3 favf

Missae de Requie

juxta Rubricas a Leone Papa XIII reformatas
et Decreta S.Rituum Gongregationis novissima,

accedit appendix

de Missis in altari privilegiato.

Tractatus liturgicus in usum Cleri
concinnatus
a

JOSEPHO ERKER,

Canonico ecclesiae cathedralis Labacensis.

Cum approbatione Reverendissimi Ordinariatus Labacensis.

19  0  3 .

LABACI.

Sumptibus auctoris. Venumdatur in libraria catholica Labaci in Austria.
Litteris typographiae catholicae.

Missae de Requie

juita Rubricas a Leone Papa XIII reformatas
et Decreta S. Rituum Gongregationis novissima,

accedit appendix

de Missis in altari privilegiato.

C um approbatione Reverendissimi Ordinariatus Labacensis.

- 19  0  3 .=

LAB AC I.

Sumptibus auctoris. Venumdatur in libraria catholica I.abaci in Austria.
Litteris typographiae catholicae.

(/\j-03<^> 7-1 u

Lectori benevolo!

Ex quo, auspice ipso Summo Pontifice Leone
Decimotertio, Rubricae tam Breviarii quam Missalis
Romani reformari coeperunt novaque in hunc finem
non pauca S. Rituum Congregationis Decreta prodierunt,
novum quoque jus liturgicum circa Missas de Requie
celebrandas introductum est.

Cujus juriš principia quum ab antiqua lege non
parum discrepent, operae pretium judicavimus, quae ad
rem faciunt Decreta recentiora, diversis occasionibus
edita variisque in locis dispersa, colligere, disponere
atque explicare. In quo labore ad unguem haerebamus
S. Rituum Congregationis Decretis, quae in novissima
Collectione authentica a Sanctitate Sua die 16. Februarii
1898 approbata continentur, necnon aliis recentissimis,
quae post annum 1899 ab eadem Congregatione edita
fuerunt.

In explicandis his Decretis et respectivis Rubricis
ad eorum normam concinnatis, potissimum sequebamur
Ephemerides Liturgicas,  Actorum Academiae
Liturgicae Romanae publicationem mensilem, quarum
opera obscurae passim huic materiae haud parum luminis
allatum est.

Si quos labor noster in dimetiendo hoc Rubri-
carum campo tulerit fructus, isti ad majorem Dei gloriam
conducant precamur.

Labaci, in Festo Epiphaniae Domini 1903.

A udor.

Articulus prim us.

De Missis de Kequie in genere.

Caput I.

Missae de Requie notio.

I. Missae de Requie sunt Missae, quae
pro defunctis in colore nigro extra ordi-
nem Officii juxta proprium formulare et
peculiarem ritum celebrantur. In qua defini-
tione dicitur, Missas de Requie celebrari:

1.  Pro defunctis. Etsi enim illicitum non sit,
ex causa rationabili celebrare Missam de Requie cum
applicatione pro vivis, dummodo non diverse praescri-
pserit dans eleemosynam;') nihilominus hoc regulariter
fieri non debet, quum ex communi aestimatione hominum
Missae de Requie celebrari censeantur pro defunctis.

2. In colore nigro.  Definitum enim est, Missas
de Requie celebrandas esse omnino in paramentis nigris,
adeo ut violacea adhiberi nequeant, nisi in času, quo
die 2. Novembris ss. Eucharistiae Sacramentum publi-
cae Fidelium adorationi sit expositum pro solemni Ora-
tione Quadraginta Horarum. 2 ) Eo minus in Missis de
Requie adhibere licet alium colorem.

3. Extra ordinem Officii.  Nullam enim
Missae de Requie habent cohaerentiam cum Officio diei,
dum econtra reliquae Missae, nisi sint votivae, cele¬
brantur secundum ordinem Officii 3 ) diei, hoc est de
quo Sancto aut Mysterio factum est Officium, de eodem
etiam fit Sacrificium.

4. Juxt a proprium formulare.  Quatuor pro
Missis de Requie celebrandis in missali exhibentur for-

‘) S. C. de Prop. Fide 13. Oct. 1856. Apud Bucceroni,
Enchir. morale ed. 3., pag. 282. — 2 ) S. R. C. 27. Jun. (23. Jul.) 1868
n. 3177. — s ) Rub. gen. missal. in exordio.

Missae de Recpiie.

I

2 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. I. et II. n. 2.

mularia, quae inscribuntur: a)  In Commemoratione om-
nium Fidelium Defunctorum, b)  In die Obitus seu De-
positionis Defuncti, c)  In Anniversario Defunctorum,
d)  In Missis Quotidianis Defunctorum. Quaenam ex his
Missis in singulis casibus eligenda sit, suo loco dicetur.
Hic notamus -tantum Rubricam specialem in fine quartae
Missae positam: »Epistolae et Evangelia superius posita
in una Missa pro Defunctis, dici possunt etiam in alia
Missa similiter pro Defunctis.« Una Missa ab alia non
differt nisi in Orationibus, Epistola et Evangelio, ergo,
demptis Orationibus, liberum est quamcunque Missam
pro quocunque et in qualibet circumstantia dicere. 4 )
Convenit tamen, recte monet cl. Herdt,  in unaquaque
Missa servare suam Epistolam et Evangelium, quia non-
nisi ob quamdam congruentiam unicuique Missae assi-
gnata sunt. 5 * * )

5. Juxta peculiarem ritum.  Ritus namque
Missarum de Requie aliquatenus differt a ritu reliqua-
rum Missarum et in missali describitur sub titulo XIII.
Ritus celebrandi Missam.®)

Caput II.

Missarum de Requie divisio.

2 . — 1. Respectu ritus  sunt Missae de Requie ritus
duplicis, semiduplicis et simplicis. Juxta Rubricas gene-
rales missalis tit. IX. n. 1. in Festis duplicibus dicitur
una tantum Oratio. Quod valet etiam quoad Missas de
Requie, quae consequenter sunt ritus duplicis  seu
ritui duplici respondent tune, quando unam tantum
habent Orationem, vel, si ita veliš, ideo habent unicam
Orationem, quia sunt ritus duplicis. Juxta easdem Rub¬
ricas n. 2. et seq. in Festis semiduplicibus dicuntur tres,
et juxta n. 12. in Festis simplicibus tres vel quinque
vel septem Orationes ad libitum. Quod ad amussim di-

4 ) Ideo in antiquis missalibus, teste Cavalierio, quatuor

Epistolae et Evangelia continenti serie sub una eademque Missa

referuntur. Tom. III. cap. 10. n. 16. — s )  S. Lit. Prax. I. n. 53.

— 8 ) Uberior explanatio hujus ritus habetur in opere meo

Enchiridion Liturgicum.

Missarum de Requie divisio.

3

cendutn est etiam respectu Missarum de Requie ritus
semiduplicis et simplicis. Itaque ritus semiduplicis
sunt seu ritui semiduplici respondent illae Missae de
Requie, quae tres Orationes, nec plures nec pauciores,
habent, ritus simplicis  vero illae, quae etiam plures
quam tres, usque ad septem Orationes, numero semper
impari, habere possunt.

2. Respectu solemnitatis extrinsecae  di-
stinguuntur: a)  Missae de Requie solemnes,  quae
celebrantur cum cantu, Ministris sacris et thure; b)  can-
tatae,  quae celebrantur cum cantu ex parte Celebrantis
et Chori, sed sine Ministris sacris et sine thure; c)  pri-
vatae,  quae fiunt neque cum cantu neque cum Ministris
sacris neque cum thure. Missae sub a)  et b)  vocantur
etiam Missae de Requie cum cantu vel in cantu,
Missae sub c)  vero lectae seu sine cantu,  quia
simpliciter leguntur. Aliquando denominatio »Missa
cantata«  in Rubricis et Decretis *) occurrens signi-
ficat tam cantatam quam solemnem, utpote quae revera
fiunt cum cantu et opponuntur Missis sine cantu.

Ex titulo solemnitatis intrinsecae,  de
qua videsis n. 9 . et 13 ., pariter distinguuntur Missae
de Requie solemnes et privatae. Nota distinctiva Missae
solemnis de Requie hoc sensu est unica Oratio, privatae
vero plures Orationes.

3. Respectu privilegiorum,  quibus fruuntur,
dantur: a)  Missae de Requie privilegiatae,  quae
certis praerogativis prae aliis gaudent ac ritus duplicis
censentur et sunt; b)  non privilegiatae,  quae
hujusmodi praerogativis destituuntur vel, etsi accidenta-
liter quibusdam privilegiis gaudeant, nihiiominus non sunt
ritus duplicis, cujusgeneris sunt Missae de Requie quoti-
dianae. Generaliter loquendo Missae de Requie privile¬
giatae celebrari possunt etiam in Duplicibus et aequi-
valentibus, non privilegiatae vero in Semiduplicibus et
inferioribus.

4. Respectu occasionis,  qua celebrantur, ha-
bentur: a)  Missae exequiales, quae litantur in die vel

') E. g. Rub. gen. miss. tit. V, n. 3. et S. R. C. 30. Jun. 1896
ad I. n. 3920.

1 ®

4  De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. III. n. 3—4.

pro die obitus seu depositionis, b)  Missae de die tertio,
septimo et trigesimo, c)  Anniversaria, d)  Missae quo-
tidianae defunctorum, quae celebrantur extra modo enu-
meratos dies.

5. Respectu obligationis  dicuntur: a)  fun-
datae,  quae celebrari debent ex titulo fundationis
factae, b)  adventitiae,  quaecelebrantur adpetitionem
stipendium offerentis, c)  a Rubricis provisae,  ce-
lebrandae scilicet ex dispositione et praecepto Rubri-
carum, quales sunt Missae pro defunctis, quae in ecclesiis
cathedralibus et collegiatis celebrantur prima die mensis
non impedita et Feria secunda cujusque hebdomadae
pari ter libera. 2 )

Caput III.

De Obligatione celebrandi Missas de Reqnie.

Quaeritur, utrum Sacerdos obligatus ad celebran-
dam Missam pro defunctis, obligationi suae satisfaciat
celebrando Missam Officio diei conformem, an teneatur
celebrare Missam de Requie? et an obligatus ad cele-
brandum pro vivis, satisfaciat obligationi susceptae
celebrando Missam de Requie? Ad determinandum,
quomodo se Celebrans in dictis casibus gerere debeat,
statuuntur sequentes regulae.

3. Regula generalis:

In Missis celebrandis quibuscunque, tam
pro vivis quam pro defunctis, cum vel sine
cantu,  expressa fundatorum vel stipendium
erogantium voluntas respicienda  est, dum-
modo non repugnet legibus liturgicis.

Ratio primi est, quia S. Rituum Congregatio ipsa
rescripsit: »Expressa voluntas testatorum vel postulan-
tium, dummodo sit rationabilis, debet adimpleri.« 1 ) Idem
docet cl. Cavalieri:  »Certum est, quod, si stipem
erogans Missae qualitatem praescripsit, hanc servare

’) Rub. gen. miss. tit. V. n. 1. 2.

S. R C. 3 Mart. 1761 ad 7. n. 2461.

De Obligatione celebrandi Missas de Requie.

5

tenetur Sacerdos, ne fidelitatem violet.« 1 ) Ratio secun-
di est, quia violandae non sunt Rubricae et Decreta ob
ignorantiam Laicorum. Quotiescunque ergo sive ex
fundatione sive ex stipendio accepto celebranda sit
Missa de Requie  et non alia, et Rubricae aut De¬
creta non obstant, necessario celebrari debet Missa de
Requie et non alia, ita ut Sacerdos obligationi suae
non satisfaceret celebrando Missam de die, licet eam
applicaverit ad mentem fundatoris vel dantis. Si vero
celebranda esset Missa de Requie die liturgice impe-
dita, tune voluntas sive fundatoris sive petentis prorsus
est negligenda, quia in času non esset rationabilis, ut-
pote legibus liturgicis contraria. In času ergo Missa
de Requie, si agitur de fundata, transferenda est in
diem liturgice liberam, si vero agitur de adventitia,
instruendus est Missam petens, ut eam transferat in
aliam diem non impeditam, quod si noluerit, voluntati
ejus satisfiat per Missam Officio conformem die ab ipso
destinata.

4. Regulae speciales:

1. Quaecunque Missae pro defunctis
cum cantu celebrandae, esse debent de
Requie, nisiii, quorum interest, Missam
de die admiserint.

Hoc valet quoad omnes Missas pro defunctis cum
cantu tam privilegiatas quam non privilegiatas seu
quotidianas. Quantum ad priores S. Rituum Congregatio
statuit, Missas sive exequiales, sive de tertio, septimo
aut trigesimo die, sive Anniversaria, in času impedi-
menti liturgici transferendas esse in primam diem libe¬
ram 3 ). Unde manifesto apparet, Missis privilegiatis pro
defunctis cum cantu non posse substitui Missas de die.
Sed neque quoad Missas non privilegiatas seu quoti-
dianas cum cantu hoc licet, quum a S. Rituum Congre-
gatione definitum sit, Missas cantatas de Requie a te-
statoribus relictas sine praefixione dierum diebus impe-
ditis non posse esse Missas diei currentis, sed in času

3 ) Comment. tom. III. cap. X. n. 19. — 3 ) S. R. C 22.Dec. 1753
ad 1. n. 2427.; Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad 2. et 3. n. 3753. et n. 3755.
ad 3.

6 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. III. n. 4.

celebrandas esse diebus a Rubrica permissis. 4 ) Neces-
sario igitur in omnibus praefatis casibus celebrari debet
Missa de Requie, ut satisfiat susceptae obligationi, et
si ob aliquod impedimentum liturgicum certa die cele¬
brari nequeat, transferri debet, ut cessante impedimento
celebrari valeat. Si vero ii, quorum interest, testator
scilicet vel stipendium erogans, consentiant, ut in času
impedimenti legitimi fieri possit Missa de die, horum
dispositioni rationabili adhaerere et Missam de die cele-
brare utique fas est, dummodo Sacrificium applicetur
ad eorum intentionem.

2. Si Missae quotidianae pro defunctis sine
cantu, sive fundatae sive adventi ti ae, cele-
brandae sint diebus impeditis, Sacerdos satis-
facit suae obligationi celebrando Missam de
die cum applicatione pro defunctis.

