) MANUDUCTIO SACERDOTIS i^d primuin cjus, ac praecipuum Officium juxta mandatum S. Romana Ecclefiae* s e u Compendiofa , & evidentifjima dotnonjlratio , qnomodo Sacerdos Miffam celebrare , facras Fmliiones agere vivere debeat. PROPOSITA a I. A. S. Presbytero. BIČATA ExcelJentiffimo & Reverendiffimo Domi¬ no , Domino CAROLO MICHAELI e Comitibus ab Attems Dei & ApoftoJic« fedis grada pritno Goritiaj Archi- Epifcopo, &c. &c. Edita primum Goritia , 175% LABACI , typis Joannis Georgii Heptner, Inclyt, Prov. Carn. Typographi- Ego infra fcrfptus legi librum , cui y titnlus Manudučfro Sacerdotis, nec quidquam deprehendi , quod Jit contra Sanciam fidem , Prin - cipes , aut bonos moreš , /# fuo genere Sacerdotibus profitu* us fit futurus , pofie im » primi, Goritias, 3. Jan. 1758. Cajetanus Orfi S. J. IMPR1MATUR. OBaviui Ban de Terzi, Con • / auttorita- Ecclefias non fuita f fit abufus illicitus, & mi c o) m 5 & corrigendus. Plurimiinftruuntur ab aiiis errantibus ; & fic tranfit abufus ab uno ad al« terum, multiplicanturque errores contra Ru- bricas. Prascipit S. Romana EccJefia in omni¬ bus uniformitatem: fed videtur, proh dolor l tališ difcrepantia, qudd ex multis vix duo in- veniantur Sacerdotes, qui in obfervandis Ri- tibus Sc Cajremoniis conveniunt; & prope- modum omnes errant contra Rubricas. O- mnes funt folliciti» ut in rebus ceconomicis, Sc politicis omnia bene fuccedant absaue ul- lo errore: at funt pauciflimi, qui curant Ecclefiaftica, čc fpiritualia, prasfertim circa SS. Milfas Sacrificium; ut omnia debite ob- obferventur, Sc gerantur. Hic exponentur plurimi errores, qui com« mittuntur contra Rubricas; fed prius in com« muni aliguid dicendum eft de voce, čc Re- verentia ad Milfam reguifitis, 5. Vox, quam Sacerdos in Mifla privata celebranda adhibere debet, eft triplex. Pri« ma eft alta, clara, conveniens, feu intelligi- bilis; quas tališ elfe debet, ut commode a cir- cumftantibus audiri poffit. Secunda eft me- diocris, parum, feu aliguantulum elata, aut eleva ta ; qu® tališ elfe debet, ut a miniftro, Sc altari propinquioribus percipi poflit. Ter- tia eft fubmilfa j quas tališ elfe debet, ut ab aiiis non percipiatur: qua2 enim fecretd di- cenda funt, ita a Sacerdote intra fe diftin- de, ac labiorum motu proferri debent, ut A 3 nec 6 m? (o ) črn fc,, - ,, ,. — -.- - - ■■ r ■ —■— 1 nec a miniftro, nec ab aliis circumftantibus and a tur. Rubr. tit. 16, Er quot funt, qui hrec obfervant? plurimi nuliam faciunt diftinčtionem inter vocem venire eft peccatum mortale juxta S. Anto- Jiinum j & alios permultos. Prasventio au- tem five anticipationotabilis pro Miflie cele- bratione cenfetur, fecundum communem , & probabiliorem fententiam, quando ultra horae quadrantem aurora moraliter fumpta anticipatur. Ob gravem neceftitatem , v. g. adcommu- nicandum infirmum, alioquin absque viatico forte moriturum; vel quia totus populus eft inftituturus Proceflionem, & Peregrinatio- nem «g c o ) črn 9 nem, poteft celebrari MiiTa ante auroram , immo ftatim a media nocle. In nočte Nativitatis Domini Jicet unicam Miffam celebrare; alias autem funt prohibi- tx: prout conftat ex fequenti Decreto. In volte Nativitatis Domini poji c ant atam pri- mam Mijfam , nullo modo pofjunt alirc immc- diate celebrari , nec jideles communicari. S. R. C. 20. Apriiis 1641. Et ell confirmatum eo- dem anno 7. Decembris item anno 1668. 15. Sept. eadem Sacra Congregatio 23.. Martii 1686. edidit Decretum tenoris fequentis: Prceceptum , qu'od in nočle Nativitatis Domi¬ ni poji Mijfam dec ant atam non pojjint juccej- jive ali a diue Mijfa celebrari, nec Communio exbiberi Eucbarijlica jidelibus depojeentibus , ligat omnes , etiam Regulares , tam Ordinttm mendicantium ,tam congregationum monacba- linm , tum etiam Patre s Soči etat is J Esu , tum omnes cujuscunque alt er in s Injlituti , etiam jpeciali mentione nominandi. Neque pojfunt excipi in Ecclefia confejjiones , maxime mu- lierum , dur ante tempore nociurno ■ jed expe- ftandum e ji , ut illucefcat aurora , tam pro confejfionibus mulierum excipiendis , qudm pro Eucbarijlia minijlranda Jidelibus utriusqvs fexus. Ita S. Congregatio. Poteft etiam celebrari Mifla ante auroram pro viatoribus, operariis, & famuiis, util- Jam audiant. Itemaliis juftis de caufis, etiam privatis,v.g. A s prop= 10 C O ) JSi» propter iter faciendum, ob infirmam valetu- dinem, muldtudinem confeilionum, &c. ac- cedente iicenda Epifcopi, qui tamen gene- raliter hoc concedere nequit. Edam meridies fumitur moraliter : unde poteft inchoari Miflain meridie mathemati- ce fump to. In die magns feftivitatis ob concurfum po¬ puli poteft celebrari Mifla poli; concionem , & Miffam Soiemnem , media hodi poft me« ridiem mathemadre fumpcum: pro dando viadco vero, una hora poft meridiem. Sacerdos ratione itineris impeditus, poteft celebrare una hora poft meridiem mathema« tiče fumptum, prasfertim in die fefto. Ve hi s, qua dara voce , aut fecretd dicenila funt in Miffa. TI TULU S XVI. I. T N Miffa privata , <&c. JL Hic omniaordinadmdecIarantur,quae in Mifla privata dici debeant voce clara, & q us fecretd ; ubi adverte, quod htec Rubri- ca fub dara voce compie&atur etiam vocem mediocrem, feu aliguantulum elatam, de qua fit mcntio quatuor in locis, prout videbis , Part. z. tit. 7. mm- 7. & 8, tit. 9. tmm. 3. & tit. 10. num. 4 . z. Sacerdos atttem , &c. Erat Sacerdos, gui non ex libro , vel ta- belk Secretarum legit j fed fuas confidens me* mo- II C o ) moiiaj, periculo fe exponit, in multos inci- dcndi errores , praefertim in Canone. Item qui admodum fcftinanter iegit, & celebrat. Item qui iegit voce ciamorofa; quia debet legere voce non nimis elata, ne perturbet alios, fqui in eadem Ecciefia tune temporis celebrant. Excipitur Mifla conventualis , Teu princi- palis, qusab ordine Romano publica voca- tur; in hac enim Mirta voce clara dicenda ita inteiligibiiiter proferri debent , ut celebrans tam in Ecciefia, quam in Choro percipi poflit. De Praparatione Alt ar is , & omamen- torum ejp.s. TIT UL US XX. A Ltare in quo S aerofanelum , ($c. Aftare, five fixum, five portatile, de¬ bet erte iapideum, ab Epifcopo, five aiio a Sede Apoiiolica facuitatem habente confe- cratum ; adeo , quod absque eo ceiebrans mortaiicer peccet. Hic ndtandum efi: fequens Decretum: Non iicet Sacerdotibus qmhascanqiie y five Regala- ribaš cujasvis Ordinis , five non Regalaribus y etiam Epifcopis } in Oratoriis privatis cele- brare , ubi etiam unica MiJJa , qaa in Indul- to con cedit ur , celebrat a fait: Japer quo cele - bratarv.s tenetur diligenter inquirere , (3 de eo fe optime informare ; atqac ill a m etiam in ca - Jibas 12 m? f.bus permiffis celebrare neqv.it poji meridiem : in omnibus bujusmodi cafibus p er fon a quce - cunque dičias Mijfas audientes , nullatenus Rcclefuie prdtcepto fatisfaciunt. S. R. C. 15. Dec. 1703. approbante Clemente XI. Et hoc tiecretum confirmatum fuit a Benedi&o XIV. Conkitutione, quas incipit: 'Magnocum ani- mi nojlro dolore. 2. Junii 1751. qui etiarn 7. Januarii 1741. declaravit , quod nec unica Mika alias concefTa celebrari poffit, nifi ibi habeatur praefentia ilJius, ad quem Breve dire&um erat. Altare debet efle opertum tribus mappis, leu tobaleis Jineis mundis, ab Epifcopo, vel alio Iiabente poteilatem, be- nedi&is, fuperiori faltem oblonga, quae us- que ad terram ex utroque Iatere pertingat; ita ut latera Altaris non appareant: duabus aliis brevioribus, vel una duplicata. Coro- nides ligneas, qua3 a multis circa Altaris an- gulos ducuntur , & apponuntur , funt contra Rubricas, & a Dočioribus reprobantur fe- guentibus ex caufis. Primo quia Celebran- tis Planetara notabiiiter corrodunt , Sc con- fumunt, Secundo quia Celebrans non po¬ tek juxta Rubricarum prsefcriptum ponere manus, Sc digitos fuper Altare. Tertid quia ob earum amplitudinem, aut altitudinem Ce- iebrans minus commode, aut nullatenus va¬ let ofculari Altare; fed debet ofculari coro- nidem, quas nullo modo poteft dici par s Al¬ taris ; Rubrica autem praefcribit ofculum Al¬ taris. m (o) 13 taris. In Iocum talium coronidum , dicunt do&ores, poterunt apponi fafc ix ex auro , argento, ferico, vel filo lineo elaborat«, qui- bus ipfa Altaris facies apte redimita appareat, atque confpiciatur. Ita fancitum eft in Oz¬ rem. Epifcop. & loquuntur Dolores. Debet etiam frons , dve par s anterior Al¬ taris pallio, quod a plurimis antependium dicitur, ornari; & quidem coioris, quoad de¬ ri poteft, diei feko, vel officio convenientis: nid tališ anterior pars decenti pičiura , aut aiio modo ornata fif. In medio Altarisdebet collocari Crux cumi imagine Grucifixi; ut Sacerdos iliius intuku, Chrifti Domini faiutiferae Paffionis memor exiftat. Er ra n t, qui Crucem fupra Tabernaculum, aut aiias alte coiiocant j quia debet ita collo¬ cari , ut celebrans absque elevatione capitis oculos ad eam intendere valeat. Crux debet effe non nuda , fedcum imagi¬ ne Crucilixi: non exigua, fed vidbilis a Sa- cerdote, & populo affiftente. Ita Benediilus XIV. die i6.JuJii 1746. Debent efle in Al tari fakem duo Gandeiabra, cum duabus candelis fub Mifla accends, &c. Errat, qui fuper Altare ponit Eirretum, aut fudariolurnad nares emugendas,&c. quia vuk Rubrica, ut fuper A kare nihil omnino ponatur, quod ad Milke Sacrificium , vel ipdus Altaris ernamenturo non pertinet. 14 mg (o) ž® Qui utuntur confpiciiJis, nunquam ea po- nant fuper Corporaie. PARS SECUNDA. Ritus fervandi in cekbratione Mijjte* TITULUS I. 1. šTSAcerdos cel ebr at ur us Mijfam, Errat Sacerdos, qui ante Mi (Ta m ce« lebrandam non orat Mattitinumcum Laudibus. Eli res indignikima, parationem Calicis, &c. quia debet mundif« flmis manibus attingere Sacras veftes, & con- treflare puriflimum Sacramentum. Item qui non prasparat Caiicem cum omni¬ bus requifitis , antequam fe induat. Calix debet habere faltem cuppam argen- team, intus inauratam , ab Epifcopo confe- cratus una cum Patena inaurata. Purifkatorium debet efle ex lino, non ex ferico, lana, aut alia materia, album, čc mundiflimum. Hoftia debet efle azima , id eft panis non fermentatusin Ecclefia Jatina; ex tritico pu- riflimo confe&a, & ex aqua naturali, five elementari; candida, integra, non fračla, aut fcifla ; imaculata, infenuiiam habens pror- fns maculam; rotunda ab omnibus diligen- ter purgata fragmentis. Si major Hoftia haberi non poflit, poteft cum rationabili caufa adhiberi minor; prse- monito tamen ante Miflam populo de defe&u grandioris; ut fic caveatur fcandaium. PalJa, 16 mg C o ) Palla , & Corporale debent effe ex hno , totaliter alba, & mundiflima ; non ferico, auro, aut alio guopiam intexta ; ab Epifcopo., aut alio habente facultatem, benedi&a. Errat Sacerdos 3 gui ante acceffum ad AI- tare, ibi Corporale extendit, & Calicem collocat. Itein gui Mifftle in Altari aperit, &c. guia hac omnia debent fieri tempore, ficordinea Rubrica praffcriptis, poftguam Sacerdos Sa- cris veflibus indurus pervenirad medium AI- taris; etiamfi Paramenra accipiat ab Altari. Errat Sacerdos , gui Corporale defert ex- tra Burfarn. 2. Ornh us it a difpojitzs &c. Paramenta debent effe integra, decenter munda , ac pulchra , ab Epifcopo , vel alio facultatem habente benedi&a ; & gui imun- da enormiter, vel lacera admittit, peccat mortaliter. Errat Sacerdos , gui non habet veftem ta- larem; guia Rubrica prtefcribit, ut fit indu- tus veftibus fibi convenientibus, guarum ex- terior faltem talum pedis attingat. Juxta Sacros Canones veliis ftatui Clericorum con- veniens eft talaris: & fere omnia Concilia poft Tridentinum celebrata Clericos adege- runt ad geftandam veftem talarem nigri co- ioris. Errat Sacerdos, gui non habet tonfuram, hve coronam in capite; ubi notandum, guod mul- c o) m 1 7 multi Do&ores afferant efle mortale pecca- tum , Clericos pon deferre tonfuram abfque jufta caufa. Et quidde illis fentiendum, qiuinore Iai- corum crinem crifpant: & pulverem cypri- um adhibent ? De casfarie fi&a, coma fuppofititia, feu fi£to capillitio, vulgo Parruca extat fequens decretum: Mijfanon potefl celebrari cum ca- farie fičla S.R.C. 3. Ang. 1652.. Et Benedi&us XI V. de fynodo diccccfana lib. 7. cap. 60. n. 4. flchabet; perji Hi capillitii nfmn Tonfur a Cle- ricalis , a facris Canonibus tantopere commen- data , prorfus exolefcit , omnesque Canones eluduntur , quibu.s d capillis ajfabre concinnan- dis Clerici abflinere jubentur. Et n. 5. fic : Cavtat Epifcopus , ne hanc vtniam (; geftan- di videlicet fidum Capillitium ) elargiatur; nifi pr teter caufam ( nempe medicorum ju- dicio } valetudinis caufa jetiamcomam ipfam , quam Clerici gejlare cnpiunt , diligenter prius examinaverit: non ali a fiquidem efl Us dem , prte čipu e ji fmt in Sacris conjlituti 3 permitten- da 3 nifi qua nullam puefeferat vanitatem 3 fed tanta fit moder at ione , ac modefiid concinna - ta , ut omnibus manij ejle appareat , eam ob meram necejjitatem, non ad luxum , pom » pam ; ad capitis } non ornamentum 3 jed tegu- mentum , adhiberi. Cavebit prat ere a , ne ulit Sacerdoti licentiam concedat, Mijfte S a eri- B fi- n _ *? (o) m _ ficium celebrandi cum adfcilhia coma , t&c, Ita Sandiftimus Chrifti Vicari^s. Paramenta a Sacerdotead Mifiam celebran* dam non funt fumenda de Aitari; hoc enim proprium eft Epifcoporum , & Cardinalium. Si autem deficit Sacriftia , vel menfa feparata; tune ponantur quidem in Aitari, fed in cor- nu Evangelii. A d Altare vero in quo eft ex- pofitum SS. Sacramentum , nullus omnino fumere debet Paramenta ; fed in loco remo« to, ob reverentiam tanti Sacramenti. 