ab Oriente Othomannieus furor ; jam inteftina haeretieorum molimina , jam aliorum Prineipum livör:& ambitio armatos exercitus in campum edueunt, & minantur patriae vaftitatem. Bonum publicum anxiliis publicis fuleiendum eft. Petite &aeeipietis. Petite, concordes, unanimes : placet Deo multitudo precantium uno corde, uno Špiritu. Habetis Amaltbea Cornu, optate, poftula« te, fi modo honeftum & animabus proficuum eft obtinebitis. Inter multos ORANTES, faltem ali-qui ;Deo tam chari erunt, ut exaudiantur. Unde Clemens Alexandrinus : Vehementer( inquit ) San- clan Sis opus eft i fermant enim orbes, ČJ regiones a clade im- lex. in pendente libérant : iram Dei quantumuis feruentem, vi- Am0! t£ claritudine, &T impetus eius iracundiœ invert ente s. Ideô in Ecclefia Dei publicise inftituuntur fupplica. tiones, ut facilius conlèquamur quod petimus, quia concordem & unitam plurium ORATIONEM vult Deus. Si duo ex vobis confenferint fuper terram de o-mnire,quamcunq;petierint fietiUis. Quantô magis fi Matib plures confenlèrint, & quidem plures Jufti, plures Deo chari. Et hoc pro publicis neceflltatibus.
VIII. Nemo verô noftrum eft,qui non aliqua etiam privatà necelïïtate prematur. Alius aeger eft
cor- 7
368 Dominica V. pofiPafcba. corppre, alius animo : uni deficiunt vitae fobfidia* alter abundat perfecutionibus, quibus ferendis im-pares fentit humeros &c.- omnibus dicitur : Petite, Cafd in éf ticcipietis. Petite inquam, ut ait Hugo Cardina-c./dT." ' lis : pièperfeveranter èTadfalutem. Pie ficut filij cords Joan, fimplici & inteUigenti : perfeveranter, quia multum <va* let deprec alio jufîi affidua : & ad falutem, que expedien-tiajunt ad <vitam <sternam. Aiultienim petunt, quod im-pedit falutem eorum. Et hinc eft, quod nunquam illorum gaUdium fit plenum : quia tranfitoria non implent ; caduca non fatiant, terrena falfa dele&a-tione decipiunt, Imperfećtum eft omne gaudium, quamdiu non conlequimur quod petere jubemur Adnueniat regnum tuum. Ibi verum gaudium eft, & gaudij plenitudo, ubi relbnat Fox jucunditatis Al-loan" leluja. Ruperti Abbatis obfervatio eft : In quo gaudium plenum ejje pot eri t, nifi ut fveniamm & appareamui ante faciem Dei omne namq; gaudium mundi huius de-ceptivum, & omnis riftts eius erroneus eft. Interim dum ad illud cœlefte Alleluja fufpiramus, libeaî cum Pfalte Regio canere : Repleatur os meum laude} ut cant em gloriam tuam, tot a die magnitudinem tuam« s. Aug. in Quid eft tota die ? ait Auguftinus : Sine interni(fione in Pfal, 70. profperis quia confolaris, in aduerßs quia corrigis.
Itaq; Orate fratres, ut gaudium veftrum. fit plenum.
DIS-
mmëmêm&mmmmmmm- -
DISCURSUS XXVIII,
In T^ogationibus. Ars Miraculorum.
THEM A,
Amice accommoda mihi tres panes.
Lucœn4
SYNOPSIS.
I.	In magnis neceßtatibus ne-	potentiam divinam ; unde o-ceßaria eft nobis Ars mira-	ratio divinum elogium omni-culorum qu£ hoc fermone	potentkfortitur♦ traditur.	Vi. Et vetera omnia predicate
II.	Chriftüs maxima qu£ fecit _	orationis hnc redućuntur, mirvenia, fecit ad noftramin- ,	quod fit ipfa omnipotent & ßmffionem,utiexcitando La- '	ars miraculorum. Paulus zarum, ubi reqnißvit fidem	ipfe gentes convertit oratio-
oration e m, inquibia con-	ne.
fiftit Ars miraculorum.	VU. Adeo vero omnipotent o-
III.	Apoftoli etiamprimum poft	ratio eft, ut Deum liget, ei-afcenfionem Chrifti miracuimn	que manus inijciat, uti fa-ediderunt ante templum horâ	Bum oratione Mo^fis pro po-orationk,	puh.
IV.	Alij fanüi operati funt va-	Vili. Imo cum fe oratio ad Bena miracula per orationem.	um inclinai, T)eum ad fe in-Fide corruemnt murifericho	clinat , & fibi quodammodo id eft oratione : oratione	faait obedieutem. extinïïus eft ignkBabylonicus.	IX. Jofue imperando foliutfta-
V.	Vim enim inferre natur£ le-	ret, imperavit T)éo, eum-gibus, eft operari per omni-	que fibi habuit obedientm
-j	A act	vir-
3J0	Ars Mraculorum♦
virtote oratîonîs.	qniadfc recmmt, wf «r-X Qcotidie autem fiant talia perti mtilti fanfti cibo ex in-
miracula, fed nos ad ea non	fperatoprovifi. Ideoorandum
advertimns, pr&fertim eirca	manimiter, & inftanter,quia
alimenta quotidiana, «fi ob-	qui fie orant, facile exaitdi-
fervavit Fridericus III. Imp.	untur> ut exerceant ai tem
incomitijs Colonienfibus.	auraculoruni, XI. Non enim deferit Dem eos,
Amice accommoda mihi tres panes» Lüca.ii*
L
Vuangelij hodierni lectio me admo-net A A. ut vobiscum miracula faci-am, vel fàltem miracula facere do-ceam : & nifi hoc egero, oleum & operam perdam ; ac totus ifte labor, quem pro fermone praefenti fufcepi fruftranei serit. Non ambio audire Thaumaturgus, fed ut miràcula fiant à. vobis pariter & a me, ubi vi» S. Aug. de res naturae deficiunt,toto corde deiïdero. Aliracu-util, end» lum uoeo (inquit S. Auguftinus ) quidpuid arduwn & t	infol'tum fupra fpcm aut facultatem miranti apparet.
Quod cum latilfimè pateat, & innumerabiles ef-fefitus excogitari polîint , quos nulla humana virtus , nulla creata facultas poffit attingereineo fo-■ liim fiftam, pro quo hifee diebus S. Mater EcClefia ubique terrarum fupplicationes inftituit. Fiunt autem hae lupplicationes ad petendam pacem, ad a-vertendam peftem, potiffimum verô pro confer-vatione frugum, ut fruftus terra dare, faconferuare dignetw Deus, quod eft quafi dicere : accommoda mi-bitrespmsitkhoc virium noftrarum non eft, quia
quan-
quantumcunque agricola lüdet, algeat, Igboret, aret, fimet, agros fèpiat, zizaniaevelîat; fi tem« peftas repentma fruges peflùndet, fi aëris intem-peries corrumpat, neceflària corporibus alimenta deficiunt, ut ad vitae confèrvationem miracula fint neceflària. Neceflària proinde nobis etiam eft Ars JMiraculorum, qua & averruncemus mala immi-nentia, & oraefentibus remedia procuremus. Hanc artem niiraoulorum hodierno fermone profiteor : vos attendite.
II. Tot & tanta liint miracula, quae fecit au- ~ îhor miraculorum , ut licet plurima in facro textu ab Evangeiiftis narrantur, nihilominus S. Joannes aflerät : Juni autem & alia multa, qua fecit J E- 'oan*lu SEL S yquœfifcribantur per fingula, nec ipfum arbitror mundumcaperepoffe eos, quifcribendi funt,libres. Inter maximacomputantur refufeitatio mortuorum, & inter haec quatriduani Lazari, qui jamfpetens ê lè-pulchro eduStus, & in vitam revocatus eft. Si rećte obfervaverimus, quali arte hic ufus fuerit author miraculorum , dilcemus ARTEM MIRACULORUM. Dolebant fratrem mortuum Martha ât Maria forores ; advenienti Chrifto prior occurrit Martha ; cui dixit : Qui credit in me, etiamfi mortuus fuerit , uiuet &c. Ceedis hoc ? relpondit Martha; Liti- jođn- Tli que Domine ego credidi, quia tues Chrijlw Filius Dei v,3ft ' tvi<vu Acceflit deinde Chriftus lèpulchrum, manda vit tolli lapidem ; repugnare cœpit Marthia : Domine jam fœtet ; quatriduanus efi enim. Quafi diceret ; n oli petere ut lapis aufîèratur, ne putritum cadaver naufèam creet, ne fœtor ejus auras inficiat : fruftra eum videre vis, qui non amplius refurget. Quid ad-fosec Dominus ? corripit velutignorantem, & obli-
A a a 2	tam
tam priori* promili! : Nonne disci tibi, ficrediderifl widebis gloriam Dei ? Ecce prima patrandorum MIRACULORUM ARS , fides & fiđucia in Deum. Quid deinde ? Tulemnt ergo lapidem: JESUS autem éle<vatisfurJumoculis dixit: Pater gratias ago tibi quo-mam audifti me é5c. Et cum inclamaflet Lazarum i flatim prodijt, qui fuerat mor tuus. O fane facilem AR-TEM MIRACULORUM! Crede & ora, & obti-nuiftiquoddefideras, & fecifti miraculum. Mi-rantur SS. Patres in hocfaćto Chrifti benedićti, cur adhibuerit in excitando Lazaro preces ad Patrem & petierit ab eo , quod ipfémetfuâ. virtute praefta-re poterat. Viduae filium tangendo tantrum &: di-eendo : Adolefcens tibi dico [urge : illico fufcitavit : in Lazaro tantum laborat, fidem axfgit à föroribus,, ©culos in caelum attollit,, Patrem rogat ut audiatur,, & vitam reftituat morèuo., Utquid ifta ? Nempe sxcitatio filij viduae fuit folüm aćius; mifèricordiae' & beneficij : excitatio vero Lazarrfuit etiam inftru-éfcionoftta, ut ab ipfo difceremus; ARTEM MIRACULORUM. Unde & ipfë ajebar: Ego autem fciebam, quia femper me audis ; fed propter populum qui iircumftàt, dixi, ut credant, quia tu nie mififth Quafi innueret; mihi neceflarium non eft: ad patratib-mem miraculi préces praemittere, föla potentia quae 5tecum mihi communis eft, id poffiim efBcere^ fed -propter pbpulüm ordre völui, ut fciant etiam cir-cümftantes inmagnis neceffitatibus. ad'1 orationem recurrere cum viva in te fiducia, alioqui non con-mtar im fecuturi quod optant.. Hue reOr collimafle Hilari-Catk. um qui ajebat: Non igiturprece eguit, nobis oravit ut fcilicet nos adifeeremus quod oratio cum viva & fë« ria in Deum fiducia fit AR S MIRACULORUM.
'	'	III. Poft;
III.	Poftgloriofam Chrifti afcenfionem ani--matiper fpiritum fand:um Apoftoli, cum ccepi£ fent£vangelizare,ad roborandam doćtrinam Chri-ftianam primum ediderant miraculum fanando claudum Jerofolymis, qui ante portam templi men-dieabat,: notus omni populo , ut tanto magis in-notefèeret prodigium. Non vacat mifterio , quod ante templum, quod hora orationis id miraculum acciderit : Petrus autem & Joannes ( inquit lacer hi- Mo' ftoricus ) ajcendebant in templum ad boram oratiouis no-nam. Et quidam vir , qui erat claudus &c.- Verfando
hunclocum S. Bafilius Seleucienfis ita prsefatur. S.Bafil, fideamus igitur bodie poß falvatorem difcipulos All- {V0> at" RACUL 0 RUM ART EM delibantes. Quœ illa ars ? annon füfficiebat poteftas à Chrifto data ? JJedit eis poteftatem curandi infirmitates, & eijciendi Marc. ?* dkmonia:: quid amplius requirebatur ? Revocate vobis in m emori'am, quod alibi refert Marcus Evangelifta,-de habentefpiritum mutum, quem fruftra conati funt exorcifare Apoftoli,, & cum à Chrifto fanatus fuiflet * illi: lacreto interrogabant : Quare' nos nonpotuimus eijcereeum ?>' fedJ cörrepti quod ar- Marc. 9* tem hançnondum bene; didiciflent, pro refponfo* fculeruut : Hoc genus in nullo poteft exire, nifi in Oratione & jejunio. Non erat fatis accepifle poteftatem> v eiiciendi: dœmonia, fed requirebatur infuper O-R ATIO tanquam ARS MIRACULORUM. Et ideö - Petrus & Joannes jam doćtiores & peritiores Thau-maturgi curaturi claudum ajcendebant ad bor am orationis MIRACULORUM ARTEM delibantes r & fanatus eft claudus inter ipfa orationis prseludia, ' ;
IV.	Mirandas fanćfouum operationes deicri-
bens: S,. Paulus inquit : Per fidem vicerunt regna,, Ucbr, j f.
Aa a$	*. -1 ope- - , -
operatifunt juftitiam, adepti funt reramiffiones, obtura-werunt or a leonum, extinxerunt impetum ignis, effuge-runt aciem gladij, convaluerunt de infirmitate, fortes faniïifuntin bello, caftra verterunt exterorum &c. no-minaverat paulô ante Gedeonem , Sampfonem, Jephten, Danielem, Samuelem & Prophetas, quorum licet nonnulli ftipati fuerint exercitibus, quibus poflènt caftra evertere, & fbrtitudinem in bel-ak°26* oftendere, omnes tamen non armis, fed fide inquit , uicerunt. Qu^ ilia lides ? Certè non fnlitaria & inermis : quia fides fine operibusmortua eft, led fide inftrućta armis ORATIONIS: idque ipla Apofto-jofue, 6. lus infinuat eodem loco prœm ittens : tide muri J e-®-20? ricbo corruerunt. Videamus oblècro, quomodo hoc miraculum acciderit.Miferat Jofue bellatrices tur-masadoccupandumoppidolumHai, quœ armata manu id aggredientes, necquidquam egerunt, led profligatœ ab oppidanis ignobilem fugam capelfie-runt. Hic pauci oppidani fortium pugnatorum tria millia dillipant. At Jericho ci vitas munità mu-ris & propugnaculis , fine ferro, fine armis, lola populi vociferatione corruit, & occupatur. Igitur omnipopulo vociferante, muri illico corruerunt. Ad quœ Glolïà opportune in rem noftram : JHurus fubruitur clamore dewoU ORATIONIS.Et hoc eft quod Paulus ait : Fide muri J ertcbo corruerunt. Fide quœ orationes pro armis & inftrumentis bellicis abhibuit. His armis, hac arte ± làn&i vicerunt régna ut Gedeon, obturaverunt ora leonum ut Daniel, extinxerunt impetum ignis, uttrespueriin forna-Cbryfafi. ce Babylonis, de quibus Chrifoftomus : VifÛRA-^delncomp TIONIS vim ignium extinxit, empetum leonum ca-bibuit, hella compofuit t prtlia removit, tehpeftates fu-
fiulié
ftuïit, dœmonia expulit, coeli fores aperuit, mortis vinculo, difrupit. Ecce manifeftam & perfacilem AR- V-TEM MIRACULORUM,
V. Premamus verô hanevocem, quautitur D. Chriloftomus : Fis vim extinxit. Eft igitur ora* tioni vis aliqua quae quantum vis magnam vim ignis extinguat. Qgid hoc aliud eft, quàm operari MIRACULUM ? Per miracula vis infertur natura» legibus, ut quod Deus fecundum ordinarium re-rum curium ordinavit, omnipotente quadam vio-lentia tranlcendat ORATIO. Unde optimo jure my , . Theodoretus earn OMNIPOTENTEM appeUat. uft rkg. Omnipotens ORATIO cum fit, una omnia poteft. Amplius audet dicere nonnemo recentior : Deus non poteft plas fua omnipotentia dare, quam ORATIO celfd/ïu precibus impetrare. Hoc eft dicere, quod per oratio- ^ap.^nl' nem quodammodo exhauriatur Omnipotentia Dei 86.' inrogandis beneficijs, quod oratio aemuletur omni-potentiam in patrandis miraculis, adeôque limile Deo prœdicatum & elogium fortita, dici jure poflit Vmnipotens. Dičite porô vos DD. Theologi cui attributo divino exiftimatis elîè adfcribenda infoli-ta miracula Dei ? Haud dubië refpondebitis omnipotentige ? fapienter decernitis ; quia haec eft dobrina Magni Auguftini : In rebus mirabilibus tota ratio s. Aug. faciendi, efipotentia facientis. Atque adeô cur ORA- Hb-33" TIO mirabilia operetur, meritô diyino honoratur qu<£^° elogio, ac dicitur Omnipotens.
VI. Multa & copiola apud Patres reperiuntur ORATIONIS elogia. S. Ephrem Syrus : ORATIO , inquit ,efi reBajuris legumque conftitutio, regni d'e orat?* potentia, tropbaum, atque vexillum belli tutela pacis : ORATIO virginitatis figillum eft fides nuptiarum,
wiatorum pußdium, dormientium cufios, euigilanüum cmfidentia, agricolarum fortilitas, nauigantium fydus« ORATIO reorum patrona , uinüorum relax atiof mœrentium cohfalatio, lœtantium jucunditas ,. lugen-tium folamen. Quibus non abfimilia funt illa Ifa-ifaac ci Prefbyteri: ORATIO refugium eß auxilij, &fons de cant. fàutis confidents thefaurus] fer lumen ijsqui inte-mutidi, ' nebrisjunt, éf portus libérons tempeftate, fef auxilrum Inœgritudinis moleßia , &clypeus liberation^ in pratio, §5 fagitta acuta contra inimicos feTc, Haec omnia und verbo re&è complexus fueris, fi dixeris eflè OMNIPOTENTEM , Thaumaturgam, & ARTEM Cen. 2i. MIRACULORUM. NamoravitEnoch & träslatus 2'43,41. eft in Paradifum : Gravît Abraham, & obtinuit ex fterili üxore filium : oravit Ifaac & obtinuit Rebec-cam foecundam : oravit Jacob & liberatus eft à fu-Exod. 8. rore fratris Efau : oravit Jofeph & edučtus ê carce-i.Reg.i. re praepofitus eft univerfe terrae.^gypti ; oravit /. Reg.17. Anna & obtinuit filium Samuelem : oravit David
4.Reg.20i	& triumphum retulit de Goliath : oravit Ezechius Eph. 4. & confecutus eft fanitatem i oravit Efther & ferva-Tob.u. vit populum Hëbraeum ab internecione : oravit Dan. 14, Tobias & recepit iumen oculorum : oravit Daniel 3. Reg. & obturavit ora leonum ; oravit elias & inficcitate
obtinuit, pluviam-î oravit Petrus, & fuicitavit.
5.	Chry- mortuam Thabitham : oravit Paulus & omnes föjl. Hb. 2. genres ad falutem perduxit, tefte Chrifoftomo ubi d^dor. a jt. /n mentione deprecationis primas occurrit Paulus,
ille infaciabilis Dei cuflos, ille cufios orbis terrarum , qui per deprecationem ac aßiduam objecrationem omnes gentes falvas fecit, femper illud dicens nobis : hujus rei gratia fiuüogerua mea ad Patrem Domini noftri / ES U Cbrifii. Verbo etiam Chriftus oravit, & multipli-
' v '	ca-
cavit panes, oravit & falvavit mundum, ut & nos difcamus in necefiitatibus confugere ad ORATIONEM, & ubi vires humanœ deficiunt, exercere ARTEM MIRACULORUM, quia Omnipotent O-RATIO cum fit una omnia poteft.
VII. Inter hsec omnia unum illud maxime mi-randum occurrit, quod ipfum Deum liget, ad fe in-clinet, fibiq; veluti obedientem efficiat. Ligat Deum ORATIO : typum huius habemus in Exodo. Volebat punire Deus populum propter Idololatri-am, & adorationem vituli, led ligatas habebat ma-nus à Moyfe, pe ipfum alloquens quafi licentiam petebat caftigandi populum. C er no quod populus Exod.32. ifte dura cervicis fit : dimitte me ut irafcatur furor meus v. 9-contra eos. Quid hoc Domine Deus ? ubi tua omni-potentia, cuius nutu reguntur & conlervantur o-mnia?nunquid Moyfes inijcit tibi manus, ne pofi. fis vibrare fulmen, punire populum rebellem ? Dimitte me : num forte creatura potentior eft Creatore, homo fortior Deo ? Dimitte me: Quis detinuit te ne confufione linguarum difpergeres architečtos turris Babylonicse ? Quis tibiligavit manus ne fuper Sodomam & Gomorrham fulphur & ignem de cœlo plueres ? quis prohibuit neplagis iEgyptum affligeres, & in mari rubro Pharao nem cum exer-citu demergeres ? Ubi nunc tua ilia potentia ? ubi juftapeccatorum caftigatio '. Dimitte me : Tu Moyfes manus mihi inijcis dum eas elevasORANDO pro populo ; tua ORATIO ligat omnipotentiam meam : Dimitte me : Hœc ponderarts S. Bernardus : ^ ^ Promittitplurima-JHoyfi creator omnium, & feriendi licentiam quarit a Aloyfe, qui Aloyfen fecit. Dimitte s. Magme ut irafcatur furor meus. Adeône imbecilfis créa- dal.
Bbb	tu-
Ars Aliracuiorum. ; tura contra Creatorem invaluit, ut ei manuspoiïît : - ■ . : ligare, eius pro'pofita impedire, cuius operari velle eft ? Dimitte me : quafi dicat : noli mihi manus ligare; noli vim &violentiam inferre ; liceat mihi te annuente ferire ingratos, delere populum refraćta-S. Hier, rium. Advertit caufain D. Hieronymus ï Quando pïi*Î6?~ dicit, dimitte me, ofiendiûfe teneri pojfe, ne faciat quod ' ' minatuseft ; Dei enim potentiamfer'ui PRECES im-pediebant. O magnam OR ATIONIS vim & virtu-tem! Idiplum innuit Deus loquens ad Jeremiam : jer. 7, v. q-u non ware pro popîiio hoc, nec affitmas pro eis laudem *6' é!T ORATIONE Al, b ne àbfifiAihi. Ligat ergo omnipotentem ORATIO, eiq;fulmen ê manu ex-N torquet, £5" omnipotens cum fit, una omnia poteft.
VIII; Imô quod mirabilius eft ORATIO cum £e ad Deum inclinât, Deum ad le inclinât, & prius-quamipfa ad Deum perveniat, jam Deus prompta gratificandi acceleratione illi obviât. Teftem alîerti adhibeo ab experientia edočtum Pfàltem Regium : J'114' Exaudivit, inquit, Dominus uocem OR ATION l S f me<e : quid inclina<vit aurem fuam mihi. In quem lo-orat'd/' cum eleganter philofophatur Arnbrofius expri-ebitû mens omnipotentiam ORATIONIS, Quia ad De-The.od, um afcendit ORATIO, Deum nobis inclinât, ut poftu-lata concédât, & pro votis exaudiat: omnia igiturfubje-ïïa indemus O R AT 10 NI, cum fe illi ipfemet Deus wéluti fubijciat. Facit Deus quod "folent aliquando magnates praemoniti quid lit petiturus fubditus bene meritus : procedunt venienti obviam, & prius-quam ifteperorare incipiat, illi prseveniendo verba eius intercipiunt : Scioquid velis : Fiat quod po-ftulas. O magnam vim & potentiam ORATIONIS! Deum ad fe inclinare, Deum ad benefaciendum
coge-
cogéré ! Quid hoc aliud eft, quam fupplicàndo im-perare ? & facere illum fibi obedientem, cui omni jureobediunt omnia?
IX.	Spećtate Jofue Deo imperantem, Fugna-bat ille contra quinq- Amorrhaeorum Reges, qui-bus jam penè debellatis fubfidio accurrebant noćtis imminentis tenebrae, fub quibus latebras quaefituri erant, & ultorem gladium evafuri. Exclamat magna fiducia in Deum concepta Jofue : Sol contra j0ßl(t to: Gabaon non movearis. Audax imperium ; fed meri-
to prsefumens de obedientia creaturee, quae jam fibi creatorem obedientem efiecerat. Stetitq; fol in medio cœli, & non feftinavït occumbere fpatio unius diei, ŠJc. obe diente Domino vôci hominis. Soli imperat, & Deus obedit ; cur non potius dicitur : obediente fole Vöci hominis ? nempe non obediret Sol homini, nifi Deus obediret ORATIONI hominis. Tanta eft virtus,tanta potentia ORATIONIS, ut poffit-etiam illiimperare, qui cunćiis imperat. Eo fènfu difle« rebatSalvianusMaffitienfis inilla Plaltis Regij aures eius in preces eorum : cum aiebat: quod dicit divi- ^ , , nas aures in PREC1BUS femper ejfe juftorum, non salvia.' audientia tantum Dei, Jed quidam quafi obedientia de- lib-2-de fignatur : quafi Deus adeb promptus fit adaudiendas fuo- ^ rum PRECES, ut non modo audire, fed etiam obe dire : non modo quodpetunt concedere,fedetiam quod imper ant velle facere videatur. Annon igitur icire bene ORA-RE, eft fcire ARTEM MIRACULORUM ?
X.	Agite, pra&icemus nunc quod didicimus; Oramus quotidie : Panem noftrum quotidianum da no~ bis bodie : & obtinemus, nec tamen arbitramur ali-quod intercedere miraculum, quod omnes habea-musalimenta;alijplura, paücioraalij, fufficientia
Ebb z	ta-
tamen, ut rarô audire fit de gravi aliqua vel uni verfall fame. Ego autem exiftimo id fieri per magnum miraculum, & non abfimile illi quo Chriftus in de-lèrto multiplicavit panes. Debemus id viris & per-fonis fan&is, Deo charis, qui delibant ARTEM C dada MIRACULORUM, qui alîiduè frequentant Gym-inTob. f mßa ornnipotent!£)jn quitus ars miraculorumaddifcitur : fie templa nominat Celebris fcriptor, ubi magna concepta in Deum fiducia, non pro le tantum, fed pro uni Verio populo ingeminant: Pmem noftrum quotidianumda nobis : & piam vim Deo inferunt, ut negare non poflit, quod orant, quialolem fuumo -rari faciat fuper bonos & malos, conlèrvet fruges in campis • imô multiplicet in horreis, piftrinis, domibus. Componite oblècro in aliqua Provincia, numerum agricolarum cum numero nobilium, civium & aliorum, qui nullos colunt agros, & repe-rietis làepè in tribus quatuorve civitatibus plures homines, quàm jn omnibus pagis totius Provinciœ, Subducite calculum, quantum annuè feratur gra-norum, metatur, & condatur in horrea, & ( vix fallor ) tertise parti hominum collecta unius anni grana non fufFectura credetis : & tamen in quam multis horreis remanet copiofa annona fuperfiua pro futuris annis,cum interim nullus fame pereat. Anon. Rem miram narrat Anonymus Author Proverbio-Proverb rum Germanicorum, firmans teftimonio Thomae Efchij Medicinœ Dofitoris nonagenari), qui fpećla-vit. In Comitiis Colonienfibus àFriderico III. Au-ftriaco celebratis ( annus non additur ) quibus in-gens hominum multitudo confluxerat, mandavit Csefar uno vefpere numerari panes in tota civitate, limul & homines u% ad infantes, & dućto^ calculo
-	re-
repertum eft, panem unius nummi, in quinq; di-videndum perfonas ut fingulis modica particula obveniret : nihilominus cum omnes fatiati fui£ fent, altero mane magnam panum copiam fuper- ^ fuifle. Quis hic non exclamet ; Atiraeulum! AH-raculum ! callebat tunc Colonia ( nihil dubito ) ARTEM MIRACULORUM, & proborum ORA-. TIONES poftulantes cum fiducia Panem noftrum quotidianum extorferunt à Deo abundantem & fii-perfluam annonam.