Dies impediti pro celebratione Missarum quoti-
dianarum pro defunctis sunt: Festa duplicia, Dominicae
per annum, dies infra Octavas privilegiatas, Vigiliae
privilegiatae, Feriae privilegiatae, dies publicae exposi-
tionis Sanctissimi, sed durante expositione tantum in
respectivis ecclesiis, dies S. Marci et Rogationum in
ecclesiis ad processionem obligatis unam tantum Missam
habentibus. (Vide artic. tert.) Si hisce diebus occurrerit
Missa quotidiana pro defunctis legenda, tune, si sit ex
fundatis, minime transferatur in aliam diem non impe-
ditam, ne dilatio animabus suffragia exspectantibus
detrimento sit, sed Sacerdos in času debet  dicere
Missam de Officio currenti cum applicatione juxta men-
tem testatorum. 5 ) Si vero Missa sit ex adventitiis, tune
Sacerdos in času po test  litare Missam Officio diei
conformem, dummodo applicet juxta mentem dantis
eleemosynam, sed »consultius est, ut, in quantum fieri
possit, 6 ) intentioni eleemosynam erogantis satisfiat per
Missam de Requie.« 7 ) In utroque času ergo Celebrans

4 ) S. R. C. 23. Aug. 1766 ad 1. n. 2482. — 6 ) S. R. C. 3. (5.)

Jun. 1662 n. 1235.; 5. Aug. 1662 n. 1238.; 4. Aug. 1674 n. 1523. —

6 ) Exspectando scilicet diem liberam liane Missam admittentem,

si res non urgeat. — 7 ) S. R. C. 13. Jun. 1899 ad 4. n. 4031.

De Obligatione celebrandi Missas de Requie.

7

satisfacit susceptae obligationi per Missam de die appli-
candam pro respectivis defunctis.

3.SiMissae quotidianae pro defunctis sine
cantu celebrandae sint diebus liberis, Cele-
brans, generaliter loquendo, satisfacit obliga¬
tioni suae tam per Missam de Requie quam
per Missam diei currentis.

Dies liberi pro celebrandis Missis quotidianis de-
functorum seu dies, quibus licet celebrare Missas quo-
tidianas de Requie, sunt ii, quorum Officium est ritus
semiduplicis aut simplicis. Hisce ergo diebus Sacerdos
obligatus ad Missam pro uno vel pluribus defunctis
celebrare potest vel Missam de Requie vel Missam
Officio conformem. Eruitur hoc ex Decreto S. C. Indul-
gentiarum, in quo ad quaesitum: »Utrum Sacerdos satis-
faciat obligationi celebrandi Missam pro defuncto, ser-
vando ritum Feriae vel cujuscunque Sancti, etiamsi
non sit Semiduplex aut Duplex?« declaratum est:
»Affirmative«. s ) In utroque času ergo satisfit susceptae
obligationi; nihilominus consultius esse videtur, ut etiam
in his casibus satisfiat per Missam de Requie. 8 9 ) Sed
haec omnia generaliter dieta sunt. Si enim dans vel
relinquens stipendium qualitatem Missae determinaverit,
ejus dispositioni standum est juxta regulam generalem.
Et si agatur de Missa celebranda in altari privilegiato
cum Indulgentia pro defunctis, tune observanda est
regula subsequens.

4. Si Missa pro uno vel pluribus de¬
functis cantanda vel legenda sit in altari
privilegiato, esse debet Missa de Requie
ad lucrandam Indulgentiam altaris, iis
diebus, quibus Missae de Requie permit-
tuntur.

Ratio est, quia Indulgentia altaris privilegiati pro
defunctis lucrari nequit per Missam de die in altari
privilegiato, si ceteroquin Missam de Requie celebrare
licet, sicut ex variis tam Indulgentiarum quam Rituum

8 ) S. C. Indulg. 11. Apr. 1840 ad 1 . n. 281. — 9 ) Decr. n. 4031.

supracitatum; S. R. C, 28. Apr. 1902 ad 15. in Labacen.

8 De Missis de Requie in geaere. Art. I. Cap. III. n. 4—6.

Congregationis Decretis abunde patet. 10 ) Relate ad dies
Missas de Requie excludentes autem definitum est, per
celebrationem Missarum de Festo currenti in altari
privilegiato cum applicatione Sacrificii juxta mentem
benefactorum satisfieri susceptis obligationibus et suf-
fragari cum .iisdem Indulgentiis, perinde ac si essent
celebratae Missae de Requie. 11 )

5. Sacerdos celebrando Missamdedie
in času, quo deberet celebrare Missam de
Requie, peccat quidem, sed venialiter tan-
tum, et ad restitutionem non tenetur, dum-
modo applicaverit  ad  fi  n em  p ra  e s cr  i p t u m.

Celebrans in času peccat quidem,  quia com-
mittit inordinationem quamdam vel violat fidelitatem
(cf. reg. gen.); ast peccat venialiter tantum,  quia
ista inordinatio non committitur in essentialibus sed
nonnisi in accidentalibus, et virtus fidelitatis in času non
tam graviter obligare videtur;ad restitutionem
non tenetur,  quia, quod fructum Sacrificii attinet,
nullum defunctis infertur praejudicium. Licet enim magis
prosit defunctis Missa de Requie quam e. g. Missa de
Sanctis, non quidem ex parte Sacrificii, cujus valor
idem est in omnibus Missis, sed potius ex parte Ora-
tionum, in quibus Ecclesia expresse et directe intercedit
pro defunctis, harum tamen defectus suppleri potest per
majorem devotionem sive celebrantis sive celebrare ju-
bentis, imo etiam per intercessionem Sancti, cujus suf-
fragium in Missa imploratur. Unde recte infert cl. Ca-
valieri 13 )  dicens: »Certum est, quod hujusmodi sacri-
ficantes, dummodo Missam applicent ad finem prae-
scriptum, ad restitutionem minime tenentur, quia fructus
principalis et satisfactorius, cui respondet stipendium,
aequalis est in Missis omnibus.«

6. Per celebrationem Missae de Requie
satisfit obligationi celebrandi pro vivis,
dummodo dans eleemosynam Missam de Re-
quie expresse non excluserit.

10 ) Vide append. cap. II. — u ) Decr. gen. 1. Dec. 1666 n. 1343.;
20. Jul. (13. Aug.) 1669 n. 1392.; S. R. C. 24.Jul..1683 ad 3. n. 1714. —
l2 ) Herdt S. Lit. Prax. I. n. 66. in nota. — u )  L. c. tom. III. cap. X.n. 19.

De Impedimentis Missarum de Requie.

9

Quoad substantiam enim et valorem ex opere
operato non datur distinctio inter singulas Missas, et
fructus principalis ac satisfactorius, uti modo (supra ad
reg. 5.) diximus, aequalis est in omnibus Missis, sive
celebrentur secundum sive extra ordinem Officii et
sive fiant pro vivis sive pro defunctis. Potest ergo pro
vivis applicari Missa de Requie et Celebrans per hu-
jusmodi applicationem satisfacit obligationi suae, nisi
stipem offerens Missam de Requie expresse excluserit
(reg. gen.). Confirmatur haec sententia a S. Congre-
gatione de Propaganda Fide,  quae ad quaesi-
tum: »An liceat Sacerdotibus uti paramentis nigris et
celebrare Missam de Requie, ut satisfaciant obligationi,
quam susceperunt celebrandi pro vivis?« die 13. Oct.
1856 respondit: »Affirmative, modo non diverse prae-
scripserit, qui dedit eleemosynam.« 14 ) Sed parce hac
facultate utendum est, quia per se minus convenit, sine
necessitate aut sufficienti ratione Missas de Requie ce¬
lebrare pro vivis.

Caput IV.

De Impedimentis Missarum de Requie.

5. Non omni die neque in qualibet ecclesia Missae
de Requie permittuntur, etsi per se forte non sint illi-
citae. Obstare enim possunt varia impedimenta
liturgica,  quae reducuntur potissimum ad tria haec:
a)  ritus qualitas, b)  expositio ss. Sacramenti, c)  penuria
Sacerdotum. Quo sensu et in quantum haec impedi¬
menta celebrationem Missarum de Requie cohibere va-
leant, in sequentibus brevi calamo explanaturi sumus,
ne postea iterum iterumque in idipsum redire cogamur.

$ i. Ritus (jufilitns.

6. Hoc impedimentum consistit in eo, quod ob-
stante quorumdam dierum ritu Missae de Requie istis
diebus vel prorsus non vel ex parte tantum celebrari
permittuntur. Aut enim occurrit Dominica celebranda,

* 4 ) Apud Bucceroni, Enchir. morale, edit. 3., pag. 282.

10 De Missis de Reguie in genere. Art. I. Cap. IV. n. 6—7.

aut Festum potiori ritu recolendum, aut Feria non
omittenda. Oritur itaque impedimentum quoddam ritus,
nempe ritus ferialis, puta Feriae privilegiatae; ritus fe-
stivalis, puta Festi ritus duplicis; ritus dominicalis, puta
Dominicae. Attamen non eundem effectum habet ritus
quoad singulas Missas de Requie excludendas.

Ritus ferialis,  Feria nempe privilegiata impedit
quascunque Missas de Requie praeter exequiales, quae
tamen ultimis tribus Feriis hebdomadae majoris pariter
impediuntur. Feriae privilegiatae sunt: Feria IV. Cinerum
et omnes Feriae hebdomadae majoris.

Ritus festivalis,  Festum scilicet recolendum
sub ritu duplici classico (primae et secundae classis)
vel non classico (duplex majus et minus) impedit di-
versimode: Festum duplex minus impedit, generaliter
loquendo, jam Missas quotidianas de Requie; Festum
duplex majus impedit insuper Anniversaria late sum-
pta; Festum duplex secundae classis excludit praeterea
Anniversaria stricte sumpta, Missasdedie III., VII., XXX.,
Missam post acceptum de alicujus obitu nuntium et
Missam exequialem translatam; Festum duplex primae
classis praeter enumeratas impedit Missas exequiales
lectas et, si Festum sit de solemnioribus, etiam Missam
exequialem cum cantu.

Ritus dominicalis,  videlicet Dominica recolen-
da impedit quascunque Missas de Requie, excepta Missa
exequiali cum cantu, quae tamen pariter impeditur in
Dominica, in quam solemnitas alicujus Festi transfertur.
Huc referuntur etiam Festa cum feriatione recolenda
seu de praecepto servanda, quae similiter impediunt
Missas quascunque de Requie, imo exequialem cum
cantu, si Festum sit ex solemnioribus. Nonnunquam in
Decretis agentibus de diebus Missas de Requie exclu-
dentibus nominantur Festa de praecepto  tantum,
minime vero Dominicae, 1 ) dum alias expresse nominentur
Dominicae et Festa de praecepto. 2 )  Sed indu-
bium est, S. Rituum Congregationem, si aliquando sola

') E. g. Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad 3. n. 3755.; Rub. gen. miss.
tit. V. n. 2. — 2 ) Decr. 19. Maji (8. Jun.) 1896 n. 3903. et 9. Maji
(12. Jun.) 1899 n. 4024.

De Impedimentis Missarum de Reguie.

11

Festa de praecepto nominet ac Dominicas sileat, has
in illis velle contineri, ut quod de Festis de praecepto
praedicat, etiam de Dominicis citra ullam controversiam
praedicari debeat. 3 )

§ 2 . J5xpositio ss. Sacramenti.

7. Quum luctus, quem omnis Missa de Requie
praesefert, et laetitia, quam expositio venerabilis Sacra¬
menti praedicat, facile conciliari nequeant, sed mutuo sese
excludere videantur, per se nascitur impedimentum, quo-
minus tempore expositionis almae Eucharistiae in re-
spectivis ecclesiis celebrentur Missae de Requie, licet
ritus non obstet.

Distinguitur duplex expositio Sanctissimi, publica
seu solemnis et privata seu non solemnis. Prior intelligi-
tur, quae fit cum ostensorio 1 ) in throno tabernaculi pa-
lam collocato; altera, quae fit cum pyxide (ciborio) intra
tabernaculum, ostiolo patefacto, remanente. Ad digno-
scendum, in quantum expositio Sanctissimi celebrationem
Missae de Requie impedire valeat, attendendum est:
a)  an expositio publica sit vel privata, b)  an Missa
celebranda sit ad altare, in quo expositum est ss. Sacra-
mentum vel ad alia altaria.

Hisce praemissis sequentes statuuntur regulae:

1. Expositio augustissimi Sacramenti, tam publica 2 )
quam privata 3 ), impedit celebrationem Missarum de
Requie in altari expositionis toto tempore, quo exposi-
tio perdurat. Ab hac regula nulla omnino datur excep-
tio, neque in die Commemorationis omnium Fidelium
defunctorum occurente Oratione XL Horarum. 4 )

2. Expositio publica seu solemnis Sanctissimi im¬
pedit celebrationem Missarum de Requie non solum in
altari expositionis, sed etiam in aliis altaribus respe-
ctivae ecclesiae. Definitum est hoc quoad Missam de Re-
quie maxime privilegiatam, nempe exequialem, quae pro-

3 ) Cf. Eph. Lit. 1896 pag. 701. n. 8. et 1900 pag. 227. in nota.

*) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 13. in Labacen. — 2 ) S. R. C.
14. Jun. 1873 ad 2. n. 3302. — 3 ) S. R. C. 7. Maji 1746 ad4. n. 2390.
— ■* *) Decr. gen. 9. Jul. 1895 ad IV. n. 3864.

12 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. IV. n. 7—8.

hibetur »ubi et doneč Eucharistia solemniter exposita
habeatur.« 5 ) Qaodsi per solemnem seu puhlicam San-
ctissimi expositionem impeditur Missa maximis privile-
giis ditata, a fortiori impediuntur reliquae Missae de
Requie minus privilegiatae. Exceptio ab hac regula datur
solummodo 6 ) in Commemoratione omnium Fidelium
defunctorum in ecclesiis, in quibus exponitur ss. Sa-
cramentum pro Oratione XL Horarum. Quo in času non
obstante hac expositione solemnissima ad omnia eccle-
siae altaria, excepto altari expositionis, Missae cele-
brantur ut in Commemoratione omnium Fidelium defunc¬
torum, adhibito tamen colore violaceo. 7 )

Ast haec expositio publica non est intelligenda
ea, quae fit modo transeunti aut brevi temporis spatio
causa alicujus functionis e. g. unius alteriusve Missae 8 ),
sed expositio per longius tempus permanens adorationis
causa, sive sit solemnissima  pro Oratione XL Ho-
rarum 9 ) vel ad instar illius e. g. tempore bacchanalium
aut perpetuae Adorationis, infra Octavam Corporis
Christi, tempore publicae necessitatis vel in gratiarum
actione pro acceptis a Deo beneficiis, sive sit minus
solemnis  e. g. occasione Festi alicujus Sancti, in
novemdialibus et triduanis precibus peragendis, vel ex
alia occasione aut consuetudine per totum mane ad
altare principale.