3. Ac primum accipiens Amichim , Milke Sacrificium funt deftinata. Item qui Albam non ita elevat > & adaptat, Ut honefte dependeat , & velles Sacerdotil tegat; Errat Sacerdos, qui miniftrum errantem, & non bene miniftrantem non corrigit, ae inftruit, Muki miniftri in Sacrificio pluri* ma male, & abfurde pronunciant ,aut omit» tunt * Sacerdotes autem eos in fuis erroribus absque fcrupulo quietos relinquunt> hon per« pendentes, quod dicenda a mmiltris fint pari SS. Milke Sacrificib Errat Sacerdos, qui non ofculatur Mani« pulum , & Štolam in medio, ubi ell: CruX, Item qui Manipulum imponit fuper cubi- tum j quia debet poni infra cubitum, non longiiis a manus & poteft krmari acicula, ne cadat. Item qui Štolam ita kbi imponit, ut ejus medium defcendatad dorfum ; quia debet im* poni collo, ta it£ aptari, ut a fuperpofita cafula omnino tegatur, Errant Sacerdotes, qui fe induendo facris veftibus, vel jam induti, absque fpeciali ne« B % cef* ZQ m c o) ceffitate colloquuntur , aut cum aliis loquun- tur; debent enim ab omni abllinere coIJoquio, accum filentio meditationi vacare 3 & orationi. Invaluit etiam in pJurimis Sacriftiisabufus perniciofus, & correčtione digniffimus, confa- bylatio nimirum , & coliocutio miniftrorum, čc aliorum } etiam alta voce, eo tempore, quo Sacerdotes celebraturi debent orationi vacare ad congruam ante Miffam difpolitio- nem prasmittendam , vel ad gratias poli: illam agendas. Et qui talem committunt abufum; vel cum poffint, & debeant impedire, per- mittunt, videant Auftores, qualiter peccent: čc fciant } quod Sacriftia , Čc Oratoria perti- neant ad Ecclefiam, in quibus garritus, nu- gte, efus, potus, čcc. qu«e prtefertim in pue- ris videntur, nunquam tolerari debeant. Et ab his locis perpetuo depellenda; funt omnis generis befliae j prtefertim canes , potiffimiim latrantes Čc petulantes. De Ingreffu Sac trdot is ad Alt are, TITULUS II- I- Q acerdos omnibus Paramentis indutus &c. O Errat Sacerdos, qui non cooperit ca- put, antequam accipiat Calicem. Item qui manu dextera accipit Calicem. - Itčm qui eum non tenet elevatum ante pe&us. Item qui manu dextera non tenet Burfam fuper Calicem. Item mg c o ) && _sr Item qui Cruci, vel imagini Sacriftias non facit profundam inclinationem capite coo- perto. Si non habet Calicem deferendum, debet facere hanc inclinationem capite aperto, & poftea tegere caput. Errat minifler, qui ante Miftam non pras- parat ampullas cum vino, & aqua, ac alia ad Miftam neceflaria. Si ampullas non habent operculum, tegantur mundo linteolo, aut manutergio Altaris ; ut vinum & aqua pro Sacrificio perpetuo defendantur a mufcis, pulveribus, & omni forde. Sacerdos absqueCalice procedens adAltare, debet habere junftas manus ante pe&us. Minifter procedens ad Altare, det campa- fiula extra Sacriftiam. pendente fignum ad Miftam; qua deficiente fuppleat campanuljt Altaris, poftquamillucpervenit, &reveren- tiam fecit. Debent Sacerdos, & minifter procedere corpore erefto, oculis demifsis, inceffii gra- vi, non feftinanter & quafi currendo ; nec inceflii nimis lento, aut affeftato. Minifter prascedens debet portare librum ambabus manibus ante pe&us, & facere ubi- que reverentias cum Sacerdote. Errat Sacerdos, qui difcedens a Sacriflia accipit, feu petit beneditlionem. Item qui ibi, aut in via accipit aquam be- B 3 ne- _ OŠ ( Q ) _ nedi&am, vel aliquid absque necelfitate, a Rubricis non prasfcriptum, facit. Item qui fuper Calicem portat manuter- gjum , aut fudariolum ad emungendas nares; decrevit enim S. Rituum Congregatio die i. Sept, 1703, hoc modo; Sacerdotes non debcnt deferre manutergium fuper Calicem , tam eun* dO) qudm redeundo ab sil tari. Neceftaria prQ Altan, Sacerdote, aut minirterio debent an* te Miflam fuis locis elfe preparata, aut per miniltium dcferrij quia a Celebrante nihil ell gertandum r aut ponendum fuper Galičem, nifi guodRubricae prasfcribunt, Sudariojum autem poteft pendere a parte dextera cinguli fub Planeta; quod tamen debet elTe mundum. Errat Sacerdos, qui tranfeundo ante Alta* te majus, non facit profundam inclinatio* nem capite cooperto, Item <^ui tranfeundo ante tabernaculum Sa« eramenti, non facit genuflexionem capite cooperto, Item qui tranfeundo ante Altare, ubjele« vatur, vel miniltratur Sacramentum, non genufečlit utroque genu; quia debet genu* nevere, poftea caput detegere, ac inclinato capite manere, doneč Calix poft elevationem pofitus fit fuper Corporale ; poftea tegat ca¬ put, furgat, & absque alia reverentia pro- fequatur viam fuam. Si tranfit ante Altare, ubi folemniter ex~ po/itum eft SS. Sacramentum, vel ubi fit po~ pu- 23 _ m c o) puli comraunio , genufle&at utroque genu, detegat caput, illud inclinet: deinde iterum tegat caput, furgat, Pauci funt, qui crucem faciune , flcUE Rubria bič prajfcribit, Ubi fciendum eft > quod noti folum in Miffa , fed etiam extra Miham hasc crux kb omnibus modo hic pras* fcripto facienda bt. 6. Poflquam dixerit , &c. Errat Sačerdos (uti & Minifler ) qui nofl jungit manus ante pečtus* Errat Minifler, qui ante Celebrantem, vel ipfi tequaJisiie⁢ quia debet in piano, re* tro poit Sacerdotemad flniflram genufiečtere; conformando vocem fuam Voci celebrantis, quoadfieri potefl. Errat Minifler, qui non alternatim, & debito modo dicenda dicit; fed refpondet, antequam Celebrans fua terminavit: Et in hoc etiam multi Sacerdotes funt culpabiles , qui feflinanter fua dicunt, abfque attentio® ne ad ea, qute proferuntur a Miniflro* Errat Sačerdos, qui ad Gloria Patri , prte* ref caput corpus inclinat. ‘ &?* m? ( o ) si 7. RepetitA antiphotuž , @c. Errat Sacerdos, qui ad Confiteor non pro- funde fe inclinat, doneč a Miniftro di&um fiit totum Mifer e at ur. Item qui ad vobis fratres , vel ad vos fra¬ tres fe vertic ad unam , aut utramque par* tem. Item qui ad tunfinem pe&oris non ponk manum finiftram infra pedtus. Item qui vehementer, aut fonore percutit peftus; quia percuffio haec debet efle modefta, digids mantis dexerae omnibus fimul junčds, claufis & curvis , vel vero aperta manu, & extenfa: & haec etiam fub fuo Confiteor ob- lervare debet Minifter , qui fub Confiteor Celebrantis non percutit fibi pedtus. Errat Minifter, qui didlti a Celebrante Confiteor, refpondet Amen. Cum dicit mifereatur, caput verfusSacer* dotem inclinet in reverentias fignum. 9. Cum Minifter j &c. Errat Minifter, qui fub Confiteor non fe inclinat. Item qui ad tihi Pater , & te Pater non le vertit aliquantulum ad Celebrantem. 10. F a El a d Circumftanlibits , gfc. Errat Sacerdos , qui diftti d Miniftro Con¬ fiteor , refpondet Amen. Errat Minifter, qui fub Mifereatur non manet inclinatus, doneč Sacerdos dicat hf dnlgentiam. Er» m (o) m Errat Sacerdos, qui non mediocriter incli- natus dicit: Deus tu converfus 43 c- ii. Et tune , <&c. Errat Sacerdos, qui afcendit ad medium Altaris per gradu s iaterales, ubi fecit con- feffionem ; quia Rubrica fic prajferibit fafta fr. m mo Pontifici genuflexione ( aliis PrAatis profundd reverentia) accedit ad mednim Al¬ taris ante infimum gradum , 43 ibiincipit fc- creto , Aufer a nobis , &c. Idipfum eft obfervandum, dum alius Sa¬ cerdos i]Io tempore diftribuit Communio- nem ante canceJJos illius Altaris ; ut cele- brans fafta SS. Sacramento genufiexione, ac- cedat ad medium Altaris ante infimum gra¬ dum, &c. ut jfupra. De Introitu , Kjrie eleifon , & Gloria in excelfis. TITULUS IV. i. T'\t/w dicit , Aufer a nobis, &c. JL/ Errat Sacerdos qui genufleftit, aut aliam reverentiam facit, antequam afcendat ad medium Altatis; quia nec expofito SS. Sacramento hic uJIa reverentia dt facienda. Afi&denti Sacerdoti Minifter manu dexte- ra elevet aliquantulum partem anteriorem ( non pofteriorem , aut Jateralem , uti plures imperite , &inaniter faciunt ) veftis talaris, & Alba ; ne ipfi fit impedimento. Dum Sacerdos incipit afcendere, furgat Mi- C o ) p® n Minifter, & genufleftat fuper ultimum Al* taris gradum : ubi vero nullus eft gradus , fed foliim fuppedaneum, ibi Minifter fle&ac in eodem piano , non fuper, fed prope fup¬ pedaneum, Errat Minifter, qui fub Miffa circumfpicitj debet enim maxima cum modeftia, & devo- tione agere minifterium Angelorum, & re- peilere alios, praefertim juvenes, gui ibi im« pertinenter fe gerunt. Jtem quiclare,aut fibilando, vel fufur« rando orat ; guia hoc modo eft Sacerdoti, če eircumftantibus moleftus : guemadmodum omnes alii penes alios guovisin Joco, inEe« clefia, aut alibi taliter orantes errant, abfur« do fuo orationis mod6 eircumftantibus t»di- um Čt impedimentum afferentes, Si Minifter advertat, qudd guis circumftantium taliter oret, debet eum monere, ut oret fecretd, Qui autem in^corrigibilem abufum contraxe« runt, ex libro, vel aliasintelligibiliter oran« di, debent fe recipere in loeum remotum; ne casteris orationi, aut aliis operibus vacan« tibus ftnt molefti, Errat Sacerdos , qui dicit: Or a mu s te D&* mine , i$c. anteguam pervenerit ad medium Altaris, omni modo obfervato, gui hfc prte« feribitur a Rubrica de jungendis, Čc fuper Al» tare ponendis manibus, vidclicet , ut digitt parvi duntascat frontem , fen medium anteno* ris partij msnja Alt arij tfmggnt , refidn» C 34 m? ( o ) či> manauminter Altare& [eretentd >pollice dex- tro fuper % (iniftrnm , in modum crucis pojito , čc be ne notandum, quod hzc omniafint obfer- vanda , cum manus jundla: fuper AJtare po- nuntur: ergo etiam poft confecrationem, ubi tamen pollices , & indices non disjunguntur. Errat Sacerdos, qui ofculatur AJtare ex parte ; quia debet iJlud ofculari in medio; q[uod femper eft obfervandum. Item qui manus extenfas ponit fuper Cor- porale. Item qui non manus, fed folumdigitospo« nit fuper Altare. Manus extenfaj ante confecrationem, & poft fumptionem femper ponendae funt fu¬ per AJtare extra CorporaJe: poft confecra¬ tionem vero femper fuper CorporaJe. 2. Ofculato Alt ari , <&c. Errat Sacerdos, qui difceflurus ad cornu EpiftoJte , facit incJinationen*. Item qui fub introitu ponit manus junftas aut disjun&as , fuper Jibrum ; quia debet il« las junftas tenere erectas ante pečlus. Item qui ad Gloria Patri non incJinat ca« put versus Crucem manibus jun&is. Item qui etiam corpore fe mclinat. Item qui difcedit a Jibro, antequam ab» foJverit totum Introitum. Item qui incipit dicere Kyrie cleifcn , an« tequam pervenerit ad medium AJtaris. Errant Sacerdos, & minifter, qui non al- ter- mg c o > *m 3* ternatim, Ted praecipitanter & confuse di- cunt j Kyrie eleifon , i$c. Item qui loco eleifon dicunt elaifon. 3. Dittd ultimd Kyrie eleifon, &c. Errat Sacerdos, quiad Gloria elevat oculos. Item qui poft Gloria , &c. fa«So figno cm« cis, jungit manus. De Oratione. TITULUS V. !• T ~\IEo Hymno , (je, jGJ Errat Sacerdos, qui vertens fe ad populum, elevat oculos , aut quemquarn afpicit. Item qui dicit, Dominus vobifcantj ante« quam fit converfus ad populum. Item qui manus gyrat, vel demittit, aut nimium extendit; quia debet junftis mani« bil s ante peftus, & demifsis ad terram ocu- lis (" non clausis ) fe vertere a finiftro latere ad dexterum versus populum, 6c converfus ad populum in medio Altaris extendere mantis ( non ultra Iatitudinem corporis : quod in ex- tenlione manuum femper e/l obfervandum) proferendo , Dominus vobif cum , & illas flatim jungere ante peftus, ac junčtts mg« nibus reverti ad librum. Errat Sacerdos, qui versus populum caput inclinat, aut aliam reverentiam faeit: mini* fter vero refpondens: Et cum fpiritu fuo , de« bet aJiquantuIum inclinare caput erga Sa« cer do tem, G 1 Sr- m? ( o ) :--— - : —■ ' - — » Errat Sacerdos, qui in cornu Epiltolas ad Oremus non inclinat caput versus Crucem. Item qui ad Orationem , aut Orationes po- nit manum, vel manus fupra librum , aut Alrare. It«in qui manus nimiiim extendit; debet enim extendendo,& jungendo manus antepe- ctus, caput Gruči inclinare, dicens: Oremus ; & hoc d člo eas (absque extenfione brachio- rum) extendere ante pe<5tus ; ita ut palma Unius manus refpiciat aiteram : digitis fimul 5unftis, ac exrensis, quorum fummitas hu- merot um altitudincm, diftantiamque non ex- cedat. Et hoc in omni extenfione manuuffl ante peftus Temper debet fervari. Ernit Sacerdos, qui vertendo una manu folium libri,&c. aiteram tenet elevatam ; quia debet interim eam ponere fupra librum, aut Altare: quod Temper eft obTervandum. Item qui ad conclufionem Orationis, debi- to močo non jungit manusidebent enim jun- gi ad, per Dominum nojlrum , vel Chrijluni Domimim nojlrum , & jun £tss teneri uTquead finem. Si aliter conclud tur Oratio, eas jun¬ git, dum dicit, in mit ate , uTque ad finem J & poftea reperit orationem , aut orationes alias, fi fint dicendaj; hocque eft obTervan¬ dum in conclufione omnium Orationum. 2 .. C um nominatur , &c. Errat Sacerdos, qui ex parte Epift®!® ca* put mč ( O ) san37 put versiis Crucem non inclinat, cum tbi no~ mi na tur Jefus. Icemqui caput non inclinat versiis librum s dum ibi nominatur nomen Marice , vel San« fiurura , de quibus diciuir Mifia , vel fit com- memoratio, vel quando nominatur Pa pa. Iiem qui in aliena Ecdefia celebrans, iti Oratione a cunftis, ubi eli littera N. nomi- nat Patronum fiue Ecclefia;, qu a debet ex» primi nomen Patroni illius Ecclefia;, in qua celebratur Miffa ; obfervato ordine a Rubri« ca prajfcripto poft prafaram orationem in fi* neJVEffalis, videlicet , ut digniores ( quales funt Archangel', Angeli, S./oannes Bapti- fta, S Jofeph.) prasponantur Apofiolis. Si autem Ecclefia fit dicata SS. Trinirati , SS. Salvatori, fpiritui San&o, Beatiffimas Vir- gini, vel San&is Petro , aut Paulo, tune apud iitteram N. poterit exprimi nomen San&i pro arbitrio, fe* ipfum fignat , formando triplex perfe&as cru- cis fignum , primum in fronte, fecundum in ore, tertium in pe&ore, dicens j Sequentia: vel Initittm , &c. Eodem modo fe fignat mini* ker cum aliis aftantibus. Et hasc crux femper tali modo eft formanda > etiam extra Miffam. Debet Sacerdos autem effe converfus ad cornu Evangelii, non ad Altare, ufque ad fi* nem Evangelii, quod dicere debet junčtis ma« nibus ante peči us. Si fub Evangelio facienda eft genuflexio, aut inclinatio, debet eam Sacerdos facere ver- siis librum. Errat Sacerdos , qui finito Evangelio li¬ brum nonelevat, aut nimium elevat; quia refponso a miniftro, lans tihi Chrifle, debet ambabus manibus parumper elevare librum fine cuflinO) & aliquantulum fe inclinans o- fculari principium Evangelii a fe di&i, dicens fub mi (Ta voce : Per Evangelica dicia , ($c. prasterquam in Miflls defun&orum. g. DilTo Evangelio , ($c. Finito Evangelio Sacerdos ponit Miffale cum cuflino prope Corporale, fed nullo mo¬ do fupra Corporale; ut facilius ex eo legere poffit in medio Akaris. Er- mz C o ) 3» Errat Sacerdos, qui incipit Čredo , ante- nimiiim fricando extergit Calicem ; quia vehementi & repetita fricatione atteritur aurum. Item qui Purificatorium tenet , dum vi- num & aquam ponit in Calicem; quia ex- terfo Calice debet Purificatorio cooperiri Patena. Item m*, c ojm 4f Item qui non in cornu Epiftolae ponit vi- nura čc aquam in Galičem ; quia debet in cor¬ nu Epiftola; finiftra manu Galičem accipere infra cuppam , vel per nodum., čc dektera eum extergere Purificatorio* Deinde tenet finiftra manu Galičem ad nodum; dextera accipit ampullam vini de manu miniftri, čc ponit vinum in Galičem , in quantitate de- centi , qua: uno hauftu fine interruptione a Sacerdote fumi poffit. Errat minifter, qui ampullam , aut am» pullas fuper Altare ponit; quia debet manu dextera tenere ampulJce partem inferiorem , eam ofculari* & porrigere cum inclinatio- ne capitis; ita ut Sacerdos eam poffit per aurem, feu manubrium capere. Poftea fta- tim accipiat ampullam aquse, čc recepti in manu finiftra ampulU vini tradat dextera eo- dem modo ampullam aquaj. Errat Sacerdos , qui Galičem tenet eleva- tum y dum in illum imponit vinum & aquam. Item ( idem dic de miniftro ) qui ampul¬ lam ponit fuper to bal eam , aut manutergium; quia debet reftitui miniftro > aut poni fuper pelviculam , ne tobaka* aut manutergium maculetur. Sufficit in Galičem inflmdere aquam in mo- diciffima quantitate ; & poteft tantum aqus infundi * ut auintam vini partem non exce« dat. Errat Sacerdos * qui infundeado vinum p 46 &?