XI. Quam verum igitur eft illud Pfaltis i Non vidijufturn dereliüum, & fernen eius quœrens panem: 3đ' quia fcilicet juftus orando confequitur quodeunq; petit ; fidens divinse providentise, quae praecepit i Nolite cogitare quid mandueetis, aut quo operiamini: Luc, 12. quod fibi pro fundamento vitae Anachoreticae af-furnpfitS. Frontonius Abbas Alexandrinus, addens Rofweyd. & illud : Qu&rite primùm regnum Dei &jußitiam eius, ^ • r-de &b<ee omnia adijcientur vobis. Teneamus promiffum, Zu'm. & inveniemus in nobis opus Domini eonfervatum. Nul- Matth. 6; lus qui bene orat, vitae fubfidiis deftituitur. ORATIO ARS eft MIRACULORUM, quae in extréma etiam neceflitâte çibum fuppeditat» Expefti id fae» penumerô Sanćti, uti S. Francifçus, S. Dominicus, Propheta Elias, Paulus Eremita, ipfe quoq; modo nominatus Frontonius, & fexcenti alij. Supplica-mushodieDeo,ut fruftus terrœ dare, & confervare dignetur ; ut nos liberet a fulgure tempeflate : ut nos liberet : a pefle, fame, bello, & ab omni malo : haec omnia confequi poflumuš, fi delibemus ARTEM MIRACULORUM, quae eft ORATIO. Quàm facile poflùmus efle Thaumaturgi ! Et quidem hodiè fi uno animo, tota mente, mundo corde, purâ
B b b 3	con-
S. Cyprian. ap. Ëaëcz.
S. Chy-foft. hom, 7 i.ad
m-
confcientiâ levemus voces notiraš ad Deum, cla-mando : Pater nofter qui es in cœlis Panem noftrumquotidianum da nobis bodie: non pro nobis fo-lùm, fed & pro noftris proximis deprecando ; quia utobfèrvat S. Çyprianus : Non dicimus Pater meus, jed nofter, quia Chriftianitatis Aîagifter noluit privatim PRÉ C ES fieri, utfcilicet quis pro fe tantum pre ce -tur. Unum enim orare pro ommbus voluit, quando in uno omnes ipfe por tavi É. Et hsec caufa eft cur fuppli-eationes publicas inftituat Ecclefia, ut commu-nem neceflîfcatem communis poftulet ORATIO, & quo omnes indigemus, omnes petamus. Yirtus unita fortior eft, & multorum fervens ORATIO, charior eft Deo quam fingularium. Non~negliga-mus occafîonem tam facilis Thaumaturgie, pra-aicemus ARTEM MIRACULORUM • fedinftan-ter, nonremifrè,imitatihodiernum Evangelicum importunum Petitorem Amice accommoda mihi tres panes, quos non obtinuiflèt, nifi inftanter petiifleü» Deus à nobis itarogari vult, ut videatur co-gi. Nihil fortius bomine legitime or ante.
DIS-
mmmmm
Dominica Inf. Oäa. Jfcenfionk. Oftracifmus Evangelicus.
THEMA.
Haec locutus fum vobis utuon fcandalï-zemini. Absque Synagogis facient vos. Joan. 16,
SYNOPSIS.
I.	JMnnài mer ces eft malum pro am Alexandra Pater ingvatus bono reddere, ficut apud A- Thebanis fuit.
thenienfes Oftracifmus feu e-	V. JofephiuJEgypti Prorex pro
xilij poena vim optimis indi-	bonis recepit mala in fuis po-
. cekatur.	fteris apud AEgyptios : Ifräe-
II.	Id oftenditfabula de ferpen-	lit£fimiliter ingrati fuo Düte &viatore contra quem be- ci Moyfifed accèperunt mer-neficum varia animatia tule-	cedem débitant.
rmtfententiam. ,	VI. David plurima bona S auli
III.	Et multa pmdarorum vi-	prœftitità quo tamen non-rorum exempla, qui mala pro	nifi mala & perfecutiones ac-bonis receperunt ; & rarus	cepit.
valde Tynhias qui benefici-	Vll. Ipfe Chriftus pro benefices
um gratus repenaat.	qu£ mundo contulit recepit
IV.	Plures funt qui imitantur	- mercedem mundi, & adbnc ingratum militem Alexandri,	recipit à peccatoribus, qui ei quem ob ingra titudinem be-	à corde fuo quotidie Oftracif-nefaïïori exhibitam ftigmate mum indicunt.
mÏÏari volait, Thïlippus eti- Vili, Quid mirmi fi & nobis
cm-
Setiec. de vtla beats. c, ig.
/ilex, ab Alex. Genial. dier. lib. 3, c, 20
ferre. Jfa Tnrca exercensob-livionem injuria confmdet multosfideles.
X. Simus imitatores Chrifti, & ejus monito pareamus , me-mores quod beati fint , qui perfecutionem patiuntur : e-contra perfeciitores fibiipßi nocent.
3 S4- Dominica Inf.
tontingant mala pro bonis ? cogitandumpotius, quomodo aquo ammo talia malafera-mus, exemplo Chrifli, qui pro perfecutoribus orabat. IX. Etiam Ethnicus Tygrants pr&ceptor moritum condo-vavit injuriam. Exprobra-bunt tales aliquando Chrifti-anis, qui par pari volnntre-
Haec locutusfum vobis, ut non fcanda-Iizemini. Abfque Synagogis faci-entvös. Joan. 16.
I-
^Enè agere , & male audire ; benefa-j cere, & malum recipere ; juftum elle, & pertècutionem pati ulque adeô in mundo commune eft, ut nullus penè lit probus,quem non adflet aliqua ma-1 le vole ntise aura, nullus benèoperans cui non rependatur malum : ut rećfce Seneca obtre-ćlatoribus Philolophise Stoice objecerit: Expedit nobis neminem videri bonum, quafi aliéna virtus ex pro-bratio deliïïorum veftrorum fit. Revocatmihi in me-moriàm mos ifte Athenienfium Oftracifmum, five legem exilij , qua multari lolebant cives quorum potentiam cœteri förmidäbant. Ea lege confùetum fuit oftraco fivè teftulis in 1er i bere eorum nomina, qui timebantur : he conjećtse in urnam publicis co-mitiis efficiebant, ut (tefte Alexandra ab Alexand.) Athenienfes egregios cives &benemeritos fiepius ob vir-tutem,ne quis amplius eminer et, tefiula ablegarint. Hinc
pre-
praeter Thefeum, Solon legum lator, Ariftites quo nemojuftior, Themiftocles & alij turpiter in exi-lium ejećti funt, plerique Argos amandati, ubi quia bos erat aeneus vifenda magnitudine ; Bovem fer-ware dicebantur. Potior apud hos videri poteft fu-iile ratio vitij quam virtutis. Ejufmodi Oftraci£ mum abiens ad cœlum Chriftus praedixit fuis Apo-ftolis, poftquam ijs promiferat Spiritum fanćbum. Quis non exfpedajfet ( inquit hoc loco Toletus ) poft Tolet promijjumSpiritum Sanftumtante potentiœ,& fcientï£r loan è? boni tati s y & poft verbum non fcandalizemint dMu-rum Chriftum:In fynagogîs vos recipient> omnes ad vos proclives currenty benevolentia & obfequio officient éifc- Sed multô aliter divina fapientia de rebus ju-dicat, quam mundana, plus Spiritus S. virtus Jplendet in morte contemnenda, quam impedienda, in fuftinendis l<eto animoaffliSionibus quam in avertendis. C^jare fideles mei ut non fcandalizemini hœc hodie dicam vobis : qùod mundi merces fit malum pro bono red-d'ere, veftra verô merces , qui Apoftolorum imita--tione m ala pro bonis recipitis,. non tantum in cœ-lo poft hanc vitam , fed iaepê etiam in hac vita co-piofior exfpeéïanda5
II. Forte tranfeuntem vfatorem ferpens m Anon angufto delitefcens foramine rogabat ut faxum ^rov quod exitum impediebat removeretpretium o- am> perae ad promittens Alundi mercedem. Magnum quid animo concïpiebatr viator audita Alundi. mer-cede ; acceffit, removit, faxum ; fecit" ferpenti li-berum exitum, Ôrmercedem petijt. Tum ferpens : Perimam te inquit, qui me* liberafti, quia Alundi merces eft perimere eum' quivitam dédit, & benefa-étori malefaçere. Ab iniqua fententia appellat via-
Ccc"	tor
tor ad altërius obvij animalis tribunal non invit© ierpente. Carpunt igitur viam, & occurrit eis clau-dus & macie confečtus canis, qui audita caufa pro ferpente pronuntiat, & oftendit luo exemplo hanc elle mundi mercedem malum pro bono rependere, Ego, inquit, multis annis fervivi meo Domino, afliduus in venationibuš, in nOćtutna & diurna vi-gilia, jam fenioconfećlum Dominus expulit e Domo, & dédit mundi mercedem. Appellat iterum viator ad aliud animal, & en obvius illis ftrigofus equus, ! quifimiliter caulàm adjudicavit ferpenti. Et ego, inquit, multis annis portavi Dominum meum, & in multis periculis mea dexteritate confervavi à lapfu ; jam deficientibus viribus ad molam vendi-tusfum, & pro avena vix gramen mihi fufficiens kpponirur : haec eft Alundi merces. Apellat tertio viator, &ocçurrit illi vulpes, quae audita contro-verfiâ, monet viatorem fèrpentis caulam juftam elle, luâ tamen aftutiâ pollicetur effećturam, ut e-vadat periculum, fi omnes gallinas, quas domi alit iibi prömittat. Annuit Viator, & vulpeS ad lèr-pentem : fèntentiam, ait, ferre non poflîim nifi vi-deam locum ex quo te hic libe ravit. Itur ad antrum ; monet iterum vulpes viatorem : cum 1èr-pens &egoingrelîi fuerimus tufaxum praepara, & cum egot-epente exiliero iterum foramen obtura-to, ut Alundi mercedem ferpens recipiat, quam partus eft. Ita factum. Exigit mox vulpes gallinas, & promptus eft dare viator, fed negat uxor, quae do-meftlcos canes concitat ut vulpem in fugam a-gant. Reverlà per intervalla vulpes unam poft â-îiam abftulit gallinam : Uxor viatoris denuo canes vigiles eonftituit, qui demum apprehenfuam vulpem
pern lacerarunt, ut & ipfa Mundimercedem accepe-rit. Apologusifte mundiftatum oftendit, in quo mille doli & fraudes, mille injurias & nocumenta3 &paflim bénéficia maleficijs compenfata. Hinc ilia adagia : Qui fèrpentem frigore concretum finu fovet, ab eo calefaćto punćtus périt. Lupus cura paftoris ab ove laćlatus, major fačtus nutricem de° vorat. Hederamuros & arbores à quibus fuftenta= tur, profternit. Verbo malum ubiq; pro bono red-ditur. Hœc locutus fum vobis, ut non fcandalizemini, lit non miremini quafi novum, ut non fubducatis humeros patientiae.
III. Apud Graecos olim proverbio ja$atum eft ; Nemo benemerito bovem immolavit, prœter Pyrr-hiam. Quo volebant exprefium, quàm rarus fit qui bona bonis compenfat, plurimos autem,qui repen-dant mala pro bonis. Dićti occafio illa fuit. Apud I-thacam( ut narratPlutarchus) inftatione erat navis plut. p. *; piratica, in eaq; fenex cnm teftis picem continent!- Moral. bus. Ad hanc forte fortuna portitor appulit Itha-cenfis nomine Pyrrhias, qui fenem nullius fui com- mm, 34, modi caufa, fed precibus ac miferatione illius indu-&us redemit, cadorum etiam nonnullis hortatu eius emptis. Poftquam difcefiu prœdonum data eft licentia, fenex Pyrrhiam ad fičtilia vafa adduxit, oftenditq; multum auri argentiq; pici permixtum. Ita Pyrrhias fubito ditatus, cumaliis officiis fenem coluit, turn bovem ei immolavit, Hinc natumpro-verbium : Nemo benemerito bovem immolavit pr<etev Pyrrhiam. Cœteri potius ad bovem fervandum mit-tunt, quos vident bene agere, uti Athenienfes fe-cerunt magnis viris. De Scipione Nafica ita Pli-nius obfervat î fir optimusfemel à condito &vo judi-
Ccc 2	COr
Pli», lib. catus eft Scipio JSfaficaa jurato Senatu. Idem in toga: 7'c- 9* candida bis repidfa not aim a populo. InJumma, ei in pa-na ' ' tria mori non licuit ; non Hercule magis, quam extra vincula illi fapientiffimo ab Apolline judic at o Socrati. Scipio Africanus poft ingentia patriae impenfa bénéficia, poft vičtum Annibalem, aemulorum invi-Balde Ba- dia coadtus Roma recedere dixiffè fertur : Ingrata traebo. pa{rja nec ojja quidem meababebis. Sic plçriq; bénéficia pulveri, adverlà verô quae patiuntur, marmori infcribunt, Sic rofa cruentat manum à qua exco-litur, vipera matrem perforât & enecat à qua ge-neratur, fub umbram platani accurrunt homines Plut, in tempeftaîe afflićti , ut aiebat Themiftocles, cum Apopbt. yerôjerenum eft, eius frondes convellunt & fran-gunt. Mulus iaturatus laéte materno calcibus petit matrem, ut de Ariftotele difcipuio folebat dicere JElian. Plato. Quocunq; me verto ubiq; video benefaćta lib. 4. exolvi Alundi mer cede : & Oftracifmum Athenien-7>ar, hiß, ßum communem faćtum toti mundo,
IV, Habehat Philippus Macedonum Rex militera, venalis anime, mauufortem, in mültis ex-peditionibus fidei perfpećtae, qui naufragium pat Seneca Hb fil s ab Uno colonorum Macedonum holpitio acce-4. de Be- ptus eft ; hic Spiritum eius recollegit, in villam nefic. tranftulit, lečtulo fuo cellit, & triginta dierum impenfa curavit, viatico donavit, identidem repeten-tem : Gratiam tibi referam, videre tantum mihi Imperatorem meum liceat. Redux ad Philippum miles narravit naufragium, de beneficio accepto tacuit quin polîèlliones coloni illius petere aufiis, obtinuit. Colonus diffimulata injuria Epiftolam fcripfit, qua militis ingratitudinem delineavit. Eale&âexarfit Philippus &mandavit illico Paufa-
niœ,
niae, ut bona priori Domino reftitueret, cœterum improbiffimo militi, ingratiflimo hofpiti ftigmata ingratitudinem teftatura infcriberet. Hic Alundi •mercedem duplici titulo exolvit. Siquidem earn & dédit alteri, & accepit. Neque illo rnelior ipfe Phi- SabeSic lippus qui triennio exul apud Thebanos ex Epami- lib. 3. ' nondae conluetudine ea conleeutus efle creditur, Ennead, per quae poftea tantus evafit Imperator, hanc The- %[iaftf banis rependit gratiam Alundi mercede. Nam ubi lib. 6 eos ad Chaeronaeam vicit, captivos non Iblum non var' dimifit, fed Principes civitatis alios percuflit, alios in exilium ablegavit, interfeelorum etiam corpora vendidit, & civitatem revocatis exulibus admini-ftrandam conceflit. Qui tandem à Paufània nobi-liilimo juvene,quem in delitiis habuera^eadem remunerates Alundi mercede occifus eft.
. V. At cur prophanis immoror, cum non de- -fint facra ? Jolephus /Egypti Prorex, quanta pru-dentiâ gubernavit yEgyptum! â fame fervavit ! & fideli fervitio Regiae aulae prasfuit ! ab omnibus ho-noratus, omnibus charus ! Verùm furrepcit interea Exod.i. Rex noDUS fuper JEgyptum, qui ignorabat Jofepb t hic mandavit opprimi pofteritatem Joleph, & multis aggravari laboribus, donee Deus mifèrtus If raëlitarum, Ducem eius mitteret Moylem, cuius fapientia & miraculis populus ex iEgypto edućtus eft : hie ipfe tamen populus tantum confecutus beneficium,quQties Moyfi detre£tando obfequium, murmurando , obloquendo , rebellando Alundi mercedem perfolvit ? fed quam perceperunt Mercedem hi murmuratores ? Nempe illam quam comminatus eft Spiritus Sanćtus per fapientem .* Quireddit mala pro bonis non recedet malum de domo 17>
Ccc 3	eius.
... eins. Exclufi funt à terra promilfionis, mortui funt in defer to, nec ullus praeter Jofue & Caleb, ingrelïùs eft terram quam promiferat illis Deus ex tot mil-libus qui edu&i fuerant exiEgypto: imô nec ipfè Moyfes eorum D u ćfor, dicente Domino : Omnes Num. 14. quinumerati eftisavtginti annis &fupra, & murmura-'v'29' ft is contra me, non intrabitis terram, fuper quam kvarni manummeam, ut babi t are vos facerem, prater Caleb ft' lium Jepbone, & Jofuefilium Nun.
VI. Contemplemur aliquant ilper Davidem, & inquiramus quid ipfè à mundo retulerit pro fuis egregijsfacinonbus. Stabant ex oppolito acies Phi-liftaeorum & Ilraëlitarum : infultabat IlraëlitisGo-1. Reg. 17 jjath gigantea moles : Saul éJ omnes Ifrdelita ftupe-bant, &metuebant nimis. Facile qui metuunt in turpem aguntur fugam. Nifi David accurreret, qui .funda fua Goliathum profterneret male celliflet bellum Sauli. Proftratus eft Goliath virtute Davi« dis, fugit Philiftijm & liberati lunt à metu Ifraëli-/. keg, i8. tœ. Inluper orto alio bello egreffus David pugnavit adverfus Philiftijm , percujfitque eos plaga magna, fugerunt a facie ejus. Ad hœc cum Spiritus malus ar-riperet Saulem, David citharam fuam percutiens pfàllendo fugabatfpiritum. Tantis beneficiis obli-Ibïd, e, 3q gatus Saul quid rependit Davidi ? David iterum pfallebat manu fua, nifusque eft Saul configere David lancea in pariete. Hoccine pretium eft, quo vis ingrate Rex qerfölvere liberationeip. à Dsemone t %fetJ.'	Bafilius' Seleucienlis : Paulum aDœmonis
or at, U. exitu levât us Saul, & adver forum deter fa caligine, in Davidem quem pulfantemagnoverat haftam, eiaculatus MEDICIN JE PRETI U AI ca dem ob tulit. Ita-ne compenfantur bénéficia malefaćlis ? Ita com-
pen-
penfat Mundus. David fugit, & feipfum damnat OSTRACISMO ; fed Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus. Perijt Saul & domus ejus: domus David promifiionem accepit, quod regnie-jus nem erit finis. Et natus eft ex ejus progenie Chriftus , cujus regni non er it finis.
VII. Verum fi ipfe Chriftus Dei Filius pro in -finitis benefices, quae mundo exhibuit non aliam, ab hominibus accepit, quàm Mundi mercedem, quid Iperent ejus Apoftoli, quid,nos Chriftiani? Pfai,t0i Quaeritur ille aqud Prophetas : Pofuerunt adverfum me mala pro bonis, £5" odium pro dileaione mea, ait fub ejus pêrfona David. Et Jeremias eodem fènfu î Nunquid redditur pro bono malum, quia foderunt fo<ve- jnm r am anima mea ? Id non fol um de Judgeis, qui eum crucifixerunt intelligendum eft, fed de omnibus peccatoribus, ut advertit Hugo Cardinalis: Do- Hugo, minus enim mult a bona fecit hominibus, creando, recre- in ando, fer facit quotidie fufientando ad pœnitentiam ex- 'l0i fpeüando, fef multis alijs modis, pro quibus ipfi deberent retribuere ei bona, qn<e pojfunt facere, qua tamen nihil funt refpeüu bonorum acceptorum. Sed tamen multi po-nunt ad<verfus eum mala pro bonis qui fcilicet peccare non defiftunt, rurfum crucifigentes fibimetipfis Filium Dei. Omnes igitur nos Deo pro beneficijs reddi-mus malum pro bono id eft Alundi mercedem, & quantum in nobis eft per peccata illi ex animabus noftris iniquiflimè Ofiracijmum indicimus. Quid mirum ergo fi etiam nobis ab aliis hominibus laepe contingat Aiundi mercedem reponi pro beneficijs ? fi in peccatis fumus , meremur ; fi jufti fumus, ali-quando meruimiis : neque debemus exinde fcanda-lizari , id eft queri five contra Deum, five contra
2ç2 Dominica Inf. Oft a. Afcenfionis. homines , Deum quod permittat perfecutiones in-nocentum , homines quod reddant pro bono malum.
VIII. Illud potius confiderandum nobis eft, quomodo feramus aequo animo, detractiones, con-tumelias , opprobria, injurias proximorum. Si me vTm.1^ perfecuttfunt & vos perfequentur : ait Chriftus Ma-gifter nofter. Nunquam nobis tantae fient injuriae, quantae funt faćtae Salvatori. Inter has agamus quod ipfe egit. Inmemorato Pfalmo ait ipfe de fe : Pro eo ut me diligerent detrabebant mihi. Et quid tu Domine ? .Ego autem orabam. Similiter Jeremias : Recordare quodfteterim in eonfpeüu tmy utloquerer pro eis bonumy & averterem indiqnationem tuam ab eis. fjn(,0. Ubi iter um Hugo Cardinalis in rem noftram ap-Card' in polite : Recordare quodfteterim in confpeün tuo, quia /mm c» fa et me perfequerenturT non ceffabampro eis orare te. O
tione î: Inhocdignofcuntur ab aliis- veri Čhrifti i-mitatores, qui ad injurias & contumelias, ad detra-ètiones & opprobria, ad omnem perfecutionemy dicunt : Ego autem orabo. Perfequentur me inimici mei de civitate in civitatem ficut Apoftolos : Ego autem orabo. irridebunt me quafi fimplicem qui ne-fciam referre par pari Ego autem orabo : Exfibila-buntme etiam orantem pro ipfis : Ego autem orabote Dominum meum imitans qui dixifti : Locuti fßh cito- funt adverfumme lingua dolofar &fermonibm odij cir-cumdeâenintme- Ego autem orabam. Volo enim infig« niri nota veriChriftiani, & imitatoris Chrifti : Vo-lo cum Joanne Ferro ufürpare Symbolum plüviae Jo. Ferro,, ê cœlo cadentis in mare cum epigraphe : Reddit fTbeat agminedulci.SaUks aquas emittitex fe mare, quas
-	fo-
folis caîor in altum trahit, & rurfum liquatas in jnare depluit, quodq; falfum & amarum aceepit, reddit agmine dulci. Sic ego pro malis bona reddam.
IX. De Armerio Rege Armenia narrat Xe-nophon, quod filio luo Tygrani praeceptorem de-deritvirumpraeclarum& fapientem, quern poftea libi lufpe&um occidi juflît. Hic morti proximus Tygranemmonuit : Ne tu Patri quidquam fuccen- X(mPh-fueris quod me morte mulitabit, non enim boc ex malevo-lentias fed ex ignorantia facit, Et quid à Chriftiano am-plius defideres ? quafi diceret : Ignore illi, non enim feit i quid faciat* O quam multis Chriftiaôîs expro-brabunt Ethnici, & infideles in ilîa die, quod Sul-tanus Turcarum Afa objecitRomano Diogeni O» spondt. dentis Imperatori, quem beïlo captum lîise menlàe adQan-adbibuit, k humanè traft âvît percontans ex eo : 107 ' Quidtufeciffesft me in tua babuiffes poteft ate? cumq-refpondiflèt Rom anus : multis te confeciffem Duheru bus : repoluit mox Suitanus : Ego wer6 tuam crudeli-tatem non imitàbor : audio enim ueftrum njobis pr&ćipere Cbriftumpâcem&oblinjionem injuriarum. Uti dixit, i-tà fecit, perpétua pace inîta cum Chriftianis. Tur-pe eft nos.vinci ab infidelibus. An fortè illis détériorés eflè voîumus, quia bonum habemus Dominum facile ignofeentem f led quomodo vis ut tibi iple ignofeat, cum ttto proximo fuccenfeas fi te lœdat? Quin potius cum Chrifto oras. Domine ig• nojce illis non enim feiunt quid faciunt. v- X« Et non vis eflè Beatus cum Chriftus promittat Beati qui perfecutionem patiuntur propter ju-ftitiam. Beati eftis cum maledixerint <vobis> & perfecuti 5 vos fuerint, & dixerint omne malum adverfum <vos men-tientef. Beati offininô qui redduntpro malo bonum,
D d d	£uî
qui perfécutiones eequo animo tolerant imitato-pes Filij Dei, recepturi mercedem Filiorum Dei, quoniamipforum efl regnum cœlorum: cum univerfa perfecutores nemini plufquam fibiipfis noceant. Apis dum pungit, périt, in perniciem fuam vibrans aculeum. Al ali tia ipfa maximam partem ueneni fui bi-9enes,Ep. ait Âttalus apud Senecam. Perfecutores propyl, 21? borum appellat David tauros & vitulos : Circumde-derunt me <vituli multi ; tauri pingues obfederunt me. Quis nefcit cur vituli, & tauri impinguentur & fà-ginentur ? nernpe advi&imam. Aptillima allego-ria ! cum enim improbi diù probis infultaverint eosq; perfequendo velut cornibus impetierint, tandem ad viètimas deftinantur. Tauri pingues ob-Ole aft, in federunt me : quod iùb alio typo exprimit Oleafter £.7. Ce- acj ilia verba de Aria Noëtica : AtuliplicaU funt aqua, & elevaverunt ar cam in fub lime. Eifdem aquis impij fuf-foeantur, ac demerguntur, quibus piorum navis eleua-tur, ut quodimpiiseflin ruinam, bonis fit in fublevatio-nem : quod conforme eft dićto Pauli hortantis liios Philippenles ad patientiam in perfecutionibus : In i, Phil, i, nulto terreamini ab adverfarm : qua illis eft caufa perdi-tionis, wobis autem falutis. Firmandus eft animus ad sequanimitatem, ut nullis perturbetur adverfario-rum moliminibus. Habeamus gratiam Dei, & fuf-ficit, ut nullus nobis noeere poflit, & pro magna gratia fufcipiamus fi improbi nos excludant à fuo confortio : Abfq; fynagogisfacient <vos, fi arbitrent«' obfequium fe prseftare Deo, fi nos mortificent, aut plane morte afficiant. Aiala ccxtera babent terminum: S, Cypvî- s. Cyprianus ; Z elm terminum non habet rperfeueranS Uvo. e nalum eft hominem perfequi ad Dei gratiam pertinentem. Vel ob hoc ipfum gaudeamus, fi continues perfecu-
tionibus impetamur, fi una injuria alteram exci-piat, quia fignum eft nos elîè ad Dei gratiam pertinentes : Hac locutus fum njobis ut non Jcandalize-mini.
mm®-smmmmmm:mmB
DIS CURSUS XXX-
Dominica Tentecoftes, Parallels Temporum
T H E JI A.