3. Expositio privata Sanctissimi non impedit cele-
brationem Missarum de Requie nisi ad altare expositionis,
haud vero ad alia altaria respectivae ecclesiae, si expo-
sitio fiat ex causa privata. Si vero fiat ex causa pu¬
blica et simul sit permanens, nec pro actu transeunti
tantum, impedit Missas de Requie in singulis altaribus
sicut publica seu solemnis. Liquet hoc ex Decreto no-

5 ) Decr. gen. 2. Dec. 1896 ad I. n. 3756. — 6 ) Non datur ex-
ceptio in Exequiis aut Anniversariis personae licet maximae vel

regalis dignitatis. Decr. S. R. C. 13. Mart. 1804 n. 2558 ad rem
non facit, quia loquitur tantum de piis precibus  publicis co-
ram Sanctissimo in ara principe exposito fundendis pro anima
defuncti regis Etruriae. Cf. Eph. Lit. 1892 pag. 634. sq. —

7 ) Decr. gen. 27. Jun. (23. Jul.) 1868 n. 3177.; 9- Jul. 1895 ad

IV. n. 3864. — 8 ) Eph. Lit. 1892 pag. 635. n. 10.; Stappen, Sacr.

Liturg. tom. II. pag. 330. n. 5. — 9 ) S. R. C. 19. Jun. 1875 n. 3357.

De Impedimentis Missarum de Requie.

13

vissimo, hac in causa emanato. 10 ) Ad quaesitum enim a
Congregatione ipsa formulatum: »Expositio ss. Sacra-
menti privata et minus solemnis, quae fit cum pyxide
intra tabernaculum, ostiolo patefacto, si sit permanens et
ex causa publica, impeditne Missas de Requie?« re-
sponsum est: »Affirmative, in času, juxta Decretum Var-
savien. 7. Maji 1746 ad 4. n. 2390.« In hoc Decreto
advocato autem, in quo sermo est de expositione privata
cum pyxide, S. R. C. deflnivit: »Missae de Requie extra
altare, ubi est expositum ss. Sacramentum, poterunt
celebrari, dummodo tamen oratio coram Sacramento non
sit ex publica causa.«

s) 3 . Penuria Sacerdotum.

8. In ecclesiis, quibus unus tantum adscriptus est
Sacerdos ideoque singulis diebus regulariter unica cele-
bratur Missa, non raro contingere solet, ut ob functiones
quasdam liturgicas neque omittendas neque differendas,
Missae de Requie, alias licitae, certis diebus illicitae eva-
dant et omitti debeant. Cujus generis dies sunt ii, qui-
bus celebranda est Missa parochialis aut conventualis in
ecclesiis respectivis, dies s. Marci et Rogationum, nec-
non Vigilia Paschatis et Pentecostes. Hisce ergo diebus
in ecclesiis unam tantum MisSam habentibus si cele¬
branda occurrat Missa de Requie, quamvis per se ličita,
ob accidentale impedimentum penuriae Sacerdotum omitti
debet, ut celebrari queat Missa a Rubricis praescripta.
Ratio est, quia Missa parochialis cum applicatione pro
populo in ecclesiis parochialibus, Missa conventualis in
ecclesiis cathedralibus, collegiatis et conventualibus,
Missa Rogationum in ecclesiis adstrictis ad processio-
nem, et Missa Sabbati Sancti ac Vigiliae Pentecostes in
ecclesiis habentibus fontem baptismalem, omitti nequit,
ideoque deflciente altero Sacerdote quaevis Missa de
Requie occurrens, etiam praesente cadavere, prohibetur.
Relate ad benedictionem fontis baptismalis specialiter
deflnitum est, hanc benedictionem integram (ergo etiam
Missam quae ad ritum pertinet) sicuti Sabbato Sancto

10 ) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 14. in Labacen.

14 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. V. n. 8—9.

ita in Vigilia Pentecostes esse de praecepto nec in alium
diem differendam in omnibus ecclesiis legitime fontem
habentibus, sive sint parochiales sive filiales, licet fideles
dictis diebus ad ecclesiam accedere minime solerent. 1 )

Ast non solum in ecclesiis unum tantum Sacer-
dotem habentibus, sed etiam in ecclesiis cum pluribus
Sacerdotibus ob coincidentiam plurium functionum li-
turgicarum ex obligatione persolvendarum, quibusdam
diebus impedimentum penuriae Sacerdotum exoriri po-
test, uti patet. Exemplum: In ecclesia parochiali, cui
adscripti sunt tres Sacerdotes, Feria secunda Rogationum
occurrunt quatuor Missae celebrandae, videlicet Missa
exequialis in sepultura nuper defuncti, Missa pro sponsis
cum benedictione nuptiarum, Anniversarium fundatum
stricte sumptum et Missa Rogationum. Deficiente ergo
quarto Sacerdote, in času una ex praefatis Missis erit
omittenda ob impedimentum penuriae Sacerdotum, et
quidem, si Missa pro sponsis non differenda supponitur,
omittenda et in alium diem amandanda erit vel Missa
exequialis vel Anniversarium; Missa Rogationum enim
nullo pacto omitti aut transferri potest.

Caput V.

De Orationibns in Missis de Requie.

Agemus hic de numero Orationum in Missis pro
defunctis, de earum ordine aptius locuturi in articulo
tertio, ubi sermo instituendus est de Missis quotidianis
de Requie. Numerus Orationum definitur per Decretum
S. Rituum Congregationis diei 30.Junii 1896,') quod in
Rubricam transiit et in missalibus recentioribus mveni-
tur inter Rubricas generales tit. V. n. 3. et 4.

§ z. Quatido linica Oratio dicitur?

9 . Unica Oratio dicitur in Missis privi-
legiatis de Requie quibuscunque, sive fiant
cum cantu sive sine cantu.

’) S. R. C. 7. Jun. 1892 n. 3776. et 13.Jan. 1899 ad 1. n. 4005.

‘) In Collect. auth. nov. sub n. 3920.

De Orationibus in Missis de Requie.

15

Lex Rubricae reformatae enim disponit: »Una tan-
tum Oratio dicenda est in Missis omnibus, quae cele-
brantur in die Commemorationis omnium Fidelium de-
functorum, die et pro die obitus seu depositionis, atque
etiam in Missis cantatis vel lectis, permittente ritu, die-
bus tertio, septimo, trigesimo et die anniversario ali-
cujus defuncti necnon quandocunque pro defunctis Missa
solemniter celebratur, nempe sub ritu, qui duplici re-
spondet, uti in Officio, quod recitatur post acceptum nun-
tium de alicujus obitu, et in Anniversariis late sumptis.«

Magni momenti in hac dispositione rubricali sunt
verba: »Quandocunque pro defunctis Missa solem¬
niter  celebratur, nempe sub ritu, qui duplici respon-
det.« Ultima verba in antiqua Rubrica desiderabantur,
ideo factum est, ut verba praecedentia ab auctoribus
perperam intelligerentur de Missis cum cantu tantum,
exclusis Missis sine cantu. Ut ergo aperiatur sensus
hujus Rubricae et sciatur, quomodo ista solemnitas in-
telligenda sit, ideo in nova Rubrica additum fuit: »nempe
sub ritu, qui duplici respondet.« Datur enim solemnitas
extrinseca et intrinseca sicuti Missarum in genere ita
Missarum de Requie in specie. lila constituitur ex pompa
externa, puta ex cantu, thure et Ministris sacris; haec
ex ritu, cui Missa respondet, puta ex ritu duplici, qui
solemnior est semiduplici et simplici, nullo habito re-
spectu ad externam qualitatem Missae. Hanc intrin¬
seca  m solemnitatem Missarum de Requie in času in-
telligi debere, patet ex verbis appositis »nempe sub
ritu qui duplici respondet«, quae verba explicant imme-
diate praecedentia de solemnitate, quam, uti patet, re-
petendam esse volunt ex ritu duplici. Tune ergo Missa
de Requie vi hujus Rubricae solemniter celebrari cen-
setur, sive sit solemnis sive cantata sive lecta, quum
respondet ritui duplici seu quum habet ritum duplicem.
Hune ritum autem habet, quotiescunque Officium de-
funetorum, 2 )  quocum relationem habet, sub ritu du-

2 )  Ritum duplicem et consequenter solemnitatem Missae
de Requie desumendam esse non ex ritu Officii diei  currentis,
sed ex ritu Officii defunetorum,  cui Missa respondet, ipsa
Rubrica indicat subjungendo explicationis gratia verba »uti in

16 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. V. n. 9—10.

plici, hoc est cum duplicatione antiphonarum recitatur
vel recitaretur, si recitandum foret. Atqui Officium cum
duplicatis antiphonis ex dispositione Rubricarum * * 3 * ) reci¬
tatur in die Commemorationis omnium Fidelium de-
functorum, in die obitus seu depositionis vel in sequenti
biduo, diebus tertio, septimo, trigesimo et anniversario,
necnon, ex Rubrica recenti supra allata, post acceptum
de obitu alicujus nuntium et in Anniversariis (non solum
stricte, sed etiam) late sumptis. Quum vero praefati dies
omnes et singuli sint privilegiati, dicere possumus et
debemus, illas Missas de Requie, sint cantatae sint
lectae, esse solemnes seu solemnibus aequivalere ideoque
ex mente Rubricae unicam admittere Orationem, quae
celebrantur diebus privilegiatis seu quae sunt privi-
legiataeA) De diebus privilegiatis lege numerum 13 .

Oratio unica ergo dicenda est:

1. In omnibus Missis de Requie cum vel sine
cantu in die Commemorationis omnium Fidelium de-
functorum, idque sine exceptione, quia Rubrica absolute
dicit »in Missis omnibus«.

2. In Missa exequiali solemni et in Missis exequi-
aJibus privatis, quae cccasione solemnis celebrantur
sive in die depositionis defuncti sive, hac die liturgice
impedita, infra biduum a depositione ob gravem causam
jam facta. Vide n. 25 . Item in Missis de Requie cum vel
sine cantu, quae in Semiduplicibus et Simplicibus occur-
rentibus ab obitu usque ad depositionem vel infra dictum
biduum celebrantur pro eodem defuncto. 5 ) Ratio est
eadem ut antea, quia scilicet Rubrica lcquitur de »om¬
nibus Missis, quae celebrantur die et pro die obitus seu
depositionis«.

3. In omnibus Missis de Requie cum cantu
diebus tertio, septimo et trigesimo, die post acceptum
de alicujus obitu nuntium et in Anniversariis stricte et

Officio quod recitatur post acceptum nuntium de alicujus obitu

etc.«, quae verba ad Officium defunctorum esse referenda nemo

non videt. Cf. Eph. Lit. 1898 pag. 37. et 1899 pag. 720. — 3 )Rub.

spec. Brev. ad Off. defunct.; Ritual Rom. tit. VI. cap. 4. n. 1. et cap.

5. n. 1.; Eph. Lit. 1898 pag. 33. et 1899 pag. 98. — “) Cf. Eph. Lit. 1899
pag. 701. — s ) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 11. in Labacen.

De Orationibus in Missis de Requie.

17

late sumptis; in Missis vero sine cantu  praefatis
diebus nonnisi permittente ritu,  puta in Semi-
duplicibus et inferioribus. Regula enim generalis est,
a S. Rituum Congregatione toties inculcata, quod Missae
lectae de Requie per se in Duplicibus minime permit-
tuntur. 6 ) Quotiescunque ergo agitur de Missa defunctorum
sine cantu dictis diebus celebranda, semper inquiren-
dum est, utrum ritus eam permittat i. e. utrum Offi-
cium diei, in qua hujusmodi Missa facienda est, sit
ritus semiduplicis aut simplicis ideoque Missa de Re-
quie ličita necne? De qua liceitate si constet, sumenda
est una tantum Oratio.

§ 2. Quando plures Orationes dicnntur?

10. Plures, hoc est ad minimum tres
Orationes, numero tamen semper dispari,
dicuntur in Missis non pr i vilegiatis seu
quotidianis quibuscunque.

Haec regula manat ex Rubrica generali missalis
tit. V. n. 4., cujus verba sunt: »In Missis quotidianis
quibuscunque sive lectis sive cum cantu plures sunt
dicendae Orationes.« Deinde prosequens Rubrica loqui-
tur de tribus Orationibus et de ordine in iis servando.
Denique subjungit: »Quod si in iisdem quotidianis Mis¬
sis plures (quam tres) Orationes Celebranti placuerit
recitare, id fieri potest tantum in Missis lectis, impari
cum aliis praescriptis servato numero.«

Super qua Rubrica animadvertimus:

1. Missae quotidianae, de quibus Rubrica, sunt
omnes Missae de Requie, quae dicuntur extra dies pri-
vilegiatos, quos sub numero praecedenti enumeravimus,
ergo Missae de Requie non privilegiatae. Huc pertinent:
a)  illae Missae de Requie, quae ex dispositione Rubri-
cae 7 ) prima die libera mensis et Feria secunda cujus-
vis hebdomadae pariter libera in ecclesiis collegialibus
celebrantur; b)  omnes Missae pro defunctis fundatae,
quae non sunt Anniversaria neque stricte neque late

•) S. R. C. 5. Aug. 1662 n. 1238., n. 1333. ad 3. et 24. Jul.
1683 ad 2. n. 1714. — 7 ) Rub. gen. miss. tit. V. n. 1. 2.

2

18 De Missis de Requie in genere. Art. I. Cap. V. n. 11—12.

sumpta seu quae sunt fundatae sine praefixione dierum;
c)  omnes Missae pro defunctis non fundatae, quae
celebrantur diebus non privilegiatis ex pietate ipsius
Sacerdotis vel ex petitione fidelium.

2. In praefatis Missis dicuntur ad minimum tres
Orationes et quidem, si celebrentur cum cantu, non
plures quam tres, si vero fiant sine cantu, pro lubitu
etiam plures usque ad septem, et sumuntur ex Orationi-
bus diversis, quae in missali assignantur post Missas
de Requie, servato, quantum fieri potest, ordine missalis.