( o) m aut prius dicit , Deus , qui humatue [ubjlan- t'ue , <&c. quia hoc dicere debet poft infulio- nem vini manu dextera ftgnum Crucis pro- ducens ( fi non ceiebrat in nigris ) fuper ampulJam aquse , & infundens parum aqu£e, profegui dicendo, da nobis per hujus , <&c. Si guttx vini, aut aqua; difperfte appare- ant intra Calicem tune vel arcuma&6 vino Calicis uniantur, vel purificatorio abfter- gantur. 5 . Impofitd aqud , ®c. Finita oratione, reličto Calice in cornu Epifto lx , non procul a corporali, Sacerdos manibus ante pectus junftis pergit ad medj- um Altaris, ubi finiftra manu fuper Altare polita, dextera accipit Calicem ad nodum infra cuppam , & manu liniftra ejus pedem, eumque elevat ufque ad pečlus, ita ut fum- mitas Calicis oculos non excedat; & inten- tis ad Crucem oculis offert dicens; Ojferi- mus tihi Domine } <&c, Errat Sacerdos, qui cum Calice facit fi- gnum crucisfuper Hoftiam ; quia debet illud facere poft Hoftiam fuper Corporale, ubi collocandus eft Calix. Item qui non utraque manu Calicem te- nens, uti prius, fignum crucis facit, &c, ficut di&um eft de Patena hic n. 3. Item qui faeta cruce cum Calice, eum al- tius elevat, 6c poftea deponit. Fafto lignfi crucis cum Calice, eum am* babus 47 m* ( o ) tm babus manibus coJIocat in medio CorporaJis poft Hoftiam , ita ut ab ea diftet per fpatium akerius Hoftias circiter j dummodo Portatiie iocum prasbeat. Deinde finiftra manu fuper Altare polita, vel eadem pedem Calicis te- nens , dextera accipit Pallara> eaque Gali¬ čem tegit. Errat Sacerdos , qui folum caput inclinat, aut profunde fe inclinat; quia debet manibus junčlis fuper Altare pofitis, aliquantulum, id eft: mediocriter inclinatus fecreto dicere. In [piritu humilitatis , Poftea erečtus, elevans oculos, manus- que expandens , & ftatim jungens ante pe- qui alias, Vel etiam urti* cam aiiam Hoftiam, feu particulam confe* crandam tenet in manibus , aut Confecra- tam cum alia Hoftia elevat ; quia unicarn illam debet tenere in manibus , & eJevare } quae pro illa Mifta eft deftinata ; Sc ali* con* fecratas debent remanere in loco, inquoi principio Miflae pofits funt, ufque ad Sacer* dotis Gelebrantis communionem ; ni fi adfit fieceditas, prius expediendi Communionem populi. Errat Sacerdos , qui ante confecrationem hseret aut paufat ; ibi enim non eft immo- randum ; čc intentio confecrandi in momen- to renovari poteft. Item qui in cotifecratione unum pedem fupra alium ponit, aut quafi indexum teneti quia debet retinere pedes *qualiter in fup* pedaneo. Item oui profert verba confecrationis vo* ce intelligibili: quia debet illa proferre mi C o ) ^ ita fecreto , ut folum ipfemet fe audiac , čc ab aJiis non audiatur , nec ullo modo aS a- ftantibus intelligatun Item qui repetendo, vel afHando > aut inhalando confecrat. Item qui motus oris , faciei, aut capitis faciendo , verba profert. Item qui ofculando, aut quafi ofculando confecrat ; hac enim, & fimilia funt inde- centia , rifum moventia, & rtprehenfione dig na. Item qui per paufas profert verba confecra« doniš; quia debent unico contextu, pulla interpofira mora inter unam vei aliam vo« cem , pronunciari. Item qui praecipitanter , vel non ufque ad terram genufle£Ut; quia genuflexio SS. Sacramento exhibenda debet fieri cum majo- ri reverentia, & ideo cum aiiqua morula. Item qui Holtiam praecipitanter , vel non fufficienter , aut non perpendiculariter eievat. • Item qui oculos in eam intentos non habet. Item qui eam admovet ori, aut fronti , vel fupra caput tenet; debet enim eam ele- vare maxima cum reverentia , linea refta in- tra corporale , non nimis lente , nec nimis properanter, ad tantam altitudinem, ut a circumftantibus, etiam polt ipfum exiften- tibus confpici & adorari polfit: debet etiam in elevatione } & depofitione ? ac adorationc D 4 ha- <5 mč ( o ) habere oculos in eam Temper intentos. In eJevatione jungat digitos, & imaš par- tes manuum ; ut lic Tolidius , & decentiiis Hoftiam elevet: nec diu , Ted parumper eam elevatam teneat. Errat Sacerdos , qui utrague manureponit Hoftiam ; quia Tola manu dextera debet eam reverenter reponere Tuper Corporale in eo- dem loco , unde eam levavit, finiftra manu polita Tuper Corporale. 6. RepoJitJ Hoji 1 4 confecrata , &c. Si adfit vas cum aliis Hoftiis conTecratis, Sacerdos repofita Hoftid Tuper Corporale, & fa 6o m?(o) & re, non fupra Hoftiam, fed fupra locum, undc eum ievavit, perpendiculariter abfque ulia circulatione, aut inclinatione Caiicis, &c. liti diftum eft n. 5. de elevatione Hoftia:. Minifter fic fe gerat, ut in elevatione Hoftia;, & repoftto , ac adorato Galice , fur- gat (fi non remanfit in priori loco ) genufle- čtat in medio, & fe retrahat ad infimum gra- dum a cornu EpiftoJae, deponendo campa- nulam in fuo loco. De Canotte poji Conjecrationem ufque ad Orationem Dominicam. TITULUS IX, I. TJ Epofito Calice, @c. X\- Errat Sacerdos, qui in elevatione, aut repofitione Caiicis, aut genufle&endo dicit. Unde & memores , &c. ; quia non prius, nifi repoftto, & adorato'Calice, & extensis ante peftus manibus, fecreto dicendum eit, \Jnde & memores , &c. Item qui ad fupplices te rogamus , <&c, non profunde fe inclinat. Item qui manus junflas intra Corporale ponit; quia orationem fupplices te rogamus de¬ bet incipere & dicere profunde inclinatus ( ut habetdanon Miflfa ;) manibus junctis fu- per Altare pofitis modo a Rubrica tit. IV. n.i, prasfcript6; pr*terquam, quod pollices, & jndices non disjungantur. Z, Cum dicit memento , <$c. Er- __ mg c o) ? a? 61 Errat Sacerdos, qui dara, aut mediocri voce dicit , Memento. Item qui ad Memento non extendit manus, &c. quia junftis in conclufione anteceaentis deprecationis manibus debet eas iterum ex- tendere, & conjungere , dicens fecretd , Me¬ mento Domine , & c. manusque tenereante pe- čtus ufque ad faciem, id eft ufque ad mentum; non ante fadem , neque digitos ponendoad iabia oculis non claufis, nec ad Grucem , aut alio , fed ad Sacramentum fuper Aicare intentis, &c. iit tit. VIII. n. 3. de memento vivorum di&um eft. Errat Sacerdos, qui poft Memento facit indinationem. 3. Cum dicit , &c. Errat Sacerdos, qui ad nobis quoque pec- catoribusfe inciinat. Item qui di&a tria verba voce dara, aut fubmifla dicit; quia debet ea dicere voce ali« quantuliim eJata, id eft mediocri, čc fequen- tia fecreto. Et ad difta tria verba debet ma- num finiftram ponere fuper CorporaJe , dex- tera vero, hoc eft, tribus digitis inferiori« bus, modefte ita fibi percutere pe&us , ne poIlex, & index junfti tangant pJanetam, quod poft confecrationem femper eft obfer- vandum. 62 md ( o ) m De Oratione Domittica , & aliis ttjque ad fačlam Commttnionem, TI TULU S X. I. /***Elebrans cooperto Calice , $'c. \~J Errat Sacerdos, qui ante genuflexio* nem , vel in ipfa genuflexione dicit, P er omnia, facula > &c. ; quia debet hoc dicere fada.'ge* nuflexione , eredus, & manibusextensim* tra Corporale poli tis, Icem qui non jungit manus ad Or emu s , vel eas jundas non tenet ante pedus ufque ad Pater nofter, Item qui fiib Pater nofler non habet ocu* los intentos ad Sacramentum j nifi legat Pa* ter nofler ex libro, Item qui refponsG a miniftro , fed liber* nos d malo , intelligibili voce dicit, Amen, Item qui accipit Patenam antequam ter^ minaverit totam orationem dominicam; quia debet eam accipere , poftguam fubmifta yo» ce dixit , Amen, Item qui manu finiftra Patenam exter- git ; quia refponso a miniftro , fed libera nos d malo , & a Celebrante fubmifta voce Amen , manu dextera , pollice & indice non disjundis , Patenam aliguantuliim Puritica* torio extergens, eam accipere debet intef indicem , & medium digitos , eamque te* nere fliper A Itare id eft fuper Corporale * gut fuper Purificatorium gredam; ita, u£ vm m* ( o ) 53 pars Patent concava Hoftiam refpiciat , fi- niftra manu fuper Corporale pofi ta: debec aurem Patenam Jeviter tenere,-non eam pre¬ mere quafi vellet fcindere Corporale, auc Purificarorium. z. Antequam Celebrans , ®c, Errat Sacerdos, qui fe fignando cum Pa- tena, manum finiftram tenet fuper Corpo¬ rale. Item qui non fignum Crucis, fed confu* fionem in aerefacit; quia debet manu dex- tera Patenam elevare, eaguefe ipfum figna- re figno Crucis integro , in frone , pe&ore, & utroque humero , tenendo manum fini- ftram infra pe&us; deinde ofculatur Pate¬ nam , non in parte , per . quam tranfitura, vel collocanda eft Hoftia. Errat Sacerdos, qui poli ofculum Patente, eam extergit. Poft ofculum fubmittit Patenam Hoftia;, & Patenam collocat in rnedio Corporalis, ita ut ejus pars fuperior lit elevata fuper pedem Calicis, fi pes ad hoc eft idoneus; ut poftea Patena commodius capiarur & fragmenta, fi qus funt fuper Corporale, non adhtereant Patente partibus externis. Errat Sacerdos cnormiter , qui Paten® extremitates volvit fuper Hoftiam , eo fine, Ut facilius, ac reftius dividatur: hoc enim eft illicitum , tam ante, quam poft confecra- tionem Hofti®. Sub' 6 4 mg c°) ^ ____ Submifsa Holli* Patena , difcooperit, manu detfteraCalicem, tenendo manu lini* ftra nodum Calicis j poftea extensis mani« bus , hincinde fuper Corporale pofitis , ge- nuflečtit , furgit, & premendo indice fini- ftras mantis partem Jateralem Hoftiže, poJli- ce , & indice dexteras ftianus eam apprehen* dit in medio , ac fola dextera elevat fuper Galičem , ac adhibendo etiam manum fini« ftram, pollicibtis , & indicibus eam reve* renter frangit ( non Jacerando) per medium, incipiendo a fuperiori parte Hofiice: frangit autem per rectam iineam , non unico icfu, diligenter, & attente, ne dividatur in frag¬ menta , B $7 digitos ejusdem manus j eamgue fuftinec quatuor circiter digitis a Corporali deva« tam. Errat Sacerdos, qui Tub Domine n on [um dignns 3 manet erečlus , atu profunde indi- natus. Item qui manum , vel cubitum fuper AI- tare ponit, nifi exigua fua ftatura hoc exigar. Item qui Patenam extra Corporale renet. Item qui prascipitanter, aut dara, vel fubmiila voce dicit, Domine mn [um dignns. Item qui verba feguentia eadem voce dicit. Item qui Hoftiam elevat, ut a populo videri poffit. Item qui caput contorquet , vel pedem incurvat, aut quafi genuflečtit, vel ad. par- tern fe vertit. Item qui oculos daudit, aut alio afpicit; quia debet ocuiis intenris in Sacramentum , mediocriter inclinatus , voce mediocri, ma« xima cum devotione dc reverentia dicere: Domine non [um dignns ; fequentia vero fie- creto. Errat Sacerdos, qui Patenam , & non fe ipfum Crucis figno cum Hoftia fig nat. Item qui ad nomen JESU caput non in« clinat j debet enim , Domine non [um dignns & fequentibiis tertio didis, fuperimponere unam partem Hoftiae alteri inter pol licem & indicem manus dexteras fubcus tenens pate« ®am ia finiftra, & erecbis fe fignare fu- E z pr* €8 ( o) pra patenam raanu dextera , figr.o crucis pal* mari per lineam defcendentem , ac poftea tranfverfam , ita ut Holtia non egrediatur limites Patense , interim dicens fecreto; Cor • pus Domini noflri , ($c. Errat Sacerdos, qui fačlo figno crucis cum Holtia , in meditatione hsret; quia non an- te,fed polt fumptionem Hoftia: Rubrica me« ditationem prsfcribit; neque hic tempus eft fe praeparandi ad communionem: nam hoc jfieri debet ante Miflam, & ipfa Mifla efteti* am praeparatio ad communionem: ficut pro* inde Sacerdos omnibus aliis , di&o Corpus Domini noflri , (??c. immediate porrigit Ho* Itiam; ita & ipfe eam fumere debet. Errat Sacerdos, qui Holtiam fumit erečtusj quia dičto Corpus Domini noflri , ($c. debet fe incJinare , & ponere cubitos fuper Altare, ac reverenter , & lente ore modefte aperto, abfque lingus expofitione, ambas partesHo* ftiae fumere, easque fuper linguam modera« te mollificare, ac inta&as, quantum fieri poteft , deglutire , nullatenus dentibtis conv minutas. Quod fi palato, vel dentibus ali* quod fragmentum adhareat ; non digit6, fed lingua revellat ; 6c ubi facile non potell, tune fanguine, & ablutionibus deglutiat. Errat Sacerdos, quipolt fumptionemHo* flias ftatim incipit , j Quid retribuam <$c. qu& depofita Patena fuper Corporale debet ere* &us , manibus ante faciem ( non fupra fa* ciem <59 m? C O ) ž® ciem , aut os) jundtis quiefcere aliquantu« lum in meditatione SS. Sacramenti. Item qui poit genufkxionem dicit : j Quid retribuam , &c. qnia debet hoc dicere,dum difcooperk Galičem. Item qui in coliedtione fragmentorum non adhiber. debitam diligentiam ; vel qui inea 9 aut abitergenda Patena nimium fe detinec cum naufea aftantium. Item qui m.inu fini/lra extergit Patenam. Itern qui poliice & indice junčtis eam ex- tergit. Item qui colligit fragmenta, dum parti- culaz confecratte adhuc funt fuper Corporalej q'uia collečtio fragmentorum fieri debet, poft« quam particuia; funt abiatas, & pofitas ad ta=> bernaculum, prout (tatim dicetur, 5. Si vero adfint Hofti ut in principio Miffas totaliter«, a parte anteriori j feciis hasc verba, ut in p rin* eiph MhT MifTa: Sacrificio : debet efie Temper mundum, nori ut funis ligatum ad Ciborium, nec pes Ciborii Tit circumplicatus Purificatorio \ Ted Purificatorium hoc decenter complicatum aflervetur in tabernacuio mundum penes Ciborium. Errat minifter, qui communicatis porri- git folum vinum, aut foiam aquam j quia debet habere in vafe vinum če aquam pro purificatione. Item qui communicatis porrigit purifica- tionem , dum Hoftiam adhuc habent in ore. Item qui ad abftergendum os poi*rigit mappuJam immundam. Poteft etiam adminiftrari Euchariftia in- tra MiiTam defunSorum ; quod clare conftat tum ex concilio Tridentino, tum ex Ru- brica Miffalis. Conciiium feff iz. de Sacrifi¬ cio Miffie cap 6. fic habet: Optaret quidem facrofanfta Sinodu s , ut in fmgulis Mijfts fi- deles aftantes , non folum [piri tu ali affetlu. , fed faeramentali etiam Eucbarijlia perceptio- ne commmicarent , fpc. Rubrica Mifialis defun&orum, poft com- munionem faclam a Celebrante, fic prseferi- bit Si qui funt communicandi t e OS contmuni* (et f antequam f ? purificet. Ajunt 7 8 m? c o ) m Ajunt quidam exiltere fequens Decretum; Sacerdos in Miflfa de Requiem non potcjl popu- lo miniflrare Euchariftiam cum Particuhs cxi- flentibus in Pyxide potefl tamen mimflrare par- ticulas d fe confecratas in eadem Mijfa, S. R. C. 2. Aug. 1705. Sed omni diligentia adhibita in evolvendis Regiftris S. R.Corgregationis tale decretum reperiri non potnic ; unde ha- betur pro fuppofititio ; idem dicendum eft de aliis hujufmodi decretis , fi quse adducantur, prout unum adducitur de anno 1741. nifi de talibus authentice confiet; nam Tridenti- num , & Rubrica abfolute & generaliter lo- quuntur , quibusS. Congregatio non contra- dicet. Nulia prorfus e£l diilin&io inter Par- ticuias prius , & in eadem Milfa confecratas; j čc aeque illas , acifta; pro communione popu¬ li deftinatas funt. Ergo certum eft , quod etiam in Milfa defunčiorum , liceat admini* flrare Euchariftiam ex quibuscunque parti« culis confecratis: quod diffuse probat Čaje* tanus Ma. Merati in Thefauro facrorum Rituum tom. 1. Par1. 