Veni Creator Spiritus, mentes tuorum vifita. Hymn. Ecclef.
SYNOPSIS.
i. Emana fragilitas tantaeft,	rium:nec £tas noftra muït»
Ht indies in aeterius prorua-	melior.
mus, gratiam Dei repudian-	III. Imo fi comparemis nofira
tes ; vix erigimur, iterum	tempora cum illis, videntnr ä-
concidimus .■ ac fi tempora	liqua fcelera nunc magis vi-
te'mporibus conferamus peior	gere quàm olim, unde eadem
nunc eft ftatus mundt, quam	exfpettandafortuna. Jerofo-
fueritquandoSpiritvs S. mun-	lyma arguitur peiora fecijfe,
dum recreavit, renova-	quàm Tentapolis, quia vifo
vitfaciemterr£.	pœnœexmpîo fe non emen-
11. Quis ftatus fuerit Europœ	davit.
cum Chriftus in terrk dege-	IV. Jerofolyma ïn tribus defe-
ret, poffumus ex antiques hi-	cit Chrifto in terris ver fante r
ftorick deprehendere, Roma-	regno, facerdotio, fyncera
vitoti in vitia pr£cipites &	doärina : apud Pentes tunc
hine ccepit deoiinare Impe-	magna caligo, unde oportuna
Ddd 2	teta-
tempore venit Filius Dei &	& eos in arÏÏHtn conftringere,
Spiritus Sanftus,	IX. Ingenium crevit mundo
V. JEtate noftra magni in his	Çcientia hoc feculo, de pietate
tribus defeïïus. Nam ut fit	r id dicere vixliceat. Ubi enim
bonus Trinceps, quid juvatfi	tamgenerofi aüus magnatum;
iHi non reffè agant quorum	quales olim exercebantur U
opera utitur, Machiavellif-	coronatis capitibus 1 Etiam
mw niminm infer pit,	in Clero non amplius tantut
VI♦ H£c peftkfatkdefcribi non	rigor ut olim.
poteft:omniaturbat, omnem	X* Jerofolyma jam Chriftiam
humanamfidem tollit	inpoteftatem faracenorum
VII. Religio non jam in tresfe-	venit propter nimm luxwfl
Sasuti olim jerofolymk,fed	& alia vida. Et nos aliem
in plurimas divifa eft ; quid	malo non volamus (aperg.
mirum everti regna , bellet	Timendnm,
beäis fuccedere. H£refis Cer-	XI. Ne idem nobis evenkt
wianiam vaftavit ; nec terre-	quod illi: invocandus Spirit
mur exemplk antiquk.	t us S. ut renovetfaciem tfjv
VIII* Scelera magna facimt	rte, Turcot infultare Chriftmis,
Veni creator Spiritus , mentes fcuorum vifita. Hymn. Ecclef.
:>VS	r-.W J ^ Ï& ' i 'I
Cquid agat nobilcum Deus ? quid-quid bonorum in nos confert, ium-ma ingratitudine repudiamus. Heu miferum hominem I vix formatas ê luto , illico deformatus peccati luto : vix conditusillico abfcondi-tus pudoré conlcientiae, ut libi iterum reftituere-tur, gratuita Deibonitate obtinuit Filium Dei, coeterum Patri, Deum de Deo, Iplendoremglo-riae, Patris imaginera, ad cujus prototypon primi-geniae fuas yenuftatis lineas reduceret. Supervenit ab utroque procedens Spiritus Sanćlus , qui lar-
Parallel<e *tempöruin.	399
gifOmis gratis charifmatibus redemptum erigeret,' «c primae creationis dona deperdita recrearet. Unde canebat àntelucano praefàgio Pfaltes Regius : £"- P/*/ mitteSpiritum tuum & crea'buntur : & renovabis fa- v 3< ciem terra Et tamen ne fie quidem Deus ab homi-ne obtinnit quod defiderabat, ut poft acceptum divini Spiritus donum recreatus in novitate vitae conftans ambularet. Erigimur & labimur : ftamus, & concidimus : fulcimur, & inter mille fulcra di-vinae bonitatis deficimus. Quaenam ifta eft nofträ vel infelicitas, vel fbcordia & ignavia, ut creati à Patre, redempti à Filio, recreatii ŠpirituSanćto nova tpties indigeamus recreatione ? Non loquor hodie de fingûlis noftrum fèorfim : ûniverfi mundi ftatum deplorandum praefertim Europae con-templpr, quem malitia humana relapfà in prifti-nuni, indies magis & magis in deterius inclinât & précipitât. Vplo diççre, ftatum hodiernum mundi non eflè meliorem, fed quodammodo deterio-rem quàm fuerit, quando defeendit fiiper Apofto-los Spiritus Sančtus, eofq; animavxt ad renovan-dum faciem terrae, ut fi conferamus tempora tem-poribus, omninp neceflarium videatur omnibus Chriftianîs toto corde, unanimi cônfènfù &fervo-re, novam mundi recreationem petere, & acclama-' re : F eni Creator Spiritus,mentes tuorumvifita, quod erit thema hodierni difeurfus.
II. Si quando vatem egit Poëta Lyricus^tunc fané vaticinatus eft, & de futuris temporibus quae nosattigimus veritatem cecinit î
JEtas parentùm, peior avis, tulit	uovit
jqos nequiores, mox daturos	Hb.3.
Progeuiem vitiofiorem.
Ddd 3	De-
Deficit fènelcens mundus, uti in viribus, ita in vir-tutibus, & quo imbecillior natura, hoc pronior efîè videtur in vitia. Statuite vobis ob oculos fingulas setates, componite fenes cum juvenibus, cum pue-ris viros, anteriora le cul a cum noltro, unam regie-nem cum alia, unum vitium cum alio, & ubiq; ob-fèrvabitis ingens certam en de primatu, eoq; ten« dere penè omnium mortalium ftudia,ut alius alium in malitia luperët. In Chrifti benedićti adventu & ejus in mundo fecund um carnem peregrinatione quis flatus fuerit in Europa reliquisque partibus Sen-, Ep,- orbis, facile ex veterum faftis elicimus. Seneca qui 95, fubNerone vixitde fuis Romanis agens : Non pri-vat im jolum, inquit, jed publice furimus. Homieidia compefcimus, & fingulas cades. Quid bella, occija-rum gentium gbriofum fcelus ? non avaritia non crude» Utas modumponit. &c. Exfenatusconfultis, plebisque-- jcitis feeler a exercentur, t> publice jubentur wetita privatim, k5c.Voluptas ab omni parte quaritur : nullum intra fe manet vitium, in avaritiam praceps luxuria eft, boneftatis oblivio invafit. Nihil turpe eft cujus placet pretium : bomo facra res , homo jam per lufum £7 jocum occiditur. &c. Et alio loco de juventute agens : Oontrov	frangere, molli tie corporis certare cum fcemi-
poœm: ' «&V &immundiffimis fe excolere munditiis, noßrorum adolefcentum ffecimen eft. Quis aqualium veftrorum, quid dicam faits ingeniofusfat is fiudiofus, imo quis fatis wir eft ? Emolliti enervesque in vitio natifunt, in vitio manent : expugnatores aliéna pudicitia, négligentesfua. Iterum alibi : Adebinpublicum mijfa nequitia eft: & 0-tnnium peüoribus evaluit,utinnocentia non rara,fed nulla fit,Nunquid enim finguli,autpauci rapere legem ? undi* que velut figno dato alfas nefasque mijeendum cojere.
-	non
- - - non bofpes ab bo/pite tutus, De irai.
Non focer a genero,fratrum quoque gratta rar a eft.. z-Ct s' Alibi conqueritur -, ut multa praeteream, quam fit tran-rara integritas, quam ignota innocentia , &vix un- quWit. c, quam nifi cum expedit Fides, & ambitio usque eojam fe if° fuis non continens terminis, ut per turpifudinem fplendeat. Haec fapiens Seneca, quas quantum ad hodiernos accédant mores ipfimet judicate. Nunquid in qui-busdam regionibus adeo vita hominis depreciatur, Ut hominem occidere, idem ferè conlèatur, quod mulcam ? nunquid magna Icelera & rebufpub. noxia,refpećtibus, amicitijs , pecunijs redimun-tur., utlaepius peccare liceat ? D. de Bandaronin libello de duellis recenfèt, paucis uno in regno annis poll vetita Regip edi&o duella, lèpties mille caedes duello fa&as, regia lenitate tanquam aquâ ablutas aut Ipongia deletas. Ad impetrandas Verô Scriban ijs qui deliquerant venias & libertatem, tres auri Politic' milliones in Judices profufos. Auro nimirum tan-quam balneo nobilitatis lotus eft fanguis, auro emptus. Quid dicam de luxu veftium noftras aeta-tis ? quid de abufu conviviorum ? quid de tribuna-lium corruptela ? quid de nimium quantum graf lante deteftabili Machiavelli Politica, cujus rudimenta jam ipfi pueri difcunt ? Vix jam inter plebe-os invenitur nifi cum expedit Fides ; adeô omnia do* lis, fraudibus, fimulationibus, mendacijs fubftru-ćta funt.
III. Ducite lineas par allelas, & Romana vitia cum noftratibus comparate ; invenietis ( utinam fallar ? ) quod in multis pares fimus illis, in multis etiam luperiores : utomninô erubelcendum nobis fit, qui Chriftiani cenfemur, nihil in malitia conce-
dère
dere Ethnîcis. Et non metuimus üt idem nobis quod Romanis eveniat? Confulitefaflos, & depre-hendetis tune cadere cœpifle Romanam fortunam, -cum vitiairrepfèrunt, cum frena laxata ambitio-ni&luxui. Verùm non obijciam vobis Romanos, non Ethnicos, quia diceretispunitos ob neglećtum veri Dei cultum. Ifraëlitas vobis ponam ob ocu-los, quorum Regnum & Sacerdotium corrait pro- y pterlatè graflantia peccata, tametfi coluerint ve-rum Deum. Minabatur olim Deus Jerololy me per Ezecb. id. Ezechielem Prophetam : Soror tua maior„ Samaria ;
5	or or autem minor te Sodoma: pene fceleratiora feeißi illis in omnibus <viis tuis. Inquirunt Patres cur Jeru< lalem dicatur fuifle fèeleratior quam forores leu vi-
S. Hitron. cine urbes ; & putat S, Hieronymus, quia in tem-Tard7n' FIc)adoravit,& poftea filium'Detm« Bm'b. terfecit. Verum quia Propheta loquitur de prête-rito, Hugo Cardinalis afiignat hanc caufam : quitt earum pœnam & culpam vider at, nec fe emendavit diu* tius ad pœnitentiam exfpeBata. Per Samariam veto
6	Sodomam in morali lènlîx intelligit idem Hugo h3!?reticos& Ethnicos : Sodoma Samaria funt ba* rćtici ér Etbnici, f&iftifiepè leviora committunt, quam bi quiputantur Jerufalem, id eft Ecclefia. ö quam accommodate ad noftram etatem, qui tam multis re-troa&orum temporum exemplis partim in Ethni« eis,partim in hsreticis obfervatis non emendamur,
Pßlt 73t lèd ut ait Plàltes iSuperbia eorum qui te oderunt afeen-dit femper. Refleélite memoriam vellram, qui ma« turiores eftis ad mores preteritorum paueorum annorum : Annön ab annis quadraginta in triplum crevit fuperbia, luxus veftium, avaritia, egenornm öppreflio, deßtiarum & voluptatum inyentfones %
Mem ini ego quondam magnos Dominos tam pre-tiofis & fplendidis veftimentis non fuifle ufos,quam hodie turba famulorum iîlos feauentium. Memini in populofà civitate vix tres quatuôrve currus penfiles, & quidem non fëneftratos, vifos fuiflè ; quibus primarij tantum vehebantur magnates; hodie omnes anguli talibus pleni funt ; & ut certet cum avaritia prodigalitas, quodq; miferis ereptum, eft profundatur in jaâuram, pretiofiflîmum me-tallum ad commercia humanae vitae à Deo datum extenuatur in foliola3i]sq; illiniuntur quadrigae pau-lo poft luto & fordibus deturpandae ; nec quidquam efficiunt five Écclefiaftae fuis concionibus , five Principes Ordinationibus Politicis, five Deus ipfe minis flagellorum, &hoftium ab omni parte irru-entium. Tanta jam Europam occupavit vefania !
IV. Amplius dicam, lèntioenim me impellià Špiritu veritatis, quidquid obmurmuret mundus, neq; detrefto appellari hodie cum Apoftolis mufto ■plenm. Jerofolyma dum Chriftus in terris verfare-turdefecillè notatur in tribus. Primo defecitlcep-trum de tribu Juda, cum Herodes Idumaeus, genti-lis homo, poftea Profelytus regnum obtinuit, de-bellata fcilicet per Romanos Judaea, & hoc propter peccata populi, cui Deus per Ofèam praedixerat ; Dabo tibi Regem in furore meo. Nam extin&a ftirpe T3* Regia Judaeorum Herodes in proprio? defêevijt fi- V"11' lios, ut audita hac crudelitate auditus fit dicere Au-guftus : Alelius eft Herodis por cum ejfe quàm filium. Macros. Defevijt in multa millia Innocentum, quos occidi ifatura, curavit metuens fibi à Rege Judaeorum recens na-to. Secundo defecit Jerofolyma in légitima Sacer-4otij adminiftratione, cum idem Herodes à fami-
Ees	lia
lia Aflàmonœorum tranftulit Sacerdotiumad alios, SJ0HfuiH Pro moljens & promouens, qui plus minufve pe-^pp,mm. cunja^ gratta apud ipfum pollerent : ut ait Sponda-nus ex Jofèpho. Tertio defecit in rećtorum dogna-Jofepb.M. tum fincerâ doćtrina, quae tunc fuit plurimis erro-tiq. c, g. ribus obfcurata, vigentibus apud Hebraeos tribus & 9. praecipuis fečtis, Pharißeorum, Sadducaeorum, & Eflenorum. Pharifaei hypocritico quodam vitae ge-Jofepb. nere eonfpicui fato omnia tribuebant, tranfanima-ant!c,2. t*0116111 Pythorgoricam ita temperabant, ut bonorum animas in alia tranlire corpora aflererent, ma-lorum verô aeternis fuppliciis addicerent. Saddu-caei negabant refurre&ionem mortuorum, negabant Spiritum & Angelos, animas cum corpori-bus extingui credebant, quos S. Joannes aequê ac idem.fup, Vharifœosgenimina viperarum nominavit. Ellèniab &s.e- utrisq* divili caeremonias cum Samaritis commu-Panorï/o. nes obfervantes negabant Spiritum Sanétum, & nonnulli eorum adeô fuperftitiofè colebant Sabba-thum, ut quo quisq- eorum habitu, loco, fitu die Sabbatbi inventus efièt, eo habitu, loco, & fitu ulq; ad vefperam permaneret. Talibus portentis tunc erat obnoxia Jerofolyma, & Judaea in qua fo-la notus erat Deus. Quid putamus fuifle inter gen-tes caliginis, quae Ddemonia fub idolis colebant ? Ipla etiam Romana Relpublica, ut obfervavit S. SjeAug\ Auguftinus, qu35 optimis inftituta legibus, & egre-Deif!iQ, giis animi virtutibus orbem fubegerat, relićta anti-quâ recte vivendi confuetudiné una cum regimi-ne, plus coeteris omnium vitiorurri genera le&aba-tur. Unde omninô opportuno tempore à Deo con-fultum eft Orbi, cummifit Filium unigenitum, ut omnia reftauraret, & Spiritum San&um qui creata
jam in nihilum tendentiâ recrearet. Atq; Jhsec de an-tiquis iilis tèmporibus : ad noftra nunc fleetamus ©culos, ad noftra heu ! détériora,
V. Nihil dicam de Regnis in Europa, quorum alia in continuo fere motu lunt, alia tranleunt tie femilia in familiam, uti videmus in Polonia ; quae malahincconfequantur & audimus, & ingemifci* mus, quae populo potius quam ipfis. Principibus meritô imputantur, aut fi non populo, populi mo-deratoribus, quorum fidei & prudentiae Reges fuas ^ vices committuntjVora diuflareregnum aut refpublica poteft ( inquit bonus lcriptor ) in qua pofthabitis pub- scriban. licis, finguli honoribus commodifq; fuù fludent, in qua inPoiituo privat a publicis potiora funt. Et alibi de confiliariis : Cbrifi> Fix coqitata produntur, fane nondum décréta, incoda & cruda, &in primam Jeliberationem vocata : dum ultra adhuc citroq; res aguntur, denuntiantur hofti Quid juvat bonum ellè Principem, induftrium, vi-gilantem, paterno afiećtu populos amplećtentem ? fi ij, quorum opera utitur, officio fuo defint ? fi lingua prompti, fa&is fegnes ; caeremoniis abun- -dantes, virtute egeni ? de talibus quorum multos noftra fertaetas nuperaiebatnonnemo : Loquuntur « Principu fer vitium, §5 bonum publicum, fed hac ipfa Caramel, verba aut in veritatis Lexico nihil fignificant, ant folum privatam commoditatem. Et alibi ; Sinceritate & veri- ni tate confervautur régna : non eft maior vis aftutiœ quam prudentiœ, caüiditatis quam veritatis. Et malunt homines régi quam illudi. Qua fronte ejufmodi à populo fidem exigent, quàm ipfi fuo Principi non prae-ftant ? Per fraudem & dolum régna evertuntnr : Inquit Ariß, ap. Ariftoteles : quod tantô magis mètuendum eft, jj^ J quanto latius le malum difiündit. Noftra œtate e./j." '4'
Eee 2	pueri
■ ' - • ■ : - - - " : r< . - ■ . /- ' o
paed in Scholis Catechifmura, intra lares dorne-fticos Machiavellifmum difcuut. Coram Magiftro metiuntur carmina, coram domefticis mentiuntur cri mina; Pri vata quondam aularum myfteria, funt jam publice vulgi lećtiones in compitis. Quid boni lperemus ab ejul'modi jam adultis & applicatis ad ■ r cen{ munia publica ? Dicam cum Jufto Liplio : Irrita• zflpiflïô. mus quotidie magnum illud numen, & quafi puniendi ju-ftœ coufie non ßnt, damus nouas. Quando lux us, faftus, libido maior,impunitior? & Religio paßim nunc in ore, improbitas in corde. Ferba pietatemfonant, fad a am. bitionem, avaritiam : nec inuno alter due, fed apud pie-rumq; ordinem, œtatem, fexum. Itaq; de pace aut trän* quillitate nihil ego (pero. Hec fcripfit LipHus etate noftra, de etate noftra, à quo tempore nimium quantum fepè verifictaum eft hoc prognofticum in Belgio & GermaniaJ
VI. Ad hanc generis humani peftem defcri-bendam nulla Satyra fufficiat. Lamentamur fepè à varijs nos impeti hoftibus, & licet eis opponamus magnos exercitus, parum tamen profpere traćta-ri arma. Incufamus Duces Belli modo nimie cun-ćtationis & focordie, modo nimie audacie & pre-cipitis temeritatis, modo etiam ignorantie,nec un-quam ad radicalem caufam malorum fuccefluum advertimus. Infinceritas & fimulatio, & Pfeudo-politica ilia 'eft que tollit humariam focietatem, quetollithumanam fidem, qua fublata integri exercitus in armis inermes funt. Nemo jam alteri quidquam credit, nemo quidquam fidit, hinc mu-Settee, de tue difcordie ; hinc mali fucceflus. Quo alio tuti fu-ftl"e/'CilS mus ( inquit fapienter Seneca ) quam quodmutuis ju-vamur ojficiù ? hoc unp inftrufiior viia contraq; incur-
fio-
fiones [ubitas munitioreft. Fac nos ßngulos, quidfumus ? prœda animalium §5 viftima &c. C ceteris animalibm in tutelam fui fatis virium eß,qu£cunq; vaga nafcuntur, & aiïura vitam fegregem armata. Hominem imbeciüitas cingit, non unguium vis, non dentium, ierribilem cœte-ris fecit, Nudum & infirmum focietas munit. Tolle ergo e regno fynceritatem, & fuftulifti focietatem, tolle focietatem, & fuftulifti vires contra hoftium incurfiones. Invićta eflet Germania, Ii unius eflet animi. Vincerent noftriexercitus, nifi eorum ante« fignani ambitione, avaritia , invidia, collufione cum hoftibus inter fè digladiarentur.
VII. Nihil hic adducam de altero Jerofolymas defećtu qui erat in légitima facerdotij adminiftra-tione, refèrvo id alteri occafioni, fufiicit dicere reperiri Patronos, Advocatos, Collatores, ipfos quoque Sacerdotum Praefides, qui ( ut loquebatur Jofephus) pro li bitu amovent, promovent, qui plus minüsve pecunia vel gratia apud ipfos pollen t. Non eft malum univerfàle, fed frequens. Ad tertium me converto defećtum, quem cêrnimus oculis omnes & manibus palpamus noftro lèculo. Non enim jam fcifïà religio eft in tres fećtas, fed plurimas, ut in una fùbinde civitate reperire poffis, Catholicos re & nomine fed paucos : CatholiCos folo no-mine plurimos, Lutheranos, Calviniftas, Zvvin-glianos , & hos iterum in plures faćtiones di-vifos , Arianos, Puritanos, Anabaptiftas, & quod horridum dićtu eft, homines tam omnis fidei pro ratione temporis & circumftantiarum, quam nullius fidei. Verbo, plures Pharifàeos quàm veros If. raëlitas, ut fi Chriftus denuo in mundum veniret paucos valdè inveniret Nicodemos. .Eo ufque de-
venimus! Hoc eft quod evertit regria, quod ruinât Germaniam, quod peflundat Europam : quod ipfam Chriftianitatem in pijsecipitium impellit. Nemireminihoc di&um. Cicatrices nondum ob-duxit Germania ex vulneribus, quae accepit ab haerefi& religion is diflidio noftra aetate- recens a-pud omnes memoria eft vaftati quaquaverfum Romani Imperij, non aliam ob caulàm , quàm quod fuperiore feculo membra Ecclefiœ leceflionem fe-cerint à capite. Sœvitum ab iplismembrisincom-membra, nec ullos amplius involvit turbo Vanda-licus quam Proteftantes, & lecellionis authores : qui fi majorum a&a inlpexiflent, nge illi advertere pote rant quo fucceflu Fridericus Saxoniae Dux Lu-üibadcn. thero authore bellum intuFerit' Carolo V. fortafle Cbriftïaï' non tantam bonorum fuorum jacturam palîî fuif-P.i.c.ij. fent. De illo Petrus Ribadeneira in hsec verba: Fridericus mir o defiderio tenebatur familiam Auftria-cam Imperatoria diqnitate (poliandi ; quod fuum defideri-um cum vocato adJe Aiartino Lut bero communicaffet, is autbor fuit Duci, Keligionemut mutaret ,fi Imperium mutatum wellet. Sedinfanum boc confilium, ftultam-que prudentiœ humana ratiönem elufit eventus. Nam proflioatis copiis v'iäus captusque , é5 dominatu, & Eleaoris poteftate priyatus eft. &c. Annon licet nobis de Germania dicere cum Ifaia ? Terra infeÜa eft ifai.24, abbabitatoribusfuis, quia transgreffi funt leges, muta-verunt jus , diffipaverunt fœdus fempiternum. Hader nus pares fuimus in malitia Ifraëlitis, led poftquam etiam fœdera cum Chriftiani nominis hoftibus inire cœpimus, longe pejores: De Francifco I. Gallic Rege, qui ut contra Carolum V. Imperato-rem bellum prolèqueretur, Turcam fibi fcedere
adjunxîtjita pronuntiat allegatus Ribadeneira : Ob ejusmodi patiiones, feJ injufta cum Ecclefia boftibusfœ- mbad' der a, aliaque nofira maleficia, quibus Numinis iram *9\ proTjocavimus, permifit Deus nabili(fimum s potentijfi. mum ae Cbrißianißmum Regnum adeo miferè affligi, velut infernis ignibus conflagrare, utnecpiorum preci-bus y nec lacrymis cmprimi potuerit. &c. Legimus, audimus, experimur fimilia, & tamen in pejora vitia reincidimus, nec volumus fapere ex majorum noftrorum infortunijs.