3. In Missis lectis, in quibus plures quam tres
Orationes dicuntur, necessario servari debet numeri
imparitas, ita scilicet, ut, Orationibus praescriptis et
pro lubitu additis simul numeratis, appareat numerus
impar. Sed bene notandum, hanc imparitatem servan-
dam esse nonnisi tune, quando agitur de Orationibus
ex devotione ipsius Celebrantis addendis, sic dictis
votivis; si vero aliunde e. g. ex Oratione imperata di-
cenda turbaretur numeri imparitas, Celebrans non te-
netur ad aliam Orationem addendam, ut numerus im¬
par fiat; et si nihilominus addere velit aliquas Oratio¬
nes pro sua devotione, adjungat eas post imperatam
tertio loco positam et servet numeri imparitatem, Ora-
tioni Fidelium  semper postremo loco assignatO;

§ 3. De Oratione pro vivis in Missis de Reqnie.

šl. Potestne in Missis de Requie dici
Oratio pro vivis et in Missis pro vivis
Oratio pro defunctis?

Casus prior posset accidere, si e. g. Oratio impe¬
rata esset pro aliqua necessitate. Sed obstat Rubrica')
disponens: »In Missis defunetorum nulla fit Comme-
moratio pro vivis, etiamsi Oratio esset communis pro
vivis et defunctis«, veluti Oratio Omnipotens sempi-
terne Deus , qui vivorum dominaris simul et mor-
tuorum etc.  Rationem allegat Gavantus 2 ),  qui »ae-
quum est«, inquit, »in Missis defunetorum solis defunc-

*) Rub. gen. miss. tit. VII. n. 6. — ’) Thesaur. sacr. Rit.
pars 1. tit. 7. Rub. 6.

De Sequentia in Missis de Requie.

19

tis operam dare, exclusis vivis in Collectis, quibus in
primo Memento  secrete satis superque est provisum
etiam in Missa de defunctis.“ Collectae tamen pro de-
functis admittuntur in Missis pro vivis, sed in Missis
tantum Festorum simplicium et in ferialibus 3 ), et tune
semper ponitur penultimo loco. 4 ) Vide articulum ter-
tium caput sestum.

Caput VI.

De Seqnentia in Missis de Jiequie.

12 . Si quaeritur, utrum in Missis de Requie Se-
quentia seu Prosa Dies irae  dici debeat necne, con-
sulendum est Decretum generale S. Rituum Congrega-
tionis diei 30.Junii 1896 ad IV. 1 ), ad cujus normam Ru-
brica generalis missalis tit. V. n. 5. reformata est. Verba
Decreti sunt: »Quod denique ad Sequentiam attinet,
semper illam esse dicendam in quibusvis cantatis Mis¬
sis, uti etiam in lectis, quae diebus ut supra privile-
giatis fiunt; in reliquis vel recitari posse vel omitti ad
libitum Celebrantis juxta Rubricas.« Ex qua disposi-
tione sequens enascitur regula generalis:

S e q u e n t i a Dies irae  est de praecepto in
Missis de Requie cantatis et pri vil egiatis
quibuscunque, in reliquis est ad libitum.

Sequentia ergo dici debet:

1. In omnibus Missis de Requie cum cantu 2 ), sive
sint solemnes sive simpliciter cantatae, sive diebus pri-
vilegiatis celebrentur sive in aliis non privilegiatis, sive
dicatur una Oratio sive tres.

2. In omnibus Missis de Requie privilegiatis id-
que non solum in cantatis, uti supra, sed etiam in
lectis, dummodo sint vere privilegiatae i. e. celebratae
diebus privilegiatis ideoque jus habeant unius Oratio-
nis. Quaenam Missae sint privilegiatae, patebit ex nu-
mero sequenti.

3 ) S. R C. 31. Tul. 1665 ad 8. n. 1322. — 4 ) Rub. gen. miss. 1. c.

‘) In Collect. auth. nov. sub n. 3920. — 3 ) S. R. C. 21. Maji 1897.
n. 3956.

2 *

20 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. I. n. 13 — 14 .

Sequentia dici potest:

In reliquis Missis i. e. in iis, quae non recen-
sentur sub n. 1. et 2. immediate praecedenti, videlicet
in Missis de Requie quotidianis lectis, in quibus saltem
tres dicuntur Orationes.

Ex dictis patet, non dari casum, in quo Sequentia
necessario debeat  omitti.

Articulus secundus.

De Missis privilegiatis Defunctorum.
Caput I.

De Missis privilegiatis Defunctorum in genere.

13 . Missae pro defunctis sunt vel privilegiatae
vel non privilegiatae seu quotidianae. Missae privile¬
giatae pro defunctis illae Missae de Requie dicuntur,
quae celebrantur diebus privilegiatis i. e. diebus, quos
pia Mater Ecclesia in favorem defunctorum certis pri-
vilegiis seu praerogativis quoad Missae celebrationem
decoravit.

Juxta Decreta et Rubricas dies privilegiati pro
defunctis sunt: a)  dies Commemorationis omnium Fi-
delium defunctorum, b)  dies obitus seu depositionis,
c)  dies, quo fit Missa post acceptum nuntium obitus
alicujus, d)  dies tertius, septimus, trigesimus post mor-
tem vel sepulturam, e)  dies Anniversarii tam stricte
quam late sumpti. Hisce ergo diebus celebratae Missae
de Requie sunt privilegiatae.

Privilegia, quibus hae Missae prae aliis non pri¬
vilegiatis gaudent, generaliter loquendo, sunt: a)  minor
numerus dierum impedientium, b)  jus translationis in
času impedimenti, c)  solemnitas intrinseca cum jure
unius Orationis. Attamen non omnibus et singulis Mis¬
sis privilegiatis omnia privilegia recensita eodemque
modo competunt; dantur enim Missae de Requie plus
minusve privilegiatae, sicut ex dicendis suo loco patebit.

De Missis in Commemorat. omnium Fidel. defunct. 21

Commune omnibus his Missis earumque praeci-
puum privilegium est solemnitas, quae iis inest et ob
quam dies, in quibus celebrantur ipsaeque Missae vo-
cantur solemnes,  ut distinguantur a reliquis diebus
et Missis de Requie non solemnibus seu quotidianis.
Sed jam supra sub n. 9 . monuimus, hanc solemnitatem
non esse sitam in pompa exteriori, qua Missa celebra-
tur, sed in ritu duplici 1 ), quo Officium defunctorum
recitari deberet, si conjunctim cum Missa recitaretur,
licet revera non recitetur. Hoc ritu deficiente, deficit
et Missae solemnitas. Unde sequitur, etiam Missas lec-
tas esse solemnes in sensu exposito, si sint ritus dupli-
cis, econtra Missas cantatas cum vel sine Ministris
sacris censeri quotidianas, si ritus duplicis non sint.
Nota et quodammodo effectus ritus duplicis respectu
Officii autem est, ut ex dispositione Rubricae Brevi-
arii J ) et Ritualis Romani 3 ) dicatur cum duplicatione
antiphonarum, respectu Missae vero, ut ex disposi¬
tione Rubricae generalis missalis 4 ) in Missa hujusmodi
unica tantum dicatur Oratio. Quapropter tria Missa-
rum de Requie formularja in fine missalis posita, pri-
mo, secundo et tertio loco, quae respondent hisce Mis¬
sis solemnibus seu privilegiatis, revera prostant cum
unica Oratione.

Ex dictis etiam liquet, quod ritus Officii defunc¬
torum et consequenter ritus Missae de Requie non se-
quitur necessario ritum diei. Hic enim potest esse se-
miduplex, sed ritus Officii defunctorum eique respon-
dentis Missae de Requie debet esse duplex et vice versa.

CaputIL

De Missis in Commemoratioue omnium Fide-
lium defunctorum et per ejus Octavam.

14 ,— 1 . Inter Missas privilegiatas pro defunctis
primum locum tenent Missae in Commemoratione om¬
nium Fidelium defunctorum die 2. Novembris. Pro his

') Decr. gen. 30 Jun. 1896 ad 1. n. 3920. — 2 ) Rub. spec.
ante 1. Noct Off. Defunct. — V  Tit. VI. Cap. 4. n. 1. — 4 ) Tit. IX. n. 1.

22 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. II. n. 14.

Missis proprium habetur formulare in missali, nempe
primum ex quatuor ibi assignatis.

In ecclesiis choro non obligatis hac die omnes
Missae celebrandae sunt de Requie, etiamsi Officium
fiat de Festo duplici, omnesque esse possunt lectae. 1 )
In ecclesiis ad chorum adstrictis autem binae cantan-
tur Missae conventuales, una de die post Tertiam, al-
tera de Commemoratione omnium Fidelium defuncto-
rum post Nonam 2 ), reliquae omnes dicuntur de Requie.
Occurrente tamen Oratione Quadraginta Horarum cum
expositione solemni ss. Sacramenti, in altari expositio-
nis celebratur Missa votiva de ss. Sacramento in co-
lore albo, reliquae vero Missae sint de Requie, ad al-
tare expositionis non dicantur et celebrentur in colore
violaceo. 3 )

Hac die Missae applicari possunt ad libitum 1 )
Celebrantis, pro omnibus defunctis vel pro aliquibus
vel aliquo tantum, semper tamen dicenda est unica 5 )
Oratio Fidelium,  et omnes a quocunque Sacerdote ad
quodcunque altare celebratae, gaudent privilegio. 6 )

2. Si haec Commemoratio quotannis coincidat
cum die Octava Dedicationis ecclesiae, in ecclesiis
collegialibus duae dicendae sunt Missae conventuales,
una de Octava, altera de Requie; Missae vero privatae
omnes sint de Requie. Quando vero dies octava inci-
dat in Dominica, omnes Missae esse debent de die
Octava, quum Commemoratio omnium Fidelium de-
functorum transferatur in diem sequentem. 1 )

Quando die 2. Novembris occurrat Dominica vel
Festum aliquod cum feriatione aut Duplex primae clas-
sis, quamvis sine feriatione, Commemoratio omnium
Fidelum defunctorum transfertur in sequentem diem
tertiam ejusdem mensis similiter non impeditam. s )

Si dieta Commemoratio transferenda sit in diem
3. Novembris et in aliqua ecclesia eadem die Festum

‘) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 5. in Labacen. — 3 ) Rub. spec.
missal. hac die. — 3 ) Decr. gen. 27. Jun. (23. Jul.) 1868 n. 3177. et
9. Jul. 1895 ad 4. n. 3864. — 4 ) S. R. C. 4. Aug. 1663 ad 9. n. 1275.
— 5 ) Decr. gen. 30. Jun. 1896 ad 1. n. 3920 — 6 ) S. C. Indulg. 19.
Maji 1761 n. 228. — ’) S. R. C. 27. Sept. 1698 n. 2014. — ') Decr.
gen. 9. Jul. 1895 ad 2. n. 3864.

De Missis in Commemorat. omnium Fidel. defunct. 23

duplex secundae classis occurrat, hoc Festum trans-
fertur in primam diem liberam juxta Rubricas. De die
vero octava, aut de Festo duplici majori, minori vel
semiduplici occurrentibus, sicut de alio Festo translato,
cui in Calendario locus pro eo anno non suppetat, in
praefata Commemoratione generali defunctorum Offi-
cium fiat, sed Missae omnes, sola, ubi dicenda est,
conventuali excepta, sint de Requie. 9 )

Officium Commemorationis omnium Fidelium de¬
functorum, etiam translatae, pridie post Completorium
anticipari potest a recitantibus non solum privatim
sed etiam publice in choro 10 ) Ceterum in die translata
omnia peragenda sunt sicuti in die propria 2. Novembris.

3. Si in etandem diem incidat alicujus obitus seu
depositio, distinguendus est triplex casus: a)  in eccle-
siis non collegiatis cum pluribus tamen Sacerdotibus,
Missa unica exequialis pro defuncto cantetur ut in die
obitus seu depositionis, reliquae vero Missae, quamvis
pro defuncto celebratae, dicantur de die Commemora¬
tionis omnium Fidelium defunctorum 11 ); b)  in eccle-
siis ad chorum adstrictis idem servetur, additis tamen
duabus Missis conventualibus in cantu, una de die
post Tertiam, altera de Commemoratione omnium Fi¬
delium defunctorum post Nonam 12 ); c)  in ecclesiis
vero unam tantum Missam habentibus sumatur Missa
ut in die obitus 13 ) cum Oratione conveniente et cum
applicatione pro respectivo defuncto.

4. Sacerdotibus omnibus in Hispaniarum et Por-
tugalliae regnis et dominiis actu commorantibus tam
saecularibus quam regularibus facultatem celebrandi in
die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum
tres Missas de Requie Benedictus  XIV. benigne
concessit 14 ), sub his conditionibus: a)  ut secundam et

“JTbkL ad 3. — IO ) Ibid. ad 1. et 2. — “) Cf. S. R. C. 28. Apr.
1902 . ad 5. in Labacen. — 1! ) S. R. C 14. Apr. 1646 ad 4. n. 893;
20. Sept. 1687 n. 1788.; 9. Jul. 1895 ad 5. n. 3864. — 13 ) S. R. C.
28. Apr. 1902 ad 6. in Labacen. — *') Litt. Apost. diei 21. Aug. 1748.
Videsis Benedicti XIV. De sacrosancto Missae sacrific. Append.
IV. ad lib. III. Simile privilegiun concessit Benedictus XIII. die
26. Aug. 1728 regno Brasiliae et Leo XIII. die 18. Apr. 1897 Ame-
ricae latinae. Sine Indulto apostolico hac die tres Missas cele-
brare non licet, non obstante quacunque consuetudine. S. R. C.
11. Jan. 1676 n. 1554. et 26. Nov. 1678 n. 1617.

24 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. II. n. 14—16.

tertiam Missam in suffragiutn omnium Fidelium defunc-
torum, non alicujus peculiaris defuncti tantum, applicent;
b)  ut pro hisce duabus Missis nullam prorsus accipiant
eleemosynam, sed pro prima dumtaxat, quae eleemo-
syna quantitatem a lege particulari aut consuetudine
loči praefinitam nullatenus excedat.