2 . tit. 10. d n. 28.; & confirmatur in JibeJlo decretorum anno 174?. Fiorentite impreffo. Poit Milfam vero , & extraMiljam, in Paramentis nigris, veleum flola nigra nunquam licet adminiftrare £u* charitliam , vel Eam exponere. Si Particuhe fuerunt: confecratas in vafe* tune Sacerdos polt fumptionem Sanguinii « te&o Galice ? & aperto vafe , facit genu* i]exio* __ C o ) ČS? 79 flexionem , vertit fe ad populum communi- candum , &c. ut fupra. Quandoautem Pyxis eft in Tabernaculo, tune poft: fumptionem Sanguinis, te&o Ga¬ lice } aperit Tabernaculum, facit genufie- xionem j poftea ere&us extrahit Pyxidem , eamgue coilocat fuper Corporale. Si in Ta¬ bernaculo remaneat vas aiiud cum Particu- lis confecratis, aut Oftenforium , claudit o- iliolum. Poftea Pyxidem aperit; iterum genufle&it, & eredus manihus jundis ante pedus, vertit fe ad populum j &c. ut-fupra. Omnibus communicatis revertitur ad Al- tare, deponit Pyxidem fuper Corporale , genufledit, eredus eam cooperit, ac intra tabernaculum reponit, iterum genufledit, & eredus tabernaculum claudit. Errat Sacerdos, qui poft Communionem in Mifla dat benedidionem ; in Mifla enim nulla datur benedidio j fcribit Miflale fer. V. in Ccena Domini, < 5 c dicetur hic infra Parte 3. cap. 2 . ubi agetur de Mifla celebranda coram SS. Sacramento. De Communiotte , fc Orationibuc poji Communionem dicendis. TITULUS XI. 1./~^Elebrante\purificato, <&c. V-i Errat Sacerdos, qui claudit Iibrum, aut redit ad medium Altaris, antequam tota- liter terminaverit orationem, aut orationcs; quia his terminatis, & non priiis debet mana dextera claudere Iibrum , ut pars libri clau- fa Calicem refpiciat. Portea jun&is ante pe- čtus manibus, & oculis ad terram demifsis revertitur ad medium Altaris. Errat Sacerdos, qui vertens fe ad populum, vel revertendoad Altare dicit, Ite miffa eji quia hoc debet dicere ftans versus populum. Item qui dicit. Benedicamus Domino , vel Reqniefcant in pace versus populum, vel re- vertendo ad Altare; quia ha:c debet dicere ftans versus Altare. De BentdiBione in fine Affifie-t d? Evange* lio S. Joannis. > TITULUS XII/ 1. -rvao Ite Mijfa eji , &c. LJ Errat Sacerdos, qui dicit, Placent ifc. antequam fit reverlus ad Altare. F Item Slc o ) H> _ Item qui fub oratione Placcat profunde fe inclinat ; quia Rubrica fic prasfcribit: Cele- brans ante medium Altaris fians junčlis ma- jiibhs fuper co pofitis , 3 c apne inclinato dicit. PJaceac, &c. Ono dičlo extensis manibus hinc in de fliper Alt are pofitis , ipjum in medio ofcu - latur: tam erigens Je, adbuc jlans ver s us il- lud y elevat ad C -dicit, Pater 3 Filius ; & ad lineam transver- fam dicit, 3 Spiritus Sančlus. Errat Sacerdos , qui dicit, Dominus vobis - cum , antequam pervenerit ad cornu Evange- Iii ; quia fa&a Cruce fuper populum , debet manibus »undis ante pečtus, Sc oculis demif- sis, circulum perficiens, accedere ad cornu Evangelij, & ibi dcere voce intelligibili, Do - minus vobiscum Deinde depofita liniftra ma- bu fuper Altare , pollice manus dexteras fi* gnat mi c o ) z* 8? gnat primum figno Crucis iibrum , fi adfit, fecus tabelJam Evangelii, aut Altare; dein- de finiftra manu infra pe&us polita, feipfum in fronte, ore, & pe&ore, &c. uti dičlum eft tit. VI. n. z. fed in fine non ofculatur li- brum. Etiam in Mifla de Requiem errat Sacer- dos, qui dicit, Domims vobiscum , anteguam pervenerit ad cornu Evangelii. Item qui ad Verbum CarofaHum eft , genu- fie&it versiis medium Altaris quia debet ver- sus cornu Evangelii fle&ere; nifi lit expofi- tum SS. Sacraraentum , de quo Part. 3. cap. 2. n. 17. dicetur. Item qui refponso d miniftro, Deo gr atlas , dicit, femper Deo gratias. 6 . fhiibus omnibus abfolutis , ($c. Finito Evangelio, fi libro ufus eft Sacer- dos , manu dextera illum claudit, ita ut pars libri claufa, non Galičem , fed cornu Evan¬ gelii refpiciat. Errat minifter, qui extinguit candelam , aut candelas, antequam fit finitum totum Evangelium. Item qui fiatu, aut folis digitls, čcc. eas extinguit; quiacandelaj non aliter, nifiemun- &ori6, aut extin & in pede. Quando tranfit ante Crucem Subdiaconi, profunde fe inclinat. Deinde progrediendo > ter afpergit finiftrum Iatus ejusdem Tumuli, fcilicet in pede, in medio , & in capite. Debet autem fem- per tranfire inter Feretrum, & Crucem, flon vero retro Črncem. Poftea accipit thu« F 5 ribu= 90 md ( o ) ribulum , & fa&a reverentia, ut fupra , in« cenfat ipfiflimo modo. Completa incenfatione, Sc reddito thuri- bu!6, ac fafta Altari debita reverentia, ut fupra, ftat in loco fuo priori, verfa faciead Crucem Subdiaconi , & Diacono tenente ii- brum apertum, dicit junctis manibus , Et ve nos , čfr. ut ibi. Refponfo ab aliis poft orationem, Amen , Ceiebrans faciens Črn¬ cem manu dextera fuper Feretrum , finifti* peftori admota , dicit, Reqitiem ceternam , <&c. Poftea eodem ordine, quo venerunt, rede- unt ad Sacriftiam , faciendo debitas reveren- tias , ut fupra. Si fub Abfolutione elevatur Sacramentum in aliguo Altari; nec Ceiebrans , nec alii ge- nufle&unt; ne facra interrumpatur acUo: Sc re&iiis fiet, fi in ea eievatione pulfatio cam- panuJa; ommittatur a miniftro. Si fiat Abfolutio abfque miniftris facris , debent nihilominus omnia di&a, Sc dicenda refpe&ive ita obfervari. Omnia prsdi&a etiam obfervanda funt in Abfolutione, dum defun&us eft praefens; ita ut etiam tune Cruciferarius, & Ceiebrans fie ftftant, uti fupra diftum eft , licet defun- ftus fit Sacerdos, capite verfus Altare pofito prout prajferibit Rituale Romanum tit. de Exequiis. Et Cajetanus M. Merati in Tbefau- ro Sacrorum Ritunm tom. I. Part. 2. tit. I$.n. 24. ex aliis demonftrat, quod per hoc Iex Ri«, tudis 9i _____ c o ) ** tuaJis Romani non violetur; čc hxceii pra- xis oinnium fere Ecclefiarum, ut videlicet Cruciferarius femper fe fifiat infra Tumu- lum contra Altare, Sacerdos vero femper in- ter AJtare & Tumulum; five caput defun&i fit versiis Altare, five non. Hic notandum eft, quod dum Sacerdos ante Refponforium, Liber a me Domine , &c. dicit precem illam, qua; incipitj Non intres in judicium; omnia femper immutata mane- ant; unde etiamfi defun&us fitfasmina, vel fint plures defun&i, non dicitur cum ferva tua , vel cumfervis tuis fed femper dici de¬ bet , cum fervo tuo. Ita S. R. C. 31. Aug. 1697. Dum ad plura fepulchra fiunt Abfolutio- ftes, ut in die Commemorationis omnium fideliuin Defunftorum, tune in fine non di¬ citur , Requie[cant in pace , nifi poft ultimam Abfolutionem. PARS mi (o) č* PARS TE RTI A. Expofitis plurimis etfi non omnibus erroribui , qui in eekbratione Mi[[arum vi * tandi , 4$ omni ftudio corrigendi funt , pro * ponuntur bic qu n bi e JI expofitum puhli¬ ce SS. Sacramentum , non licet cclebrare , pra- Jer tim fi in Ecclefia a d funt alia Alt ari a y in quibus celebrari pojjit. Hoc non obftante fas- pius celebrantur Mifla? coram SS. Sacramen¬ to expofito : prajferibitur proinde ex Miflali, Cseremoniali, & au&oribus hac de re agenti- feus, quo ritu Mžfla privata tune celebrari debeat. 2. Statim ac Sacerdos Presbyterium, feu Capellam Altaris, in quo San&iflimum eft expofitum, ingreditur aliguantuliim confi- ftens, caput detegit , porrigens Birretum miniftroad manum , non iliud ponens fuper Calicem, aut MilTale. 3. Cum pervenerit ante infimum gradum Altaris, fiečlit utroque genu, non fupra gra¬ dum , fed in plana terra, & genuflexus, un 4 cum miniftro genuflexoa dextris, caput pro- funde inclinac, ac furgic utergue. G S o- 98 m* (o) trn ____ Solent plures miniftri ofculari terram, gra¬ dum, aut fuppedaneum Altaris, dum fle- čfunt, aut furgunt: hoc autem nullatenus fieri debet, dum fuperpelliceo funt induti. 4 . Sacerdos afcendit ad Altare, deponit Ca- licem ad partem Evangelii, & genuflečtit uni- co genu absque capitis inclinatione. Et dein- ceps omnes genuflexiones fieri debent unico genu , prteter uitimam, dum difcedit ab Al- tari, quže fit ficut prima in acceffu. 5 . Fafta genuflexione extrahit Corporale de Burfa, &c. more folito, ac fačia iterum ge- nuflexione tranfit ad cornu Epiftolas ad ape- riendum librum. Rediens ad medium genu- flecfit, & ereftus, fine mora retrahens fe aliquantulum ad cornu Evangelii, facie ver- fa ad cornu Epiftolse, ne dorfum vertat SS. Sacramento, defcendit in planum. 6 . Minifler,dum Sacerdos cum Calice afcen¬ dit ad medium Altaris, accedit ad cornu Epi- /tolas, ibique deponit Miffale fuper cuffinum; deinde pergit ad medium Altaris ante infi- mum gradum, flecfit utroque genu, & caput profundž inclinat fquod femper facit , dum tranfit per medium ) & vadit ad fuum Jocum ex parte Evangelii. 7- Sacerdos in piano ante infimum gradum genufieftit fuper eumdem gradum unico ge¬ nu, & absque alia reverentia ere&us incipit Miflam, <3cc. more folito. Dum dicit, Aufer a nobis , &c. nullam fa¬ cit m? ( o ) zm 99 cit genufiexionem , aut aliam rcverentiam ; Ted afcendit ad mediurn Aitaris, ibique genu- flc£Ht, & poltea incipit more folito, Oramus te Domine , @c. finka Oratione, & ofcuiato Aitari, iterum genufle&it, & procedit ad cor- nu Epiftolas, &c. 8. Dum redit ad medium, genufle&it, &c. Poftea vertit fe ad populum , recedens pau- lulum adcornu Evangelii, ne SS, Sacramen- to dorfum obvertat, quod Temper eft obfer« vandum. Dičto Domimts vobiscum , reverti- tur ad medium , denuo genufle⁢ & fic in omnibus hujusmodi occafionibus, revertitur ad cornu Epiftolte , ibique dicit dicenda. Hic notandum eft fequens Decretum: In Miffa privata de San humeris versis a d cor« nu Evangelii, in planum , ubi genufleftit utroque genu , ficut initi6 fecie, una cum miniftro, furgit, & abfque alia reverentia difcedit, ac in eodem Joco, in quo venien- do Birretum depofuit, aliguantuliim confi« ilens , illud dextera accipit a miniftro, caput tegit, & redit ad Sacriftiam. CAPUT TERTIUM. De Incenfatione facienda* I. De Incenfatione in Mijfa. 1. /'"\Uomodo in Mifla folemni Diaconus s Subdiaconus, Thuriferarius , & alii debeant miniftrare, clare prasicribitur a Ru- bricis; hic foliim agitur de incenfatione juxta Rubricas facienda in Miffa, quas celebratur abfque miniftris facris, cum uno , aut duo* bus miniftris fuperpelliceo indutis. 2. Fafta confeffione, dum Celebrans af- cendit ad Altare, minifter vadit incun&an- ter pro thuribulo, &navicula, afcendit per gradus ad medium Altaris fuppedaneum , aiiqualiter ex parte Epiftola;, & fačla ibi ge» miHexione, furgit, ac tenet in manu fini- ilra thuribulum , in dextra naviculam: fi duo funt miniftri, tenet naviculam alter a d finiftram Thuriferarii. 3. Celebrans dičto Orarmts te Domine, &c. G 4 ac 104 c o ) zrn ac ofculato Altari, ftans in medio iilius > convertit faciem fuam aliquantuliim ad par- tem Epiftolas: minifter ftatim tradit cele- branti manu dextera naviculam femiaper- tam, cum fuo chocleari: fi autem adfit al- ter minifter, tune is tenet naviculam aper- tam versiis Celebrantem: Thuriferarius vero miniftrat inclinato capite tburibulum Cele- branti hoc modo : manu finiftra tenet fu- periorem annulum thuribuli, manu vero dex- tera in parte inferiori tenet thuribulum aper- tum & elevatum, asqualiter ad naviculasal- titudinem i five hanc teneat Celebrans, fi- ve Navicularius. 4. Si adfit Navicularius, ftatim accipit ma¬ nu fua dextera ex navicula cochlear vacuum circa partem inferiorem manubrii, ofculatur illud in manubrii fummitate , & tradit Ce- lebranti, cujus manum dexteram in exte- riori parte etiam ofculatur, & dicitvocein- telligibili Benedicite Pater Reverende j tenet- que naviculam ambabus manibus inter polli- ces , & indices apertam versiis Celebrantem. 