VIII.	Denique fuperbia , faturitas panis, 6c abundantia & otium , & religionis diflidium, & à capite fegregatio, convellunt Europam ; & dum eius Principes mutuis inter fe odijs concertant , ridet interim A fia , & monftrat nobis dentes, Quœnam hase eft infania in fualàevire vifeera, cum hoftis minitatur excidium, quem fi velis calcare pofiis ? Non eft hic unius privatae domus aut fami-N lise periculum : non agitur de unius urbis aut pro-vincise interitu : fed tota periclitatur Chriftianitas. Quam fenfim fine fènfu extinguit Machometus, Quantum Deus bonè : à centum proximè elapfis annis non jam urbium fed Provinciarum & Regno-rum occupavit hoftis nominisChriftiani ? qui indies, nos in arćtum conftringit, ut coarćfatos facilius deleat ; & nos arma in ipfum deftinata in nofinet-ipfos convertimus ? O luétuofa temporal & illis paria fi non détériora, quibus mundus uovaindi-gpit creatione y Neque enim mihi perfuadeo tantos feciffè progreflus vitia enumerata Jerofolymis ante Spiritus fanćti adventum, quantos jam afïècuta videntur pafiim per Europam.	>
IX.	Non afîèntior fçriptori Neoterico, qui
'; .	ait
Caram. in ait animofè potius quàm confideratè : Rideo cum Boit. audio veterum aurea 0argentea fuiffe fecida : nam exi-ftimo mundum ejmdem coloris femper fuiffe. Si morum & temporum œqualitatem nonadmittm, fed cum Lip fia moribus antiquis applaudas , audebo dicere Alundum bunc qua fecularem, qua Ecclefiafticum, qua Regulärem ejfemulto meliorem primitivo. Rifus hic meretur ali-um rilum fi fepofitoomni pri vato aftećlu tempora temporibus componantur. Crevit, inquit, estate ingenium pietâsque : mihi pietas decrevifle vide-tur î neque enim jam lego autvideo in mediocri nobilitate quae olim Conftantini, Theodofij, He-râclij, Ottones egerunt. Conftantini erga Sacer-dotes tanta fuit reverentia, ut eos terrenos quof dam Deos nuncuparet ; Theodofij tanta demiftio utexclufus per Ambrofium ab Ecclefia, aequo ani-ffio pœnitentiam fubjerit : Heraclij tanta devotio, utdepofitis veftimentis Imperatoriis facco indu-tus publice per urbem fan6tam Grucem baiu-laret : Ottonis IV. tanta pœnitentia, ut abfolutus à peccatis in extremo morbo, mancipia aulica & cu-îinarios lervos advocari prseceperit, ijsq- collum fuum calcandum dederit, lèq; ut viliffimam Dei creaturam voluerit reputari. Exhibe nunc mihi tales vel inter eos in quorum domo gemini carnis ni fumant. B. Petrus Damianus làcerdotem qui ® Pft'E Icacchorum lufui vacaverat ita reprehendit : Re-fiß™', ' fiéne, tuiq-, erat efficij ve/pere in fcaccborum vanitate colludere, & manum D ominici corporis oblatricem, lin-guam inter Deum & populum mediatricem facrilegi lu-dibrijcontaminatione fœdare? Et cum reus veniam peteret: Cuimoxprœcepi(inquit Damianos Pfalterium méditando percurrens ac duodecim pauperum
pedes fnb totidemmumijmatum erogatione, eorumq; re-ereatione lavar^Hacfcilicet ratione perfpeïïa, ut quo• niam b<ec culpa manibus potißmum &jermone committi-tur, lavando pauperum pedes, fuas potius a culpa conta-gione manus ablueret, h imprimens alienis weftigiis ora, pacem fibicum Domino, quem per flendos jocos off enderat, reformant. Hoc autem diximus, ut quam inbone-ftum, quam abfurdum, quamdeniq; fœdum fit hoc ludi-brium in Sacerdote, ex alterius emendatione nofcatur. Haftenus B. Damianus. Hoc abfurdum setate noftra inter honeftas reputatur recreationes. Et adhuc dicas creviflè pietatem ? Die Dominica fine im- s pellente necejfitate iterfacere non oportet. Ita decrevit S, cèpu. in Nicephorus in fuis Canonibus, & : Ufuram acci-pientibus nonfunt elargiendafacramenta, nec cum perfe- pen'dt werantibus in iniquitate communiter cibus fumendus. Heu me, quàm pauci divites hodie ad facramen-torum perceptionem admitti poflent, fi fervaretur hic Canon ! Decrevit itaq; non crevit pietas. Si hodierna antiquis temporibus conferantur. Proinde quacunq; ex parte hodiernum Mundum intuear, undiq; mihi deterior antiquo apparet, ut nova ite-rum recreatione indigere videatur.
X. Hebrœam vobis ob oculos pofui Jerofb-lymam,nunc eandem etiam Chriftianam propono, ut quid porrô de hodierna morum corruptela ex-fpećtandum fit ftatuatis. Refert Cœfarius Heifter-bacenfis - de Guilielmo quodam Ordinis Cifterci-enfis, qui ante ingreflùm Religionis cum Cruce fignatus mare trajecit ad vifitandum ièpulchrum c^fay. Dominicum regnante Friderico I. Imperatore, quo Heißerb: tempore Saladinus Babylonia Rex terram fand am biß' occupaverat, & Noradinus eius filius Achonis por- cap. if.
F ff	tum
tum & urbem pofftdebat. Hue cum appuliflet Gulielmus, confpećta navi Chriftiäl|bram Noradi-nus miti vir ingenio & natura beneficus nobilem quendame fuis linguae Gallicee gnarum ad navem milit, qui ädvenas fàlutaret, & ne quid hoftile me-tuerent, polliceretur. Mifla ultro citroq; munera, die poftero ipfe Noradinus ad navem venit aegro-tum nobilem invifens, inter quae officia praedićtus Gulielmus cum aliis reverentem Regem comitari jiiilus eft, & inter eundem à No bili qui primum ad navem, miffusfuerat intcrrogatus : Quomodo Chri-fiiani in patria ittiw fervarent legem Chrifiianam ? Ve-recundatus Gulielmus fateri quod res erat, refpon. dit : Satis bene. Quo refponfo audito Nobilis ille Saracenus : Ego inquiebat, exponam tibi legem Chriftianorum, qui in hac regione degebant. Pater meus,quia erat inter eminentiores Saladini, mi-fit mejuvenem ad Regem Jerofolymorum, eâ con-ditione,ut apudipfum Gallicum idioma perdilce-rem, ille autem viciilim filium fiium parenti meo remitteret ut lingua faracenica difceret loqui, Itaquequae tunc audi vi, quaeque oculis m eis ufur-pavi tibi referam. Chriftiani eo tempore Jerofolymis ita vixerunt, ut nullus adeô dives eflèt, qui lucri caufa & pro pecunia vel fororem, vel filiam, vel quod execrabilius erat, uxorem propriam lu-xuriae ac libidini peregrinorum non exponeret. Ita univerfi gulae & earn is illecebris deditierant, ut fi eos de moribus seftimares, nihil prorfiis â pecori-bus difîèrret. De fuperbia quid dicam ? haec adeô eis dominata eft, ut nunquam fibi fatisfacerent in veftibus fuis incidendis, ftringendis, praetexendis, acupingendis, auro illudendis &c. Atque ut coe-
tera
Dominica Pentecoßes. ^ 41 f tera taceam, tot fuerunt vel in lölis calceis muta-tiones, tot novitates , ut putares eos aliud nihil dies noétesque cogitalîè, quàm quo paćto unus alterum veftimentorum pompa fuperaret. Addidit fub höee Saraeenus : confidera veftimenta mea^cal-ceamenta mea fimpliciter & humiliter formata, nulla plicarum multiplicitas, nulla curiofitas. Tandem hoc addidit epiphonem a : Ecce ifta junt viti a propter qua eiecit Deus Chriftiaws fuperbos & luxurious de terra ifta : non enim diutius potuit tantas illorum iniquitates fuftinere. Put as quia noftris viribus obti-nuerimus illam ? nequaquam. Pergit pôrrô narr are Csefarius ex relatione memorati Gulielmi Saladi-num Regem, qui Jerolölymam occupaverat, val-dè etiam fuiflè humanuni in Chriftianos. Nam li-	\
cet ab ejus exercitu Chriftianorum copise fuiflent partim delete, partim dillipatœ & captse ; reliquias tamen in civitatibus, quse fe ultrô dediderunt,per-mifit quietè viverc ; adhibita tamen cuftodia ne quid moverent. Evoluto verô nonnullo tempore inquifivit, quomodo fe gererent Chriftiani ? re-fponfum eft, haud aliter eos vivere quam pecudes intelle&u carentes, & in paftum abjećlas : totam eorum occupationem elle ludos, commeflationes, compotationes, luxum, & illecebras voluptatum. Quare fuccenfus iraSaladinus,mandavit, quidquid ■in civitatibus Chriftianorum reliquum eflèt, pelli & exturbari. Addidit ad hsec enarrata recens fcrip-tor : His ita denarratis exclamavit Apollonius : Pro quodabborret Judaus, quod exfecratur paganus boc quafi pro lege habet Chrifiianus ! Mihi exclamare Ii-bet ; Pro caecitatem Chriftianorum qui alieno exi-tio fapere non dilcunt ! Primi parentes propter
F ff 2	pec-
^16 Parallel* Temporum, peccatum8 Paradifo expulfi funt: Judsei propter peccata Jerofolyma expulfi funt : Romani propter peccata Imperio exuti funt : Chriftiani propter peccata 8 terra fanfil a expulfi funt : Chriftiani propter peccata 8 Bulgaria, Servia, Bofsna, Croatia, Dalmatia, Slavouia expulfi funt ; & adhuc pergi-mus ïrritare patientiam Dei ? Fruftillum illud Hun-garie, quod fupereft, adhuc fovere fečtas, quas o-dit Deus, quas conftat efle turbationes & ruinas regnorum ? Cœtere Provincie, & regna Europe attrita non pridem beilis, nihilominus fuperbie, luxui, dolis, fraudibus, injuriis, avaritiae, cupiditati latius dominandi, vitijs alijs fe imergunt,ut in com-paratione antiquarum aetatum, de noftra dicere liceat : Pene feeleratiora feciftiiüis, in omnibus vijs tuis. Ex praemiflis vofmet conclufionem deducite* Hihi tacere preftat, quàm plura loqui, folum addo.
XI. Timendum eft ne nobis eveniat quod Jerololyme, que cum poft alias urbes Deum varie ofFendiflèt, in eo demum deliquit, quia earum pœnam culpam viderai , nec fe emendavit divitius ad pœnitentiam exfpeftata. Maturè itaque revocandi greflus à via iniquitatis, placandus Deus emenda-tione quadam univerfali, exorandus deinde ut mittat Spiritum fan&urn fuum, quo creata in nihilum tendentia recreentur. OPatereterne Emitte Spiritum tuum & creabuntur, feT renovabis ßciem tena. Fili Deus de Deo lumen de lumine, illumina corda noftra, ut reli&is tenebris ambulemus ad lucem, & mitte nobis promiflum Spiritum veritatis. Tu quoqùe ab utroquê procedens* yeni Creator Spiritus , mentes tuorum vifita. Vifita primum omnes Ec-clefiafticosOrdines, illabere eorum cordibus, qui
hodie
Dominica Pentecofies: hodie in Unguis igneis fuper Apoftolos defcendifti • ut Apoftolico zelo animati, annuntient populiš fcelera eorum, doceant eos fugere à Ventura ira , manuducant ad lemitam re&am mandatorum Dei, feF renovabis faciem terra föni Creator Spiritus, Vi-lita omnes Reges & Principes Chriffcianos, ut ex tüö nutu fua dirigant confilia, tuo amore invicem comple&antur, & pofitis odijs mutuani fervent concordiam, necfcindant infeftis armis vinculum dilećiionis : &renovabis faciem terra, f^eni Creator Spiritus,vifita omnes Principum Miniftros & Con-filiarios, & fuggerant te inlpirante quae rečla funt, luadeant, quae illorum animabus non lint offèndi-culum, administrent lua munia juxta reguîam boni communis nonboni pri vati, dirigant fubječtos populos jn viam làlutis, pravos mores profligent, vitia corrigant, exemplo praeeant omnibus ad virtu-tem : fef renovabis faciem terra.
y eni Creator Spiritus, yifita omnes inferiores oMagiftratus, ut parvis aequè ac magnis, divitibus Juxta & pauperibus, alienis pariter & propinquis tuftitiam miniftrent fine dolo, fine fraude, fine re-fpećtu perfbnarum, fine munerum &donariorum illiciis : ut làlubria Principum décréta à fubditis ob-fervari procurent, abufus tollant, mores Chriftî-anae puritati adverlos eliminent, & fuis ita fungan-tur ofiiciis, quafi non de fe tantum fed & de ijs quibus praepofiti funt Deö rationem reddituri : & renovabis faciem terra.
Perd Creator Spiritus, vifita omnes Chriftia-nis Principibus fubjećtos populos, ut abjećtis erro-ribus, per tuam gratiam in unitate fidei congre-gentur, ut fit in Ecclefia Dei unus Spiritus & una
Fff 3	fides
- • r-'	ffp
Paraiïela Temporum. fides, ijdemritus, ijdem cultus divini, Tub uno Pa-ftore unum ôvile, renovabu fdciem terra. Veni Creator Spiritus, vifitaomnes peccatores ut perpur-gata confcientia tuis donis& gratiis fe reddant i-doneos, ut deinceps ambulent in novitate vitse, pro vitiis feclentur virtutes, & avertant à fe & a-lijs flagella irse divinse, fie renovabis faciem terrae. Feni veni Creator Spiritus.
Alentes tuorum vifita,
Impie fuperna gratia
Qua tu creafti peüora.	v
Deo Trino & Uni Gloria^ FINIS PRI AîAE, PARTIS.
ALLO
triiimphalibus fignis poft reportatam de Inferno vićtoriam PACIS aufpex, ante oćliduum PACEM dédit fiiis tanquam Epifcopm animarum, & Princeps PACIS : hodie - ^r^yy, tanquam Paftor bonus proteftatur a-nimamfiiamfe dare pro ovibus,fuis. NN. Yenera-biles Sacerdotes converfi nunc ad Paftorem éJ Epif- pt(_ 2i copum animarum weftrarum. Ille inquam, qui ante ifai. 9. oćliduum Pacem dédit fuis, & in fufflando dixit:
Acci-
THEMA.
Bonus Paftor animam fuam dat pro o-vibusfuis. Joan. 10.
Cognofcetis quia ego fum in Patre meo, & vos in me , & ego in vobis.
ALLOCu i fu i. SYNODALIS
Ad Clerum
Dominica II. poj Tafcha.
TRINITAS CREATA.
AccipiteSpiritttmSanïïum; idem ipfe hodie ingemiatt Animant meam pono pro ovibus mets. Brevi paraphra-fi hoc dictum puto.Accepiftis fpiritum meü,accipi-te & animam meam. Animam ego hominis non di-ftinguerem à fpiritu, nifi is qui loquitur Deus fi-urul eflet & homo." Accepiftis ergo Spiritum fan-čtum qui Deus eft, cum quo ego & Pater unumfii-raus, accipite & animam meam humanae naturae formam, quam ego pro ovibus meis polili, ut & vos animarumprodigi, pro ovibus eas ponere non formidetis. Quale igitur hoc genus hominum ? quod Spiritum habet diftinćtum ab anima Spiritum non tantum hominis fed Dei-homi-nis ? Mira dignitas Sacerdotum ! Ad vos haecdi-<£ta funt Viri venerabiles, qui eftis aeternae veritati: Sal terra. Lux Mundi Matth, ç. Prœcones Evangelij. Marci 16. Paftores Ovium. Matth. 16. Pifcatores bominum. Marci i. Cultores vinea. Matth. 21. Qui eftis Paulo : Cives Sanétorum & Domeftici Dei. Ephef. 2. Miniftri Chrifti, & difpenfatores myfte-riorum. 1: Cor. 4. Angelörum Judices. 2. Cor. 6. Qui eftis Petrö : Regale Sacerdotiùm, gens Sanćta, populus acquilitionis, lapides vivi domus Spiritua-frAnfclm. lis. i. Pet. 2. Qui eftis Divis Anfelmo & Hieronjmo Jiiaon. Speculatores Hierufalem, apes florilegae, clypei Turris Davidicae, fepimenta vineae fanctse, oculi Iponlae, cuftodes lefituli Salomonis. Qui eftis Gre* Greg, gorio Nazianzeno : illuftres animarum cuftodes, iz' mundi fundamenta, &lùpplementa Deum homi-Theodoret. nibus conciliantes. Qui eftis Theodor eto : Coadiu-tores Dei, voluntatis divinae interprétés, vocis di= vinœ organa, potentiae divinae inftrumenta, cœle-ftis regni miniftri, judiciorum divinorum nuntij,
Re-
Regie dom us difjpenfatores, Ecclefiae petrae. Qui eftis Caefario : cœlorum filij, civitatis seternae januae, s, Čifar. arbores fcientiae, lampades accenfae, foies Mundi, vitae immortalis Doćtores. Qui eftis S. Dionyßo : s.Diomf-morborum Medici, peccantium patroni, inter Deum & homines mediatores, myfteriorum prae-fules. Qui eftis S. Gregörio Magno : Spiritus San- s Q ćli oracula, os Dei, Prophetarum filij, haerefum fia- m Jon' gella, fidelium Patres & Magiftri. Qui eftis S. Chry-föftomo receptacula fapientiae, cœli clavicularij, s-^brT veritatis tubicines, vitae lumina, cœlorum Com- ' mifîàrij. Qui eftis Concilio Tridentino : Specula fi- ^ delium, Praefides & Judices, Chrifti Vicarij, paupe-rum Patres forma gregis, Chriftianae fidei colum- Sejf. 14. nae, civitates in monte, claudorum baculi, cœco- dce pœ,u rum Duces , ignorantium Magiftri, Praefulum sejf, 14. Confiliarij. Qui eftis - - - - quid dicam amplius? dec.de Spiritus & anima verbi humanati. Ad vos enim sfj-t 23 c> dictum eft : Ac dpi te Spirillum Jarßum : ad vos dićtum i. de Ref. c&Animam me am pono pro ovibus meis : Ex quo per legitim am fequelam,dico amplius : Vos eftis nova in mundoTRINITAS/edCREATA.A^ra cognofcetis quia ego fum inPatre meo, ÊF vos in me, & ego in vobis.
IL Trinitas increata ilia eft : Tres Junt qui te-ßimonium dant in cœlo, Pater, Ferbum é? Spiritus v.yT'*' Saniïus, Ö hi tres unum funt. Et tres funt qui teßimo-tiiurn dant in terra, Spiritus & aqua Ć5 languis. De Triade in terra ipfe Joannes fe explicate Hie eft qui veni t per aquam & fanguinem JESUS Cbriflus. Et Spiritus eft, qui teftificatur, quoniam Cbriflus eft Veritas. Advertite, fi Dei Filius unum cum Patre eft, & Spiritus S. unum cum Fiiio, & rurfus unum cum Patre, unum vobifcum eft, quam mereamini no-
Ggg	men-
Exodi22. menclaturam. Praecipit Dens IfraëJi : Dijs non de-trabe s. Quid ? num ergo alij Di j praeter unum De-Conjlmt. um ? Ad hociGldfla : Dijs non detrahes, id eft Sacer-Bernar ^ dotibm. Et Conftantinus Magnus in Nicaena Syno-fen. ferm. do, delata ad fè caufa Sacerdotum profeflus eft : lté, fer. 4. . & inter vos caufas veftras dijponite, quia indignum eß Ouadn' quod nos judicemus DeoS. Sed refcindö ambages.
III. Mirabar aliquando cur Sacerdotes appel-kri foleant Patres, fed ubi ad Chrifti oracula men-tem adverti, in eam facile tranfivi fententiam,quod ficut in divinis Pater eft unum cum Filio, & uter-que fpirant Spiritum Sanćtuni ; ita facerdos velut Pater quidam Dei Filij, & nihilominus, nova qua-dam unitate unum cum eo : Ego in vobis : Spiritum divinnm refpirando alteram in mundo Trinitatem Mfig. efficiat, Altiflimae fapientiae myfterium eft, Pater di"/l' 10 générât,Filiusgeneratur : Pater & Filius una fpirant : duo fpirantes, unus Spirator, unum princi«, pium Spiritus Sancti, qui fpiratur, & à Patre filio» que procedit. Sed quia Filius unum tantummodo Patrem habebat in cœlis ab aeterno, ufq- adeô ejus fœcunditatem, exhauriens, ut fratrem ab illo ex« fpe&are non pofïèt, novae generationis inventor uniotiehypoftatica& admiranda fè homini focia-vit, faclus in tempore de Matre virgine Deus hor mo, jam tot fratres habet, quot fideïes, tot Patres •quot Sacerdotes.
IV. Quid enim aliud exercetis quotidie in ftu-pendo illo altaris myfteriö, quàm quod ab aeterno Pater aeternus ? Nempe nova quadam analogia eundem cum Patre Deo Dei Filium generatis, & quod aequè mirabile eft loquendo generatis. Pater ab aeterno unum Verbum tantum loquitur, & lo-
quen-
quendo générât x ita vos Patrem semulati quotidie loquendo eiufdem Filium generatis. Qua confide-ratione forfan inductus Theophanes Sacerdotiüm appellavit Opificialem Bei potentiam. Ita enim effa-tur, cum fupra humanuni faftigium elle meminit eonficere corpus & fanguinem Domini : Hoc ergo " s. Theo* opus excellentijfmum, & Apoftolis f\militer operandum Pban-tradidit, & per Mos, ittorum fuccejforibus, fe? deinceps s/cerd, reliquis, ufque adfinem vit a prœfentis. Unde non erra-verit ô dileSi qui [acerdotium ejfe dixerit opificialem Dei potentiam. Minus igitur dixerit Auguftinus : F ene- s randa Sacerdotum dignitas, in quorum manibus Dei Fi- h'omuf' in lius, velut in utero f^irginis in carnatur ! Concurrit P fal 37. ad operationem Sacerdotalis manus non tantum a-nalogia generantis virginis, led - etiam omnipoten-tise Creatoris, ut difleris B. Pet. Damiani ; dum ait: Confummatus honor bominem in terris pofitum cœlis im- /am.'26. perare. Prœcedit Petrifententia, fententiam Redem-ptoris : quia non quod Chriftus boc ligat Petrus, fed quod* ' Petrus, boc ligat Chriftus. Judicat Petrus feJ Petri ju-dicia confirmât omnipotens: fe? eft in manu Petri manus altiffimi. Maius eft quod adftruit Auguftinus Sa- g >n cerdoti attribuens quandam om nipotentiam Créa- Pfal, 37. t or is, dum ait : O venerabilis fanfîitudo manuum I O felix exercitium I qui creavit me (fifm eft dicere ) de dit mihi er ears fe, & qui creavit me fine me, ipfecreatur me-diante me ! Quid amplius aut gloriofius dici poflit ? Stupet animus dum confiderat potentiam Sacerdo-tis fupra omnem humanam pompam mirabilem Sc gloriolàm, divinas qua fas eft œmulatricem !
V, Tantas dignitati fuo etiam fuffragio fub-feribit Gentium Doctor, qui vidit arcana : FleBo : Epbef. 3. mquitgemta mea, ad Patrem Domini mei JESU Cbri-
Ggg2	fti,
fti, ex quo omnis P at emit as in cœlo, & in terra nomina-tur. Dei Filius in cœlo Patrem in terra Matrem habet ; nec ulla.m ha&enus Paternitatem eius in terra novit fides : Quaenam ergo ilia Paternité in terra, quae nominatur in terra ficut Paternitas-in cœlo? Utique non alia quàm Sacerdotalis. Veftra Patres venerandi, haec ell; Paternitas, qua Filium Dei advocatis ê cœlo, generatis in altari, geftatis in manibus, fumitis ut cibum ; & ftupendo iterum myfterio, mirabili Metamorphofi, ubi Patres e-ftis, etiam transform amini in Filium, ut de vobis poflit dicereDei Filius:£go t) P at er unum fumus, Ego &Sacerdos unum fumus. Qui enim in cœlo Patri eft confubftantialis, in terra unum efiicitur cum Sacerdote, & quodammodo in eum tranflubftan-tiatur. Ego Jum in Patre, & vos in me, & ego in vo-Joan. 17. bis. Et rurfum : Pater fände ferva eos in nomine tuo, quos dedifti mihi, ut fint unum ficut & nos. Quid eft * fervarein nomine Patris, nifi ut Patres vocemini, & litis unum inter vos, unum cum Filio, unum cum Patre. Hine ilia ad incrementum elogij ve. Joan. 8. ftri. Qui vos audit me audit. Verbum Patris eft, ergo qui vos audit Verbum Patris audit. Et qui de fe dixit : Ego [um lux mundi, idem ad vos tranftulit " f' parem nomenclaturam : Vos eftis lux mundi.
VI, Definite nunc mirari,quod vos novo appel-lationis genere pronuntiaverim TJR INI T A T EM CREATAM. Cum enim litis unum cum Patre & Filio, facile oftendam etiam unum vos eile cum Špiritu fanćlo. Inprimordijs nafeentis mundi Spiritus Domini fere batur fuper aquas, id eft interprete s.Hier on- Hiejjpnymo, incubabat feu confovebat, in fimilitudi-
Hebraic!' nem	om c^ore ammantis. Quis hic non ex-
cla-
Cen I»
clamèt ? Aqua mulU populi muMySacerdotum curse commifli, ut nondum animatos animent in baptif-mo, exanimatos peccato, redaniment per pœnitentiam. Sed & homini effigiato de luti plafmate, injpiravit Deus Jpiraculum >vit£, & faäus eft homo in animam uiuentem. Amabovos, edicite: num arti-fex alia arte opus primum efficiat, alia deftrućtum reficiat ? Negabitis : & ego dicam \ homo per peccatum mortuus eodem fpiritu redanimatur ad vi-tam, quo primum fuerat animatus. Quod illic a-gebat Deus in verbö virtutis fuse & Ipiritu, cum opera Trinitatis ad extra fint indivila, hoc modo agitis venerabiles facerdotes. Yobis enim poft glo» riofam anaftafim afcenfurus ad Patrem Dei Filius infufflavit & dixit: Accipite Spiritum Janïïum, quorum remiferitis peccata remit tuntur eis. Ad vos dicit : ficut mi fit me Pater, & ego mit to vos. Et fi ipfe cum Patre milit Spiritum quo renovaret faciem terrse, vel ex hoc poteftis agnolcere dignitatem veftram , quieadem cum Patre & Filio prsedicata fortiti eftis. Et fi Pater cum Filio unus eft Spirator Spiritus fan-čli, quid vetat dicere, vos cum Dei Filio inftru-mentaliter relpirare Spiritum fanćtuni quando ut a, 4. caufa inftrumentalis confertis gratiam, inlpiratis Spiritum fanćtum in corda fidelium, yt fateantur regenerati in aqua & Špiritu : Charitas Dei diffufa Rom,?, eft in cordibus nofiris per Spiritum fanïïum qui dat its eft nobis. Neque enim in ventos loquimini, cùm recens natus luftrali aqua abluitis & infufflatis ac di-citis : Exi ab eo immunde Spiritus, & da locum Spiri-tuiSanäo Pcraclito. Donatis gratiam, qua ratione? ^ ^ loquatur Doćtor Angelicus. Dicendum quod gratia ^ gratum faciens dijponit animam ad bahendam divinam a. 3.