Sumitur pro prima Missa primum formulare ut
in die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum;
pro secunda tertium ut in Anniversario, in Orationibus
tamen omissis verbis quorum anniversarium . . . .
commemoramus  vel quorum hodie annua dies agi-
tur;  pro tertia quartum ut in Missis quotidianis cum
Oratione Dens veniae largitor.  Preces a Leone XIII.
praescriptae post Missas privatas recitandae, dicuntur,
si Missae de Requie consecutive celebrantur, post ul-
timam Missam, secus post unamquamque, qua finita ab
altari receditur. 15 )

Qui unam tantum Missam celebrare voluerit, su-
mat primam Missam sive applicet pro uno sive pro
pluribus, qui vero duas celebraverit pro prima sumat
formulare primum, pro secunda ad libitum. 18 ) Qui Mis¬
sam conventualem de Octava omnium Sanctorum die
2. Novembris celebrat, potest duas alias Missas de Re-
quie celebrare, observando ordinem Missarum, ita ut
primo loco adhibeat Missam, quae juxta Indultum di-
cenda est prima, nempe de Commemoratione omnium
Fidelium defunctorum, deinde eam, quae secundo loco
legenda est, videlicet ut in Anniversario. 11 )

15. Infra Octavam Commemorationis omnium Fi¬
delium defunctorum ex speciali gratia permittuntur
Missae de Requie, sic dieta Anniversaria late
sumpta.  Vide n. 48. Celebrari possunt quotidie infra
dietam Octavam, etiam in Festis duplicibus minoribus.
Prohibentur in Dominica et in Festis duplicibus majo-
ribus, primae et secundae classis. 18 ) Debent esse in
cantu in Duplicibus, possunt esse lectae in Semidupli-

15 ) S. R. C. 10. Maji 1895 ad 7. n. 3855. — ' 6 ) S. R. C. 13.
Febr. 1892 ad 27. n. 3767. — 17 ) S. R. C. 11. Aug. 1888 ad 2.
n.  3692. — ls ) Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad V. n. 3753.

De Missis in die vel pro die obitus seu depositionis. 25

cibus et Simplicibus. 19 ) Quoad Missae formulare pro
diversitate personarum defunctarum lege caput de An-
niversariis late sumptis n. 50.

Caput III.

De Missis in die vel pro die obitus seu depo¬
sitionis in genere.

16.—1. Dies obitus proprie est dies mortis, quo
quis vita fungitur; dies depositionis autem dies sepul-
turae, quo corpus inanime terrae mandatur. Antiquitus
dies depositionis setnper fere idem erat ac obitus; sta¬
lim enim cadaver in catacumbas efferebatur et depo-
nebatur. Unde factum est, ut Missa, quae occasione de¬
positionis alicujus celebrabatur, revera celebraretur die
obitus seu depositionis, quia unus idemque erat dies.
Ideo titulus Missae, quae tali die celebratur, in missali
inscribitur »In die obitus seu depositionis Defuncti« et
in Collecta Sacerdos orat pro anima, quam hodie de
hoc saeculo migrare jussisti , et in Postcommunione
pro anima, quae hodie de hoc saeculo migravit.

2. Licet vero in temporis decursu defuncti cada¬
ver plus minusve insepultum maneret, sive ob populi
concursum sive pro ipso aromatibus condiendo sive
ad commodius pompas funebres ordinandas, semper
tamen totum temporis spatium plus minusve prolixum,
quod a morte ad sepulturam intercessit, cum omnibus
diebus intermediis, veluti unus idemque dies in favo-
rem defuncti considerabatur. Quod palam fit ex variis
Decretis 3 ) tam antiquioribus quam recentioribus, in
quibus declaratur, diem anniversarium pro defunctis
sicuti dies tertium, septimum et trigesimum tam a die
obitus, quam a die depositionis computari posse. Ab
Ecclesia ergo dies isti, mortis scilicet et sepulturae,
confunduntur et pro iisdem accipiuntur, non quasi hi
dies non sint distincti et diversi, sed quia mortis dies
censetur moraliter perseverare usque ad sepulturam.

19 j Cf. Decr. gen. 30. Jun. 1S96 ad 1. n. 3920.

‘) S. R. C. 23. Aug. 1766 ad 2. n. 2482. et 2. Dec. 1891 ad 4.
n. 3753.

26 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IV. n. 17—18.

Ideoque hi termini promiscue adhibentur, ad quod
bene attendendum est, ne Decreta quaedam perperam
intelligantur falseque interpretentur.

3. Tandem spatium istud magis adhuc ampliatum
est, nempe nsque ad absolutum post depositionem bi-
duum. Statuitur hoc in novo jure liturgico in gratiam
defunctorum. ne eorum animae sutfragiis priventur,
quando ob civile vetitum, morbum contagiosum vel ex
alia causa gravi*) Missa praesente čada vere celebrari
nequit. Datur igitur quaedam moralis extensio diei
obitus seu depositionis per duos sequentes dies, in
quorum alterutro Missa celebrata iisdem gaudet privi-
legiis ac in ipso obitus seu depositionis die, et haec
Missa nuncupatur p r o die obitus 3 ) seu depositionis,
quia celebratur die, quae vere stat pro dieto obitus
seu depositionis die, in quo ex causa gravi celebrari
nequibat. In hoc sensu strictiori haec dies passim oc-
currit in Rubricis et Decretis. Ex eadem ratione, in
sensu tamen latiori, etiam Missa exequialis translata
et Missa post acceptum nuntium de alicujus morte
vocari potest Missa pro die obitus seu depositionis,
utpote quae non in ipsa die mortis vel sepulturae, sed
loco hujus in alia die libera celebratur.

Ex dictis igitur patet, Missam in die obitus seu
depositionis esse Missam de Requie, quae pro aliquo
defuneto occasione sepulturae ejus celebratur; Missam
pro die obitus seu depositionis autem, et quidem in
sensu strictiori, Missam de Requie, quae pro defuneto
infra biduum a sepultura, in sensu latiori vero, quae in
die translata depositionis vel post acceptum de alicujus
obitu nuntium offertur. In subsequentibus capitibus de
singulis harumMissarum speciebus sermo instituendusest.

Caput IV.

De Missa exequiali solemni.

17 . In die vel pro die obitus seu depositionis ce¬
lebratur Missa exequialis. Nomen accepit ab Exequiis,

’>  S. R. C. 13. Febr. 1892 ad 26. n. 3767. et Decr. gen. 2. Dec.
1891 ad 2. n. 3755. — ’) A nonnullis Liturgistis vocatur etiam dies
quasi-obitus.  Eph. Lit. 1899 pag. 701.

De Missa exequiali solemni.

27

quibus intelliguntur omnes illi actus liturgici, qui ex
praescriptione Ritualis Romani (tit. VI.) pro aliquo de-
functo ante sepulturam, tempore ipsius sepulturae vel
paulo post circa cadaver vel castrum doloris peragun-
tur. Comprehendunt itaque Exequiae: Processionem ad
deferendum corpus e domo defuncti in ecclesiam, Offi-
cium defunctorum, Absolutionem, Sepulturam ac impri-
mis Missae sacrificium. Quae ergo in Exequiis cele-
bratur, Missa exequialis vocatur.

Stricte loquendo ritus exequialis unam tantum
eamque solemnem vel cantatam Missam de Requie ad-
mittit, quae ideo nuncupatur Missa exequialis solemnis
vel Missa exequialis £%oyjfy>,  multisque gaudet pri-
vilegiis. De hac Missa nune nobis disserendum est.

§ i. Regulae generales circa Missam exequialem
solemnem.

18 . —1. Ecclesia in votis magnopere ha-
bet, ut pro modo defuneto Missa exequialis
de Requie celebretur ante sepulturam, phy-
sice praesente ejus corpore.

Inde a primordiis Ecclesiae morem viguisse, prae¬
sente corpore Missam in defuncti levamen celebrandi,
antiquitatis testantur monumenta, quibus edocemur:
»Sacrificium pro dormitione«,  uti haec Missa
appellabatur'), in catacumbis ofterri consuevisse in cu-
biculis sepuleralibus, dum adhuc cadaver jacebat in
feretro prope loculum sive arcosolium, in quo depo-
nendum erat. 2 ) Quapropter jure merito monet Rituale
Romanum tit. VI. cap. 1. n. 4: »Quod antiquissimi est
instituti, illud, quantum fieri potest, retineatur, ut Missa
praesente corpore defuncti pro eo celebretur, ante-
quam sepulturae tradatur.« Hanc Missam praesente cor¬
pore nullo die, quantumvis solemni, olim prohibitam

‘) S. Cyprianus in Ep. 66. ad Clerum. — 3 ) S. Augustinus
de Exequiis matris suae Monicae loquens » Quum ojferretur,
inquit, pro ea sacrificium pretil nostri juxta sepulerum
posito cadaver e, priusquam deponeretur , sicut illic fieri
solet, nec in eis precibus ego fievi .« Confess. lib. IX. cap. 12.
Cf. Eph. Lit. 1900 pag. 271. sq.

28 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IV. n. 18.

fuisse, confirmant antiquissimi codices liturgici. In codice
Cassinensi et Cluniacensi praecipitur: »Omni tempore
sepeliendus frater post majorem Missam. Si in ipsa
nocte Resurrectionis Dominicae vel ipsius diei crepu-
sculo obierit, quo scilicet oporteat eum ipso die sepe¬
liri, matutinalis Missa pro eo cantabitur. Nam tanta
est auctoritas praesentiae ipsius defuncti, ut etiam in
tanta solemnitate hujusmodi Missa non possit sine ne-
gligentia intermitti.« 3 ) Exploratum itaque est, piam
Matrem Ecclesiam summopere desiderare, ut pro fili-
orum suorum aeterna salute Missa celebretur antequam
eorum corpora sepulturae tradantur.

2. Si corpus defuncti ex quacunque cau-
sa gravi physice praesens esse nequit, suf-
ficit praesentia ejus moralis, ut Missa ex-
equialis celebrari possit cum iisdem privi-
legiis ac Missa phvsice praesente cadavere.

Praesentia physica tune habetur, quando cadaver
realiter in ecclesia adest tempore Missae exequialis. Si
vero cadaver ob quamcunque causam gravem non sit
realiter seu materialiter praesens, sed absens, sive in-
sepultum sive, dummodo non ultra biduum, jam terrae
mandatum, censetur praesentia moralis. Hujusmodi cau-
sae graves in Decretis expresse referuntur duae, nimi-
rum a)  civile vetitum seu interdictum civilis potesta-
tis, ne defunetorum corpora in ecclesiam deferantur,
b)  morbus contagiosus, ob quem, hygienis tuendae
gratia, cadavera ab ecclesiis arcentur. Sed obstare pos-
sunt aliae quoque causae graves, lege id concedente. 4 )
Non raro ipsum impedimentum liturgieum causam prae-
bet praesentiae moralis, quatenus quibusdam diebus
Missam exequialem celebrare non licet ideoque cada¬
ver sine Missa sepeliri debet, quamvis etiam in hoc
času fere semper adest haec vel illa causa in Decretis
allegata, quia cadaver non ad libitum sepeliri potest,
sed statuto tempore vel ex lege civili vel ob corruptionis
periculum. Quum ergo in hisce casibus cadaver physice
praesens esse nequeat, etsi per se jus habeat ad praesen-

3 ) Apud Materne, De antiqu. monachor. ritib. Lib. V. cap. 10.

n. 16. — 4 ) Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad 2. n. 3755.

De Missa exequiali solemni.

29

tiam, censetur moraliter praesens, sed per duos tantum
dies immediate sequentes post sepulturam et non ultra,
sicut ex sequentibus patebit. Cadavere igitur moraliter
praesente, Missa exequialis celebrari ličite valet toties
quoties 5 ) praesente cadavere permittitur eodemque pror-
sus modo“) ac si esset physice praesens. Moralis enim
praesentia pro physica ad amussim sufflcitur. Exem-
plum: Fabii corpore ob justam causam Sabbato Sancto
sepulto, Missa exequialis pro eo permittitur Feria se-
cunda post Dominicam Resurrectionis eodem modo ac
si fieret cadavere praesente.

3. Temporis spatium, infra quod  Missa
exequialis permittitur, incipit ab instante
mortis et extenditur, si defunctus ex gra-
vi causa jam fuerit sepultus, usque ad e x -
pletum post sepulturam biduum.

Si corpus defuncti physice adesse potest, ejus
praesentia realis necessario requiritur ad ličite celebran-
dam Missam exequialem, cujus igitur in času post se¬
pulturam locus amplius non est. Si vero agitur de de-
functo moraliter tantum praesente, nil refert, sit cor¬
pus jam sepultum sit adhuc insepultum; tune enim in
priori času pro celebratione Missae exequialis conce-
ditur biduum a sepultura seu depositione 7 ), quo biduo
elapso Missaque exequiali negleeta, haec amplius non
permittitur.

Sed biduum istud, a quo die incipit? a die sepul-
turae, an, abstrahendo ab eo, a die sequenti? Sine con-
troversia: a die sepulturam sequenti. Clara est enim
dispositio legis: »Praefata Missa (sc. exequialis) cele¬
brari poterit in altero ex immediatae sequentibus duo-
bus ab obitu diebus.« 8 ) Insuper si biduum computan-
dum esset a die sepulturae inclusive, non esset biduum,

s ) S. R. C. 13. Febr. 1892 ad 26. n. 3767. — 6 ) Decr. gen.
n. 3755. ad 2. — 7 ) In Decreto S. R. C n. 3755. dicitur »duo-
bus ab obitu diebus« et in alio Decreto n. 3767 »biduum ab
obitu.« Quod non mirandum, quum juxta dieta n. 16. ad 2. dies
obitus et depositionis sumatur pro uno eodemque die. Diem .se¬
pulturae pone pro die obitus et omnis difficultas evanescet. Eph.
Lit. 1899 pag. 613. sq. et 1897 pag. 350. sq. — 8 ) Decr. gen. n.
3755. ad 2. Obitus = depositio, sepultura. Vide notam antece-
dentem.

30 De Missis privilegiatis Defanct. Art. II. Cap. IV. n. 18.

sed unus tantum ab obitu i. e. sepultura dies, quod
esset contra litteram et spiritum Decreti. Ex dictis
etiam liquet, non requiri, ut Missa exequialis in altero
bidui die eadem hora celebretur, qua ante duos dies
facta est sepultura. Exemplum: Si defunctus Fabius
tumulatus fuerit hora septima Feriae secundae, hora
decima Feriae quartae bene Missa exequialis haberi
poterit. Ratio est, quia in času Missa vere intra bidu-
utn vel in alterc ex immediate sequentibus duobus die-
bus celebratur.