5. Si autem Navicularius non adfit, Thu¬ riferarius versiis Celebrantem fe inclinans d.cit: Benedicite Pater Reverende. Celebrans accepto cochleari, finiftram manum exten- fam infra pečius pofitam tenens (fi autem ipfemet habet naviculam, eam tenet in ma¬ nu finiftra ) manu dextera ter e navicula thus fumit, & ter in thuribulum immittit, tri* ** C O ) £0_109 tribus Jocis diftinčlis, fcilicet, in medio , a dextris, & a ftniftris, dicens ad primam thuris immiftionem j ab illo benedicaris : ad fecundam , in cujits h on or e : ad tertiam cre- maberis , fi ad- eft, accipit manu dextera cochlear a Cele- brante, & ofculata prius dextera Celebran- tis ofculatur poftea cochlear in fumitate ma- nubrii, ac ftatim ilJud reponitinnaviculam, eamcjue claudit. Abfente NavicuJario Cele¬ brans deponit naviculam cum cochleari, & accipit a Thuriferario thuribulum claufum, quod is Celebranti lic porrigere debet: te- neat fummitatem catenularum in manudex- tera , et- fi pJures fint ex una parte ) nullo modo fe eis incJinando, nec ante, nec poft incenfatio- nem : incenfatis Reliquiis a parte Evangelii y facit profunda m inclinationem Cruci, čc fi- mili ritu incenfat reJiquias , quas funt a Jate- re Epiftote:, proximiores Cruci, & fa&a Cru¬ ci profunda inclinatione , procedit ad incen- landum Aitare, ut fupra a n. 10. diftum eft. 15. Si in medio AJtaris fit expofita ReJi- quia aliqua infignis, ut caput, aut brachium alicujus Sanfti, tune immediate poft incenfa- tionem Crucis, & fafta Cruci profunda incli¬ natione, duplici duftu incenfari debet iila Re- Jiquia absque ulla reverentia ei facienda ; fed hac incenfata, & fa&a Cruci profunda incli¬ natione, incenfandas funt alite Reliquiie, ut num: priori diftum eft. 16. In aftu thurificationis Celebrans, una cum miniftris, graviter, modefte, & fine pro* iio mi ( o) properatione fe gcrat, non perfonam , aut caput moveat, cum ducit & reducit thuribu* Jum ; & diJigenter attendat, ne thuribulo in menfa, aut alibi impingat, vel aliqmd ma- cu let. 17. Si in Aitari fuerit Tabernaculum SS. Sacramenti, tune accepto thuribulo , ante* quam incipiat incenfationem, loco profun* da: inclinationis facit genuflexionem, ponens extrernitatem manuum fuper Altare, ut fa* cilius genuflečtere, & furgere poffit. Et fa* cit genuflexionem SS. Sacramento> quoties* cunque tranlit ante medium Altaris ; qui tranfitus bis in incenfatione Altaris accidit, videlicet, primo dum ex cornu Epiltolas tran* fit ad cornu Evangelii: fecundo dum ex cor* nu Evangelii tranfit ad cornu Epiltolas, ter* minando incenfationem. Ex quo patet, quod Celebrans incenfando coram tabernaculo SS. Sacramenti, ter tantiim genufleftere debeat; nam Gruče incenfata, facit ei profundam in- clinationem, non genuflectit SS. Sacramen- to ; quia dum hic pergit versus cornu Epifto* las ad profequendam incenfationem, non elt tranfitus ante meditim Altaris , fed abitus, feu difceffus a medio : difceflTus autem va- III m? (o) m vadunt ad medium, & faciunt in piano pa- riter genuflexionem ; poltea unus vadit pro thuribulo, -^Iter expedat polt Celebrantem , & transfert librum ad cornu EvangeJii. Si unicus eft minifter, tune is fada genuHexio- ne, ut fupra, transfert librur.i, & llarim va¬ dit pro thuribulo, accedit, ut n. 2. didum eft, ad Celebrantem , qui difto in medio AI- taris Munda cor meum , &c. imponit, & be¬ sedičit incenfum, ut ibidem didum eft. 19. Poftea Ceiebrans manibus jundis, fa¬ da Gruči debita reverentia, tranfit ad librum in cornu Evangelii, ubi didis Dominus vobis- cmn , ac Initium , vel fequentia S. Evangelii , &; obfervatis aliis de more, vertit fe versiis medium Altaris, ubi a miniftro poft Sacer- dotem versiis medium Altaris ftante accipit thuribulum claufum, omnibus obfervatis, qu£e n. 6. de traditione thuribuli dida funt. Ceiebrans accepto thuribulo, incenfat li¬ brum triblls dudibus, primo in medio, fe- cundo a dexttis, tertio a finiftris libri, < 3 c fa- da inclinatione capitis versiis librum , reddit thuribulum miniftro ftanti in cornu Evange¬ lii extra Altare ; ac legit Evangelium de more. 20. Minifter ftat fub Evangelio in piano ex cornu Evangelii poft Celebrantem , ali- guantulum agitans thuribulum, elevato ejus opelrculo, ne ignis extinguatur; & nullate- nus incenfat librum, prout plures faciunt con- mš ( o ) 112 contra Rubricas. Ledo EvangeJio, < 5 t ofcu- Jato librd , CeJebrans vertit Je ad miniftrurn, a quo incenfatur, ut fupra n. i£. didumeli zi. Dido Veni Sanliifcator , ($c. accedit minifter ad Celebrantem, & prasftat, quae dida funt a n. z. Ceiebrans Hoftia relidž aperta ( muJti enim contra Rubricas Patena eam teguntj vertit fe, & ter ponit incenfum in thuribu- lum, dicens, Per intercejfionem , £fc. ita ut ad verbum benedicere , depoftto cochJeari, manu dextera producat JIgnum Crucis fuper thuribuium fumigans. z z. Ceiebrans accepto thuribulo , vertit fe ad Altare, & nulia fada genuflexione, aut alia reverentiž, incenfat oblata hoc modo; primo facit fuper Calicem 6c Hoftiam fimul tres Cruces non per punda, fed per lineas £equales, ut didum eft Part. z. tit. VIL n. 5. debet autem fieri Crucis interfecatio inter Calicis Paliam, & Hoftiam ad perpendicu- Jum Čc dicit ad lineam redam primas Cru¬ cis , Incenfum): ad lineam transverfam, iflttd: ad lineam redam fecunda; Crucis , ate: ad li¬ neam transverfam, benedittum : ad lineam redam tertias Crucis, ajcendat: ad lineam transverfam, ad te Domine. 23. Formatis his tribus Crucibfts, Ceie¬ brans demittit manum , & quafi tangens pe- de thuribuli menfam Altaris , deducit thu- sibulum circum Hoftiam, & Calicem IimuJ hoc #? C o 3 _II? hoc modo : primd a dextera fua ad finiliram, dicens, & defcendat fuper nos.: fecundodu- cendo thuribulumeodem modo, dicens, mi- fericordia : terno ducendo thuribulum a finiftra fua ad dexteram, dicens , Incenfatis hoc modo oblatiš, Celebrans facit Cruci profundam inclinationem; fi ve¬ ro in Tabernaculo occlufum fit SS. S acra- mentum , ei facit genuflexionem. 24. Poftea incenfat Crucem , & profequi- tur incenfationem Altaris , ficut di&umeft a n. 8. Peragendo autem hanc incenfationem Altaris, recitat verba orationis Dirigatur Domine , &c. ufquead, accendat; incipien- do, dum Crucem incenfat, & ita verba di« fpenfando,’ ut eodem tem pore finem impo- nat orationi fimuJ, & thurificationi. Et cum in cornu Epiftols reddit thuribulum mini- ftro, dicit, accendat in nobis , ijc. & incen- fatur, ut n. 13. diftum eft. 25. Si duofunt miniftri, tune unus,dum Celebrans incenfatur , accipit pelviculam, & ampullam aqua: , easque ftatim poft incen¬ fationem miniftrat, ut Part. z. tit.VII. n. 6. di&um eft. Si unicus eft minifter, tune in- cenfato Celebrante ( fi nemo adfit, cui tra- dere poftit thuribulum) imponat annulum fupremum thuribuli digito manus fua fini- ftrte, ut fic ex ea dependeat; accipiat ftatim pelviculam, & ampullam aquae, &c. ut fupra. 26. Ante confecrationem (fi nullus fit, qui H ad- H4 ( o ) ar r ■ ' I H ■■ II ..I ...... . n , — ■ . mm I 1W — adferat thuribuJum ) minifter fa£a ante me- dium Altaris genuflexione, vadit pro thuri- bulo j & rediensad medium Altaris, iterum fjenufle&it, ac pergit ad priorem fuum lo- cum in cornu Epiftolas , ubi genuflexusante infimum gradum in piano , ponit incenfum in thuribulum, dum Celebrans Cruces for¬ mat fuper oblata, Sc fignum datur campa- nula, quam priiis tradidit focio, aut cuidam aftantium. Poftea SS. Sacramentum in ele- vatione incenfat hoc modo : dum CelebranJ fada confecratione incipit genuflečlere, ipfe minifter profunde fe inclinat, »St ere&us fta- tim unico duftu incenfat: ad elevationeni Hoftias incenfat fecundo dučtu , St ad fecun- dam Celebrantis genuflexionem tertio duftu. Eodem modo poftea ter incenfat Calicern Confecratum , & fačla poftea profunda incli- natione accedit ad medium Altaris (fi nulluJ adfit, qui ab eo thuribulum accipiat) Sefa* čta. ibi genuflexione reportat thuribulum ad locum fuum j rediens ante medium Altaris , facit genuflexionem , & tranfit ad fuum lo* eum priorem. 27. In Miffa, quas dicitur in Paramenth nigris , nulla eft incenfatioad Introitum, & Evangelium : incenfantur autem oblata , & Altare ac Celebrans, ut a n. 21. diftumeftj hoc excepto, quod in hac Mifla ofcula in* termittantur ; quia non eft ofculanda manuS Celebrantis, necaliares, quae ei porrigituO aut m c o 3 n * auc ab eo recipitur. Etiam ad elevationem fit in hac Mirta incenfatio , ut fupra di« flum eft. §. II. De inccnfatione in Miffa coram SS. Sa- cramento expofito. i.TN hac Mirta incenfatio fit omni prorsus 1 modo, ut di&um eft §. prascedente, exceptis feguentibus. z. Minirter, feu miniftri nunguam ofcu- lantur manum Celebrantis, nec rem ullam ei tradendam, aut ab eo recipiendam. 3. CeJebrans, dičta oratione Oramus tc Domine , &c. & ofcuiato Aitari, facit genu- flexionem , & fe retrahit aliguantulum ver- siis cornu Evangelii, facie verfa ad cornu E- piftola: ( plures ad imponendum incenfum pergunt ad cornu Epiftola;; fed male, quia femper in medio Altaris eft imponendum ) imponit benedicit incenfum more folito: polica fafta in medio genuflexione, defcen« dit mambus ante peftus jun&is, ad fecun- dum gradum Altaris , rt plures funt gradus; cavens , ne terga vertat SS. Sacramento, < 5 c genuflex*s utrogue genu fuper fuppeda- neum, una cum miniftris , feu miniftroa dextris, accipit ab eo thuribulum, Čc fta- tim fafta , cum eodem, profunda inclina- tionejincenfat SS.Sacramentum triplici duftu *notu gravi 3 interpofita brevi morula inter H z unura* m* C o ) 116 unumquemque du&um: & co tempore mi- niller, feu nuniitri elevant aliquanruliira pofteriorem partem PJanetae Cclebrantis. 4. Incenfato Sacrament6 , & fa< 3 a una cum miniftris, profunda inclinatione, fur- git, accedic ad medium Altaris, ubi facla genuflexione ( omifla incenfatione Crucis; quaz expofic6 SS. Sacramento non incenfatur: debet tamen adelfe , prout habet fequens de- cretum : fuper Alt are , in quo SS. Sacramen ■ tum expojitum efi , Crux de more collocari de ■ bet, cum imagine Crucijixi appofita. S. R. C 14. Maii 1707. ) incenfat ReJiquias, fi adfint, & AJtare, ut priori §. di&um eft. 5. Celebrans( ita & mini liri ) quotiescum« que accedit ad medium Altaris, vel ab eo recedit, aut per ipfum tranfit, fem per ge* nufle&it. 6 . Completa incenfatione , & reddito in čornu Epirtolte thuribulo miniftro, Cele* brans per omnes gradus laterales a cormi E* pillola; ita defcendit in planum, ne terga diredle vertat Sacramento; ibi fe vertit ad populum, ita ut refpiciat cornu Evangelij & a miniftro incenfatur, ut infra num. 8. Si ob copiam populi Celebrans non poteft defcendere in planum, defcendat prout com* mode poterit. 7. Ad Evangelium imponitur, & bene* dicitur incenfum , ut fupra n. 3. di&um eft- Et fa&a genuflexione in raedig , Celebrans pro^ [ <##c_o _)jm _117 procedit ud cornu Evangeiii, ubt obfervan- tur d: 118 jr. m. De incenfatione in Vefperis facienda . I. QI incenfado facienda eft in Vefperis, O tune Sacerdos ad Canticum Magnifi- cat , Amiftu, Alba, Stola, & Pluviali (fi adfit) indutus cum miniftris fuperpelliceis indutis, accedit ad Altare, & detečto capite, ac fafta debita reverentia, afcendit ad me- dium Altaris , ofeulatur illud in medio, & ibi imponit, ac benedicit thus , & incenfat Altare , ut JT. i. num. 3. didtum eft. 2. Terminata incenfatione tradit in cornu Epiftola; thuribulum miniftro, redit ad me- dium Altaris, ofeulatur illud in medio , de- fcendit, & fafta in piano debita reverentia , redit ad priorem fuum locum , ubi a mini¬ ftro incenfatur more folito. 3. Si in Altari fuerit Tabernaculum cum SS. Sacramento, tune perveniens ad Altare, & difcedens ab eo, facit genuflexionem; fecuš vero facit profundam inclinationem. 4. Si fit expofttum SS. Sacramentum, tune Sacerdoscum miniftris, accedens detetro ca¬ pite , ante infimum gradum Altaris utro- quegenu genuflexus profundam facit incli¬ nationem j furgit, afcendit ad Altare , facit genuflexionem , ofeulatur Altare in medio, & ibi ponit thus in thuribulum, illud bene¬ dicit, & incenfat, &c. iitjT. II. num, 3, di- dum eft. 5. Red- mi ( o ) čv 119 5. Reddito in cornu Epiftola: thuribnJo , Sacerdos quafi per illud latus defcendit in planum , verfa facie guafi ad medium Altaris, ne terga vertat Sacramento, & in medioan- te infimum gradurn fa&a utrocjue genu ge« nuflexione, acprofunda inclinatione, repe- tit fuum Iocurn, ubi a miniftro incenfatur. 6. Si incenfatio facienda eft fub Mifla a d Magnijlcat , tune omnia obfervari debent, qu£e diifta funt JT. 1. a n. 3. vel expofito SS. Sacramento if. II. a n. 3. 7. De thure benedicendo, & de ofeulis haec regula eft obfervanda: guando expofitum SS. Sacramentum cum Altari incenfatur, thus femper benedicitur , ut JT. j. n. 5. di&um eft ; quando autem folum Sacramentum incenfa« tur, thus non benedicitur. Expofit6 SS. Sacramento ab ofeulis tum manus, tum cujuscunque rei femper eft ab- ftinendum ; five fiat incenfatio, five non ; five foluna Sacramentum, five hoc una cum AJtari incenfetur, 8. Quando Sacerdos utitur Pluviali, nun« guam adhibet Manipufum } fed Štolam fo- lummodo; & fi eft Alba indutus , debet ge- llare Štolam ante peftus in modum Crucis , cinguld de more conjun&am, & utrimque ligatam; five habeat Pluviale , five non. Si autem fuperpelliced eft indutus, debet ha- bere Štolam folutam, a collo hinc inde pen- dentera. H 4 CA- 120 %? ( o ; vm CAPUT QUARTUM. Qu£cdam alia obfervanda circa SS. Euchari-, ftise Sacramentum« jr. i. DeexpoJitione , & r e pojit ione SS, Sacramenth ac de BenediElione danda cum eodem. I. /'"''Elebrans expofiturus ante Miflam SS. V_>/ Sacramentum , polito Calice ad c or* nu EvangeJii, extendit in raedio Altaris Cor- porale; accedit ad cornu Epillolas, aperit MdlaJe; redit ad medium AIraris, aperit ta- bernacuium, facit genuflexionem , extrahit Oilenforium , (X. coliocat in medio fuper Corporale ; facit iterum genuffexionem, & ere&us, aiiquantulum fe retrahit ad cornu Evangelii, ne terga vertat Sacramento; de- fcendit manibus ante pe&us jun&is, ante infimum gradum , & fa&a ibi genuffexione, furgit, & ftans imponit thus in thuribulum, fine ofcuiis, & benedi&ione; portea utrogue genu fle&it, & accepto thuribulo, facit pro- fundam incJinationem, acincenfat, ut cap. 3- Jf. II. n. 3. dulium cfh 2. Terminata incenfatione, fačfa profun- da inclinatione, reddit thuribulum minifiro; accipit fuper humeros velumoblongum, quod femper debet effe albi coloris , licet Paramen- ta fint alterius : furgit, afcendit ad medium Altarts; genufle&it, furgit, & abfque incli- natio- 121 ___ m c o ) m jiationecapitis, accipit veiatismanibusOften- liprium , ita ut poftea con verfus pars anterior refpiciat populum; verdt fe ad popuJum ad latus fuumdexterum , tenens marm dextera nodum, Čc finifira pedem Oftenforii ante pe&us ; & ere&us abfque inclinadonecapitis, cum ipfo benedicit populum femel tantum hoc ritu: eJevat Oftenforium per lineam re- dtam, iJlud non incurvanao , n ec fupra ca- put, fed ufque ad oculos elevando; & eo- dem modo iilud demittit infra pe&us: mox reda iilud attoIJit ufque ad pe£us; deinde ad finiftrum humerum ducit ( corpus non movens) & reducit ad dexterum ; & non re- ducendo iilud ad pedus ( quod plures ineptc faciunt; nec enim manus, aut quodvis in- jftrumentum , quo Crux formatur , ad me¬ di um reducitur; quia hoc cflet fuperfluum, & deforme ) fed ftatim ad cornu Evangelii fe verdt, perficiendo circulum, ficut ad O- vate fratres, juxta communem ufum Eccle- fiarum Urbis. Hic ritus benedicendi populum cum SS. Sa- cramento femper eft obfervandus, five fit O- ftenforium, iive Ciborium, aut aliud vas: fi¬ ve Sacramentum fit etiam reclufumin taber- nacuio, five non; ad Or at e fratres , &in fi¬ ne Milite in benedi&ione manu danda, etiam exiftente Sacramento in tabernaculo, perfi- citur circuius: ergo etiam, & muito magis circulus eft perficiendus, dum cum SS. Sa¬ ti 5 era* 122 m? (o) z» cramento datur benedičtio. Et ifte modus approbatus fuit a S. R.Congregatione die if. Martii 1676. * * 3. Si Sacerdos cum Oftenforio in manibus, intonare debet, Tantim crgo Sacramentum, tune converfus cum SS. Sacramento ad popu- ium, ut fupra, intonet dieta tria verba, & confi/iat, doneč Chorus cantet Praflet fides fuppiementum• & tune det benedictionem, iit fupra. Idjpfum obfervet ; dum ad repofitionem Sacramenti intonare debet, Genitori , Geni - toque , ut tune det Benedictionem, dum Cho¬ rus cantat, fit & Benedičlio. Si autem nihil ell intonandum, debet da* re benedictionem femper, & ubigue, tam cum Oitcnforio, quam cum Ciborio, aut aiio va- fe, nihil dicens, juxta prasferiptum Ritualis Romani ; guia non Celebrans, fed Sacramen¬ tum benedicit populum, 4. Data BenediCtione, Celebrans reversus" ad Alt are, collocat SS, Sacramentum fuper Corporale in Ioco eminenti, ad hoc decenter prajparato : ftatim ponit Calicem fuper Cor- poraie ; & fa&a genuflexione in medio, de- fcendit ante infimum gradum Altaris, ubi di- mittit velum , genuheCtit utrogue genu, ac- cipit a miniftro thuribulum , facit profun- dam inclinationem, < 5 c incenfatSS. Sacramen¬ tum , ut cap. 3. §. II, n, 3. diftum eft; dein- de furgit, ct abfque ulja alia reverentia im* mediate incipit Miflam. 