Ggg 3	per-
S.lbo. I.
perfonam,&ftgnïficatur hoc cum dicitur,Spiritus S. dafür fecundum donum gratia. Sed tarnen ipfum domtm gratia eft a Špiritu Sanïïo. Et bocjignificatur cum di~ i citur: quod Charitas Dei diffundatur in cordibus nofiris per Spiritum Sanft um qui dat us eft nobis. Donum gratiae eft à Špiritu San&o principaliter, donum gratiae eft à Sacerdote inftrumentaiiter feu minis'. Tho.cit, fterialiter, ut loquitur S. Thomas. Et neget quifc *,u piam lymbolizare Sacerdotes eum Špiritu Sanćto, qui nec loqui poflunt fine Špiritu Sanćto ? None-nim vos eftis qui loquimini, Jed Spiritus Patris veftri MatiUo' qui loquitur in vobis.
YL Solutum crđdo me promifti fide. Sacer-dos nova in mundo TRINITAS CREATA. Ut Pater generat Dei Filium, ut Filius in ipfum Filium velut transfubftantiatur ; ut Pater & Filius Spiritum San&um refpirat : ut Spiritus Sanćtus dona diftribuit gratiarum minifterialiter. Et hi tres u-numfuni, cum quibus ut unum fimus Sacerdotes non tam dignitate quàm virtute, enitendum nobis eft, acmemmiffè oportet, nihil nobis profutu-ros magnos titulos, fplendidasnomenclaturas,Deo paulô inferiora elogia, fi anim us callus fuerit orna-mentis aemulantibus TRINITATIS INCREATJÜ , perfećliones, Imitanda eft Providentia Patris, Ébm* ï2. Providentes bona non tantum coram Deo, fed etiam l7' coram omnibus hominibus. Zelu's Filij in lucrandis a-Rom s- nim abus : Quicmque enim Spiritu Dei aguntur i j funt Gal. 6 ° Filij Dei. Et : ft praoccupatus fuerit homo aliquo delicto, vos qui jpirituaks eftis hujusmpM inftruite in Spi-j. Jaan.4, Vltu tentidtu. Spiritus Sanćti. Dem Charitas eft : qui manetin cbaritate h Deo manet fer Deus in eo. Obfecro Epbef. 4. iiaque vos y ut digne ambuletis vocatione qua vocati e-
fits, fupportantes invicem in charitate, foliciti fervare unitatem Spiritus in vinculo pacts. Unum corpus & unus Spiritus, ficut vocati eftis in una fpe vocntionis Veßra. Unus Dominus, una fides, unum baptifma, u-nus Deus & Pater omnium, quiefifup er omnia, & per omnia m omnibus nobis. Hac panoplia virtutum or-natis, qui nunc eftis congregati in Špiritu, licebit 1 in Scrutinio dicere : Fifum eft Spiritui SanÙo & no- däo. bis. Dixi.
ALLO.CUTIOIL
SYNODALIS.
Ad Clerum.
Dominica II.poj Pafcha
SIMILITUDO RECIPROCA.
THEMA.
Cognofco oves meas, & cognofcunfeme meae, ficut novit me Pater, & ego agnofco Patrem. Joan. io>
Nter Patrem & filium fimilitudinem y natura , ratio , Philolöphia, Theologia, fides docet : inter Pafto-rem & oves reclamante natura, lola fides evincit : Ipfe dixit, qui eft in-creata Veritas, via fine ambagibus, ' _	fin-
42 S Aäocutio II. Synodalis'. fin ceri tas line fuco, vita line defećtu, fapientia fine Uteris, Imago Patris finelineamentis, ita diftinćtus à Patre, ut tamen unum cum Patre ; veritatem, viam, finceritatem, vitäm, fapientiam, imaginem hominibus imprefîiirus ; ipfe dixit : C ognofco oves meat, cognofcunt me meœ. Affimilatus îllis, video illas mihi affimilari. Paftorem ovibus ? oves Pafto-ri ? & quod omnem excedit admirationem : Sicut novit me Pater & ego agnofco Patrem. An illa fortaf-fis emphafi ? ficut novit me Pater generans per in-" tellećt um, fua unitate fœcuridus, fua fœcunditate facundüs, fuä facundia eloquens unius tantum yer-bi, fed quod omnium verborum Synopfis eft, quod ab omni œternitate locutus, adhuc loqui non cef-fat : ita ego cognofco oves meas feliciter creatas, ^ infeliciter genitas, regenerans per gratiam novo Mëtaphorœ genere translatas ê cœlo in terram, ab auribus ad vifum, adhuc in auribus hominum per-fbil, ,2. fonans quia Verbum, in fimilitudinem bommumfdäns, babitu inventus ut borner: eo confilio ut homines nofcerent Patrem,& me videndo viderent Patrem. Et ficut ego agnofco Patrem nunquam morituri seter-nushseres, quia in aeterno hodie genitus, femper fpirans quia femper vivens, Speculator Patris, quia fpeculum ;areddens radios quia recipiens : itd cognofcunt me oves me£ reciprocain me fimilitudine reverberate, adoptatae in hœreditatem filiorum 2, Cor. b qUja gloriam Domini Reculantes. Mirabile ficut l nova five antithefis, five homologia! Paftor fimilis ovibus, Paftori oves !
Hœfitarem perplexus, nifi fcirem hunc Pafto-rem ovium, etiam Agnum elle. Ecce Agnus Dei, Joatu r. ecce qUi peccata mundi ; imô etiam ovem appel-v-	'	lari ;
ïari : tanquam avis coram tondente Je obmutuit : nifi audirem ab Ecclefia : Agnus redemit oves, Cbriflus (fab S3, innocens Patri reconciliavù peccatores. jEternus Pa-ftor aflîmilatus ovibus in,tempore, & Vellere car- Hymn. nis Virginee inveftitus, inde forte primùm à Pa-ftoribus agnitus quia Agnus. Veritas eft, ac veri-tatis efFatum : Cognofco oves meas, ficut novit me Pater. Imaginem meam illis impreflàm video. Nihil Patri fimilius,quàm Fili-j.: nihil agno fimihus quàm oves: fed procul ille que non funt ex hoc ovili, proculille que nomen habent, fubftantia deftitu-te funt, que veniuntin veftimentis ovium, intrinfe- Matth. 7. eus autem funt lupi rapaces. Cognofco oves meas, ex quo hypoftatice unionis glutine illis conjungor, ab illis lèparari non polîùm, & vix ad oculum di-feerni. Paftor idem & o vis, animam meam pono pro ovibw, ficut ovis ad oeeißonem duäus , unus pro omnibus.
Cognofco oves meas, quas à lèrvitute aflervi in libertatem. Jam non die am vos Jervos, fed amicos. A- joann.if. micitia vel pares invenit, vel facit : mutua notitia morum fimilitudine generatur. Nihil inter fimi-lia, mitius vel amicius ovibus. Videor mihi audire ovem unam in Canticis : Ego dileBo meo, §5 ad me Cant.?» converfio eius, quod exprelîùrus Orator dicebat; Verbi humanati Echo homo juftus. Poëta verô pin-gebatlolem eChryftalIo reflexum, addito lemma-te : Non idem fedfimilis. Hoc uno diftat ovis à Pafto-re, quod intra terminos fimilitudinis coèïcita, iden-titatem Filij cum Patre non expleat. Non idem fed fimilis. Enodandam nobis eft hoc myfterium, nec pofîumùs ablq; divine lapientie myftagogis. Que-ftionem movet Theologorum Aquila Joannes „-
Hhh	ficut
fient novit me Pater, ita cognofco oves meas. Vîsne dicere divine Paftor. Siçut Pater âb eterno divinita-tis fue radios in me ceu Ipeculo reverberat, ita ego qui fum fplendor paterne glorie, in ovibus meis per actum reflexum relucens meipfum contem-plor. Amabo te quid hic tibi occurrit divinorum Rom* S> confcie myfteriorum Doétor gentium ? Quos prœ-* fcivit, inquit, & pradeftinavit conformes fieri imaginé Filij fui. Plane Theologieè ! ut Theologorum Prin* D. Tbù, çeps Thomas pronuntiare non dubitet : Pradeftina» tio Chrifti eft exemplar noftra pradeftinationiš. Ipfe e-mm eft pradeftinatm adhoc, quod effet Dei Filius natu> ralis : nos autem pradeftinamur ad filiationem adaptions, quae efl qua dam particip at a fimilitudo filiationis naturalis s unde dicitur Kom. 8. Quosprafcivit <25 pradeftina•> vit conformes fieri imaginis Filij fni.
Cuius eft hec imago, querit olim Servator I Judeis : Dicunt ei\ Cafarius. Reddite ergo qua funé Cafaris Cafari, Quero ego ex vobis Venerabiles Saeerdotes Dei. Cuius eft veftra imago ? Tacetis ?, & ego video in Cryftallo reflexas imagines conformes imagini Filij Dei, Euge féliciterClamant pre* Apoe.f* deftinati apud Theologam Aquilam : Fecifti noS Deo noftro regnum, & Saeerdotes. Faiees Confulum, Regum purpuras, Celarum Diademata fubjecitpe-dibus eorum. At hoc parum eft ; add it Et SacerdO' ^o 'lii *es 1 ^uPra fafces, purpuras, diademata & omne Jpoft lib. quod humänum dicitur, exceilit munus. Quanta 2. cap.34. anima corpore praftantior eft, tanto efl Sacerdotium Regno excellentius, inquit Clemens in Conftit, Apo-ftol. Et D. Thomas : In novo teftamento Sacerdotium praeminet regno, ficut Spiritus corpori. Quid ergo ? num omnes quos predeftinavit conformes fieri i-■ ">■''	ma- • -
maginis. Filij fui Sacerdotali charačfcere infignes ? velfoli Sacerdotes prsedeftinati ? Non hoc ait : Erunt Sacerdoies Dei & Chrifti, & regnabunt cum il- Apoc. 20, /0 : quos elegitex omni carne, ex omni tribu, populo, & natioriê. Non ergo foli conformes imagini Filij Dei, quos charaéter Sacerdotalis diademat : fed hi verè conformes imagini Dei : illi verô Chrifti ; hi proprie, illi per quandam analogiam, & re-fpe&um ad principale analogatum : hi quia Sacerdotes Dei ; illi fummi Sacerdotis Chrifti vmbrati-lis delineatio.-
Apelles pictorum Alpha apud Alexandrum Regem ab aulico delufüs, cum hominem Régi vin-dićtam paranti nominari non pofîèt, illico arrepto carbone ad parietem rudibus"lineis fycophantam delineavit, ut nemo non effigiatum agnofceret. Sit fas dicere cœteri prœdeftinati rudis funt deli-neatiö: Sacerdotes vi vis coloribus effigiatse im agi-' nés, & omninô conformes imagini Filij Dei. De Sacerdotio Chrifti, quod eft Sacerdotium Dei fummi, turba gentium inquit; Tu es Sacerdos in sternum,fecundum ordinem AJelchijedecb. Hic enim Mel-chifedech Rex falem Sacerdos Dei fummi, Rexpa-cïs, fine patre, fine matre, fine Genealogia: neq; initium ^ dierum, neq; finem uitœ habens. Quae ponderans Doctor Angglicus : non quod ifta ( inquit ) non habue-rit, fed quia in fcriptura fàcra, ifta de eo non legun-tur. Et per hoc ipfum ( ut Apoftolus ibidem dicit ) afïimilatus eft filiö Dei. Ecce Sacerdotem vivam ' imaginem Filij Dei, Ecce ad prototypon figura-tum exemplar. Theologise effatum eft : ratio imaqi-nis proprie convenit Fiiio: hums principale analogatum èft Sacerdos. minus principale fîdeles eœ-
Hhh z	teti,
teri. Atq; ut de his taceam, quiafermo mihi eft ad Saeerdotes, aflertum ex duplici poteftate Sacerdo-tij palam evinco. Norunt Theologi Sacerdotibus poteftatem conferri Ordinis & Jurifdićtionis. U- ~ traq- vivam reprœfentat imaginem Filij Dei. Di-xerim videreme totidem vivas Chrifti Filij Dei i-Mattb.iS inagines, quot Sacerdotes. Data eft mihi omnis pote ft as, in cœlo & in terra, ait de le Chriftus, fed hane ipfam poteftatem contulit Sacerdotibus : Quod-cunq; liQarperis fuper terram, erit ligatum & in cœlis. Martial.	Divifum Imperium cum J ome Cœfar habet :
Canebat olim Poëta de Augufto, quia fcilicet Jupiter in cœlis, C<ejar regit omnia terris. Amplior Sacer-dotis poteftas : neq^ enim jam divifum, fed divinum Imperium Sacerdos cum Deo commune habet. Non dividunt fceptrum Deus & Chriftus, Chriftus & Sacerdos, fed unum idemq; utriufq; eft : in terris imperant» in cœlis imperant.
Fallor, nifi etiam- omnipotentem dicere lice-at Sacerdotem. Utfub ijlHem accidentibus & Ipe-ciebus, delinente fubftantia panis, fuccedat corpus Chrifti in altaris myfterio, credo neminem unum elîè qui inficias eat. Nam ut Cypriano loqui D. Cypri. placuit : Omnipotentia uerbi tranfit panis in corpus Par ap' Chrifti- Atqui & facerdos per delegatam poteftatem & omnipotentiam Chrifti dicit : Hoc eft corpus me-um, & panis fpeciebus illico fubftituit corpus Chrifti. Negaitaque fi potes Sacerdoti omnipotentiam: Quam vel ex eo intellige , quod in ipfiusmet Chrifti perlbna loquatur corpus meum aflèrens, non corpus Chrifti. Corpus Chrifti reponit in altari, & nom inat corpus meum, quafi idem fit Sacerdos cum Chrifto, Dicat iterum Sacerdos per omnipotenti-
' — am
am Dei : Ego te abfolvo ; nam Deus eft quijuftifieat impium : dicet quoque Sacerdos per delegatam om-nipotentiam Chrifti ad peccatorem: Ego te abfol-10. O miram poteftatem Sacerdotibus conceflàm I ô exceflum dignitatis & excellente ! Chriftus eft Deus in cœlo , & in terra, Sacerdos eft Chriftus in cœlo &in terra: ac 11 acute loqui volumus Vice-Deus in cœlo & in terra.
Redeat in memoriam nox ilia dierum œmula, qua Chriftus pridie quàm paterëtur, novo artifi-eio, per amoris infidias ad corda quœfivit aditum, coarčlato in panis buccellam fuo corpore, & velut propinato fui Sanguinis phijfcro , voluit fepeliri in fuis , an potius transfubftantiari in làcerdotes : voluit per hos efle Sacerdos in œternum, moritu-rus quotidie , & relurrečturus in Sacerdotibus. Nam Ii verum eft quod clamant Philofophi alimen-tum tranfire in alitum nova metamorphofi Sacer-dotes qui de pane illö edunt tranšformantur in Chriftum : de quo Pfaltes non fine myfterio : Alit-tit cryftallum fuam ficut buccella* : id eft, ut ego quidem interpreter, agnum manducantibus apponit panem Angelorum ; poft figuram porrigit figura-tum: verè paftor bonus; qui ut le promiflb liberet, &maneat in fuis ovibus, ufque ad confummatio-nem feculi, feiplum in illas transfubftantiat, ut poflint dicere : f^ivo ego jam non ego ; vivit vero in ColoJf-me Chriftus. Hinc buccellas cryftallo comparat, formans in Sacerdotibus alios Chriftos. Si grsecif fare conceflum eft cryftallo etymon grœcum eft, quafi Chriftos alios, Chriftus alius. Ita nempè Sacerdos quotidie dum capit cry ftallum ficut buccellas tranfit in cryftallum, Chriftum alium : fit alter
Hhh 3	Chri-
'424- AUocutio II. Synodalis. Chriftus. Pingo igitur è cryftallo reflêxum fblem, & addo lemma : Idem utrobique. Nec im meri to î cum enim omnis anima rationalis cryftallo conferri poflit, potiori jure Sacerdotis.
Notus illa noftrse setatis Chymicorüm Dëa-ftergloriabundus de fua anima fcribit in Imagine HH. m Dei i fie Tra&atUm appellat. Anno 1633. in variis imag,, fortunarum affliÜionibus, in vifione vidi animam meam. Erat autem plusquam lux in figura bumana, cuius totum erat homogeneum aüive cernens, fuftantia fpiritua-lis cryftallina, & lucens. Cuius figillum erat lux ineffa-bilis ,fic reflexa in cryftallo, ut cryftallus ipfa fieret in-comprebenfibilis. Smt hsec Chymicis sen i gm ata, nobis iàcra Veritas. Sacerdos cryftallus alter Chriftus fubftantia fpiritualis : p^is qui fpirituales eftis, & lucens : fic luceat lux vefira.Cmm ligillum lux in-efîàbilis: Signatum eftfuper nos lumen vultus tui, Lux inefFabilis homo-Deus, fic reflexa in cryftallo, ut cryftallus ipla fieret 'bicomprehenßbilis, Prsedi-cata divina, &lucis ineffabilis, id eft Dei in Sacer-dote reflexio, Sacerdotem efficit incomprebenfibi-lem quafi Deum. Ne fine fideiuflore dixerim, pro melpondet divinus Spiritus per Pfalten : Ego du xi, Bij eftis, filij excelfi omnes. Sed & magnus ille Conftantinus in Nicseno Concilia prseientibus trecentis Epifcopis, cum ei aliquot Sacerdotum ac-cufationes per fupplices libellos porrećtse fuiflent, ita Patres in confeflu allocutus fertur t Deus vos conftituit Sacerdotes, & poteftatem vobis dédit de nobis quoq; judicandi ; ÊT ideo nos a vobis refîè judica-mur, vos autem non poteftisab bominibus judicari. Pos mm nobis a Deo dati eftis Dij, & conveniens non efis ut homo judicet Deos, fed ille folum dequo fcriptum eft i
Deus
D eusfte tit in Sy nagoga D eorum : in mediç autem D eos dijudicat. Hsec magnus Conftantinus. _
Paftorem ovibus , Chriftum Sacerdotibus çompofui, non oppofui. Nam qui contra me eft di-Jpergit. In ipeculo colliguntur Ipecies ut obje&um vifibiie reddant, quae in aëre Iparße nil reprsefen-tant. Unicum addo ; Numerianus Imperator; ut famse de fe conceptse apud populum relponderet, fie feurgebat: Numeriane eftoquod audis. Sacerdos imago Dei es, Chriftus alter es, efto quod audis : & cave ue tibi quoq- Chriftus dicat quod Alexan-der Macedo ignavo militi, cui etiam, Alexandra nomen erat Aut muta nomenf aut mu* ta mores. Dixi.
ALLO-
. o o o o o a
ALLOCUTIO II
SYNODALIS
Ad Clerum
SACERDOS CRUCIFIXUS.
The AÏ j,
Fides veftra non fît in fàpientia homi-nam, fed in virtute Dei. t\ Cor. 2,
Enerabilis hic, & fua dignifiïmus re-verentia confèjEîùs vefter Sacrorum prœfès , quem ad aufpicanda an-nuaComitia praefèntem venerabun-dus ( ut par eft ) contemplor, & al-loqui jubeor, non minori me pef-fùndît Isetitîa, quam percellat timore. Dicendum mihi eft ad viros varia fcientiarum Encyclopaedia inftrućtos, idq; modicum quod in me eft ingenij aut docfcrînae, liberiori exponendum cenfurae, hoc fateor nonnihilm me excitât timoris ac fblicitudi-nis : fed dicendum etiam eft ad eos, qui frućtum fpećtantnon florem, meduUam non corticem, nu-cleosnonpulamina, fuccum nonfucum, fubftan-tiam non accidentia, hoc me iterum récréât & a-nimat, ut impofiti huius munèris tabulas obfîgna-re non dubitem Confulibus Placido & Velleio. Nihil
hil proinde opus eft per ambages metaphorical, peroperofös iigurarum anfra&us mifcere verba, Veftire fenfus, involvere fententias, ex quibus Veritas tanquam Minotaurus e Labyrinthœis flexibus laboriofiùs quàm utiliùs extrahatur. Veritas lèmper nuda eft,incompta eft : mendacia calamiftris inufta crifpantur, fucos amant & gyros, ut non agnolca-tur, cincinnos volunt ut irretient,incruftari debent ut placeant. Veritas nati va fuâ contenta pulchritu-dine facile inter probas mentes fui nancifèitur äma-tores. Candida eft fine ceruflà, libera fine vinculis, fincera fine additamentis. Candide igitur, libéré fin-cerè dicam, & erit cum Apoftolo fermo meus non in perfuaßbilibus human£ fapientiae wer bis, fed in often -fione Ipiritus & virtutis, ut fides veftra non fit in fa~ pientia hominum, fed in virtute Dei.
Princeps Philofbphorum Ariftoteles virtutis Arifi. 2. naturamdefiniensadSapientesnosablegat.£/2vir-tus ratione [k de finita, ut fapiens pr£fcripferit. Sed ama- wag\ bo te virorum fapientiflime, palàm ediflere, quis il- Mor.14 le fapiens ? qua ex gente, qua difciplina ? Et fi tu la-piens eflè vis, cur munus eius tergiverlaris prsefcri-bere ? Habent jam olim luos lapientes fuse nationes; fuos Legislatores fuae urbes ; fuos morum Magiftros fui Reges.Bačlriani Zoroaftrem legum conditorem» Scythe Zamolxidem, Athenienfès Solonem, Lace-demones Lycurgum , iEgyptij Cecropem , Lydi Cleobulum. Sed qui Lycurgus virtutis normam pre lcriplèrit,Cui violente aggreffiones & homicidia Reipublicse probantur utiiia I Quid ZamoIxis,euius lege marito mortuo viva uxor conlepeliebatur ? QuidCleobuius apud quem Oeconomica fuit indu-ftria, ut Virgines dotem futuri connubii vago cor-
Hi	pow
poris quseftii conquirerent ? Quid Cecrops,qui vir« tutem putat rapinas & furta ? Heu propudia ! Ita fapere, defipere eft. Num & feptem illos Grseciae fa-pientes commemorem, quorum in id unicè tende-bant ftudia, ut diclo aliquo infolenti nomen fibi fa-pientise compararent.Unus Archytas Py thagoreus , fapienter de lapientia videtur fanxifle, cum diceret: Scob. fer: Apetto fapientiam cognitionem Numinis rerumq; divina-de my t. y urn, ac prudent iam bumanarum rerum, & earum quœ vi-tam JpeÙant. Ita ferè decernebat etiam Magnus Au-s. Aug. i» guftinus, ait quippe : Sapientia eft in contemplatione Co'/c aternorum : fcientia vero in occupatione temporalium. i2. ' Amplećlor fanćtiDoćloris lènfum. Sed diffufiuš hsec Laä. Fir- enuntiantemLa&antium Firmianum audio : OmnU mia. diy. fapientia hominis in hoc uno eft, ut Deum cognojcat & colat. Hoc noftrum dogma, hac fumma eft. Quanta itaq; voce pojfum teftificor, clamo, demntio. Hoc eft illud quod Philofophi omnes in tota fua vita quafterunt,nec unquam tamen inveftigare,comprehendere,tenere valuerunt ; quia Religionem aut pravam retinuerunt, aut totam penitus fuftulerunt. Qui vult ergo fapiens ac beatus ejfe audiat Dei vocem, difcat juftitiam, facramentum navitatis fua nofcat, humana contemnat, divina fufcipiatyut Jummurn illud bonum ad quod natm eft poffit adipifci.
Hoc illud eft quod monet Apoftolus cum luos Corinthios ab humane fapientise inquifitio-ne conatur abftrahere, ut divinam tanto alacri-us fećtarentur. Fides veftra non fit in fapientia bominum fed in virtute Dei. Ego fane ita exiftimo,longe optabilius efle omni quidem Chriftiano, fed prefertim Sacerdotibus, ad quos mihi fermo eft, cnm Paulo defipere, quam cum Lycurgo, Zamol-xide, Cleobulo, Gecrope, fapeve.Sapientia enim bum mundi ftultitià eft apud Deum. Quoniam &judaiftgn& -	' pe-
i. Cor. 3.
petimi, & G racifapientiam quaruni, nos autem prœdî-camus Chriftum Crncifixum. Haec igitur vera eft fa-pientia. Nullus Apelles fapientis etypon melius delineaverit, nullus Protogenes elegantiore peni-cillo làpientis Sacerdotis normam expreflèrit.Quid ita ? num Chriftus Sacerdotis norma, etypon, e-xemplar, & hic Cruciiîxus ? Ita prorfus : illius u-nius peniciîlo & digito delineatus, qui unus eft in tribus, cumformaret Sacerdotem in aternum fecun- Judith dumordinemAïelchifedech. Memini in facris literis Joachim appellari Sacerdotem Domini magnum : magnum ( ut conje&urant Interprétés ) & poten-tiae amplitudine, & gloria poteftatis, & commen-datione virtutis. Neq; enim magnum credidero, qui dedu&um nomen habet à trabeis, à purpuris, à triumphis ; qui recolit exefam fenio nobilitatem, qui opibus fulget, qui affinitate Procerum, qui mentis fecularibus, qui negotiatrice munerum largi-tione lumptuolus incedit : led is mihi vere magnus eft, quem vitae probitas, morum integritas, rerum experientia, fcientiarum eruditio, fanćtimoni® laus commendat, qui jure pollit dicere :Chrifto con-fixus [um Cruci. Adeftejam ( verbis utor Nazianzeni oratione pro Bafiliö ) adefte jam omnis Baß/ij chorus, tam quifacrarium eftis, quam qui inferior is ordinis. Audi-tis quos facrarij nuncupation e compellet ? Sacerdotes fane, qui Chorum Bafilij conftituebant. In Ecclefiarum facrarij s piè adferyari, & religiofè coli Iblent ianćlorum reliquiae, Martyrum lipfana,Con-feflorum exuviae : Sacerdos ergo lit facrarium Dei, in quo populus veneretur Apoftolorum fucceflo-rem, Martyrum aflèclam, idaeam Chrifti, qui cum Paulo dicat Chrifto confix us jum Cruci. Sacerdos ßfc
I i i 2	lipfa-
44-0 AUocutio III. Synodalis: lipfanotheca in qua prœdicet fidelium corona vif-ginum integritatem, Confeflorum jejunia, Dočto-rum fapientiam, Prophet aruni oracula,Patriarcha-rum Zelum, Angelorum in protećtione animarym fidelitàtem.