Si alterutra ex bidui diebus sit liturgice impedita,
non licet hac exclusa diem aliam subsequentem libe-
ram addere ad constituendum biduum, ut Missa exe-
quialis celebrari possit, quia juxta allegata verba De¬
creti biduum constituitur ex immediate sequentibus
duobus diebus. In času ergo Missa exequialis cele¬
brari debet in die bidui libera, secus amittit privile-
gia. 9 ) Si nec intra biduum datur dies libera, Missa ex-
equialis transferri potest. Vide n. 21.

4. Unica tantum Missa exequialis solem-
nis vel cantata pro eodem defuncto ličita est
privilegiisque ornata in favorem defuncti.

Constat hoc ex Rituali Romano tit. VI. cap. 3. n. 6.
et ex variis S. Rituum Congregationis Decretis l0 ), in
quibus nonnisi de una Missa stricte exequiali eaque
solemni vel cantata sermo est. In specie quoad Mis-
sam exequialem physice praesente cadaver^ deflnitum
est, „Missam unam solemnem vel cum cantu in die
et pro die obitus praesente cadavere fieri posse.“ n )
Relate ad Missam exequialem moraliter praesente ca¬
davere autem valet, quod »Missa exequialis in času
cantari ličite valeat quoties (physice) praesente ca¬
davere permittitur l£ ) i. e. unica tantum vice pro eodem
defuncto, et »eodem prorsus modo ac si cadaver
esset praesens« ,3 ) i. e. solemniter vel saltem cum cantu.

s ) Eph. Lit 1897 pag. 349. sq. et 1900 pag 166. — ,0 ) S.
R. C. 23. Maj. 1846 ad 11. n. 2915.; 22. Mart. 1862 ad 1. n. 3112.
— “) Decr. gen n. 3755. ad 1 . — ‘b S. R. C. 13. Febr. 1892
ad 26. n. 3767. — 1S )  Decr. gen. n. 3755. ad 2.

De Missa exequiali solemni.

31

Excipitur quoad cantum unicus casus verae paupertatis
defuncti vel haeredum, ex qua solvere pro Missa cum
cantu non valerent expensas, quo in času permittitur
Missa exequialis lecta loco Missae cum cantu. 14 )

Quod hucusque respectu numeri Missarum pro-
bavimus ex lege, idem abunde patet etiam ex rei na¬
tura. Non enim in pluribus ecclesiis Exequiae pro-
prie tales peraguntur pro eodem defuncto, quum ca-
daver non in plures ecclesias sed in unam tantum de-
ferri debeat, ideoque in una tantum ecclesia, non in
pluribus, Missa coram cadavere physice vel moraliter
praesente fieri possit. Neque in eadem ecclesia plures
Missae exequiales cum cantu conceduntur in Duplici-
bus: non eodem die, quia ritus exequialis, stricte lo-
quendo, nonnisi unicam admittit Missam 15 ), post quam
fit Absolutio, eo minus diversis diebus, quum defunc-
tus pluries sepeliri nequeat. Illicitae ergo sunt Missae
exequiales alia in die obitus alia in die depositionis
ejusdem defuncti, sive dies considerentur tamquam dies
distincti sive tamquam dies unus idemque in sensu li-
turgico, juxta dieta n. 16 .

Dieta intelligenda sunt de Missa proprie et stricte
dieta exequiali, ex privilegio celebranda in Duplici.
Permiltente autem ritu, occurrente videlicet Officio ri¬
tus semiduplicis vel simplicis in die depositionis vel
toto tempore ab obitu usque ad depositionem, imo dic-
tis (reg. gen. 2. et 3.) sub conditionibus etiam in bi-
duo post depositionem, nil obstat, quominus plures
Missae de Requie cum cantu celebrentur pro eodem
defuncto cum eodem formulari Missae exequialis et
cum eadem unica Oratione. 16 ) Ratio est, quia, quum ex
lege generali hujusmodi ritus plures admittat Missas de
Requie cum vel sine cantu, nil profeeto prohibet, quo-
minus hae Missae de Requie applicentur pro defuncto,
cujus funus agitur. Nihilominus unica tantum est Missa
proprie exequialis privilegiata.

H ) Decr. 9. Maji (12. Jun.) 1899 n. 4024. — 15 ) Cf. S. R
C. 23. Maji 1846 ad 11. n. 29)5. — 16 ) Decr. gen. 30. Jun. 1896
ad 1. n. 3920.

32 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IV. n. 19—20.

Quod docuimus de Missa exequiali in die pro-
pria, hoc valet etiam de Missa exequiali translata;
etiam in času translationis una dumtaxat eaque so-
lemnis vel cantata Missa de Requie permittitur ”) pro
eodem defuncto. Vide n. 21 .

§ 2 . Privilegia Missae exequialis solemuis.

19 . Quaenam sunt privilegia Missae
exequialis solemnis?

1. Privilegium unius Orationis tam in die propria
quam translata. 1 ) Semper enim celebratur sub ritu, qui
duplici respondet, nempe cum unica Oratione. Recole
dieta n. 9 . et 13 .

2. Privilegium rarissimi impedimenti. Potest enim
celebrari praeterquam in Semiduplicibus et Simplicibus
etiam: aJ  in Festis duplicibus minoribus et majoribus
nec non diebus aequivalentibus; b)  in Festis duplici¬
bus secundae classis, licet de praecepto recolendis;
imo c)  in Festis duplicibus primae classis non solem-
nioribus, qualia sunt Festum ss. Cordis Jesu 2 )  necnon
Feria secunda et tertia Paschatis et Pentecostes 3 );
d)  in Dominicis etiam majoribus imo et primae classis,
nisi impediat Missa parochialis sub conditione sub
numero sequenti ad 4. allata; e)  in Feriis privilegiatis,
nempe quarta Cinerum et secunda, tertia, quarta heb-
domadae majoris; f)  infra Octavas privilegiatas Nati-
vitatis Domini, Epiphaniae, Paschatis, Pentecostes et
Corporis Christi; g)  in Vigiliis etiam privilegiatis Na-
tivitatis Domini, Epiphaniae, Pentecostes; sed in hac
ultima sub clausulis n. 8. expositis.

3. Privilegium translationis, ita ut in času legitimi
impedimenti possit amandari in aliam diem proximam
non impeditam.

I7 ) Decr. gen. n. 3755. ad 3.

‘) Rub. gen. miss. tit. V. n. 3., Decr. gen. supracit. n. 3920.
ad 1. — J ) Hoc Festum, licet sit 1. classis, non recensetur in
elencho Festorum solemniorum. — 3 ) Hae Feriae, licet sint
Festa 1. classis, expresse excipiuntur in Decreto gen. 2. Dec.
1891 ad 1. n. 3755

De Missa exequiali solemni.

33

20 . Quibus diebus impeditur Missa ex-
equialis solemnis?

Ex dispositione Decreti generalis S. R. C. diei
2. Dec 1891 4 ) eam impediunt:

1. Festa duplicia primae classis solemniora sive
universalis Ecclesiae sive Ecclesiarum particularium 5 )
ex praecepto Rubricarum recolenda. Haec Festa enu-
merantur in catalogo Festorum, qui in Breviario re-
centioris editionis invenitur post Rubricas generales,
et sunt: Nativitas et Epiphania Domini, Pascha, As-
censio Domini, Pentecostes, Corporis Christi, Immacu-
lata Conceptio, Annuntiatio et Assumptio B. M. V., Na¬
tivitas s. Joannis Baptistae, Festum s. Joseph, Sponsi
B. M. V., ss. Apostolorum Petri et Pauli, omnium Sanc-
torum, Dedicatio propriae ecclesiae, Titulus ecclesiae,
Patronus principalis regionis, dioecesis et loči.

2. Ultimum triduum majoris hebdomadae, nempe
Coena Domini, Parasceve, Sabbatum Sanctum.

3. Dominica, in quam solemnitas Festi Missam
exequialem excludentis infra hebdomadam occurrentis
alicubi ex Indulto transfertur, modo celebretur a po¬
pulo. 0 ) Non impedit vero Missam exequialem in hoc
času dies, in qua agitur quidem Officium Festi, non
autem ejusdem solemnitas, quae translata est. 1 ) Si vero
agatur de Festis suppressis, licet primae classis, quo-
rum solemnitas non transfertur in Dominicam, Missa
exequialis his Festis impeditur, licet Festum non re-
colatur a populo. 8 ) Festa hujusmodi sunt s. Joannis

4 ) In Collect. auth. nov. sub. n. 3755. — 5 ) Intelligenda

sunt Festa localia solemniora, a Rubricis praescripta, etsi a po¬
pulo non recolantur cum feriatione, e. g. Titulus ecclesiae; non

autem Festa localia, a populo quidem feriata, a Rubricis vero
non praecepta. S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 9. in Labacen. — 6 * ) In
quibusdam regionibus (Gallia, Belgia etc.) ex iniquitate legum
civilium vetatur feriatio ex parte populi Festorum Epiphaniae,
Corporis Christi, ss. Apostolorum Petri et Pauli, Immaculatae

Conceptionis et Patroni loči. Quorum Festorum memoria ne pe-
nitus obliteretur in populo, ex Indulto apostolico eorum solem¬
nitas pro populo transfertur in Dominicam sequentem vel, ea
impedita, in Dominicam antecedentem, ita ut Festum pro choro
celebretur in ipsa die, pro foro autem in dieta Dominica. —
T ) S. R. C. 6. Mart. 1896 Dub. I. ad 1. n. 3890; 16. Nov. 1898
Quaest. I. ad 1. n. 4003. — 6 ) S. R. C. n. 4003. Quaest. I. ad 2.

Missae de Requie. 3

34 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IV. n. 20—21.

Baptistae, Titularis ecclesiae, Annuntiationis B. M. V.
et s. Joseph ejus Sponsi, quae, licet sint ritus primae
classis, minime tamen ubique sunt de praecepto.

4. Dies-, quibus celebranda est Missa parochialis
aut conventualis in ecclesiis ad has Missas obligatis,
dies s. Marci ac Rogationum et Vigilia Pentecostes 9 ),
sub conditione, quod unicus adsit Sacerdos. Recole n. 8.

5. Dies, quibus fit solemnis expositio ss. Eucha-
ristiae vel privata ex causa publica. Relege n. 7 .

21 . Quid est faciendum in času impedi-
menti?

Si Missa exequialis in die depositionis defuncti
sit impedita ex quacunque rationabili causa, celebrari
potest, uti supra (n. 18 . ad 3) diximus, biduo sequenti.
Si nec infra biduum fieri possit ob impedimentum li-
turgicum, tune »celebrari poterit pro prima tantum
vice post obitum die, quae prima occurrat non impe¬
dita a Festo duplici primae et secundae classis vel a
Festo de praecepto, quo etiam in času Missa dicenda
erit ut in die obitus.« 10 ) Dictis Festis impedientibus ex
aiio Decreto accenseri debent etiam dies excludentes
Festa primae et secundae classis. 11 )

In času ergo haec observanda sunt: a)  ut cele-
bretur Missa unica,  non plures, quia in Decreto ex-
presse conceditur pro prima tantum vice post obitum;
b)  ut haec unica Missa celebretur prima  die libera
post biduum, nempe die quae prima occurrat; c)  ut
dies libera  in času intelligatur dies non impedita a
Festo duplici primae et secundae classis, a Festo de
praecepto, quo nomine veniunt etiam Dominicae juxta
dieta n. 6 ., vel ab Officio Festa primae et secundae
classis respuente, nempe a Feria quarta Cinerum et a
Feriis hebdomadae majoris, a Vigiliis Nativitatis Domini
et Pentecostes, a diebus infra Octavas Epiphaniae, Pa-
schatis et Pentecostes et a die Octava Corporis Christi;
d)  ut Missa in času translationis dicatur ut in die obitus,
puta cum eadem solemnitate et cum iisdem privilegiis,
quibus gaudet Missa exequialis in depositionis die.

9 ) S. R. C. 3. Jul. 1869 n. 3208. — ,0 ) S. R. C. 2. Dec. 1891

ad 3. n. 3755. — ") S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 10. in Labacen.

De Missa exequiali solemni.

35

§ 3 . Ki tu s Missae exequialis solemnis.

22 . —1. Juxta supra n. 18 . ad 4. dieta Missa exe-
quialis debet celebrari ritu solemni, scilicet cum Mi-
nistris sacris, thure et cantu vel saltem simpliciter
cum cantu tamquam Missa mere cantata de Requie,
idque non tantum in die vel pro die obitus seu depo-
sitionis striete tali, sed etiam in die translata. Quod
tam rigorose requiritur, ut Missa exequialis sine cantu
in Festis duplicibus et diebus Missas de Requie quoti-
dianas excludentibus celebrari nunquam possit, neque
praesente cadavere, nisi excuset paupertas defuncti ejus-
que familiae vel haeredum. Possunt tamen Missae lectae
dici praeter Missam exequialem solemnem vel canta-
tam sub conditionibus infra n. 24 . recensitis.

2. Sumitur pro defuneto Papa, Cardinali, Epi-
scopo prima ex quatuor Missis de Requie in missali
assignatis cum unica Oratione conveniente ex Oratio-
nibus diversis pro defunctis 1 ); pro defuneto Sacerdote
prima vel secunda Missa cum unica Oratione Deus
qui inter apostolicos Sacerdotes famulum tuum
N sacerdotali etc?)\  pro reliquis defunctis secunda
Missa cum unica Oratione ibi assignata. Dieta formu-
laria adhibentur pro respectivis defunctis etiam tune,
quando ritus dierum intercedentium obitum inter et
sepulturam est semiduplex vel simplex, ita ut singulis
iisdem diebus eadem Missa iterari valeat ac in die
obitus seu depositionis. 3 ) Sequentia  semper dicitur.

3. Quodsi prima die libera post impedimentum
Missa exequialis, corpore jam sepulto, quacunque ex
causa non celebretur, cessat omne pnvilegium et ultra
Missa de Requie pro eodem defuneto dici non potest
nisi Missa quotidiana diebus, quibus hae Missae per-
mittuntur, vel Missae ex alio titulo privilegiatae e. g.
quia forsitan est dies tertia, septima, vel trigesima post
depositionem, et tune dicitur Oratio his diebus propria.