5. Si 123 _ Ss? c o ) 5. Si poft Miifam reponendum eft SS. Sa- cramentum, Sacerdos didto ultimo Evange« Ji6j revertitur ad medium Aitaris, & pofito Calice veftito ad cornu EvangeJii , relidlci in medio Corporali extenso, ac fadta genufle- xione, defcendit, & obfervat didta a n. 1. Data Benedidtione deponit SS. Sacramen- tum fuper Corporale absgue inclinatione ca- pitis, & fafta genuflexione defcendit, &c. ut n. prapedente. Incenfato Sacramento, afcendit, facit ge- nuflexionem, aperit oftioium Tabernaculi , reponit Sacramentum, iterum genufledlit , & claudit Tabernaculum , &c. 6. Si extra Miflam facienda eft expofitio SS. S acramenti, tune decens eft , ut Sacerdos paretur Amidlu, Alba , Stola , & Pluviali al¬ bi coloris, pluribus ftbi afliftentibus miniftris fuperpelliceis indutis. In horum autem de- fedtu accipit fuperpelliceum cum Stola alba, & habeat faltem duos miniitros fuperpelliceis indutos. Debito tempore accensis luminaribiis in Altari, & prasparatis omnibus reguifitis, fa- cit Sacerdos , una cum miniftris, in Sacriftia imagini principali profundam inclinationem ; poftea tegit caput, & prtecedentibus mini¬ ftris , procedit manibus ante pe&us junftis, 7. Cum perrenerit ad Altare, deponit Bir- r «tum , & dat illud miniftro, poftea genu- fteftit unico genu, furgit, afcendit ad me« dium 1*4 m & Filii , Spirhtts San Bi , de- fcendat fuper vos. mane at fetnper : dc mi* nifter mi (o ) m? 129 nifter refpondet, Amen. Et hac benedidio femper elt danda extra Miflam; nifi vigeac alia confuetudo; de qua infra n. 10. dicetur. Si in Altari, ubi Communionem diftribuit, fit expofitum SS. Sacramentum, debet Sa- cerdos pro hac benedidione danda, fada in niedio genuflexione, fe retrahere aiiquantu- lirni ad cornu Evangelii, ne terga vertat SS. Sacramento. Data Benedik ione, plicat Corporale ( nifi una cum Ciborio illud fepofuerit in Taber- naculo ) ponit illud in Burfam ; revolvit par- tem anteriorem veli fuper Burfam, &c. iit Part. z. tit. XII. n. 6 . didum eft. 8. Si alio tempore extra Mifiam Commu* nio eft diftribuenda , prasparentur omnia re- guifita , iit fupra didum eft & accendantur faltem duše candeias fuper Altare. Sacerdos Jotis manibus, indutus iuperpelliced , & Sto¬ la alba, vel coioris officii illius diei conve- nientis, fada in Sacriliia imagini principal! profurida inciinatione, poftea tedo capite, pnecedente mmiftro, manibus ante pedus jundis, nifi Burfam cum Corporali deferen- dam habeat, pergit ad Altare. 9. Cinn ad Altare pervenerit, detegit ca- put, tradendo Birretum Miniftro, genufle- dit fuper inlimum gradum Altaris, & ere- dus afcendit ad medium. Miaifter genuflexus fuper infimum gra- I dum, 130 <%f C dum , dat hgnum Campanula, &c. ut n. 3. di&um eft. Sacerdos extrahit Corporale de Burfa, quam deponit ad Iatus Evangelii; Corporale extendit, ac propeipfum ponit in cornu Epi- flo las Puribcatorium, nifi hoc fit in Taber- naculo juxta Ciborium: & praeftat omnia, ut a n. z. di&um elh Poilea redit ad Sacri- itiam , eo modo, quo venerat. 10. Ubi confuetudo a S. Romana Ecclefia approbata viget, p$it Communionem dandi benediftionem , non manu , fed Ciborio, Ca- lice , aut Pyxide, dari debet hoc ritu : iotis, & extersis digitis, Sacerdos facit genuflexio nem , deinde eredhis accipit Ciborium , ac te¬ pem manu dextera fiodum fubter velum, feu Palliolum, & finiftra pedem illius ( non po- uendo manura extra, aut fupra Palliolum) vertit fe ad populum , ad latus fuum dexte- rum , ficut ad Dominus vobiscum , & nihil prorsiis dicens, benedicit orani modo < 3 t ritu §. 1. n. 2. tradifis. Reverfus ad Altare, im- mediate reponlt Ciborium inTabernaculum > & fa&a genuflexione, illud occludit. Deinde plicato Corporali, & in Burfam repofito, de- fcendit, facit in medio genufiexionem & poftea capite cooperto redit ad Sacriftiam > uti venerat. Hasc autem benedi&io cum SS. Sacramen- to nunquam dari debet poft Communione® ante Miflam a Gelebrante diftributam ; n ec ab m c o) 2» 131 ab uIJo Sacerdote intra Miflam, feu durante Milla; nec polt Millam , aut extra Milam, li paulo ante data fuit benediftio cura Offen- forio, aut paulo poit danda li c in expolitio- ne SS. Sacramenti: nec unguam dari debet, dum espolitum elt SS. Sacramentum j live lit in eodetn , fi ve in alio Altari ejusdem Ec- clelias expolitum. In Benedičtione danda nunguam accipien- dum, aut tenendum elt Corporale fub Oiien- lorio j Ciborio , Pyxide, aut vale ; fed illud relingui debet luper Altare, aut in Taber- naculo. CAPUT QUINTUM. De guibusdam aliis ad Millam Spe&antibus, & illi adjacentibus, ac ad Dei cultum pertinentibus. 5. I. De cultu ) gravitate ; de caremoniarum , ac Rituum obfervantia ' de temporis [pa- tio, in Miffa Celebranda requifitis. 1 . QAn&illimum Milite Sacrificium talero O exigit cuJtum, gui immunis lit ab o- mni Caeremoniarum, ac Rituum transgref- lionej omnis enim culpa, guse in iis comit- titur , elt fecundum Francilcum Suarez, 6c alios Dočtores, de genere fuo mortalis; ve- ftialis autem ob levitatem materiaj, aut alia caufa. Et dicendum elt, quod omnis er« r or, etiamin minimis, omiffio, immutatio, I z aut 131 OŠ ( o ) £ 6 ? _ aut vitiofa verbi prolatio fit peccatum faltem veniale: fi enim verbum otiofum, quantum- visleve, inutilis, feu vana cogitatio non ef* fugiet rationem peccati, & tefte asterna veri* ta te Matthrei iz. 36. de his reddenda eft ratio in die judicii; quantd magis omnis error, qui committitur conrra cultum divinum , & pra;* cipue in hoc Sacrofan&o, ac diviniflimo Sa* crificio, in quo nihil pro levi asftimandum eft, <& quod ob altiffima myfteria omnem requiric feduiitatem , & diJigentiam } erit peccatum, de eoque ratio ftričta reddenda? z. Si hoc fbrtaiTe alicui rigorofum videa* tur: perpendat ea , quas de ceJebratione Mif- fas ftatuunt , ac mandant Concilia, & fum* mi Pontifices. S. Pius V. in Bulla praefixa in principio Miflalis Romani fic prajcipit : Mandantes , ac dijlriile omnibus < 1 $ fingulis .. .in virtute S> Obedlentice prdcipientes, ut ( cajteris omnibus rationibus, & Ritibtis penitus omifsis ) Mij * juxta Rit um y modum , normam , jper Mijfale boe d nobis nune traditur, decati * leg ant: neque in Mijf.e celebrationt alias aeremonias , vel preees , qudm qua hoc Mijf ali continentur , addere , vel reci tare prt' fumant, <&c. Ratio hujus prajcepti iiquet eX rei gravitate, quas ad debitum divinum cul* tum fpeftat. 3. Concilium Tridentinum SVjf^ zz. de ob- fervandis 3 (J evitandis in celebratione Mijf * Cie C O ) *33 fic habet: Quanta cura adhibenda fit , ut Sa- crofančium mijft<£ Sacrificium omni Rcligionis cultu , ac veneratione celebretur, quivis faci- le exiflimare poterit , fi < ogitdrit, maledichtm in Sacris litteris eum vocari , qui facit opus Dei negligenter. Quod fi necejfiarib fatemur , nullum aliud opus adeo Santium , ac divi - v u m d Chrijii fidelibus trači ari pojfie , qudn% hoc ipfium tremcndum myfierium, qm vivifica tila Hofiia , qua Deo Patri reconciliati mus , in Altari per Sacerdotes quotidie immo - lat ur; fiatis etiam apparet , omnem operam 9 & diligentiam in eo ponendam ejfie , ut quanta maxima fieri potefl , interioris cordis munditia 9 & puritate , atque exteriori devotionls , ac pic- tatis fpecie peragatur. Ita ConciJium. Jf. m Audiant, & perpendant hoc iJli Sacerdo¬ tes, qui cum tanta celeritate celebrant , ex qua refultat gravis irreverentia contra hoc tremendum Sacrificium; vel notabilis omif- fio, aut confufio Sacrorum Rituum, vel ve¬ ro grave Scandalum populi: & fciant, quod ex fententia Do&orum graviter peccent. Hoc confirmatur ex eo, quod Praslati, five Ec- clefiarum Sscularium quod ad Altare Dei repraffen- tent perfonamillius, qui poft modicum erit illorum Judex; & recogitent, qua gravirate, I s mo- % * 138 c O ) _ modeitia , & devotione tališ perfona agi debeat. Studeant celebrare fecundum Rubricas, priecipientes , ut Sacerdos non admodiim fe- ftinanter proferat ea, quse legit. Legat pro- inde exptdite , atque diftinčle; non nimis iarde , nec celeri curfu ; fed mediocritatem in omnibus fervet; maxime vero pietati itu» deat: nec legat nimis morose: non fn Jan- gmdus , & cunčtabundus m perficiendis cas■ jremonns ; ne audientes tsdio afficiat. 13. Debet autem Sacerdos tantum tem- poris fpatium in Miffa ceiebranda infumere, quantum reguiritur, dc commode fatis elt ad tria feguentia. Primo ad pronunciandum omnia integre , reverenter, < 5 t devote, quas in Miffa funt dicenda. Secundo ad perficien- das omnes ca: emonias, in acfione confiften- tes, ordine & modo a Rubricis praffcripto, ea gravirate & moderatione, qua; tantum decent Sacrificium, Tertib pro applicatione mentis ad iiiorum inteliigentiam , qute in Miffa dicuntur, & fiunt. Ad h-jzc autem tria obfervanda , & implen- da in ceiebratione Miffe , requiritur, & fuf- ficit, juxta communem Doftorum fenten« tiam, media hora. Miffa autem non incipit, dum Sacerdos ad eam fe prteparat, dum fe iavat, fe indu- it nec dum proced t ad Altare, aut ibi fi- Uitl fed Miffa incipit, dum Celebransante infi- m ( o ) _139 infimum gradum Altaris Hans , ligno Gru- cis fe fignat, dicens intelligibiii voce. In no- mine Patris , &c. Et cum ultirao Evange- lio Milfa terminatur ; & pro hac reguiritur media hora. Caetera omnia, tam prteceden* tia , quam fubfeguentia non habent ratio~ nem Milfe , pro qua media hora reguiritur. Et hoc inteJiigi debet de MifTa ordinaria: nam ad Miifam extraordinariam, quas habet Paf- fionem, aut multas orationes, vel plures Epiflolas, &c. amplius temporis requiritur. 14. Ajunt guidam, quod majorem habe- ant attentionem, & melius pronuncient, dum feflinanter celebrant. Sed his nullate- nus eft credendum ; quia hoc ehe non po- teft : pugnat enim cum natura eorum , quas traftantur ; ponunt namgue impedimentum acceieratione, & voluntate cito abfolvencji Miifam; uta V-/ & decentia efie debere omnia, & fin* gula, qu£e ad cultum divinum, AJtaris mi* nifterium , & ad Sacrofan&um Mifla; Sacri- ficium pertinent: EccIefia;, Capelias , Ora■ toria j Sacriftias & omnis ornatus eorum , ac Sacra fupellex. Hsec tamen decentia, & mundities ab omnibus non obfervatur ; vide* tur enim pluribus in Iocis Domus Dei de- turpata teliš aranearum , pulveribus , fordi- bus, aiiisque immunditiis, quas nec in cu- biculo, aut coenaculo domeftico fuftinentur; h$c namque habitacula, perfonarum faltem honeftarum, quotidie everri, & omni Tor- de purgari debent : at non fic Domus Dei. z. Pro veftiendo , & ornando corpore om- nes funt foliciti: famuli & famulae affidue operari & curare debent, ut dominorum fuorum fupellex domeftica, quae dedicata eft corpori, menfce , lečto , &c. integra & mun¬ da fervetur, immunda Javetur, iacera reficia* tur, & Temper decens acnitida miniftretur: Teciis facientes , aut corriguntur, aut plane dimittuntur ; & bene; hasc enim exigit vitas honeftas, 6t oificium condu&orum. Z- Non fic, proh dolor! curatur Domus Dei, ejusque fupellex ; quia pluresnec per Te m* (o) m 141 fe ipfos, nec per fuos Sacriftas, aedituos, aut alios miniftros ad decentiam, & mundidem attendunt. Hinc non raro inveniuntur Ec- defias, Capeli«, Sacriftias, Oratoria, ruri prasfertim, & in Caftris , fimilia ( guod di» du horrendum ) fpeluncis latronum : Sacrss veftes SacerdotaJes faepius funt detrit«, la- ceras, aut fordidas: Mapps Altaris, manu- tergia , & alia adeo maculata & fordida: guod nec pro menfa domeftica adhiberen- tur: ampuli« & pelvicula ita infed« pul« veribus, & immund«, guod naufeam ere- ent: Corporalia & Purificatoria , gu« fem- per mundiffima efle debent , faspiiis funt tam immunda, guod abfgue horrore fpe- dari non poffint. Quid de Galice, & aiiis ad Sacrofandum Miflae Sacrificium reguifi- tis ? Et tamen in locis tam immundis , & cum tali fupelledili celebratur, faspiuscele- bratur, & guotidie celebratur, abfgue fcru- pulo, abfgue remorfu confciendas. 4. Sciant proinde omnes, quorum intereft invigilare; guod peccent , fi debitam curam non gerunt, ut omnia fupradida munden- tur , ac munda, & decentia conferventur: peccant autem graviter, vel leviter ; prout major, vel minor fuerit indecentia, aut im- munditia. 5. Veftes SacerdotaJes pro Sacriflcio Miflae debent effe integras , decenter mundse, ac puP chrae, ut habet Miflae ritus tit, 1.». x. non fine 14 ~C o ) fine Jaceis, nec fcifiss, fed convenientes fpiendori, ac majeflati tam fubJimis , atque Sacri Minifterii. Peccat Sacerdos mortaliter , ex fentenda Do&orum , fi immundas enormiter, vel la- ceras admittit; quia eft praeceptum naturale, tra&andi reverenter, atque exercendi hoc Sa- crum , ac tremendum Minifterium. Et fi im- munditia non fit notabilis , erit peccatum veniale. 