Tiberius Orbis Monarcha Saturni Sacerdotes, Ter tu S. aut potius facrifieulos votivis crucibus expo fuit, ut i'oget, P°' loquitur Tertullianus, Magnus Dei veri Sacerdos piè aemulatus eft hane impietatem Tiberij, ne deef« fet Chriftiano Sacerdoti, quod in pagano adoraba-tur : fic enim pronuntiat de Bafilio Nazianzenus : de S 7J: ipßm quidem Bafilium vidit Imperator, ante popu-ßl. ' lum reao corpore ftantem, nec corpore, nec oculis, nec a-nimo ullam in partem fe moventem, fed Deo utita dicam & altari ADFIXUM. Ecce tibi Sacerdotem Deo & altari velut Cruciadfixum, votive Cruci expofitum, Ecclefiœ facrarium ; plane dignum quem venere-tur fummus Principum, cui omnes omnis ftatus & (èxus prono corpore acclives fiant. Nec immeritô, fiquidem ut aiebat Antonius Abbas : Tanto eft fupe-rius regno Sacerdotium, quantum eft inter Spiritum & carnem intervallum. Quid rogo abiečtius ? quid vilius carne ? quid jfùblimius, quid auguftius Špiritu ? tantum nihilominus antecellit Sacerdotalis autho-ritas Regiam dignitatem, quantum Spiritus car-Sever. in nem. Id fane luçulento çomprobat teftimonio Severi**. S. rus Bituricenfis in vita S. Martini, quem cum Ma« arttn* ximus Imperator adhibuiflet con vi vio, & pocilla-tor de more pateram Imperatori dediflèt, ille Magno Sacerdoti Martino prius porrigi mandavit, ex-fpeüans atq; ambiens( verba funt Severi ) ut ab illius dexter a poculum fumeret ; fed Aiartinus ubi ehibit,pateram Prejbytero [uo tradidit; nullum fcilicet exiftimans
Anton. Abb. in Metijf. fer. 3.
digmorem, tjuipnft Je biberet ; nec integrum fibi fore, ß non Régi ipfi Prefbyterumpr<etulijfet. Quodfaïïum Imperator, omnesq; qui tune aderant ita aUmirati funt, ut hoeipfumeis, in quo contempti fuerant, placer et. Nimirum fecundus efle à Sacerdote Turanenfi vel ipfe Maximus Imperator ambiifle dicitur : & fpe fua fruftratus in lucro repofuit, proximum à Pre£ bytero fimplici tenere* locum. Legimus ifta „ audimus ifta ! & miramur etiamnum cum là-pientibus huius lèculi , alios horum tempo-rum mores, alias ambitiones, & vilipendi laepè-numero Regale Sacerdotium ingernifeimus ?Quin fentit fortè unus aliquis cum Puteano, quod Alios annos alij mores decent î alij anni alios mores docent. Fruftra inclamamus. O tempora / o mores! Non eft haec culpa eorum qui nos contemnunt; culpa noftra eft, qui contemni meremur. Nondum vidimus , aut fané quàm rariflîmos tam pietatis obli-tos Caefares , Reges, Principes, Magnates, quos quidem Spiritus in unitate fidei congregavit, & recufarent debitam Chrifto Cruci afflixo reveren-tiam. Huic à iümmis pariter, & imis ( ut ut de-pravata fint cum moribus tempora) in compitij, in vijs publicis, in templis, in privatis domicilijs , nudantur capita, fle&untur poplites, curvantur corpora: fed - - - Qnodegerunt majores noftri hoc agunt pofteri, adorant Chriftum, & hunc Crucifixum : fed - - - Idem nunc eft curfiis fiderum qui olim fuit, eadem hominum ingénia, & ad pietatem forte procliviora quàm olim ; fed - -- - Quid fed ? Erumpe tandem jufti doloris teftis , led vera vox. Defunt hodie mundo Bafilij, ddfunt Martini, defunt Pauli , qui citra falfi periculum poflint dicere: Cbriflo confirm fum cruci.
Iii ?	vi-
videat mundus hodie in Sacerdotibus genuinam Chrifti effigiem, videat Bafilios, rećlo corpore fiantes, nec artubus^nec oculis ullam in partem fe moventes, fed Deo & altari adfixos : videat nos virtutum facraria,lipfanothecas innocentiae , fečta-tores bonorum operum, imitatores Sančtorum ; ambient ipfi etiam Principes poftponi Presbiteris. Sit fides nofira non in fapientia bominum, fed in vir tute Dei. Humanse fapientise*inventa funt avara negoti-atrix cupiditas turpis lucri quœftus, honorufn am-bitio , onerum fuga , major fcyphorum in taber-nis, quam calicum in Ecclefijs cura. Ah quam mul* tis hoc feculo potior cura eft crumenarum quàm anim ar um ; quibus fublimiorEccleliaehonorf|)eci-es videtur honefti lucri, & artificium opulentse ne-gotiationis, qui facerdotia appetunt non ut faeri» ficent, fed ut lucrificent. Hos ego fàccorum non facrorum Prsefides appellavero. Quàm multi dum operantur ad aras de cruce cogitant, fed facienda inter impuros amplexus : de calice recordantur, fed quem pridie centies ad raćtum u.fque deficca-runt:hos ego ad horas non ad aras amandavero.Qua multi ut acceftum habeant ad magnatum oppiparas menfàs,& de aliéna quadra abdomen farciant,omnis honeftatis obliti aulicos afïèntatores imô fcurras a-i gunt; & curas animarum negügunt i plus foliciti de fabulis anilibus colligendis, quibus rifum convivis excitent., quàm de facris hiftorijs quibus in templis auditores ad pietatem moveant. Nec jam ftulti ha-beri vel dici recufant , illud Paulini ufurpantes: Nos ftulti propter Cbriftum, cum fint ftulti propter Diabolum, quem forte ßepius in ore habent quam Chriftum. Heu propudiofà monftra eiufmodi Cle-
ricorum dignorum fecunda & tertia tonfura ; qui cum maxime fàpiant que in culinis fapiunt, Deo defipiunt. At Fides veftra non in fapientia homi-num ( venerabiles Saeerdotes ) fed in virtute Dei. Virtus Dei folisgenium habet, quernleimus con-ftitutum diei Prefidem, quia icilicet diem au rese îucis opulentia ditat, nec vice verfa ditatür, Tota eius Oeconomie utilitas eftpreeflè, &lucere. Sic tota Sacerdotis occupatio efle debet, prodefle alijs. Hipponenfis Prseful ad ilia Salvatoris verba : Simon diligis me, Pafce oves mem. Quid eft aliud (inquit) fi diligis me pafce oves mem, quam fi dicere tur, fi me di-ligu non tepafeere cogita, fed oves mem tgloriam meam in eu quare, non tuam : lucra mea non tua. Mellifluus i-tem Bernardus Eugenium Papam libero calamo ad- s. Bertt. monens à nimia rerum temporalium folicitudine jf Confid. avocabat : Jpfa qua non animi bona pedant, nec bona 1 'z' funt, nec mala : ujm tantum eorum bonus, abufio mala, folicitudo peior quafius turpior. Ergo ut alia quacunq; ra -Hone bac tibi vendices. fed non Apoftolico jure. Neq-, e-nim Petrus tibi dare quoduon babuit potuit : quod habuit boc de dit, folicitudinemfuper Eccleftam. Agnofce baredi-tatem tuam in CHRISTI C RU CE, in laboribus. Hec Bernardus, quafi optaret omnes Sacerdotio i-nitiatos Chrifto configi Cruci, & fieri animatos Crucifixos, quos omnis fide liumcœtus revereatur, non minus quàm Crucifixi imagines, & quos fugi-ant maligni Spiritus. Talem optabat Paulus fuum Titum in Epiftola ad eundem : Non fuperbum, non i- ad Tit. i. raCundum ; non vinolentum, non percujforem, non tur pig lucri cupidum ; fed hojpitalem, benignum, fobrium, ju-ftum, Sandum, continentem. Cui prœterea hsec dabat prsecepta : lu omnibus te ipfum prabe exemplum bono- ad TiL 2
rum
rismoperum, in doBrina, in integritate, in gravitate^ verbum fanum irreprebenfibile : ut is qui ex adxerfo eß vereatur, nihil habens malum dicere de nobis. Totus mundus nobis ex adverfo eft, omnium oculiinnos intend funt ; pofiti fumus fuper candelabra Eccle* fids, quid diftèrimus a tenebris, fi non prselucemus. Ille verô potiilimum nobis ex adverfo eft, contra quem nos vigilare jubet Apoftolus : Fratres fobrij eflotey&vigilitate, quia adverfarius vefter Diabolus circuit quarens quem devoret. Spiritus eft, & tamen vorat ; qujerit quem devoret : magnum os habet hiantesinfernifauces: fed eis nocere non poteft, qui fpiritu ambulant, & defideria carnis non perfi-ciunt. Canis eft,latrare poteft,mordere non poteft, nifi volentem. Sic ergo vivamus ut nos reverea-tur, & fugiat ficut Imagines Crucifixi. Deniq* in o-mnibus exhibeamus nolmetipfos ficut Dei mini* ftrosin multa patientia, in tribulationibus, in ne-cellitatibus, in anguftijs. Et verbo ut ablolvam, fi-anus & dicamus cum Paulo : Chriflo confixus [um Cruci. Sic quippe Fides noftra non erit is lapientia hominum led in virtute Dei. Dixi.
DEO TRINO & UNO, &
Dei Genitrici Concept£ fine macula Honor & gloria.
f i ar 1 s.
IN-

IN D EX L DIS C UR S U U M.
feu Titulorum,
Difcurfus I. Dominica /. Advent us. Excitatorium Somnolentorum.
rHetna. Hora eft jam nosdefouino furgere. Rom, 13. Refpicitc & . leyatc capita veftra. Lact 21.
Dijcurfus II. Dominica II. Advent us.
Falcise Sepulchrales. Tbemà. Geci vident : furdi audiuut : mortui refurgunt. Matth. 11.
Dijcurfus III. Dominica III. Adventus» Le&ifternia Sacra. Thema. Voxclamantis in deferto : dirigite viam Domini. Joan, r.
Dijcurfus "If. Dominica If. Adventus. Lethargi Curatio. Thema. Prsedicans baptifmum p cenite fitis in remifilonem pcccatorum.
AUocutio Academica: 1
In Vigilia Nativitatis Domini.
Verbum VifibiJe.
Them, Tranfeamus ufq;Bcthleem,&videamus'hoc verbum quodfa-flum eft. LHC£ 2.
Dijcurfus V. Domin. Inf. 08a. Nativita : Statuse.
Thema. Ecce pofitus eft hie in ruinam,& refurre&ioncm multorum, & in fignum cui contradicetur. Lhc& 2.
Difcurfus PI. Dominica Inf. Oft. Epiphaniœ. _ , . Sirnij & Simiae. Thema♦ Afcendentibus Ulis ïerofolymam fecundum confuetudinem did fefti remanfit puerjEfus in ferufalem. Lmc£. 2,
Kkk	Dif-
Difcurfus VII. Dominica II. poft Epîphaniam. > Terris optabile monftrum. Thema. Vocatuš eft autem & JESUS & difeipuH eius ad nuptias. Mfl2. Difcurfus Fill. Dominica lil. poft Epiphan. ; Aurum Tholofanum. Thema. Vade oftende tc Sacerdoti, & offer munus, Matth, 8. Difcurfus IX. Dominica lV. poft Epiphan. Securum Periculum. , ; Thma. Domine falva nos, perimus. Matth, 8.
Difcurfus X. Dominica V. poft Epiphan. Fertilis Sterilitas. Thema. Venit inimicus eius, & fuperfeminavit Zizania in medio tri« tici. Matth. 13.
Difcurfus XI. Dominica VI. poft Epiphan.
Gigantomachia.	...
Thema. Simile eft regnum cœlorum grano finapis. Matth, t}* Difcurfus XII. Dominica in Septuageßma. Otium Negotiofum. Thema. Quidjiic ftatîs tota die Ötjofi. Matth. 28.
Difcurfus Xlil. Dominica in Sexageßma. Itaifhe Atheiftœ. Thema. Semen eft verbum Dei. Lhc£8.
Difcurfus XIV. Dominica in Qwnquagefima. Chymara realis. • Thema. Et ipfi nihil ftorum intellexerunt. Lhc£ 18, Difcurfus XV. Die Cinerum-Speculum Univerfale. Thema. Memento fiorno quia pulvis es & in puluerem revcrtwii Gen. 3. '
Difcurfus XVI. Dominica /. Quadyagefimé.
Odium Amorofüm. H^rti;/^'^ Thema. Cum jejunaffet quadraginta diebus & quadraginta no&ibus, poftea efurijt. Matth. 4.	' - .
Difcurfus XVII. Dominica II, Quairage f. Metamorphofis Chriftiana.
Them.
mco)Š#	. .
Thema. Et tr'anšfiguratus eft ante eos. Matth. 17.
Difcurfm XFlII. Dominica III. Quadragef. Exorcifmus Dœmonij muti. Thema, EratJESUScijciensdœmonium, & illud erat mutum LH££1m4 D if cur fm XIX. Dominica IF. Quadragef. Pegafus alatus. Thema. Cumgrätiasegifietdiftribuit. loan. 6.
Difcurfm XX. Dominica Paßonis. Veritas Exul.
Thema* Si veritate m yobi» dico, cur non creditis ? Tuleruntergo lapides, ut jacerent in eum. JESUS autem abfcondit fe. loan. 8.
Difcurfm XXI. Dominica Palmarum. Homo-Beftia.
Thema. Invenietis Afiriam alligatam, k pulfum cum ea : folvite&ad-ducite mihi- Matth. 2t.
V	Alhcutio Academica.
Im Tarafceve♦
Tri-Tribunal.
Sacerdotale, Praetorium, Regium Reum s " laelas Maieftatis. ,	.
Thema* Adftiterunt Reges terrse. & Principes convenerunt in unum, adverfus Dominum,&adverfus Chriftum eius. Pfal. 5.
Difcurfm XXI l. Dominica RefurreSionis. Compendium Sseculorum. Thema, Hœc dies quam fecit Dominus, exultemus & lćetemur m ea» Pfal. j 17.
Difcurfm XXIII. Dominica in A Wis. Pax Bellatrix.
Thema, Venit JESU S & ftetit in medio, & dixit eis : Pax vobis : loan. 20.	' ^
Difcurfm XXIF. Dominica II. poft Pafcha. Crudele Interefle. Them. Mercenarius autem, & qui non eft Paftor, videt lupuro ve-
K kk 2	meß-
ni entern^ dimittit oves, & fugit i & lupus rapit, & difpsrgk oves. loan. to.
Difcurfus XXJS. Dominica III.poß Pâfcba, Nepenthes Probatum. Them. Mundns gaudebit, vos vero contriftabimini ; fed triftitis veftra vertetur in gaudium, loan. 16,
Difcurfus XX PI.Dominica IF, poftPaßba* Momus Phantalla.; Thema. Arguet mundum de peccato , & de Juftitia, & de Judicio. loan. 16.
Difcurfus XXFH. Dominica V. poß Pafcba, Cornu Am althese. Thema♦ Petite&accipietis,ut gaudium veftrum fit plenum, loan. 16. Difcurfus XXf^IlI. In Kogationibus. -, Ars Miraculorum. Thema* Amice accommoda mihi tres panes. Uic& 1 r.
Difcurfus XXIX. Dominica Inf. Ofta.Afcenfio. Oftracifmus Evangelicus. Thema. Use locutus fum vobis, ut non fcandalizemini. Abfq; Synago* gis facie nt vos. loan. 16.
Difcurfus XXX. Dominica Pentecoftes. Paralle'se Temporum. Thema, Veni Creator Spiritus, mentes tuorum vifita, Hymn, Ecclef,'t Allocutio L Synodalis ad Clerum. ^ Trinitas Creata. Thema. Bonus Paftor animam fuam datpro ovibus fuis. loan, jo, Aüocutio !I. Sy nodalis ad Clerum. Similitudo Reciproca. Thema. Cobnofco oves meas, &cognofcuntme meae ; ficut novit me - Pater, & ego agnofco Patrem. loan, 10.
Aüocutio III. Synodalis ad Clerum. Sacerdos Crucifixus» Thema. Fides veftra non fit infapientia hominumj fed in virtute Dci*
i. Cor 11, •*• ' ^
Wk: : : ^Wm	IN-
INDEX II. LOCORUM SS. - SCRIPTURE.
© — — . i* 2J~iDificavi
/Tj rem-
'i.Immi
i V	..•;.•-_ . ' ...
Gene SIS.
iDifkavit coftam in mulie-p. 82
Immifit foporem in Adam, cumque obdormiffet tulit unam de coftis.	p. 8j
1.	Infpiravit in faciem eius fpiraculum vit».	p.82
i; Tuljt unam de coftis eius & replevit carnem pro ea,	p.8i
2.	Ecce Adam quafi unus ex nobis faftus eft.	p. 265
3.	In fudore vultus tui vefceris pane tuo.	p. 141
3. Maledidus es inter omnia animan-tia.	p. 267
3.Pulvis	es , 8c inpuhierem reverte ris. p. 178.180
j, Vocem Domini Dei deambulantis in Paradifo. '	p. J7
4.	Maledidus eris fupcr terram , & vagus 8c profugus.	p, 267
é.Gigantes autem erant fuper terrain.	p. 130
6.	Omnis caro corruperat viam fuam & taftus dolore cordis intiinfecus; dolebo inquit hominem. p. 38
7,	Eratquefexcentorumannorum quan-do dilvuy aquae inundayerunt. p. 38
Z2. Tolle filium tuum Ifaac &c. öfteres eum in holocaullum.	p. ipz
17 Det tibi Deus de rore cceli , & de pinguedine terras.	p. 71
39. Fuit autem Dominus cam Jo-fephl v	P-105
KÎ.Optimè noverat Dominum efTe cum eo.	p. 105
40. Hfc ell interpretatio fomnij fres propagines , tres adhuc dies funt.	p.
4J-, Jofeph filius tuus vivit f & ipfe dominaturin omni terra. p. 29 j 56. H«e funt generationes Noč, Noe vir iuftus atque perfeûus p. 16S
I	Exodus.
i, Surrexit interea Rex novur fuper 1 <®ê7ptum , qui ignorabat Jo-feph..	p. 389
if. Cantemus Domino, gloriofe enim magnificatus eft equum & afcenforem deiecit in mare.	p. 292.
17. Scribe ob memoriam in libro : Dejebo memoriam Amalec. p. 40 Dimitte me , ut irafcatur furor meus:	p. 377
Leviticus.
27. Omnes decimae terrae five de frugi-bus five de pomis arborum Domini funt.	p. pi
Numeri.
14 Murmuraftis contra me , non in-trabitis terram , fuper quam levavl manu m meam.	p,
24 Robuftum quidem eft habitaculum , fed fi in petra pofueris nidum tuum &c. quandiu poteris permanere ? Aflur enim capier te.	p. 734
52. Praecipe filijs Ifräel ut eijeiant dc caftris omnem leprofum. P»94
Judices.
16, Claufum in carcere molere fecerunt,	p. 147 16, Confurgens apprehendit ambas Kick J pro-
SS. Scripturœ.
Pax , & P-
ports fores cum poftibus fuis & fera.	p. 293
Regum. I.
î6, Nec iuxta intuitus hominis ego iudico.	p
16. Spiritus autem Domini receffit à Saul , & exagitabat euui fpiritus nequam	p. 216
18.	Percuffit Saül mille,& David decern millia.-	p. 194
19.	David iterum pfallebat manu fua: nifusque eft Saul confringere David.	p. 390
25. Sit fratribus meis & tibi ~ Domui tus Pax &c,
Regum. 11.
11. Peccavi Dominus quoque tranftulit peccatum tuum.	p, 40
Regum. IF. _
6. Nolitimere , quia plures nobifcum funt , quam cum illis, p. 561
16 Gum oraiïet Elifsus aperuit Dominus oculos pueri,	p. 162
EJdr<e. 111.
f. Magna eft Veritas Stprsvalef. p. 248
4'.Veritas manet &invalefcitin sternum Non eft apud eam accipere per-fonaire.	p. 2
Tobias.
i Filîum ab infantia timere Deum docuit.	—	p. 6?
4. Omnibus diebus vitas tus in mente habeto Deum.	p. 69
6. Ô Xobia accipies Virginem cum timore Deminh	p. 86
il. Bona eft oratio cum ieiunio , 8c eleemofyna.	p. 231
\ -Judith.
4:. Exaudiet Dominus Preces veftrss , fi mane me s permanferitis in jejuniis & orationibus.	p. 363
i, Circuivi ^em.
Job.
terram Sc
perambulavi ip>. ï46
I. Confurgens diluculo offerebat holo-caufta pro filijs.	p. 65»
i j, Nunquid faciem eius accipitis, & pro Deo iudicare nitimini ?Ipfe nos ar-
mm	p. 3f*
17. Pone me iuxta te & cuiusvis manus pugnet contra me.	p. 107
21. Ifte-snoritur robuftus & fantis 8cc. alius vero moritur in amaritudine anims &c. & tamen fimul in pulvere dormient.	p. 135
il. Non eft virga Dei fuper illos. Erunt ficut pales ante faciem venti p. 27 59lnpetris manet, & in filicibus,co,ra-moratur , atque inacceffis rupi-bus	p. IJ4-
41. Omne fublime videt , ipfe eft Rex fuper omnes filios fuperbise. p. ïj?
Pfalmi.
i.Principes conveneruftt in unum adverfus Dominum,	p. 275
4, Ut quid diiigiris vanitatem , & qus-ritis mendacium.	p. 248
7. Convertetur dolor eius in caput eius.	p, 96
7. Nifi converfi fueritis gladium fuum vibrabit,	p. 36
21, Tauri pingues obfederunt me.p. 24. Univerfs vis Domini mifericordia & Veritas.	~ p. z8.
26. Si confifrant aclverfum me caftra non timebit cor meum. p. 107 2(5. Dirige me in femitam reâam p, 14/ Î4. Iuxta eft Dominus ijs, quitribulatô funt corde.	p. 104
3f, Homines & lumenta falvabis Domine.	p. 27J 36. Mutuabitur peccator čk non folvet î juftus autem miferetur, Se tribuet. „
p.irf
Non vidi juftum dereliđum, &c fernen eius qusrens panem, p. }8ï 36. Vidi impium fupeiexaltatum , 8c elevatum.	p. 6t
Ufquequo peccatores gloriabun-tur.	p.
\
44. Eruftavit cor meum verbum bo-;
num.	•'	p. 48
f 4. Quis dabit mihi pennas ficut col um-i bs&volabo.	p. z 29
il. Mendaces filij hominum in ftate ris.	p. tJS
65. Tranfivimus per ignem,& aqu3m,& eduxiftinos in refrigerium. p. 334 67. Similiter eos qui exafperant , qui habitant in fepulchris.	p. 218
70: Ut cantem gloriam tuam tota die magnitudinem tuam.	p.j68
yi. In circuitu impij ambulant, p. 145 72. Velut fomnium furgentium Domine , imaginem ipfôriim ad nihilum . rediges.'	f	p. 357.
7$.'Dormierunt fonînum fuum omnes viri'divln^irum.	p. 3
7/. Ut iumentum faftus fum apud te , 8c ego femper tecum.	p. 173
77, Generatio prava & exafperans , non eft creditus cum Deo fpiritus' eius.	p. 21?
81, Ego dixi Dij eftis, 8c fiilij excelfi omnes.	p. 209
86. Homo & homo natus eft in ea.
8#.Juftitia 8c judicium prseparatio fedis tuse.	p 32 5>o. Clamavit ad me 8c ego exaudiam eum , cum ipfo fum in tribulatio-ne. p. 104 93. Secundum multitudinem dolorum meorum confolationes tuas lastifica-j verunt animam meam. p. 340 100. Miferieordiam & iiididum can-tabotibi. p. 28 j03.Emittes fpirituin tuum, 8c crea-büritur. p. 39? jo6; Contrivit portas aereas, & veäes
ferreos confregit.	P-
io6.Dedüxiteosin viam reûam. p. 14) 10S. Pofuerunt adverfum me mala pro bonis ,'7& odium pro dileâione
mihi : ćgo autem orabam.
p. iöj redimet
mea.
3<? i,
4
. .	P- 39»
114. Incljpavit aurem fuam mihi. p. 37
118 .Inclinavi cor meum ad facienda
juftificationes tuas in îeternum
propter retributionem. P*3if
110. Non dormitabit neque dormiet
qui cuftodit.
1Z9. Ex iniquitate 8c ufuris
animas eorum.	p. 115 <
119. Fiant aures tuœ intendentes in"
vocem.	p. 4£
Et nox illuminatio meo in de-
licijsmeis,	P-3îf
tip. Labor labiorum ipforum operiet
eos,	p. 148
140. Ad excufandas excufationes in
peccatis.	p- 260
Proverbia.
I. Sapientia foris prsdicat, in plateis dat vocem fuam.	p. 254
i. Vocavi 8c renuiftis. Ego quoque in interitu veftro ridebo.	p. 4t
8. Timor Domini odit malum, p. 86 14. Rifus dolore mifcebitur, 8c ex-trema gaudijluûus occupât, p. 17$
16.	Contritionem prs cedit fuperbia.
p* 61.
17.	Qui reddit mala pro bonis s non recedet malum de domo eius, p. 38?
18.	Antequam conteratur , exaJtatur cor hominis.	p. 61
il. Qui erraverit à via do<3xin»,in coetu gigantum eommorabirur. p.ijo 21. Àdolefcens iuxta viam fuam etiam cum fenverit non. recedet ab ea, p. 6p if . Exultât gaudio pater jufti : qui fapientem genuit lastabitur in eo.p.6^ 36. Qui_ fo'dit foveam incidet in tam.	P*?1?
17. Non decet Principeni labium men-tiens.	p. 249
28. Qui abfeondit feelera fua, non di-rigetiir.	p. 225
31. Date ficeram moerentibus,8c vinum
»o8,Proeoutmediligerentdetrahebantl his qui amaro funt corde. p. 331 "	Eule-
Eccleßaftes.