‘) Rub. spec. ante Orat. divers. In Oratione pro Presbytero
Cardinali, sed Episcopo, dicitur Deus qui inter. . . famulum
tuum Presbyterum Cardinalem pontificali fecisti dignitate
vigere etc.  S. R. C. 23. Sept. 1885 ad 4. n. 3642. — 3 ) S. R. C.
29. Jan. 1752 ad 8 . n. 2417. -7  s ) Eph. Lit. 1900 pag. 293.

3 *

36 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. V. n. 22—24.

Caput V.

I)e Missis exequialibus privatis.

23 .  Licet unica tantum Missa eaque solemnis
vel cantata vere et proprie sit exequialis, tamen ex
jure liturgico novo permittuntur servatis servandis
occasione Exequiarum etiam Missae de Requie lectae,
quae ideo Missae exequiales privatae nuncupari pos-
sunt, suntque veluti additamentum Missae exequialis
cum cantu pariterque privilegiatae. In Rubricis et De-
cretis hae Missae dicuntur Missae privatae de Requie
in die vel pro die obitus seu depositionis.

§ i, Regulae generales circa Missas exeqaiales privatas.

24 . — 1 . Praeter Missam exequialem  uni-
cam solemnem vel cantatam permittuntur
etiam Missae exequiales privatae die vel
pro die obitus seu depositionis, eaeque
plures pro eodem defunct  o.

Docemur hoc per Decretum: »In quibuslibet ec-
clesiis et oratoriis quum publicis tum privatis et in
sacellis ad seminaria, collegia et religiosas vel pias
utriusque sexus communitates spectantibus, Missas pri¬
vatas de Requie praesente, insepulto vel etiam sepulto
non ultra biduum cadavere, fieri posse die vel pro die
obitus aut depositionis, sub clausulis et conditionibus,
quibus juxta Rubricas et Decreta Missa solemnis de
Requie iisdem in casibus decantatur, et exceptis Dupli-
cibus primae classis, Dominicis aliisque Festis de prae-
cepto«, 1 ) exceptis etiam diebus Duplicia primae classis
excludentibus. J ) Sacellis in praefato Decreto recensitis
addi debent capellae navium, ita ut etiam in his Missae
exequiales privatae celebrari valeant, sub conditione
tamen infra sub regula generali secunda exposita. 3 )

') Decr. 19. Maji (8. Jun.) 1896 ad 2. n. 3903. — 2 ) S, R.

C. 12. Jan. 1897 ad 5. n. 3944. et Rub. gen. iniss. tit. v. n. 2. —

3 ) S. R. C. 4. Mart. 1901 ad 6. in Vicen. (Eph. Lit. 1901 p. 331.)

De Missis exequialibus privatis.

37

Ex Decreto relato sequitur: a)  Non solum unam
Missam solemnem vel cantatam de Requie ratione
Exequiarum, sed praeter hanc etiam Missas privatas
plures pro uno eodemque defuncto permitti; 4 ) b)  has
Missas privatas esse indultas die aut pro die obitus
seu depositionis tantum, minime vero pro diebus tertio,
septimo, trigesimo aut anniversario, neque quando
nuntio mortis alicujus accepto Missa celebranda sit,
nisi ritus semiduplex vel simplex excuset; c)  has
Missas lectas permitti, quotiescunque permissa est Missa
exequialis cum cantu, exceptis tamen juxta Decretum et
Rubricam excipiendis diebus, excepta etiam die omnium
Fidelium defunctorum, in qua praeter Missam unicam
exequialem cum cantu, reliquae omnes dicantur ut in
Commemoratione omnium Fidelium defunctorum cum
applicatione ad libitum, ergo, si placeat, etiam pro de¬
functo, cujus aguntur Exequiae. Recole n. 14 . ad 3.

2. Missae exequiales privatae cele-
brari possunt in quibuslibet ecclesiis et
oratoriis sive publicis sive privatis sive
semipublicis.

Oratoria public  a ea sunt, quae auctoritate Or-
dinarii ad publicum Dei cultum perpetuo dedicata, be-
nedicta vel etiam solemniter consecrata, januam habent
in via, vel liberum a publica via fidelibus universim
pandunt ingressum. Pri vata  stricto sensu dicuntur
oratoria, quae in privatis aedibus in commodum ali¬
cujus personae vel familiae ex Indulto s. Sediš erecta
sunt. Oratoria semipublica  ea sunt, quae etsi in
loco quodammodo privato vel non absolute publico
auctoritate Ordinarii erecta sunt, commodo tamen non
Fidelium omnium nec privatae tantum personae aut
familiae, sed alicujus communitatis vel personarum
coetus inserviunt. Hujus generis oratoria sunt, quae
pertinent ad seminaria et collegia ecclesiastica, ad pia
instituta et societates votorum simplicium aliasque
communitates sub regula sive statutis saltem ab Ordi-

4 ) Quod confirmatur per Decr. S. R. C. 28. Maji 1897 ad
I. n. 3957.

38 De Alissis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. V. n. 24.

nario approbatis, ad domus spiritualibus exercitiis ad-
dictas, ad convictus et hospitia juventuti litteris, scien-
tiis aut artibus instituendae destinata, ad nosocomia,
orphanotrophia necnon ad arces et carceres, atque si-
milia oratoria, in quibus ex instituto aliquis Christi-
tidelium coetus 5 ) convenire solet ad audiendam Missam.
Quibus adjungi debent capellae in coemeterio erectae,
dummodo in Missae celebratione non iis tantum, ad
quos pertinet, sed aliis etiam fidelibus aditus pateat.
Ita S. R. C. in Decreto diei 23. Jan. 1899.“) Relate ad
capellas navium eadem Congregatio deflnivit: „Si ca-
pella locum fixum habeat in navi, uti puhlica pro na-
vigantibus habenda est, secus neque puhlica est neque
privata, sed habetur uti altare portatile." 7 ) In hujus-
modi omnibus sacellis et oratoriis sicuti in ecclesiis
quibuslibet aliis juxta Decretum sub reg. gen. 1. alle-
gatum Missae exequiales privatae licitae sunt, servatis
servandis.

3. Ut Missae exequiales privatae in
ecclesiis et oratoriis cum omnibus privi-
legiis in Decreto concessis fieri possint,
servandae sunt certae clausulae et condi-
t i o n e s.

Requiritur a)  ut corpus defuncti in ecclesia vel
oratorio puhlico et etiam in semipublico, si in eo Exe-
quiae peragantur, sit vel physice vel moraliter praesens.
Si ergo ejus praesentia realis possibilis est, debet esse
physice, secus moraliter praesens sensu n. 18 . ad 2. ex-
posito. In oratorio semipublico autem, in quo Exequiae
non peraguntur, et in quocunque oratorio privato non
requiritur praesentia physica, sed sufflcit praesentia
moralis, auatenus corpus sit in domo defuncti, hoc est
in aliqua aula vel in aliquo cubiculo domus, in qua

“) Qualis coetus intelligendus sit, declaravit S. R. C.
3. Aug. 1901: ; intelligi posse de quibuscunque fidelibus, qui,
assentiente Domino loči et Ordinarii auctoritate interveniente,
accedant ad praedicta oratoria pro audienda Missa etiam in
adimplementum praecepti festivi. Cf. Eph. Lit. 1902 pag, 1. —
‘) In Collect. auth. nov. n. 4007. — 7 ) S. R. C. 4. Mart. 1901
ad 5. in Vicen.

De Missis exequialibus privatis.

39

situm est respectivum oratorium. 8 ) Non permittuntur
ergo praefatae Missae in dictis oratoriis, si corpus
defuncti sit in ecclesia, sive parochiali sive non pa-
rochiali, ob Exequias ibi peragendas vel peractas,
quemadmodum minime licet in una ecclesia habere
cadaver, in altera vero litare Missas, de quibus sermo.
Ceterum dieta praesentia in d o m o intelligenda est de
praesentia non solum phvsica, sed etiam morali in
domo, quatenus ex gravi causa e. g. ob morbum con-
tagiosum cadaver vetatur haberi in domo. 9 )

Requiritur b)  ut, quo die in ecclesiis et oratoriis
publicis celebrandae sunt Missae exequiales privatae,
eodem die in iisdem ecclesiis et oratoriis fiat etiam
funus cum Missa exequiali solemni. 10 ) Quod adeo rigo-
rose requiritur, ut, deficiente hac conditione, hoc est
omissis funeralibus, omitti debeant etiam Missae exe-
quiales privatae. Funus significat pompam funebrem
seu actus liturgicos in Rituali Romano praeseriptos et
circa cadaver agendos vel saltem circa castrum doloris,
si cadaver non fuerit physice praesens; est ergo idem
ac Exequiae. Uno eodemque igitur die celebrandae
sunt Missae exequiales, tam solemnis vel cantata quam
lectae, et contra legem ageret, qui Missas sine cantu a
Missa cum cantu quoad tempus ita separaret, ut illas
hodie, istam cras vel vice versa faceret. Porro in una
eademque ecclesia vel oratorio publico agenda sunt
funeralia cum Missa exequiali solemni vel cantata et
Missae exequiales privatae, et contra legem ageret, qui
Missam cum cantu et Missas sine cantu separaret quoad
locum, celebrando scilicet illam in hac, has autem in
alia ecclesia. Vult enim Decretum, ut Missae exequiales
privatae in illa tantum ecclesia aut oratorio publico

') Quoad oratoria semipublica concluditur hoc ex Decreto
S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 7. in Labacen., quo Missae exequiales
privatae in dictis oratoriis permittuntur, quin inibi fiant Exequiae.
Quoad oratoria privata autem hoc expresse traditur in Decretis.
S. R. C. 12. Jan. 1897 ad 3. n. 3944; 28. Maji 1897 ad I. n. 3957;
3. Apr. 1900 ad 4. in Vicen. (Eph. Lit. 1900 pag. 257.) Cf. Eph.
Lit. 1900 pag. 519. seq. et 657. ad V. — s ) S. R. C. 19. Maj.
(8. Tun) 1896 ad 2. n. 3903. et 28. Apr. 1902 ad 8. in Labacen.
— ‘ n j  S. R. C. 12. Jan. 1897 ad 3. n. 3944.

40 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. V. n. 24.

dici valeant, in quo aguntur Exequiae, quarum prae-
cipua pars est Missa cum cantu. Ast Exequiae in una
tantum ecclesia aut oratorio puhlico fieri possunt, quia
cadaver non -in plures ecclesias deferendum est, sed
in unam tantum; et in hac solum, non in aliis, Missa
in Duplicibus permittitur, in hac solum, non in aliis,
sint parochiales vel non, permittuntur etiam leotae. 11 )
Ceterum dictae Missae privatae celebrari possunt non
tantum durante Missa exequiaii cum cantu, sed etiam
ante et post eam e. g. infra recitationem Officii defunc-
torum, durante oratione funebri, si expediat, et toto
tempore, quo praesente physice vel moraliter cadavere
funus agitur. Ubi mos viget deferendi corpus defuncti
ad ecclesiam pridie funeris exequialis ad vesperam,
hae Missae celebrari possunt per totum mane sequentis
diei inde ab aurora, quia revera per totum mane in
ecclesia praesens est cadaver Exequiarum agendarum
gratia.”) — In oratoriis semipublicis l3 ) et privatis H )
autem Missae exequiales privatae fieri possunt secluso
funere et absque Missa exequiali cum cantu, quippe
quae in oratoriis semipublicis non est de praecepto, in
privatis autem prorsus est prohibita.

Requiritur c)  ut biduum post sepulturam non ex-
cedatur. Ratio est, quia in Decreto expresse dicitur,
Missas privatas de Requie praesente, insepulto vel etiam
sepulto non ultra biduum  cadavere, fieri posse
die vel pro die obitus seu depositionis. Transacto igitur
post sepulturam biduo cessant privilegia et Missae, de
quibus sermo, celebrari nequeunt, etiamsi Missa exe-
quialis cum cantu transferatur post biduum ex causa
legitima.

Requiritur d)  ut Missae exequiales privatae appli-
centur pro defuncto, cujus habetur cadaver vel physice
vel moraliter praesens. 13 ) Propter uniformitatem cum
aliis Exequiarum tempore in colore nigro celebratis

“) S R. C. 3. Apr. 1900 ad 1. in Vicen. — 12 ) Stappen,
Sacr. Liturg. tom. II. Q. 343. Eph. Lit. 1899 pag. 254. n. 4. —
,s ) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 7. in Labacen. — M ) S. R. C.
12. Jan. 1897 ad 3. n. 3944, 3. Apr. 1900 ad 3. in Vicen. —
1S ) S. R. C 12. Jan. 1897 ad 4. n. 3944.

De Missis exequialibus privatis.

41

Missis servandam vel solius solemnitatis gratia cele-
brare Missas de Requie sine applicatione tamen pro
defuncto, cujus Exequiae aguntur, non licet, nisi ex-
cuset ritus duplici inferior. 10 )

4. Missae exequiales privatae in eecle-
siis et oratoriis publicis et semipublicis
privilegiatae sunt die Exequiarum tan-
tum, in oratoriis privatis autem, extante
cadavere in domo, toties quoties Missae
privatae inibi sunt indultae.

Ratio primi est, quia Missae exequiales sine cantu
sunt quasi additamentum Missae exequialis cum cantu,
et ita huic adstrictae, ut nonnisi propter hanc et occa-
sione hujus fieri possint. Quae quum ex dispositione
Decretorum et Rubricarum una tantum vice ab instante
mortis usque ad secundum post sepulturam diem inclu-
sive permittatur certisque privilegiis fruatur (n. 18. ad 4.),
per consequens etiam Missae exequiales lectae in ec-
clesiis et oratoriis publicis et, si in iis flant Exequiae,
etiam in semipublicis una tantum vice infra dictum
spatium, die scilicet Exequiarum, non in aliis, cum suis
privilegiis celebrari possunt. Si vero Exequiae in ora-
torio semipublico non flant, nil prohibet, quominus
oratorium hujusmodi considerari possit uti privatum,
ad effectum praefatas Missas toties quoties celebrandi,
praesente tamen cadavere in domo, uti praescriptum
est pro oratoriis privatis.