6. Adhibere ad Sacrificii ufum mappas, fi* ve tobaleas immundas, vel laceras, eft pec¬ catum faltem veniale: & fi enormiter fint immundaž, vel festidte, efl peccatum morta- le, ajunt Do&ores: quod multo magis in- telligi debet de Corporalibus , Purificato- riis, &c. 7. Caveant ergo diligenter Sacerdotes , & omnes illi, qui curam habent Ecciefias, Sa- crifiite, Oratorii; ut mundentur, & munda conferventur, una cum veftibus Sacerdota- libus , & omnibus aliis ad Sacrum Minifte¬ rium deftinatis. Si quas funt immunda, fi' ne mora auferantur, de apponantur munda, ac conferventur in fua nitiditate. 8. Meminerint etiam , quod erga Sacram fupellečdlem divino fervitio mancipatam re- verentia haberi, acexquifitž cura in quantum poterit, tenen> do manutn finiftram Temper fupra pe&us ex- tenfam. j 8. Si intrandum eft ad Chorum, tune ac- cedit primo ad Tuperiorem , Teu digniorem i & fačla ei reverentia , eurn afpergit& Ta" ei iterum reverentid, vertit Tead dignio- res exiftentes a dextris, quibus Te inciinat, «osque quafi in circulum unica afperficne afpergit: poftea vertit Te ad partem finiftram Chori, & idem prasilat; deinde afpergit e- tiam alios in Choro exiftentes ; & tandem pergit ad Ecclefiam , ubi defcendendo p# mednim, afpergit illos, qui funt ex part« Epiftoljs ; & redeundo per eamdem via*»> -afpergit ilios , qui funt ex parte Evangelii- Debet autem afperforio Aquam vibrare i** 1 altum, & non refta eam projreere in facitf hominura. Debet quoque attendere, nea- qua pertingat ad aI 5 quod Altare, prafertim fi ibi ceJebratur Mifia. Minifler cutn aqu a Benedi&a debet femper incedere ad dexte' ram Celebrantis. 9. Tranfeundo ante Altare rmjus, Temper facit profundam inclinationem , & ante Ta* bernaculum Saeramenti, genuflexionem. Si tantus fit Popuius, quod Celebrans coni" mode non poffit tranfire per Ecclefiam, tun* juxta canceilos Presbvterii afpergat iiluc con' iJuentes tripiici iitu fcilicet in medio, a dex* tris, & a finiftris. ■} ’ im. 147 C o ) & io. Terminata afperfione Celebrans redit ad AJtare , & fa&a ibi debitsl reverentia, ftanj ante infimum gradum, reddit afperforium Mmiftro ofculsnti manum Celebrantis: mi- nifter tradit Celebranti Jibrum , feu tabel- lam , qu£e nunguam eft ponenda fuper gra¬ dum, aut fuppedaneum. Celebrans ftans can- tat, feu clara voce dicit versus Čc Orationem. Poftea fafta debita reverentia tegit caput, ČC prascedente Miniftro redit ad Sacriftiam, ubi Capite aperto facit Cruci profundam inclina- tionem; deponit Pluviale, fi habuit; acci- pit Manipulum, & Planecam , «5cc. ut Part . Z. tit. z. d n. i. di&um eft. n. Quod fi Calix jam ftt in Altari, Sc Celebrans non lit rediturus ad Sacriftiam , non debet accipere Manipulum, čt Plane- tam in medio AJtaris, nec in fuppedaneo , fed in piano versus cornu Epiftoke, qud Mi- nifter fub oratione ea afferre debet, ne Cele« bran s expeftare cogatur. Dieta proinde oratione Celebrans facit in medio, ubiftetit, debitam reverentiam, Sc pergit versus cornu Epiltol«, ubi in piano converfus ad A kare deponit Pluviale, fi ha- bet; accipit Manipulum, cum folito ofculo Crucis, & Planetam, dicendo Orationes con- venientes, poftea ftatim revertitur ad me* dium, ubi fafta debita reverentia, fine mo¬ ra incipit Miflam, C © ) ȧ> 148 §- iv. De ProccJJiomhm. i. "pUblicas, facraique Procefliones, Teu fup* X plicationes, quibus ex antiquiflimo SS. Patrum Inftituto Cathoiica Ecclefia , vel a d excitandam fidelium pietatem, vel ad com* memoranda Dei beneficia, eique gracias agen- das, vel ad divinum auxiJium implorandum uti confuevit, qua par eft Religione, cele* brari debent. Procefliones autem qu*dam funt ordina* ria;, quae fiunt certis diebus per annum: qua:* dam vero funt extraordinarias, qute variisj ac publicis Ecclefiae de caufis indicuntur. Quo* modo has & i llx inftitui, ac peragi debeant, prajferibit Rituale Romanum tit. de Procej * fionibus. z. Miflale Romanum de fequentibus Pro* eeflionibus prteferibit, uti fequitur. Pro benedi&ione Candelarum, 6t Procef fione in ferto Purificationis B. V. M. Sacer- do s induitur Amiftu, AIb£, Cingul6, Stola> & Pluviali ( fi adlit ) Violaceis , fine Manipu* lo; quia Manipulus nunquam adhibetur cun) Pluviali: & extra Miflam, etiam absque P Ju* viali, nullus eft Manipuli Sacerdotalis ufu J ‘ Pro benedi&ione Palmarum , & ProcefljO* ne in Dominica Palmarum eodem modo in* duitur Sacerdos. Pro Proceflione fer. V. in Geena Domin' ad mš C o ) _149 ad Sepulchrum; Celebrans finita Mifsa acce- dit ad medium Altaris, genufle⁢ pcrgitad cornu Epiftolas, & ibi per gradus laterales de- fcendit ad planum, ubi converfus ad Altare, deponit Planetam, & Manipulum, & acci- pit Pluviale albi coloris: poftea per planum vadit ad medium Altaris ante infimum gra« dum. Si autem non adfit Pluviale, non de- fcendit, fed in cornu Epiftolae deponit fo» lum Manipulum, retenta Planetd , qux ho« die eft loco Pluvialis: ac reverfus ad medi¬ um , genuflečlit, defcendit, & in piano fle- &it utroque ge,nu fupra infimum gradum , ac facla profunda inclinatione, furgit , po» nit thus in thuribulum, incenfat, &c. ut cap. 4. §. 1. ». 1. di&um eft. Poftea peragit alia, ut in Miflali. Hic notanda funt duo decreta S.R.Coh« gregationis: Color violaceus, qnotempore Paf- fionis Crux cfl cooperta in Altari , mmqnam cft mutandus 16. Nov. 1649. Secundum : Nok licet in Ecclefiis, in quihus non ajfervatur SS. Sacramentum , Celcbratio Mijf fint Clerici abfque Birreto, fed geftent illud manu ante pe 4 ( o ) H* _ beat prasparare Sacerdos ; nam communi SS. Pacrum confenfu, guilibet imparatus acce* dere prohibetur. O guam multi hodie hanc negiigunt prasparationem! & ideoguam pau- ci in profeftu virtutum perfečti! multi non dijudicantes Corpus Domini, ad ejus men- fam, tanguam ad communem, & profanimi cibum accedunt. z. Difpofitio, feu prteparatio ad SS. Mif- fas Sacrificium, & fumptionem SS. Sacra- menti confiftit in interiori hominis mundi- tia , čc exterioris devotionis fpecie. Prasparatio neceHaria eft dupJex; una ge* neralis, Teu remota ; altera particularis, feu proxima. Prima eft principalis , & rnagis ne* ceftaria; & confiftit in hoc, ut tota Sacerdo- tis vita prasparatio fit ad digne celebrandum. Hanc prasparationem exigunt, tam no* men , guam dignitas Sacerdotis. Nomen : Sacerdos enim eft guafi Sacra dans , vel Sacra dos , id eft, ipfamet San&i* tas; vel Sacer dux, vel Sacra docens • guia debet docere verbo , ducere exempio , San* dlus efte, & Sacra aiiis dare , ut Sandli fiant. Tam San&um eft Sacerdotii nomen , ait S- Ifidorus Hifp. ut nulia vitiorum nota macu* lari fe finat. 1- Exigit hanc prsparationem dignitas Sa- cerdotalis, guia eft fumma dignitas, & res exceiientiiiima, guam in rerum natura Deus inftituit, atteftantibus San&is Patribus, gu* fic ma ( o ) žm m fic Ioquuntur. S. Ambrofins: Nibil efl in hec fceculo excellentius Sacerdotihiis. S. Ifidorus PeJus. Divina qttcedam res efl Sacerdoihtm , ac rerum omnittmpraflantijjima. S. Macarius: Perpende dignitatem tuam y Sacerdos , qudm fis preti ofas • nam Angel is te fecit Deus pr ant cum perfeciis viris in terra. Et bsc eft prasparatio generalis, feu remota, fjuas ad SS. Miffas Sacrificium celebrandum requiritur. 7 . Verumtamen quantumvis Sacerdos fit Sančlimonia prajftans, debet nihilominus fe difponere ad Miffam finguiari ftudi 6 , cura > & diligentia: & hsec difpofitio dicitur praj- i paratio particulans, feu proxima: qua5 quam- vis in multis confiftat, hic tamen ad duo pras- cipue reducitur ; videlicet, ad puritatem, & orationem; quia in his cstera inciuduntur. 8 . Puritas triplex eile debet : puritas 'fi- dei; puritas intentionis, & puritas confcien- csse. De puritate hdei nihil hic eft dicen- dum ; 1*7 fjco) m dum; cura agatur de Sacerdotibus Catholi- cis, qui inftru&i funt veritate fidei, quam Ecclefia Romana profitetur : Jicet non pauci ad AJtare Dei ita fe gerant, quafi non cre- derent; de quibus loquitur Apoftolus ad Tit. I. 16. Confitentttr fe nojfe Deum , faclis au- tem negant. 9. AJtera eft puritas intentionis> quae ad rite ceJebrandum valde neceflaria eft; quia omnes a&iones humance fpeciem fumunt ab intentione , qua fiunt. Qualis ergo requiri- tur intentio ad ceiebrationem Miffis? Ante refponfionem fciendum eft , gravi reprehen- fione dignos efle eos Sacerdotes, qui foJa du« £i confuetudine, ad divina quotidie acce- dunt, Čc fine confideratione ad cafteftia fe- runtur , ficut hora ccena; ad coenaculum, cum eo vocantur; tales enim non dijudicant Cor- pus Domini, lili qnoque funt reprehenfibi- les, qui ad divina fe conferunt, temporalis lucri causa, five propter ftipendium: quam- vis enim fit Jicitum ob ceiebrationem merce- dem aliquam recipere, nefarium ramen eft, celebrare eo fine , aut ifta intentione tan- quam principali. Et de talibus S. Bonaven* tura fic Ioquitur : Ciini divina myfleria acci- piunt , non ccelefiem panem , jed terrennm qn-«- careatque virtutibus, quibus iilum decet di« fponi ad digne recipiendum Sacramentum. 12. Si eft in peccato mortali, tenetur fc diiponere per Confeffionem Sacramentaiem; nec fufficitcontritio, dura habet cccafionem confitendi. Et quis audebit accedere ad men- fam divinam , peccati mortalis labe infe&us? utinam nullus ! accedunt, proh doJor ! plu- res fecundiim animam mortui, quod S. Ber- nardus fierm. i. in Cocna Domini deplorat his verbis: Cruentd conficientid ad divina accs- dunt Sacrificia • comedant fine ti mor e , <& fi¬ ne reverentia carnes Agni } qui prtefidet in c ce¬ lo , ficut carnes , qua venduntur infioro: non fiicitt Sacerdotes ajfiflunt in Altario , jed ficut carnifices in macello. Et valde mirandum, quod Deus fufferat injuriam, & opprobrium, quod ab hujusmodi fibi infertur. Quomodo fieri poteft, ut non abforbeat eos terra, nec vivi fepeliantur in inferno. ig. Fateri debemus, in hoc maxime pa- tientiam Dei invin&am elucere, ferendo Sa¬ cerdotes mortuos in peccatis, celebrantes l~a> pius divina myfteria, & recipientes SS. Sa¬ cramentum J totie$que differendo exuicerati furoris ultionem. Hinc S. Gregor. Magnus Hom. 17. in Evang. fic ait: Nullum pnto , fratres cbarijfimi , ab aliis m a ju s preejudici- »m , qudm d Sacerdotibas tokrat Dens, &c. 14. Et fi vuitis fcire, quale hqc fit prss- iudicium, guale peccatura , confiderate JE- sufli m* X o -y rGo sum in manibus Judaeorum , qui ex una par> te cernui iiJum adorabant, & verbis ad re> verentiam compofitis venerabantur: ex al< tera vero maledičlls, Sc cavillis obruebant; dabant alapas, & arundine caput puifabant. Pares his funt infeJiciffimi Sacerdotes, qui ad divina accinguntur , cum fe reos pecca- ti mortalis deprehendunt j qui facris feprs- cingunt veftimentis, Sacrofan&a Miffa; iny- iierla ceiebrant, cseremonias iilas Sacratas mentepoiJuta perficiunt ; immo pejores funt Judasis ob majorem fcientiam, ob majores acceptas gratias, Sc obalia, guascuipam ag- gravant. 15. Audiant nune SS. Patres: S. Thomas a Villa nova fuper hxc Apoftoli verba: Re»j erit Corpcris, & Sangvdnis Domini , de tali* bus hcait : ac Ji Cbriflam occidijfet 3 <£? eff 11 ' dijfet ejus Sanguinem ; quascunque enim blnj' phemias , quascunque irrifiones, qu atque coniemptis > vi s infer- tur Corpori , & Sangaini Domini. Execrabiie fcelus indigne celebrantis Sa- ctrdotis S. Auguftinus j inter aiia, his ver- bis exponit : Gravius peccant indigne offeren- tes Chrifittni regnantem in Ccelis, qaam qui eum Cracifxerant in terris. 16. Quam hic pofiet, ah inter Sacerdotes pJures fint ^ qui digne ? aut ah plures , qui indigne ceJebrant? ad hoc nuJium datur re- fponfum \ fed proponitur fententia divi joan. Chryfoftotni : Non arbitror inter Sacerdotes mnltos ejj'e , qui falvi fant > fed multb plures t qui pereant. Hoc effatum nititur fententiaj Ktern$ veritatis : malti fant vocati } paaci vero elečli. Matth. 22. 14. 17. Certum eft } omnes Sacerdotes £ Deo non aiiter efie vocatos, nifi ad munus,& mi* niflerium fuum digne gerendum, ac ad Mif- fam fan&e legendam ; nec ulius dicere aude- Eit, quod Sacerdotes digne celebrantes fine inter multos , qui pereunt. Ergo facilJime conciudendum .... nec ha2c confequentia ri- gida, auc ineredibilis videbitur, fi confidc* r entur hucusque difta, & mox dicenda. 18. Secundfi modo poteft Sacerdos effe in- ^'gnus ad cekbrandum propter peccata ve* L nia- 1 6z C 0 ) £& ___ nialia , prout declarat S. Bonaventura fuper ilJud Apoftoli: Pr obet autem feipfnmbomo , ubi fic commentatur: Proba teipfnm , rt quanta cbaritate, td qiiali fervore accedis: non enim folum mortalia uit and a funt, fd etiam venialia peccata , qua per negligentiaffl) vel otiitm maltiplicata , td etiam per incotift• dcrationem , ac per dijlračlionem dijfohtt vita, td mala confuetudinis ; ličit enim »o« occidant animam : tamen rcddunt bominemte pidum , gravem , td obmtbilatum , indispof‘ tam tj incptum a d cclcbrandam ; ni ji dičlipd" veres, td ftipala venialium per afflatum fpi’ ritus , td jlammam charitatis ventilentur , $ confammantnr , excandefcente igne cordis it conjideratione. Ideo cave , ne nimis tepi det> td inordinatns , atque inconfideratas accedab qaia indigne J um is , _/z »o« accedis reverenUh circamfpecle, td conjfiderate> de qnibus Apj Jlolus ait : Judicium fibi mandacat td bibd It a Sanftus Do&or Šeraphicus : ex quo quet, quanta requiratur puritas confcienti®’ 19. Terrorem incutere deberet omnibus Sacerdotibus id, quod Chriftus dixit Pet r0 in ultima Česna. J/ non lavero te , »0» babi' bis partem mecam. Joan. 15. 8. Mundus qu*' dem erat Petrus , ut esteri, excepto Jutfai fed in pedibus adhuc munditia deficiebat) fine qua non poterat particeps effe myfteri o* rum. Audiamus S. Bernardum fuper di& 1 verba Domini in hunc tnodum loguentefl 1. . _ Co) tč* Scimus , quia ablutio ifia ped um difcipulo- rum ad diluenda pcccata, qua non funt ad tnortem , d qttibus plene cavere non pojfumus in hac vita , pertineat ; quod ex eo plane con- flat , quod ojferenti manus & caput pariter ad abluendum , refponfum efi: qui lotus efi, non indiget , nifiipt pedes lavet : lotus enim efi > qui gr avia peccata non habet , c it ju s caput j id efi intentio , id manus , id efi oper at io id tonverfatio munda efi j fcd pedes, qui funt anim<£ affeiliones , dum in boe pulvere gradi- tnur , ex totomundi ejfe non poffunt > quin ali- quando vanitati , aliquanao voluptati, aut curiofitati , plus qudm oportei > cedat animusj vel ad horam j in multis enim offenditnus omnes. Verumtamen nemo bae , quce videntur modica > contemnat , aut parvipendat / nemo pernicio - fa fecuritate dormitet; quoniam ( ficut audi- ‘vit Petrus ) nifi laverit ea Cbrifilts , non ha «• bebimus partem cum eo . Hucufque doclor Mellifluus. 