1.	Pçrverfi difficile corriguntur,& ftul-toruminfinitus eftnumeruir- p. 167
X. Vidi in omnibus vanitatem , & affliđionem animi.	p. 310
2.	Pes fatui facilis eft ad Dornum proxi-mi.	p'v 349
f, Ne tardes converti ad Dominum , (ubito enim veniet ira illius. p. 6. jo. In via ftultus ambulans, cum ipfe infipiens fit, omnes ftultos »fti-mat,	P- 34?
i5. Appofuit tibi aquam & ignern , ad quod volueris porrige manum tuam.
p. 116
Cantica.
t. Leâulus nofter floridu». p. 334 z. Revertere fimilis efto capreœ. p, 108 /. Oculi tui ficut columb» fuper rivulos aquarum, quslaâe funt lot», p. $4? 8, Fuge dileûe mir fimilis efto câpre»,
Sdpientia.
3.	Veni te fruamur bonis,venitecorone. musnosrofis.	P-14^
f. Laffatifumus in via iniquitatis, p.146 7. Vc-nerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa.	p. 360
: Eccleßafticus.
î. Timor Domini deleâabit cor, 8c dabitlastitiam.	p, 86
lo.Odibilis coram Deo eft & hominibus fuperbia.	p. 132
iz.Deumtime,& mandata eius obferva, hoc eft enim omnjshömo. p. 164
20.	Potior eft fur quâm aflîduitas viri mendacis.	p. 2/5
21.	Quafi à facie colubri fuge peccata
p. Z20
34. Mater pulchr» dileflionis p. çz if» In tribus placitum eft lpirituinieo &c. Concordia fratrum , & amor
proximorum fibiconfentientes.
& vir, & mulier bene
p. 84
caput eius cadet.	P-îi?
30. Curvacervicçm eius in iuventute, & tund« latera eius.	p. 6g
jj.Timenti Dominum non occurrenc mala , fed in tentatione Deus ilium confervabit.	p. 8£
3$. OratiojuÄipanetratcoelos. p. 232 37 In multis efcis erit infiimitas, p.' 16. Qui autem abftinens eft adijciet
Vitam. ibid, 39, Hac omnia fanûis In bona , ßc 8e impijs & peccatoribusinmala. p,ii/
ifaias.
I, Cognovit bos polfelforem fuum , & Afinus praefepe Donrini fui. p. 48 i. Lavamini, mundi eftote. p. Z07
5.	Quali vinculum pla^iftri pecca« tum.	p. Z18
6.	V» mihi quia tacui,quia vir pollutus labijs ego fum.	p. 256
7- Noli timere à duabus caudis titionum fumigantium.	p.j6
7.	Pete tibi fignum à Domino Deo. Non petam,	p 5S
9.	Veftimentum mjftum fanguine erit in -combuftionem, & cibus ignis, p, 24?
10.	V» qui condunt leges iniquas, 8c fcribentes in juftitiam fcripferunt, ut opprimèrent in iudicio pauperes.
P'*rî
14. De radice colubii egredi'etur re-gulus.	p. 220
14" In cœlum confcendum fuper aftra Deiexaltabo folium meuni,. Çieci te de monte Dei.	p. 137
14. Subrer te fternetur tinea, & vermes erunt operimentum tuum. p. 3J 24. Sicutpopulusfic facerdos. p. itf
29.	Populushic labijs me honorât,cor autem eorum longe eft ä me. p.
30,	Qui_dicunt videntibus,nolite videra, & afpicientibus nolite afpicere. p,ij6
43. Noli timere quia ego tecum fum.
p. 107
27, Qui in altum mittit lapidem, fuper ; 54. Ad ' pu.nûum in modico dereliquj
;	...............te
te Sein miferationibus magnis con-gregabote. ,	p. 109. 331
74 In momenfo indignationis abfcondi faciemmeam.	P-
f6, Speculators eius cœci omnes : canes muti non volentes lafrare , videntes vana 8cc.	p .if;
$8. Clama ne ceffes, quafi tuba exalta voćem tuam.	p 159
58. Nonne hoc eft magis ieiunium quod elegi. Diffolve colligationes im pietatis.	p. 238
58. Quare ieiunavimus & äon afpexifti.
P-
x6. Ecce in die ïeiunij veftri invenitur voluntas Veftra.	ib.
fg. Corruit in platea Veritas. p. if 5 5$>. Quod confotum eft erumpet in regulum,	in,
Jeremias.
j, A, a, a j Domine Deus, Eccc neféïo loqui, ^	p. 47
1. lnalis tuis invents eft fangois pauperom.	p. 243 7. Fili; coiligunf lignai} Sc patres fuc-cendunt ligna. p. yi
7.	Nec afiumas pro eis laudem, & ora-tionem & ne obfiftas mihi. p. 378
S.Immittamvobis ferpentes &regülos, quibus nön eft incantatio. p. 211
8,Mendacium	operatus eft ftylus men-dax fcribarum,	p. if}
18. Et erit fi poenitentiam egerint ma-litis, & ego irse quam locutiiSfue-ram illis oblivifcar.	p. 135
j8.Nunquid redditur pro bono malum , quia foderuut foveam animae meae.	p. 391
51, Curavimus Babylonem, & non eft fanata.	p. 4z
Tbreni,
5. Bonum eft viro cum portaverit jugum ab adolefcentia fua. p. 144
Barucb.
3, Magna eft domus Dei , & ingens locus pofieffionrs eius, p. it7
Ezechiel
f, Afpcđus rotarum , & opus earum , quafi fit rota in medio rotse. p. 3 5 r I. Et rotas illas vocavit volubiles 8c fpiritus vitae erat in eis. p. 374 3, Speculatorem dedi te domui ifräel, fanguinem autem eius de manu tua requiram,	p. 163
14. Homo homo de domo Ifräel. p. 163 14. Tres viri ifti in medio eius : Nöe ,
Daniel , & Job.
P- 274
Iä. Haec fuit iniquitas fodomas, fuperbia , faturitas panis 8cc. p. 148 16. Pene fceleratiora feeifti illis in omnibus vijâ fuis,	p. 404
Daniel.
Ëccé ego video quatuor viros foîu-tos, 8c ambulantes in medio ignis,& fpecies quarti fimilis filio Dei.' p. 106 4, Cum beftijs ferisque erit habitatio , tua 8c fœnum ut bos comedes. p z68 f. Quando elevatum eft cor eius, depo, fitus eft de folio regni fui. p. 60
Ofeas.
4,Ligavit eumSpiritus inalisfuis.p.17 4, Non enim eft Veritas, 8c non eft mifericordia 8c non eft feientia Dei in terra. Maiedi&um 8c mendacium 8cc. inundavernnr,	p. 257
Joel
t. Expergifcimini ebrij, & fiîete, 8c «-lulate,	p, jo
Amos.
8. Audite hoc, qui contends paupe-rem, & deficere facitis egenos terra;. 8c c.	p.ij4
Abdiaf.
î. Si inter lidera pofueris nïdum «rum.
inde detraham te. p. 133. î. Superbia cordis tui extulit te ha-JL1&	v	bitan«
bitantetnJn fcJfcuris petrarum. p.13 2
Jonas,
3.	Pf vidit Dens opera eorufn quia con-verfi funt de via fua mala, p. 134
Aliçhœm.
Qui comederout carnem popuii mei, & pelletn eorum defuper excoriave-runt, Tunc clamqbunt ad Dominum, 8c non exaudjeteos.	p. 136
Sophonim.
I.	Serutabor Jerufalem in lucernis,
P-?S«
Alattbœw»
4.	Cum jejunaffet 40. diebus. p, 190 j-.Beati pauperes Špiritu quoniam i-
pforum eft regnum cœlorum.p. 130
5.	Beati qui perfecutionem patiun-tur.	p. 35,;
6.	Quarite primum regnum Dei & ju-ftitiameius.	, p.?81
S. Domine falva nos perimus p. 102 8. Et eijciebat Spiritus verbo. p. 116
10.	Sicutfuit Jonas in ventre ceti, fic erit filius hominis in corde terras.	p. 29f
11.	C®ci vident, furdiaudiunt &c.p 14
II.	Tollite jugum meum fuper vos.8c invenietis requiem.	148
13, Simile eft regnum cœlorum grano finapis.	p. 126
13. Superfeminavit Ziz?nia in medio tritici.	. p. j 12
17.	Transfiguratus eft anteeos. p. 202 Nifi efhciamini ficut parvuli, non
intrabitis in regnum cœlorum. p.137
18.	Si duo ex vobis confenferint fuper . terram,&c.	p, 367
zo. Non veni pacem mittere fed gla.-dium.	p., 305
20. Quid hie ftatis tota die otiofi.p.140 zi. Invenietis Afinatn alligatam , 8c pullum cum ea.	p. 262
22. Amice quomodo hue intrafti non haf/ens veftem nuptialera. p. 34a |
2j. Genimina viperarum , quomod« , fugietis à judicio gehennae, p. 269 zô.Qîiœrebant falAjm teftimonium con-, trajefum.	p, 2^5»
Alar cm.
3. Dedit eis poteftatetn curandi infi«-mitâtes, &eijciendid®monia. p.373 f. Puella tibi dico furge.	p, 18
9 Hoc genus in nullo poteft exire nifi in oratione.	p, 373
$>, Surde 8c mute Spiritus, ego prasci-pio tibi exi ab eo.	p. 216
il. Omnia quscunnj orantes petitis crédité quia accipietis. p, 360
Lucas.-
i. Beatam medicent omnes generatio-nes.	p. y}
1.	Et hoc vobis fignum invenietis in-fantem.	p. 58
2.	Et in terra Pax hominibus bon» voluntatis,	p. 304
z. Pofitus eft hie in fignum cuicontrar dicetur.	p. 54
2. Kemanfit puer Jefus in Jerufalem.
p. 67
2,	Tranfeamus ufq; Bethleem 8c vi. deamus hoc verbum. . p. 44
Genimina viperarum, quis oftendit vobis fugere à Ventura ira ? p. 265»
3.	Potens eft Deus de lapidibus fufci* tare filios Abrahas. ^ p. 192
7» Adolefcens tibi dico furge, p. 18»
7.	Ofcuiabatur pedes eius. p. 29
8.	Semen eft verbum Dei. P-'f2
9.	Faôa eft dum oraret fpecies vulriis eius altera.	p, 20J
10.	Primum dicite : Pax huic domui.
p. 3.02
11.	Amice accommoda mihi tres panes.	p. 370
if. Panem noftrum quoddianum.
p.379.382
il Qui non eftmecutn contra me, eft, 8c qui non colligit mecum difper-git.	p. 64
iz.No-
jz. Nolite cogitate quid manduce-tis..	p ?8i
if. Citoproferte ftolam primam, p. 41 j j. Mifèricordiâ motus eft, & accur-rens cecidit fuper collutn eius. Ibid. it. Re/picite 8c levate capita veftra. p.2
J oannes. -
J. In principio erat Verbum, Sc verbum erat apud Deum.	p. fi I, Pradicans bSptifmum pceniteri-
. . , r	^
1. Vox clamantis in deferto. p zf 6. Cum gratias egiffet diftribuit. p.229 8. Jefus autem abfcondit fe, p, 258 8. Qui ex Deo eft verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non eftis.	p, 160
Ibid. Vox ex patre Diabolo eftis.p. i6t 8, Si veritatem vobis dico cur non creditis.	p. 245
10.	Quignon eft Paftor , videt Jupum venientem, 8c dimittit oves, 8c fu-
8»-	'	P- SU
11.	Ego autem fciebam quia femper me audis fed propter populpm, qui dr. cumftat, dix'x	p. 372
H, Lazare veni foras,	p. 19
ii. Nonnedixi tibi: fi.credideris vi-debis gloriam Dei,	p. J7Z
13.	Sciens quia à Deo exivit, 8c ad Deum vadit.	p. fp
14.	Pacem relinquo vobis See. non quomodo mundus dat. p. 302.308
16. Abfq; Synagogis facient vos.p. 583 16. Arguet mundum de ptccato, 8c de juftitia 8c de judicio.	p. 342
16. Mundus gaudebit, vos vero con-trifiabimini.	p 330
16. Petite 8c accipietis ut gaudium ve-ftrum fit plenum.	P* 5T?
S7. Pater fanäe ferva eos in" nomine fuoquosdediftimihij Ut fint unum.
P-83
Iff, Expedit unumnominem mori pro-populov	p. z8i
zo. Stetit in medio, 8c dixit eis Pai vobis.	p, 299
Aüus A poß,
8. Petrus 8c Joannes afeendebant in templum adhoram oratiouis.-p. 373 13. Relufcitans Jefum ficut in Pfalmo î.fcriptum eft ; Filius meus es tu, ego hodie genui te.	p. zgr/
Ad Romanos.
z. Inexcufabilis es 6 homo omnis qui judicas.	P-3>i
8. Diligentibus Deum omnia coopć-rantur in bonum.	p, 113
8. Primogenitus in multis fratri-bus.	p. j?
8« Quicunq; fpiritu Deiagunturij furit filij Dei.	p. 5$'
8, Si filij & cohsredes, cohaeredeS autem Chrifti.	p, 5} 13, Hora eft iam nos de fomno fur-gere. p, ? 13. Induamur arma lucis, p. 17Ö
Corinth. I.
i, Infirma mundi elegit Deus ut con-fundat fortia.	p. 117
Traders huiusmodi Sathanas in in» teritum.	p 116
7. Preterit figura huius mundi. p. 537 ii. Inter vos multi infirmi, 8c dor-miunt.	p. 31
ii. Neqjvir fine muliere, neq; mulier fine viro.	p. 86 if. Non fum dignus voćari Apofto-Ius: gratia autem Dei fum id quod fum.' p. 114 if. Ùbieft mors viftorra tua ? ubi eft mors ftimulus ruus ? p, Z93
Corinth. II.
jr Revelata facie gloriam Domini fptr. cuiantesin eandem imaginem tranf, formamur.	' p. zu
4. Perfecutionem patimur fed non de-relinquimur.	p. 109
6. In omnibus exhibeamus nofmetipfos LI I i	ficut
ficut Dei mîniftros &c. per gloriam gc ignobilitatem,	p. 311
6. Quafi trilles, femper autem gau dentes.-	P-355
Epbefij.
t. In difpenfatione plenitudinis tempo-rum inftaurare omnia in Chrifto.
P. 2? 7
i, Prsdeftmavit nos in adoptionem fi liorum.	p, ^ j
4, Induimini Dominum Jefum Chri-ftum.	p, u6
j. Nemo unquam carnem fuam odio habuit ,.fed nutrit ,8c fovet eam.
p. 19 i
Pbilippenfes.
1,	Innullo terreamini ab adverfärijs : quas illis eft caufa perditionis, Vobis autem falutis.	p. jyé,
z. Exiaanivit femetipfum formam fer-, viaccipiens,	51.8c 58
2.	Humiliavit fëmetipfum fdûus obe-diens ufq; ad mortem.	p. 59
2.	In nomine Jefu omne genu flefta-tur.	p.
2-. Omnes quas fua funt quacrunt, non quas Jefu Chrifti.	P'3^7
Coloffenfes.
i. Pacificans per fanguyiem Crucis eius, five quae in -cœlis, five quas in terris funt.	p. 3.0?
3.	Induite vos armaturam Dei. Induite vos ficut electi.	p. 176
3. Si confurrexiftis cum Chrifto, quas furfum funt quarite.	p.
Timotb. U.
\é. Erit enim tempuscum fanam'đoftri. nam non fuftinebunt, fed ad fua défi-
. deria coacerVabunt fibi -Magiftros.1
'p. 178
Ad Titum.
l, Dédit femetipfum pro nobis, ut nos redimeret.	p. 50
3, Apparuït benignitas 8c humanitas Saîvatoris.	p. jo
Hebrœi.
I. Purgationem peccatorum faciens»
p. SO
il. Perôdem vicerunc régna. p. 373
Jacobi Epi ft.
t. Omn? gaudium exiftim.a,t.e cum in temationes variasincideritis, p. kid
1.	Qui autem hsfitat, fimilis ,eft flu-âui maris.	p? 110
,4. Qui^ judicat fratrem , judicat le* gem.	p. 351
I4. Tu autem quis.es qui ju.dicas proxj-mum.	p. 3 jo
Joan. I. Ep.
3. Qui facit peccatum ex Diabolo eft.	p. 210
3. Vid.ete qualexn cliaritatem dedit no« bis j)ater ut Filij Dei nominemur, 8c fimus.	p.2io
Apocalypfis.
2.	Scio ubi habitas, ubi fèdes eft Sa-thanœ.	p. 227
22. Qui nocet noceat adhuc : 8c qui in fordibus eft forde feat adhuc. p. 222
^NDEl IÏlrMÉU VER-WC:C
BORU M.
A«	j Adventus Domini prœparatoria. p.if
"iftimt e(Te glori ~ ' p. 113. 8c v. tribulatio.
/Egrotis
A
—	nu- ..iiiuo	tcuiiraroria. y. 1$
Bftinentia: boni effeftus. p. i?^ Acjverfa poiïimt eOe oloris meffis. v.JeiuniumdeMapurgat.p.1981	" ...»
jEgrotis pœftiferc difficile, p. 8. Affeäus pravi an poflint-eradicari
p. 114
Als jejuni; oratio 8c eleemolyna.p.ïj î Ai« orationis jejuniu 8c elemofyna. Ib. Ambitio caftigata.p.éj. 320 v.fuperbia. Ambitiofi funt gigantes.	p. i?i
maxime laborant,	p. 143
funt fomniantesr	p. 337'
Amantum una anima»	p.78
Àmor junit feparata.	p. 77
Amor quid fit.	p. 144
Amor parentum in filios.	p. i^ij
Amor paternus in filios fœpè noxi-' .us,	p. 74
Amoreft fubinde odifle.	p.
Amor proprius noxius.	P«
Amor Carnalis perimit fpiritum p. 75 Animiihquietudo.	p. 146
ix Ars Sc natura in parvis triumphat.
p. 126
Afhei diverfi.	p. 177. 8c fecj,
Auditioverbi divini triplex, p .15-3 Auditores verbi Dei delkati, p. 1/4 Avaritia contagiofa pejtis.	p. 93
jstalas habet ejFp&us.	p. 313
.Aulica Rhetorica.	p. iro
Aulidquales fubinde.	Ibid.
Aurum faep'è noxium.	p. 91
B.
Acchanalia larvatorum. p. 167 Bellumin pace. v. Pax. Bona ê malis proveniunt.	p. 116
Bonum publicum privato anteponen dum.	p-314
C.
CAIendis Januarij olim mul ti abu fus. ^	p. 171
Caro domatur à fpiritu.	p, 195)
non traftanda delieatè. p. 193 Caftitas former propugnata. " p. 8? Caufiîdicorumvitia.	p ,2^2
Chriftus an 8c quomodo in fiavi dor mierit.	p. 10^
paceoa nuntiat cum ad bellum mit-wt.	p. 303
chriftus hiimiiis exemplar noffrum
p. 5g
Chriftus cur jejunaverit.	p. 198
pro le tacuit pro alijs locutu? eft.	• p. 28z
Chrifti transfiguratio in monte Tha-
bor.
205 • 290 zpi 292
Bi
Chrifti Refurreâio dies dierum. p, dies creationis.	p.
dies fubmerfi Phanonis. p. diesjofephi eduûi ê carcere. p. dies Sampfonis confringentis portas.	Pt2p3 dies occifi Goliath. p. 294 Eft dies Incarnationis. p. 195 eft complementum gloriće, p. 298 Chriftiani cur ê terra faizfta pulfi. p.413 Chymera prima in mundo Doemon.
p. 167
Chymœrs funt traçantes munda-na.	p. 176
Conciones quomodo audiendœ. p. 153 antiquaenovis collât®.	p. 154
ConcionatorumEccho Auditcres.p-1/3 Concionatorum vitia.	P-iJS
Confeflîo 8c eins elogia.	p zi?
à D.œmone omni conatu impedi-tur.	p. 226
eam recufans eftfedes Sathan«.p.iz7 .qualis efle debeat.	p. 227
Co.niugutn cur facramentum magnum.	p. 80" undenomen habeat. p. 80 primum in terris quale. p. 81 in cœlo difcitur eius ceconomia.p.84 eius miferi». p 85 infelix fine timore Dei. p. 86 Concors quomodo. ,p. 86- 8c feq, Coniugum concordia qualis efle de-beat. p. 78. 8c feqq. Confiliarij Principum. p. ij'6.407 [Confiliarij Principum quales fubin-
de.
p. 24?
ÎConfuetudobonaoppofita mala:, p. 22 jConfuetudo peccandi,	p. 17,15
I difflculter tollitur.	p. zr
Lll 3	Cru-
Cruces cur velentur in Psffione. p. 2jr<> Crucis profara mutata in gloriam. p.290 Curat! animarum officium, p. 1^3
quomodo olim dotafae.	p. 9»
Violatores immunitatis pusiti. p. pf Educatio iiberorum.	p 67
& feq. IJT9. 162. 163. ? 14! Eleemofyna eftala orationis. p.131 feq,
Curatianimarum parce veraces fubrn-de,	p. 2?6
D.
juftitia. ex debito daturegenti. Eds rationis reale.
DEcimas dandae ex Dei praecepto.p.92iExempla mala quid opcrentur Dei mifericordia & iuftitia fimul	r-
F.
'Dei mifericordia 8c juftitia fimul cogitand».	p. 18
Del mifericordia , reddit peccatores nimis fecuros.	p. 27
Dei oblivio eft fomnus animae, p. 6 Delicati mortui funt,	p. 143
Daemon per multas vias ingreaitur , per unam tantum exit ab anima, p. 124 Deo qui fidit tentationes fuperat. p.io^ Défperatio & fpes peccatores perdunt.
p. 27
Deum amantes, imitantur Aftrolo-
Deu/eur' mala permittat.	QAuđium fini,ur luöu'
Deus deferit quieum deferunt. p. 8. 42'
P< 141 p. 24î p, 167 P'7T
Uafcias fepulchrales funt peccata.p,!? Felicitas mundanorum fiöa. p. 310 maior eft tribulatorum, P-311 & nihil G-oncupifcentium. p. 31I-Fertil'tiatem omnes optant, p. 112 Fœdera cum hoftibus fideinoxia.p. 410 Fœmjnea le vitas caftigata, p. 327 Filmrum educatio.	p, 67
diverfa diverfos habet effećtus. p. 68"
222
eft mifhieors Sc feverus. p. iz Deus Ecclefias & earum iurapropu-gnat.	p. 9ÖV
tribulatis ad'ftat. p. 104. Sc feqq. proregitcum Dœmen oppugnat. 107 Deus eft patiens r-eđditor, p. 222 Deus excita t peccatores à (o m no. p. 3 Deus humilia exaltat,alta hu.miliat.p130 imitandus eft à nobis.	p-212
Deu£ pronior ad ignofcendum quam puniendum-	P-3^
longanimis erga peccatores p. 58 eft patiens medicus,	p. 39
Dïlatio psenitenti« v. procraftinatio, Difcordis inteftinse evertunt regna.
p. 411
Divmarum mali effcđrus.	p. 3 23
quomodo impederid« v.EIe-emofyna Divitum vita leprofa;	" p. 144
E,.
ECcJefise immunitatcs non- vi o lands»	p, 92 feq..
P-I7S p. i jo
p. 33Ö p. 209 m- *9$
16» 172 181 p. 182 p . i0 p. 10}
P-
■ p.
P-
Gigantes quos defignent, Gratia Dei inftar equelli. Gratia facit filios Dei, Gulofi helltiones.	p
H.
t_jOminis archetypus Deus. * * tranfformatio in brutum confideratio fragilitatis. in cineremrefolutio, nova drfiiiitio. Homines in lupos mutati. Et in alias feras,quomodo, p. 203 feq< In ftatuas lalarias.	p, 294
Obfiderï à deemone cur Deus per-mittit.	p 216
Per peccatum mutantur in befti-as	p. i6i & fcf.
folum jufti funtkomines. p. 268-Honorati perfon« fcenica?. p. Honores fornnia funt»	p- 3 3 ?
membrana funt.	p, 3 39
carnificinam tegunf.	p 339
Humifitas exaltat p. 59 & feq. dilcend» à Chr/fto. p. 64 fclices reddit, p. is&
Je-
i.
JEiunant aüqui exavarma. Jeiunans & in peccato manens lis Diabolo. Jeiunium quibus difficile, eft mater fanitatis caufat longamvitam.	p
cur per 4 tempora inftitutum. p. eft medicina falubris,	p.
quale fit delicatorum.	p.
quos effeâus producat. p. iiegleftum punitum.	p.
Ijuomodo fan&ifkandum. p cum eleemofyna facit oratiöni alas.
p.iîi
eius elogia. ad id legitimum qua
P-
Imaginativae vis. ïmpœnitentia perfculofa. Impiorum circuitus. Improbi homines pifli. ïnclinationes pravœ an dicari.
Indulgentia parentum in liberos. p. 75 Ingratitudo mundi. p. 384. 8c feq- 388 Iniuriarumcondonatio.	p. 395
Injuftusnon eft homo p.^65. v.Pecca-tor.
Interefte privatum. p. 314. 8c feqq.
publicum privato prasferendum p. 315 eft faspècrudele.	P-3l5
commune malum.	p. 317
multiplex infinvatur.	P-3*8
potiffimum ambitionis aVariti«, vo-luptatis.	p. 319.
fingulorum exemplum.p.320. & feq Invidia m'utat in feram,	p. 169
Judicans alterum debet efle mortuus.
P-3S*
Judicium perverfum. p, 281. & feqq. ludices qualesfubinde fint, p' lS1
Judicia temeraria.' p. 343. 8c feqq. lumenta quae falventur,	p. 27*
Jufti defiderant tribulationes. p.?34 Juftis femper adeft Deus. p, iol 8c feqq. P- ■53 i Juftitia Dei v. Deus.
p. 243
, fimi-
18S
197 W
200 100 212
requirantur. 23;. 238.243
P' 344 p. 26 p. 146
P-74 poflint era-p. 114
Juftitia & iudicium decent peccatores
LAbor inutilis.	p. 239
Larvatorum olim poena, p. 170 pericula 8c triftes cafus. p, 17 j Lethargus peccatorum gravis.p.3.33.3/ Liberorum educatio, v. Educatio. Lotio pedum in Coena Domini. p. 19 Lu^us maior nunc quam olim. p. 405
p. }Z
L.
M;
M.
Ala cur Deus permittat, p. ntf Mala quomodo vertenda in bonum»	p 113 Mendacium ubique regnat.p. 248. feq.
2S?
Mercenarius Paftor eft Polyphemus.
P S°4
Metamorphofesvariae,,	p. 202
Miraculum convertere peccatorem p.zj Mifèricordiâ Dei, v. Deus. Modeftia magnis necelTaria. Mores hodierni détériorés
Mors habenda pra: oculis. ^
eius meditatio peccata perimit. p. 183 Mortis imago 8c trater fomnus. p. 4 Mundaniimitantur Geographos, p. 129 Mundanorum inquietudo. p. 145 Mundi merces malum pro bono, p. 387 Mundi omnia imaginaria.	p. 3 37
gaudium breve 8c eaducum. p. 33^ Mundus de terrenis tantum folicitus.