20. Debet proinde Sacerdos celebraturus talem habere confcientiam , quae etiam pura fitab omni peccato veniali, prout in Mifla infinuat iotio raanuum , de qua S. Dionyfi« bs Areopagita ita Joquitur : Ablutio illa non fit ad delendas corporis fordes, qtriajam lo- ta t fuerunt; fed in fymbolum , quod oporteat vos dpeccatis omnibus mundari , id ad de * fignandam animi puritatem : atque ideo ablu* untur non manus , fed Jola extremitates digi- L 2 forum T<$4 ( O ) Ž& tor um , ad defignandum non folum gr avla , fed etiam levijjima peccata tollenda. Ide ni affirmant S. Clemens Papa, S. Cyrillus AJe* Xandrinus & S. Thomas. Tollunturautem peccata, etiam leviflima, optimo modo per debitam confeflionem; un- de Ritus fervandi in ceJebratione MifPe tit. I. n. i. fic habent: Sacerdos celebr aturus Mijfaffl) pravi a confejfione S a cr ament al'n 3 &c. Caveat tamen Sacerdos, ne facris indutus veftibus confiteatur; quia hoc non decet: confiteatur ergo prius; debet enim ede prs- paratus ad Mififam, antequam fe induat. 21. Confcientia purificata, debet Sacer¬ dos arripere aiteram partem prseparationh) videlicet orationem, de qua Joco citato & habetur: Orationi aliquantulu?n vacet , 6 orationes inf eri us pofitas pro temporis opportu• nitate dicat. Per Orationi vacet denotatuf oratio mentalis, feu meditatio : per orado • ne s dicat , oratio vocalis. Reje&is proinde omnibus curis debet va* čare 'orationi mentali, in qua mens ad Deu# eJevatur , & voluntas ad ejus amorem i* 1 ' fkmmatur. Pracipuum autem , & prifl' cipale objechim hujus meditationis eft P&‘ fio Domini noftri, quas in Mifla repraefen- tatur. 22. Debet etiam praecedere Miflam orati o vocalis, in qua primum locum habet par* Horarum Canonicarum, videlicet Matuti- nura __ mg c o ) _i6f_ num cum iaudibus } ut habet Ritus y vide Part. 2. tit. i .n. I. Sunt & aližB orationes, a c modi fe pras- parandi ad MifTam, qui Sacerdotibus erunc falubres, fi eis ufi fuerint in fpiritu devo- tionisj & fervoris. IlJis autem, qui conti- nuis curis ceconomicis & re familiari occu- pantur , haud proficua erit prajparatio ; ait namgue' S. Petrus Damian: Nimis impojji - bile eji, at is , qui r eram j amili arium cur/f opprimitur , qai colloquendo turbis quotidic popalaribas admifcetur , mundo cordeJanftis Vale at intcrejjfe Myfleriis. 23. Et quid dicendum de iis, quorum prasparatio in hoc confiftit, quod ore folum quasdam preces feftinanter orent ? Et quid de illis , quorum prasparatio ad MifTam eft otium, aut inanis converfatio, aut lufus, aut.... ? Refponfum ad hoc facile eruitur cx di&is. 24. Unum eft valde mirandum. SS. Eu- chariftise Sacramentum duos habet effeftus, unus omnibus Sacramentis communis eft, videlicet, dare gratiam , & ejus augmentum his, qui nullum impedimentum objiciunt. Alter effe&useft huic Sacramento fingularis, conferre fcilicet nutrimentum fpirituale, animisque dulcedinem, atque fuavitatem in- Tundere. Hos autem effe&us pauciffimi ex- periuntur ; etfi toties, immo quotidie ad ?d hanc Sacram menfam accedanc; quae hu- j«s eft ratio? L 3 Ref- i66 i^Co)^ Refponfum habemus ex eJeganti quadam comparatione, guam Os aureum divi Chry* foftomi ita eloguitur : ficut cibus corporalis, eum corpits i »venit m alis humoribus accupatum, amplius ladit , S nocet , nec ulitim praflat au- xilium: fic fpiritualis hic cibus , fi aliquem in- venit malitia inquinatum , magis eum perdit ) non Jud natura , fed accipientis vit id : taks enim funt focii Juda proditoris > in qnem poji buccellam intravit jatanas , §■ n. De gr atittrum aBione poji MiJJam, i. *’T'RipIex efl gratiarum aftio circa Mii« X Tam. Prima eft de prascepto Ecclefia* ftico j quia eft Miffe intrinfeca, ejusque pars integraiis , ac ordinaria. Secunda non eft guidem deprscepto, pra;fcripta tamen a Ru* brica. Tertia cit ad arbitrium Sacerdotis. Z. Primam gratiarum aftionem incipit S a* cerdos in AJtari poft fumptionem, pronun* ciando in cornu Epiftola: Orationem, feu Orationes } poftcommuniones nuncupatas. J Secunda gratiarum aftio facienda poft Mirtam, & a Rubricis tit. XII. n. 6. prajfcri* pta conrtftit in Antiphona Trium puerornm, &c. In MirtaJis initio pofitis. Et hasc eft optima gratiarum a&io vocalis poft Mirtam, ciim ab Ecclefta Cit prasfcripta. 4. Compietis primis duabus gratiarum a* #ionibus, guas Sacerdos ut publicus EccJe« ftcB 167 mž (o) & fise minilter peregit, debet, depofuis Sacris veltibus , & Jotis manibus, ut perfona priva- ta fe conferre ad orationem mentalem, feu ad tertiam gratiarum adionem : debet fe col- Jigere ad agendum cum Deo , quem intra fe habet, profunde cogitando , quanta iibi fe- cerit Dominus in perado faerificio : debet elicere adus amoris, adorationis, & humj- iitatis. &c. Alt non pauci contenti funt modica illa gratiarum adione a Rubricis praefcripta , aue aliis quibusdam precibus, ex Jibello cum fe- ftinatione, absque debita attentione, & con- fideratione recitatis. 5. Recurrit in fine hujus opufculi infelicif- fimus Judas, de quo faepius mentio fada eft. Apud ingratifiimum hunc difcipulum erat Magifter caeleftis in tam exigua asftimatio- ne, quod eum inimicis profcripferit ad eorum arbitrium. quid vultis mihi dare ? Matth. z6. *5- & poftquam ei conftituerunt triginta ar- genteos, qua:rebat opportunitatem eum tra- dendi. Et quando eum tradidit? poft fum- ptionem Sacramenti. Alii remanferunt in Cffinaculo , gratias ^gentes: <& hymno diElo czicrunt in montem ©liveti. Ib. v. 30. Judas *<>erb cum accepijjet bucellam , exivit continub. Joan. 13. 30. Si manfiflet in gratiarum adio¬ ne, tantum malum non perpetraflet: nifi e- "»im ille exijfet , proditor faclus non ejfct , ait divus Chryfoftomus. L 4 6. In- i68 c o ) m _ _ 6 . Infeliciflimi Sacerdotes, qui JEfumaaeo vilipendunt, quod eum cuivis commodo cor- porali poftponant; quia poft Miflam conti* nuo exeunt: loco debit« grajiarum ačlionis ad corporis commoditates, ad fenfuum oble- ftamenta properant. Audianc cifatum San- cdim: Judam i mit ant ur , qui ant s ultimatu gr ati ar um aciionem difcedutit. Visne fcire, ReverendeSacerdos,qusnam fit ultima gratiarum aftio ? ultima gratiarurn aftio eft illa,quas fufficit: eft illa,quam alia non fubfequitur; eft illa, qux refpondet benefi- do accepto : eft illa, quas reddit opus perfe- člum. Et hisce hoc Opufculum finem habet. 7 . Opufculum hoc digeftum eft pro duobus Sacerdodbus: pro uno,qui fe difponit ad cele • brandum primum SS. Miflie Sacrificium. Pro altero, qui Miflam celebravit. Primus le* gat, & perlegat Rubricas MilTalis Romani, ac bene intueatur hoc opufculum , ficque fe comparec ad tracfanda, <5c fumenda divi¬ na mvfteria. Debet autem Jegere h xc omnia, non curfim , non obiter , non perfuneforiej fed paulatim, & confiderate , attendendo ad fingula verba: quia nihil in hoC opufcujo ternere pofitum eft. Alter conferat Rubri- cas Miflalis Romani eum hoc Opufculo, cum lege naturali, divina, & Ecclefiaftica, čc judicet, qualiter MifTa celebrari, ac Sa- cri Ritus, & cseremoniže in, če extra Mii- fam obfervari debeant. Et caveat fummo- pere, _____ ** C 0 ) _169 pere j ne fit de nnmero illorum , qui nul- Jatcniis funt folliciti, fuos errores corrigendi, fed in contracto abufu, & praevaricatione firmi perfiflunt, fibi perfuadentes , quod Rubricas optime obfervent, & nulla in* firuftione, aut corre&ione indigeant ; dum rcipfa plurimos in eas errores committunt; hos incorrigibiles , & fedu&ores de- 'vitare necefle eft. Laudetur SS. S acratnentum , ac SanSlifJima Virgo Derpara } jins labe conccpta. I N D E X. A BIutio digitorum in MifiTa. parte 2. tit. IO. namero 5. folioj 1. 72. in diftribuen* da SS. Enchariftia. ibidem num. 6 . f. 76. ablutio communicantium ibid. f. 77. $ p. 7 ,. cap. 4.^.2.». 5. f. 127. I Abfolutio mortuorum. p. z. tit. 13. n.^.f 87. Alt are ad Miflarn requifitum. p. 1. tit. 20. f. n. ejus afperfio. p. 3. . I * c. 2. ». 17. /. 102. poft difiributam com- munionem. p. 3. r. 4. §. 2. ». 7. /. 128. cum Ciborio. /6/A n. 10. f. 130. cum O- ftenforio. p. 3. r. 4. §. 1. a ». 2. d f. 120. Birremm. 73. 1. tit.zo.f. 13.73. 2. m. 12. n. 6 . f 85. Burfa. 73.2. riV. 2. ». 2. /. 25. C®« / Caefaries fičfo. p. z. tit. i. jj. z. f. 17. Gaiix qualis ? p. z. tit 1. n. 1. /. 15. ubififten- dus? tit. z. n. z. /.25. tegendus in prin* cipio. tit, z.n.z.f. 26. extergeadus. tit. j. jj. 4. /. 44. tegendus in fine. tit. 10. n. 5. /.73. Campanula cjuando, & guomodo pulfanda? р. Z. tit. Z. n. i.f.zi.tit. 7. ».8./. 51.//V, 8. ». 4. /j 5 3. k. 6.f. 5 8. p. g. e. z.». 14. /. 101, с. 4. §. 1. n. 10, /. 125. 126. Candelas emungendas 3 & extinguendas. p. z. tit. 12. ». 6.f 8 g. Ciborium. ejus purificatio. p. z. tit. 10. jj. 6 , f 79. ejus velurn , feu pailiolum. p. g. c. 4. §. 2. ji. z.f 127. Benedi&io cum eo danda, ib. jj. 10. f. igo. Cornmunio difiribuenda intra Miflam. p. 2. tit. 10. jj. 6. d f. 7 g. extra Miflam. p. 3. e. 4. §. 2. /. 126. Concio intra Miflam quando, & guomodo facienda ? p. z. tit. 6. jj. 6 . f. 42. p. g. c. 3. §. z. jj. 9 .f. 117. Confecratio Hoftias. p-z. tit. g. ».5. d f. 53. Calicis. ib. n. 7./. 59.60. Confpicilla. p. 1. tit. 20. f. 14. Coronides Altaris. ib, f. iz, Corporale. p. z. tit. X. J*. 1 . f 16. tit. z. ji. z. f 25. p. 3. C. j. §.Z. JJ. 6. f. 142, Čredo > feu Svmbolum in Mifla. p. 2. tit. 6 . *• /* 4 1 - Crux efformanda in fronte, ore, & pe&ote,, p, z . tih 6. n. z. f, 39.40. tit^iz, n, i.f.81. 83. a fronte ad pe&us , &c. p. z. tit. 3. #. 4./.29. ». 5. f. 30. Super obJata. tit. 7. »• 547 - 4 8 - Crux Altaris. p. 1, tit. 20. /i 13. quomodo cooperienda tempore Paffionis. p. 3. <\ 5. §.4. ». 2. /. 149. Jignum SS. Crucis. ib. n. 8. /. 151. 152. Cubiti fuper Altare ponendi.p. 2. tit. 8. n. 5. /. 54-»• 7-f 59. tit. 10. n. 4.f. 68. Ctiffinus. p. 2. tit. 7. 1./.42. p. 3. c. 3. §.I. n. 9. /. 106. Elevati# Hoftias. p. 2. r/V. 8. n. 5. «/.54. Ca* Jicis. «. 7./. 59. Epiftola auomodo dicenda? p. 2. m. c. ».2. /• S 8 -. Euchariftia exponenda. vide Expofitio. cjuo* modo coram ea genufle&endum ? p. 3. f* 4. §. l . n. 9./. 124. c. 5. §.4. /2. 10./. 153- guomodo adminiftranda ? vide commu* nio. auomodo aflervanda? p. 2. tit. 10. n. 6. f. 80. ejus effettus. p. 3. c. 6. §. I. n. 24 - /• 165. Expofitio SS. Sacramenti. p. 3. r. 4. §. 1. « /1 120. Feria V. in Coena Domini.p. 3. feu Tobalea. 7?. 1. tit. 10. f. 12. p. j< c. 5. §. 2. n. 6.f. 142. Memento vivorum.p. z. tit. 8. n. 3./. 25. de« fun&orum. rir. 9.». z. f 61. Minifter Miflas guomodo luiniflfare debeat? p. z. per totum , če. deinceps. Eft neceda* rius; & qualisf > p. 3. c. l. §. 2. rf /.95« guomodo debeat orare? .p. Z. tit .4. n. i* /• 53 - . ' Mifla qua hora celebrari poffit ? p. 1. rir. i$« «/. 8.ConventuaIis. rir. 16. n.z.f.ti. cele* branda poft fecitatum Matutinurci curt Laudibus.p. 2. tit. 1. n. l.f. 14. de Requi* em tit. 13 .f. 87. p. 3. c. 3-§. 1. m . 27./. 114* in Oratoiis privatis. p. 1. tit.zo.f. 11. ejus interruptio. p. 3. c. 1. §. 1. d f. .92. corairt fummo Pontifice 3 & Praslatis. p. 2. rir. 3 * 0. 2. f. 29. ». 11. /. 32. quando abfquč miniftro celebrare liceat ? p. 3. c. I. §• 2 ‘ # 0. 2. f. 95. coram SS. Sacramento expo* (ito. c. 2. d f. 97. cum Incenfatione Alta« taris. c. 3. §, l. 2. k /. 103. In nofte Nativitatis Domini, p. 1. tit. 15. ». 1. /. 9. Feria V. in Ccena Domini p. 3. c. 5. §.4. ». 2./. 148. 149. dum fub Miflaalius au- fert,aut adfert Ci bori um. p. 1. tit. 8. n. 6. f 56. 57. dum fub Mi/Ta aiius diftribuk communionem ante ilJud Akara tit. 3. n. 2. /. 29. «. 11. /. 32. guornodo ceJebran- da ? p. i.& 2. per totum p. 3. c. 5. §. 1. df. 131. fpatium temporisad Miflam r«-* guifitum. c. 5. §. 1. d. n. 13. d f. 138, Mikale quomodo portandum ? p. 2. tit. 2. ».1^ /. 21. tit. 6. ti. 1. f. 38. guando aperien« dum? tit. 1. ti. i,f.i6. ciaudendum. tit. Ii. rt. 1. f. 81. tit. 12. n. 6. f. 83. non ape- riendum a miniftro. tit. 2. n. 2. f. 26. Mundities in locis & rebus ad divinum cub tum pertinentibus. p. 3. c. 5. §. 2. k/,140, Navicula. p. 3. c. 3. §. 1 .d ti. z.df 103, OcuJorum elevatio. p. 2. tit. 6. n. 2. f 39. Offertorium. p. z. tit. 7« n. 1. f. 42.43. n. 5. f 4 6 . Oratio a cunclis. p. 2. rk< 5. n. z.f. 37. juffa i majoribus. ibidem. Oratorium privatum. p. i.tit. 20. f 11. iz. Ofculum AJtaris. p. z.tit. 4. n. 1. 34. Pacis. tit. 10.n. 3. f. 6 5. 66. Oftenforium. Benedi&io cutli eo danda. p.3. f. 4. §. 1. d ti. 2. df. 120. PalJa. p.z. tit. 1. n. 1 . f. 16. tit. J. n. z.f. 43. PaiJium. Vide Amependium. Para- Paramcnta. p, t . tit. 2. rt. z. . f . i6.p. 3. c . 5. §.2« n . 5. f. 141. 142. Affumenda extra Altare. p. z.tit. 1. m. 2, f. 18. p. 3. f. 5. §. 3. n. /. 147. dimittenda.jp. 2. m. 12. ». 6. /. 84. 86. p. 3. ». 6 . f. 142. Re- Reliquite San&orum incenfanda: in MifFa. p . 3. c. 3. §. I. n. 14. 15./. 108. 109. Reverentia quotuplex , & qua; ? p. I. n. 6. f. 6.p. 2 tit. 3. n. I. /. 28. Ritus ac casremonise in MiHa. p. 1.& 2. per totum. p. 3. c. 5. §. I. «/. 131. in aiiis fun&ionibus. p. 3. a f. 92. Rubricte obfervandse. p. I. 3. af.^.p. 2 f/ 7 . 2. n.z.f. 24. 25. Sacerdos quid? p. 3. c. 6. §. l.ti.z. f. 154. ejus dignicas. ib. n. 3. ejus obligatio. c. 5. 6, a f. 131. indigne ceiebrans. c 6. §. I. « n. II. a f. 158. Sacriftia. fiJentium in ca obfervandum. p. 2, tit. I. n. l.f. 20. Signum crucis manu formandum. vide Crux. Patena formandum. p. 2. tit. 7. #. 3- f 44‘ f/ 7 . Io. n. 2. /*. 63. Stola. p. i.tit.i. n. 3./. 19. p. 3. r. 3. §• 3. ».8. _ / 119 - Strophiolum Altaris. Vide Manutergmm. Sudariolum, feu llrophiolum Sacerdotis. p. 2 . tit. 2 ■ n. l.f. 22 . Sumptio Corporis. p. 2. tit. IO. ». 4./. 68. Sanguinis. ib. ».5./. 69. 70. Thuribulum quomodo tenendum , & tra- dendum ? p. 3. f. 3. §. I. a n. %. d f. 103. Thuriikatio 3 Vide Incenfatio. Thus. Vide Incenfum. Tobalea. Vide Mappa. Tonfura Clericaiis. p. 2. tit. I. ». 2 f 16. ^elum Caiicis. p. 2 tit. 7. 2. /. 43. tit. 10. M n. 5. n. S-f 7 ^- Communionis. ib. n. S. f 74. humens Sacerdotis imponendum, p.g, c. 4, §. 1. m 2. f. 120. Veftes Sacrae. Vide Paramenta. Veftis talaris. p. 2 - tit. I. n. 2. f. 16. Vox , qux > <5t quotup 3 ex in Mifla privita ? p. 1 . 72. 5. /. 5, (j. tit, 16 n. l. f. 10. ERRA T Ao Reliqu£ menda d prudentc Leftore facile corrigentm, h sebi*.? !•&*£*%* MM i&gs!