P- 71
p- nj
antiquis.
399'4" p. 180
eosintereffe multum turbat. p 2/1 Mundus errat putando magna quae non
debent efte fine oculis 2c manibus.j
funt.
p, ifïlMundus molendinum eft.
P 129.137 p. 147 Negli-
N.
"^TEgligentia in Dei fervitio. p. 6 A^Nobilitas fine virtute vana eft.p.133 & dégénérât à maioribus. p. i 3 s Nuptiœquœfelices,	p ,8$
O„
OBlivio Dei p. 6. 8c feqq, p. 19 Occafio boni non negligenda.p 222 Odium carnis laudabile,	p. ipi
Odium Gepè eft amare.	p. 193
Offenfas remittendœ cum jeiunamus , . veloramus.	p. 136.239
Oppreffores pauperum puniuntur
p. i34.n<S
Orationis alće jeiunmm 8c eleemofy-
na.	P'ZJ1
magna eft eius virtus.	p. 234
Oratio eft cornu Amaltheaï, p. impetrar quidquid vult. p. 360 debellat hoftes, p. 362. & feq. multorum fimuleft efficax. p, ^67 eft ars miratuloruui.	P-?7i
fufcitat mortuos.	p. 372
curatinfirmos.	p, 375
urbes diruir,	p. 374
eft omnipotens.	p 375-
eius multa elogia.	p. 376
ligat Deum.	p. 3.77
Deum ad fe inclinât.	p, 37p
Deo imperat.	p, 379
miraculofefuppeditataIime^ta.p.38o, facienda prp inimicis.	p.3?!
Otium etiam honeftum eft, quo tamen
«58. 8c feq. maie edacantes funt bru-ta. s	p. 72
Parva praeftant magnis,	p 126
Paftores animarum multi funt. p. 3T4 mercenarij qui fint.	p. 31+
Pater nofter quomodo orandum.p. 236 Patresfamilias quomodo fe gérant.
p. 80
Pax fera ia patientia 8c tribulatio. ne.	p. 307
habenda cum Deo, proximo con-fs jenfia.	p. 308
-non reperitur apud mundanos. p. 309 Peccđti habitus corrigendus, p 23 Peccator inveteratus difticulter pœni-tet.	p. 7. 18. ij> 26
Peccator plus laborat quam fervus Dei,	pv /42
eft equus Diaboli.	pvx 47
in molendino laborat.	p. 147
poteft transformari in Deum. p. 2of Peccator redigitur in nihilum. p. zop fit filius Diaboli.	p. 110
per gratiam fit filius Del. p, 21I difficilius convertitnr, quam ener-gumenus liberetur à Dœmone.
p,U7
habitat in fepulchro,	p. 119
eft Servus Diaboli.	p. UO
Peccatum eft vinculum plauftri, p. 218
carent mundani. Otium mundamiu
eft Dœmone peius, régnai fspè m anima.
maximus
p 141
iabor.
Otium fepultura vivi hominis, P.
P' P-
142 140
PAcem qualem Chriftus det Apofto-lis.	p, 303
qualem Angelinuatlaverint inBeth-leem.	p. 304
Parentes quomodo educent prolem. pvj
p 218
P-W cxpelia-210 p. 22Î
dominatur ut non facile îur,
eft velut Bafilifcus. aliud alio gravius punltur. mutât homines in feras.p. 26$. ^ feq.' Peccatum hominem ligat 2c ftrißgir.
* P^
eft funis, reftis,crii»s dtena, p. 17 opprimit potenrfqs animàf, êftDœmonium. Peccatum omne dtleäat» Pœnitentia agenda in tempore-Pœnitentia fera vix feria. eft medjcamentum anima?»
p. 18 p. 216 p. 7 p. 12 p. 225 p, 13K Pœni»
Pœnitentia facit hominem
alterum p. 20<S
qualis requiratur. p, 207. 8c feq. in Deos transformat.	p. 208
Pericula juftis fidei lapis Lydius,p. 103 Periculum fecurum ubi Deus adeft.
mirabilis obieôa repraefentant. p. 179 deformibus mvifa.	P-1^
Speculum univerfale Calva hominis.
p. 180
Spes 8c defperatio peccatori lapis of-fenfionis.	p. 27. 8c ji. 185
Pȕ p. 8
.9
Perfonati abominatioDei.p.169.8c feq. Perfecutores proborum fibi nocent.
p. 196
Phàntafiœoperationes.	P-343
Pifces magnide'glutiunt parvos. p. 126, Praefumptio de mifericordia Dei, p, 30 Principum confiliarij quales fubin de.	p. 249
veraces efle deberent. p. 249. 8c feq. Probi etiam fubinde fomnolcnti. Procraftinatio peccatorum, eft periculofa.	p
R»
T5 Egna antiqua cui comparata. p. 127 •■^Regnorum ruina ex difcordia,p.4n Regnum cœlorum in fcriptura quid.
P'IZ9
Regum antiquorum pietas. p. 412 Regum Confiliarij v. Confiliarij. Reiigionis diverfitas ruina regno i um,	p. 40p
S,
CCachorum lufus.	p. 411
»-'Sećnritas imaginariapeccatorum.p.7 periculofa eft.	p. 26
mater negligentiae.	p. j0
Securitas juftorum ex gratia Dei. p. 109 Seneâus vitas avida,	p. 184
Senfus quinq; piftura repréfentati,
P-184
Servi Dei expertes funt Iaboris. p. 145 Simulatio veritati adverfatur. p. 252 Somnus quid fir,	p, 3.4.1 j
eft mortis imago.	p. ^
Specula num ars reî natura invene
rif*	P-178
In quern ufum adhibenđai. p, 17p[
p. loö'Stultorum infinitus numerus, p. i6g
Superbi Aquilae yolattinr imitantur.
. .	P- '34
funtCmaei.	P«1?!
funt gigantes.	p« 131
Superbi® poena.	p. 62 Superbi fibi ftatuam Nabuchodonoforis
erigunt.	p, 61
imi'tantur Luciferum.	p. 61 Superbia radix omnium vitiorum.p.i 3 6
hominem efficit Dœmonem.	p;i}6
8c filium Diaboli.	p. 137
efficit beftias.	p. 268
Superborum vitia.	p. 131
Sufpiciones falfe.	p. 345
r.
' I 'Empara temporibus collafa, p. 3519 Teftes falfi. _	p. 2/j
Timor Dei necelfarius.	p. 30
inftillandus Iiberis,	p. 7f
Tribulatio juftorum brevis, p.?3* per rotam fignificata.	p. 335
Tribulationes nos coniungunt Deo, p. 104. & feqq, Triflitis abolend® remedium. p. 331 Triffitia juftorum non eft triftitia.p,j3 5 Triftitia mundanorum 8c fanûorum,
P'îî*
V»
y^Erïtafem audire nolentes funt ex
Diabolo. Verifati opponitnr aiendaciutn, ea eft Dei filia, omnia vincir.
non facile invenitur ut aulis.
Saspé nec ire Judicum bus. Mm ra
p. 161 p. 247 P 24g p. 248 P- 249 8c feq. tribnnali-p.2S* nec
«ce apud Cauffîdicos.	p. 2fj
nec apud Mercatores.	p. 1/4
f«pe nec inter Ecclefiafticos, p. 255 nec inter milites.	p. 257
non reperitur in terre.	.p. 25*7
Vitia quia amamus defendiraus. p. 175 Vitia virtutum nomine colorantur.
P,i2r
Voluptas crudelis.	p. ^
faftidia & dolores parit. p. 340 Voluptatum feûatores affliöionibus obnoxij. p. 148. videmundani. Uxor an & qualis ducenda. p. 8j
Z.
T'Elus animarum bens.
Veftitus viri 85 mulieris non permu tandi.	p. 169
Virgines Evangelic® funt homines fpi-rituales8c carnales.	p. f
Vit® diuturnas fpes periculofa. p. iSf
Vita honefta eft honoris ftatua, p. 63 VElus animarum Curatis mcum. Vita prasfens eft fomnus.	p. 3.	bens.	p. 163
Vitia nunc magis regnant quam olim. Zizania poffunt vertiin triticum. p.né
p. 402)	& feq,
Vitia palpanda non funt.	p, 1631
INDEX IV. HIS TOR I CO-MY-
THOLO<}ICUS,
A.
AChaz Rex Juda non vult petere fignum.	p. f6 Adamum Dens exfpeûat ad p.œni * tentiam. p. 37 Adamo 8c Ev® cur Deus pellkeas tunicas dederit. p. 26 /Edifuus funem Ecclefi® appliçans fuo
equopunitur.	p.
iEfcuIapius cantilenis curabat rtvelan-choliam.	p 330
iEfculapius arte» fpeculorum edo-cuit.	p. 178
/Efopi refponfum ad quœftionem quid Deus in cœlo agat.	p. 138
Agar in tribulatione Deum habet pro-pitium.	p» 104
Agefilaus ftatuas 8c Imagines recufat,
p. 62
Aglais Romana mirabiliter conver-
fa.	p.
Alexander M. à Judicibus volut unam tantum aurem aperiri Adori, alte ram Reo,	P«îji
Alexandro Severo Imp. familxare dî-ûum : Quod tibi non vis fieri, alteri nefeceris.	p. 317
Anglis capitale olim larvatum incede* re.	p. 170
Antiphon Rhetor verbis curabat mor-bosarçimi.	p. 330
Antonius cum Dœmoneluûatus Deum habet fpeûatorem.	p, 109
Armenius Rex ingratus prseceptori fui filijTygranis, eum occidi juffit.p.jpf Armuzi® Soldanus à fiiio excoecatus, & combuftus.	p. 320
Aronenfis mulier diu facri lege confelTa tandem Dœmonfem fuperavit. p. 224 Arfenij Abb atis vifio de tribus incafium
laborantibus.	p^
AfaTurcarum Sultanus obijcit Romano DiogeniImp. quod Chriftus prs-ceperit oblivionem iniuriarum.p.3?$' Afcalonit® incarcerati uxor ftuprutn recufans meretur liberationem ma-riti,	p. 87
Afpidi s morfu s fotrmum infert. p 7
Athe-
Athenienfes à Tyrannis oppreflbs fo-latur Socrates.	p-3or
Athenienfes optimos cives agebant in exilium.	p- 384
Athenienfes Pompeio divinos honores offerum.	p- S9
Auguftus Cinnje rebellanti fecundo ignofcit.	p- 35
Auguftus Romani Equitis obaerati cul-cifram emit.	p. 26
Aurum Tholofanum unde peflife-rum.	p.?i
S. Auftregifilus fui Monafterij invafo-rem infomnö apparens verberat.p.?;
•jlffr . ' • ' .
BAcchus hermaphroditus , 8c mu liebriveftedepiâus, p. 172 Earbamicum Jofaphatho Indorum Rege colloquium,	p, 186
Bellerophon' Pegafo donatus i mine-rva,	p. 230
S. Bernardus humilliter fe appellabat
Chymaram. Bianca Regina,quomodo filium 5. Ludo-vicum inftitverit,	p. 70
Blafphemi filius blafphemans vifis larvis extinguitur,	p. 73
Boleslaus 8c Wenceslausfratres diver-fimodè edvcaîi} diverforum mo-rum,	p. 68
Bonifacius ex peccatore repente mar tijr,	p. m
Britones Duce S. Germano vincunt vociferando Alleluia. p. 364
C.
C Alva pro fpeculo oblata matrons vanœ.	p 188
Canum exemplo docet Lycurgus quid facit educatio.	p. <58
«Darolus IV. Franci« Rex, larvatus penè combufius.	p, 174
Esrolus Martellus ufurpans res Eccle-fis punitus, 8cin eius fepulchro Draco inventus»	p
Chryfaorius moriens fruftra petit in-ducias.	p. 8
Chyma:raàBeIlorophonte occifa. p. 166 ConcubinariusComenfis poftConfefiio-nem reiapfus perit.	p. 11
Confeflarius Connivens poenitenti vfu-rario fimul cum iplo raptus à Dcemone.	p. i6z
Coriarius Alexandrinus maior meritis Antonio.	( p. 64
CyrilliHipponenfis filius male edvcatus in fcelera prorvit*	p. 74
D.
"TSE profundis dum oratur pro mori-bundo Crucifixus obturât au-les.	p. 42
Delicatus fedens interrogabat an federet.	' p. 143 Delphicum Apollinis favum direptum àCeltis. p. 91 Demaratus alijs veritatem dixit , fibi non dixit, p, 246 S. Defideriusà matre bene inftruftus.
p.7i
S, Defiderij iruntius dum loquitur 8c bibit, moritur.	p. 13
Diluvium Deus differt exfpéélans pœnitentiam. '	P» 39 Diocletianilmp. fapiens di&Um de Con.
liliarijs Principum.	p. 249
Duella poft prohibitionem fafta , 8c re-dempra apudjudices tribus millio-nibusaurû	p. 40 t
E.
"CCclefiafticörum bonorum violator -*-1 puniturà S. Auftregifilo, p. 95-Elifaeus miracalofè obfidione libérât DothanVrbem.	p. 362
Epaminondas militem dormientem confiait telo.	p. 6
Eremit .e per abffinentiam diuvivunt.
p.
Eva cur ex cofta Adas formata. p. 81 loof cur dornoiente vcl rapto Adamo.p.g^ M m m 2	jer-
F.
L
UErdinandusCaftellsRexpro ftatua fibi A ponit vitam immaculatam.p,63 S. Francifcus humilis meruit federn Luciferi.	p. 64
Francifcus Rex Gallia graves pœnas ftatuitlarvatis.	p. 170
Francus nobilis à S. Bernardo? prava , .•	_
confuetudine ineeniofè abdu- Job in Deoconfidens.
confuetudine ingeniofè * abdu ûûs.	'	p. 22
Fridericus II. Imp. pulvillo fuffoca-tus.	p. 28
Fridericus III. Imp, Auftriacus obfer. vat in ComitijsColoftienfibus pro-videntiam Dei in alendis hominibus.	p. 380 S. Frontoriius Abbas in extremanecef-fitate fuorum fratrum inopiam fublevari impetrat, p.
C JAcobus focio pailîonis pacena XJm precatur.	p. 306
JoannesPapa XI. pulvillo fuffocatus.p.iS Joanna Regina Siciliae pulvillo iuffo-cata.	p. Z8
Job de filiorum edVcationc folicitus.
P- 69
p. 107
G.
/"TJEryontricorpor concordiae fymbo-lum.	p. 30
Gigantes quomodo cœlum oppugna-verint.	P Ijt
Gordiani Imp. querela de confiliarijs.
p. 250
Gregoria Romana petit alfecurari per revelationem de remiffione peccatorum.	p. 30 Guzino Perufinus Monachus depœni. tentia monitus lethargo opprimi tur. p. 9
H.
LTlerofolyma erepta Chriftianis prop, il ter luxum Sc fuperbiam.p.413
& feq.
HohenlöenfesComiteslarvati ut Fauni, admoto igne arferunt, &perie-runt.	p. i 75
Homines primo creati fuitfe fmguntur bicipites, quadrimani 8cc p. 77 Horologiü inquieti animmiindc*.p,i46|
Jofeph in carcereDeum comitem habet.
p. ioj
Judicum flatus apud Thebanos, p. 251 Jugum fymbolum coniugij. p. 80 Julianus Casfar in fpeculo futura videbat ope Dœmonum.	p. 179
Julius Cafar ad ftatuam AlexandriM.
gemit,	p, 57
Juftiniani Imp. ieiunandi ratio. p. 212 Juvenis delicijs aflVetus, in Religione cibis grofiioribus impinguatur, & fanior eft,	p 194
Juvenis vanus converfus illis verbis ;
fubter te fternetur tinea. p. 33 Jxion in rota circumaâus ambitiolo-rum eft typus.	p.
L.
I" Ais anus fpeculum Veneri dicavif,
p. 18$
Langobardi mulftabantlarvatos. p. 170 Lazarus diftkulter fufcitatus. p. 19 Ledifternia apud Romanos ufitataqua-lia.	'p. 25
Legio Chriftiana M. Aurelio Imp. plu-viam impetrat 8c fulmina contra hoftes. hinc diûa Fulminatrix.
p. 36;
Livia Augufto coniugibene fuadet.p.30 Ludovicus Pius Imp. ieiunans, 8c folo Dominico corpore per 4o.dies re-feftusobit,	p. 200
Lycurgus docetinftitutionem iuventu-tis,	p. 67
M.
Tvl^"3 ^SP'iaca mirabilter in
eremo fuftentata.
p. 196 Ma-
Marius tridaannsImperator, p. 339 Melancholicornm varias imaginatio-
344 202
P1 P P
ibid. ib. p. 204
nés.
Metamorphofes varia; Pœticae Apulei; in Afinum. Scytharum in lupos. Lithuanorum in lupos. puellae itgyptia; in cquam. Xiridatisin porcum.
multorû hominu in falarias ftatiias:ib. Momus Deorum Confor.	p. 343
Monachus negligenter vivens in agone bene fperat quia neminem iudica-yerat.
Mortis fraterfomnu s.	p. 4
N.
NA3buchodono(br quomodo muta tus in feram.	p. 204
Nabuchodonoforis ftatua lapillo de-ieâa.	p. 60
Nathan denuntiat poenam Davidi, p. 40 Nepenthes Homeri pharmacum moe-roris.	P'331
Ninivitarum pœnitentia,	p. 234
Noûis ftatua OJympi*.	p, 4
O.
kStracifmus Athenienfmm
Philippus idem Thcbanis ingraius»
p. 389
Phil adelpho Régi &gypti refponfum, quid faciat Deus.	p. 6z
zoi'Pirrhias beneinerito bovem îmolans in proverbium abijt, quafi folus. p 387 Pomo uno ex Ecclefia fublato quidam per annum mutus efficitur. p pd, Preces funt Jovis filias.	p. 360
Pueri in fornace Babylonica Deum prae-(eutem habent.	-'p. 106
Pultovienfis Polonus à proprijs paren-tibus occifus, poft mortem agnitûs utriq; mortis caufa fuit. p. 325
QScipio maximus maiorum ima-• ginibus ftimulatur ad vittu-tem.	p. J7
R.
Os
Ottonis IV. Imp.
quid.
P-384 rzgida pcenitentia.
p.2i8
P.
Parifienfe fpeculum petens matrona vana à Confeflario, obtinet Cal-vam.	p.188
Perfeus fratrem Demetrium pulvillo fuffocat.	p. 28
B. Petrus Damianus Sacerdotem lufui Scacchorum vacantem graviter ca-ftigat.	' p. 412
Philippus Macedo ftigmate ingratitu-dinisjnilirem notavit, qui colonum poffeffionibus depulerat, à quo fuerat receptus hofpitio,	p. 388j
O Egis fraterad menfam metuit im-pendentem defuper ê filo fufpen-fum gladium.	p. 11
Romilda Forojulienfis patriae prodi-trix, ut obtineret Hunnorum Regem maritum, obtinuit palum pro marito, cui infixa.	p. 326
S.
ÇAmpfon h Philiftaeis molere coa-^ ftus.	p. 147
Saraceni caprivos Chriftianos cogunt molere.	p. 147
Saul ingratus Davidi.	p. 390
Scipio Nafica patriam expertus ingra-tam.	p. 3^8
Serpens promittens viatori mundi mer-r.edem plurium animaljum fuffragio dedit, &c iterum talem accepit. p. 385 In Septemtrione congelari voces fcri-bitOlaus.	'	p. 46
Somnus mortis frater.	p, 4
ex f* rebo & nofte natus. p. 16 Socrates à morbis animi liberatus per cantilenas.	_	p.JJi
Speûrum larvatumà noôurnis giaffa-toribus deleûum pro capite calvam M m m }	ha«
habust.	p-183
Speculo ante Cereris îemplum pendente,apud Archivos agri fanaticre-duntur,	- p. 179
Stytise Prafes confentit in perfolutio-nem decimarum, adieâo infigni di-âo.	*	p. 93
T,
SThecIaitt fupplicäslaeta. p. 334 • Theobaldas Comes verax à S.Bernardo laudatus,	p. 149 Theodofius Imperator contra Eugeni-um pugnans in finibus Carnioliœ,pre-■ eibus viftoriam confequitur. p. 36; Thoms Labacenlis Epifcopi, infignia diâa. p. 102 T. Manilas Torquatus feverus in 15-lium. p. f7' Tobias reâè educat filium. p. 69 Toletanas juvenis dum meriurn Cruci-
fîxus obtutat aures fuas.	p«42-
Tritici modius fert Byzatij in Africa centum &quinquaginta mcdios.p.112 Tritici unum granum fert trecentas quadraginta ftjpulas.	p, 113
V.
VArnarius ufurpatoj rerum Eccle-fiœ, Dei vindiftâ percutitur p.?6 Vatia otiofus pro mortuo habitus.p, 140 S. Vdalricus (ufeitat mortuum per fu» fpicionem damnatum, qui multis annis fupervivit,	p. 3 5 j Viç^Monachus êlupanariegreffus 8c temerariè judicatus divino indicio oftenditur innocens. P*347 Ulyfles auxilio Minervae gloriatur,
p. 107.
Urbani VIII, fini ti s fiudijs Symbo-luna,	p. 206
t
F l N I S.
PAgina j, a. non occupât, lege nos occupât, p. 16. c. aemulatio. adde. tamen Honferib immijfa cordi eins memoria quafi fiäilii eß. p. 36. b. illum velati. 1. illum veluti. p. 40. b. debelo. I. delebo, p. 45. c. frigitè. 1. frigide, p. f 5. îin. ult. quidquid 1. quidquam. p. 61. a. confervatio. l.converfatio. ib. b. pro-fternandam. l.proßertiendatn. ib. pročedit 1,prœccdit, p. 62. Sapiens quidem. X. Sapiens quidam, p. 63. c.dicihic. 1. dicierhic. p. 64. a. eis proderunt. 1. eius proderunt. p. 71. a, non eo. 1. moneo. p. 104. c. Qui pericula. 1. Quin pericula. p. 107. c.vellatuml. vallatum. p. 114. b, quas Deus.l.quas illa.p. 117. b. fru-ftra omnia. 1. früßa omnia., ib, artificiofè collegit. 1. œrtificiojè cofnpegit. p. 120 c. Vado~8c .1, vade p. 124, a. convenientis. 1. convenientius. p 12Ä. c, fluminibus. l.fulminibus. p. 127. a univerfa. \-viceverfa. p. 1 ?2. lin- 1. tamen. î. tantum.ib. a. jugentibus. 1. ingentibus. p. 13?. a, folidifq; i.fordidifq; p. ead. c. Non abruerim 1. non abnuerim. p. 134. c. Ridera. 1. Ribera, p, 13 f. i'uperbis dives ? quid dives ? dele : quid dives ? p. 13 7. a. cceli veftibulum. 1. Orci veflibu-lum. p. 140, c. fperatur, 1. operatur, p. 141. b. proëgjflet. 1,prodegijfet. p. 142. defidia 8c corpore, defidia & torpore■ p. 14?. b. maxime otiofos. 1. maximè negotiofos. p. 144 c. lavabit fe. 1. levabit fe. p. 146. per labores, oc. 1. perläbo-resquœrunt labores, ê? committunt. p. 14?. b unum extrahebat 1. Herum extra-bebat.ib.c, meradelitia. \,meradeliria. p. 160. c. Judœis gloriantes. 1 .Judœos. p. 162.a. convivendo.l. connivendo. ib. c. conveniendo.l. connivendo.. p.i70 c. Nampudetl num pudet. p. 176. c. fed utroq; fed utrumq; p. 178. b. adi. nueritadpotius. 1. adinveiterit an potius. p. 179. a. ex moribus. 1. eamoribus, ib. b. fortia audiendi. 1. audendi. p. 180. c. calvitici. l. calvitiei p. x8i.b. vit» predam. 1. vitœ prœdem. p. 182, c. totovifa. I. totonifu. p. 154. b. fortifiée. 1. forfice.p. 185. a. commune facit. 1. commonefacit, p. 186. b. occultisdefignare. 1. oculisdefignare. p. 187» a. nigerq; mafculus. 1. mufculus. ib. nos abforkebat, 1. abforbeat. ib. c. infelicius colla fubmittitis. 1. infelici collafukmittis. p. 192 b» fervus cum fuerim. 1. féruscumfuerim. p. 194 b. redeunt ij. 3. recedmit ij. p. 201. c. difpenfaDeo.l. difpenfante Deo. p. 204, b. villica extinâas. 1. villicœ. extinHœ. p. 206. a. ut Dens illuftrati. 1. ut eius illuflrati : p. 221. b. quasritur.l. queritur. p. 222. Diabolus nominalur. 1. domiuatur. p. 224. c fibi earn l.fibi in eam.p, 243. b.ln alijs tuis. 1. Inalif tuïs. ib, c. penituselevatur. 1 .penitus elua• fur, p. 263. c.affimulatus 1. affimilutus. p. 274. c. pro arce. 1 .pro area. p. 282,
a.	pœnantrum. 1. pœnarum. p. 284. c. Adorant feflîonem. 1. adornant, p.
b.	Sedulicus, 1. Sedulius. p. 303. b. locus fit 1. locutus fit p. 316. a. Rumanœ. L bumanœ.p. 342, c. Phantafta quam 1 Pbantafia quam. p. 346. c. quafi non effet. l.quafinon effetjufla, fed p. 350-c.inprxcipienda. 1. inprœripienda. p. 362.e, eos fumarianl. ëosSamariam p. 365. b. temellum.l gemellum p. 367. b. enim orbes 1. enim urbes. p. <74. a. reramiffiones. 1. repromijjioms. p. 375. b, in ro-gandis. 1, in erogandis. p. 392. b. O indigna. 1. O digna. p, 396. de Aria. 1. de Area. p. 398. c. cœterum. 1. co&ternum. p. 400. c. rapere legem, l.rupere legem. p. 414. a. reverentem Regem. I. revertentem Regem, p. 432. c, iterum Sacerdos. 1. iterum Cbrißus. p. 436. b. prsfes. 1. prœfides. ib. c. pulamina. l.putami-tia.p. 439- a. etypon. 1, eSypon. p. 440. b. acclives fi-nt. 1. acclinesfiant. p,442, b. centies ad raûum. 1. centies ad rudum. ib ad horos non ad aras. 1, ad horas non ad aras. p. 444, fin. Trino 8c uno. 1, Trino £5 Uni,