Ratio secundi est, quia »in oratoriis privatis
Missae, quae ibidem legi permi ttuntur,  pos¬
sunt esse de Requie, praesente cadavere in domo.« *’)
Attendendum ergo est ad tenorem Indulti, vi cujus
in oratoriis privatis Missae privatae semel vel pluries
per hebdomadam permittuntur, et quotquot indulgentur,
totidem esse possunt de Requie praesente cadavere in
domo, servatis servandis. ,s, J Exemplum: Fabius obiit
Feria secunda summo mane in domo sua, quae habet
oratorium privatum cum privilegio unius Missae sin-

16 ) Eph. Lit. 1899 pag. 616. — l7 ) S. R. C. 3. Apr. 1900
ad 3. et 4. in Vicen. — ’ 8 ) Eph. Lit. 1899 pag. 667.

42 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. V. n. 24—26.

guliš per hebdomadam diebus, ejusque cadaver manet
in domo usque ad sepulturam Feria quarta circa me-
ridiem faciendam. In času ergo pro defuncto Fabio
singulis Feriis, secunda, tertia et quarta una Missa
celebrari poterit, licet hisce diebus occurrant Festa
duplicia. At nonne mirandum sane, quod lex largior
sit quoad pluralitatem dierum in oratoriis privatis
quam in ecclesiis? Minime gentium! In ecclesiis enim
Missae, ultra cantatam, plurimae una die esse possunt,
quod de oratoriis privatis accidere non potest, et una
vel alia Missa in oratorio privato minus est, quam
omnes Missae in ecclesiis et oratoriis publicis. 10 )

§  2 . Privilegia Missarum exequialium privatarum.

25 .  Quibus privilegiis gaudent?

1. Ex jure antiquo hae Missae non permitte-
bantur nisi in Festis semiduplicibus et simplicibus,
Feriis non privilegiatis, Vigiliis non privilegiatis et
diebus infra Octavas non privilegiatas, quibus fit Offi-
cium semiduplex vel de Octava. In praesenti disciplina
autem gaudent privilegio, ut, sanctissimo Sacramento
solemniter non exposito, celebrari valeant etiam infra
Octavas privilegiatas Nativitatis Domini, Epiphaniae et
Corporis Christi, in Vigilia privilegiata Epiphaniae
necnon in Festis duplicibus tam minoribus quam ma-
joribus, imo in Festis duplicibus secundae classis, nisi
sint de suppressis (vide n. 26 . ad 3) aut de servandis
ex praecepto, et nisi obliget applicatio pro populo aut
processio atque Missa Rogationum sub conditione nu-
mero 8. allegata.

2. Privilegium unius Orationis ob solemnitatem
intrinsecam, qua Missae hae celebrantur sub ritu du-
plici, uti dictum est n. 9 . et 13 .

26 .  Quibus diebus impediuntur?

Juxta Rubricas 1 ) et Decreta z ) Missas exequiales
privatas impediunt:

19 ) Eph. Lit. 1900 pag. 677.

') Rub. gen. miss. tit. V. n. 2  — ■)  S. R. C. 19 Maji ( 8 . Jun.)
1896 ad 2. n. 3903. et 12. Jan. 1897 ad 5. n. 3944.

De Missis exequialibus privatis.

43

1. Festa quaecunque duplicia primae classis, tam
universalia quam particularia, solemniora et minus so-
lemnia, sive recolantur a populo sive non.

2. Dominicae per annum et Festa quaecunque de
praecepto seu cum feriatione i. e. cum obligatione
audiendi Missam et abstinendi a servilibus recolenda.

3. Festa etiam suppressa,  videlicet ea, quae
olim cum feriatione ex parte populi recolebantur, hodie
autem non sunt amplius de praecepto, quamvis non
sint primae classis e. g. Festa Apostolorum abrogata. 3 )

4. Dies, quorum Officia excludunt Festa duplicia
primae classis, nempe: a)  Feriae privilegiatae, quales
sunt Feria quarta Cinerum et omnes Feriae hebdoma-
dae majoris, b)  Vigiliae Nativitatis et Pentecostes,
c)  dies infra Octavas Paschatis et Pentecostes et dies
octava Epiphaniae.

5. Ubi praeter Missam exequialem solemnem al-
tera tantum habetur Missa, haec vetatur celebrari de
Requie diebus s. Marci et Rogationum, si per eam im-
pedienda foret processio praescripta. Lege et perpende
dieta n. 8.

6. Dies, quibus fit solemnis expositio Sanctissimi
vel privata ex causa puhlica, juxta dieta n. 7 .

27 . In času impedimenti liturgici p o s -
suntne hae Missae transferri?

Non possunt transferri in aliam post biduum a
depositione diem liberam, licet Missa solemnis exequi-
alis transferatur. Ratio est, quia lex concedit quidem

3 ) Hanc sententhm sustinent Ephemerides Litur-
gicae  Romanae (1902 pag, 539.) potissimum ex eo, quod Summi
Pontifices ex Festorum imminutione nihil innovatum volunt circa
sacram liturgiam in ecclesiis servandam, ideoque Festa sup¬
pressa nihil amittere debent de iis, quae jure liturgico ad ea
spectant. (Conf. Decret. Pii IX. 6. Sept. 1853). Eaedem Epheme¬
rides etiam referunt, in Exequiis pro defuneto Cardinali Ledo-
howski die 25. Julii 1902 in ecclesia s. Laurentii in Lucina ha-
bitis in die depositionis et praesente cadavere, adstante Collegio
Patrum purpuratorum et tota Romana Curia, unam Missam can-
tatam fuisse de Requie, ceteris omnibus, quae plurimae fuerunt
etiam tempore Missae solemnis, de s Jacobo lectis in paramentis
rubris.

44 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. VI. n. 28—29.

jus translationis Missae exequiali cum cantu, de trans-
latione Missarum exequialium sine cantu vero altum
servat silentium. Exemplum: Fabius in Coena Domini
mane defunctus tumulatur in Parasceve. Missa exequi-
alis cum cantu secundum dieta n. 20. celebrari non
valet neque die depositionis neque sequenti biduo, ergo
nec celebrare fas est hisce diebus Missas lectas exe-
quiales. Sed illa transferri potest in primam diem li-
beram, quae est in času Feria quarta post Pascha, uti
patet ex dictis n. 21 ., istae autem transferri nequeunt
et in času plane omittuntur.

§ 3. Ritus Missarum exeqnialimii privatarum.

28 .  Ex dispositione legis hae Missae celebrandae
sunt »sub clausulis et conditionibus, quibus juxta Ru-
bricas et Decreta Missa solemnis de Requie die vel pro
die obitus seu depositionis decantatur«,’) ergo quantum
ad quaestionem nostram: a)  juxta idem formulare ac
Missa exequialis cum cantu, b)  sub ritu, qui duplici
respondet, hoc est cum unica Oratione conveniente,
c)  cum Sequentia.

Si ritus dierum intercedentium obitum inter et
sepulturam vel, servatis servandis, infra biduum post
faetam ob gravem causam sepulturam, sit semiduplex
vel simplex, nil obstat, quominus iis diebus iteretur
Missa lecta cum eodem formulari eademque Oratione
ut in die obitus. 1 )

De Missis celebrandis in die Commemorationis
omnium Fidelium defunetorum, si contingant Exequiae,
vide n. 14 . ad 3.

Caput VI.

De Privilegio Episcoporum.

29 .  In Decreto S. R. C. 3. Apr. 1894’) disponitur,
„ut dum corpus Episcopi dioecesani defuncti, sacris
indutum vestibus, in propriae aedis aula majori pu-

') S. R. C. 19. Maji (18. Jun.) 1896 ad 2. n. 3903. — 2 ) S.
R. C. 28. Apr. 1902 ad 11. in Labacen.

') Confirmatum a Leone XIII. 29. Apr. 1894. In nova
Collectione auth. sub n. 3822.

De Privilegio Episcoporum.

45

blice et solemniter jacet expositum, Missae in suffra-
gium animae ejus per totum mane celebrari valeant;
iis omnibus servatis, quae de Episcopi defuncti cor-
pore esponendo ac suffragiis ferendis in Caeremoniali
Episcoporum lib. II. cap. 38. praescribuntur.«

1. Agitur in hoc Decreto de novo privilegio
Episcopis concesso, ut scilicet non tantum una, praeter
illam, quae in capella episcopali de jure 2 ) legi potest,
sed plures etiam eodemque tempore Missae per totum
mane permittantur in majori aula, ubi cadaver Episcopi
manet solemniter expositum.

2. Hae Missae debent esse lectae et sunt privi-
legiatae ad instar Missarum exequialium privatarum,
ideoque licitae et prohibitae iisdem ac istae diebus. 3 )
Vide n. 25 . et 26 . Dicitur prima Missa cum unica
Oratione convenienti et Sequentia.

3. Ut celebrari valeant, adimplendae sunt condi-
tiones a Caeremoniali Episcoporum 4 ) praescriptae, ni-
mirum a)  ut corpus Episcopi defuncti sacris indutum
vestibus, quibus vivens induebatur, dum solemniter
erat celebraturus, exponatur in aula majori propriae
aedis et b)  ut in dieta aula a Clero, si ad hoc invi-
tatus fuerit, agantur Vigiliae, hoc est Vesperae, Matu-
tinum cum Invitatorio et tribus Nocturnis ac Laudibus
defunetorum. In aula erigantur altaria pro Missis prae-
fatis inibi celebrandis.

4. Quod privilegium Episcopis in sua dioecesi
concessum ex eodem Decreto extenditur: a)  ad Vicarios
Apostolicos in suis Vicariatibus, b)  ad Abbates cete-
rosque Praelatos Nullius Dioeceseos jurisdictione in
plebem ordinaria quum vita cesserunt fruentes in pro-
prio tamen territorio; c)  de speciali gratia ad Episco-
pos Titulares defunetos, dummodo eorum cadavera in

J ) S. R. C. decrevit: »In capella palatii episcopalis, etiam
absente Episcopo vel vacante Sede, posse Missam celebrari,
potissimum vero per Vicarium, necnon diebus festis inibi Sacrum
audientes implere praeceptum Ecclesiae. Die 2. Jul. 1661 n. 1196.
Cf. etiam S. R. C. 8. Apr. 1854 ad 1. n. 3021. — 3 ) S. R. C.
28. Apr. 1902 ad 12. in Labacen. — h Lib. II. cap. 38. n. 10,
et seq.

46 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. VII. n. 30—31.

aula convenienti exponantur et ornamentis pontificalibus
(absque tamen baculo pastorali, qui est symbolum
jurisdictionis), si extra Urbem, fuerint induta, si vero
in Urbe, babitu tantum praelatitio.j

Caput VII.

De Missa exeqniali pro panperibus.

30. Juxta antiquam disciplinam pro paupere, quo
mortuo nihil aut ita parum supererat, ut expensae
Missae exequialis cum cantu solvi non potuissent,
Missa lecta exequialis aut prorsus non aut inter quos-
dam limites tantum permittebatur. In recenti vero disci¬
plina valet regula generalis:

Pro paupere defuncto, pro quo expen-
sae Missae exequialis cum cantu solvi
nequeunt, potest fieri Missa exequialis
lecta sub iisdem clausulis et conditio-
nibus, sub quibus conceditur Missa exe-
quialis cum cantu.

Ad quaesitum enim: „An pro paupere defuncto,
cujus familia impar est solvendi expensas Missae exe-
quialis cum cantu, haec Missa legi possit sub iisdem
clausulis et conditionibus, quibus praefata Missa cum
cantu conceditur?" S. Rituum Congregatio respondit:
„Affirmative, seu permitti posse in času Missam exe-
quialem lectam loco Missae cum cantu, dummodo in
Dominicis aliisque Festis de praecepto non omittatur
Missa Officio diei currentis respondens." * 1 )

Unde sequitur: a)  Missam lectam de Requie loco
solemnis vel cantatae in času esse permissam eamque
aequivalere Missae exequiali cum cantu; b)  unam tan¬
tum esse posse hujusmodi Missam, non plures, quia
exequialis cum cantu, cui lecta sufficitur, pariter una
tantum permittitur; c)  sicut in hac ita et in illa cada-

5 ) Eph. lit. 1894 pag. 325. sq.

l ) Decr. 9. Maji (12. Jun.) 1899 n. 4024.

De Missa exequiali pro pauperibus.

47

ver defuncti praesens esse debere vel physice vel mo-
raliter; d)  etiam pro celebranda hac Missa concedi
biduum post sepulturam eodem modo ac pro Missa
exequiali cum cantu; e)  iisdem eam permitti diebus,
quibus permittitur illa cum cantu, exceptis dumtaxat
Dominicis et Festis de praecepto in ecclesiis unam
tantum Missam habentibus; f)  secluso cantu eodem pla¬
ne modo, hoc est juxta idem formulare, cum eadem
unica Oratione et cum Sequentia eam debere celebrari
ac cantatam; g)  hanc Missam non esse confundendam
cum Missis privatis celebrandis occasione Exequiarum;
h)  hoc privilegium pauperum non esse extendendum
ad Missas diebus tertio, septimo, trigesimo, anniver-
sario, neque ad Missas indultas in Duplicibus ali-
quoties in hebdomada. 2 )

31. Si stipendium neque pro Missa
lecta solvi posset, teneturne Sacerdos
Missam applicare pro tali paupere  d e -
f un  c t o?

Per se non tenetur, quia nullo titulo justitiae ad
hoc adstringitur. Rituale Romanum praescribens, »ut
Missa praesente corpore defuncti, pro eo celebretur,
antequam sepulturae tradatur« addit: »quantum fieri
poterit«; 3 ) quae verba satis perspicue positivum prae-
ceptum applicandi pro defuncto excludunt. Et paulo
inferius disserens de sepultura pauperum mandat qui-
dem, ut »gratis omnino sepeliantur ac debita lumina
suis impensis, si opus fuerit, adhibeant Sacerdotes«,
de Missa autem, pro qua nullum acceptum fuit stipen¬
dium, pro paupere applicanda, prorsus silet. Denique
ipsi S. Concilii Congregationi sequens propositum fuit
dubium: »An Sacerdos in Exequiis persolvendis Missam
celebrans, non accepto stipendio, debeat pro ipso de¬
functo vel potius pro aliis petentibus et eleemosjmam
otferentibus Sacrificium applicare ?« Et respondere
censuit: »Negative ad primum; Affirmative ad secun-
dum.« 4 ) Ex qua declaratione igitur Sacerdotes multum

3 ) S. R. C. 28. Jan. 1898 n. 3977. — 3 ) Tit. VI. cap. 1.

n. 4. — 4 ) Decr. ipsum refertur in Eph. Lit. 1896 pag. 292. seq.

48 De Missis privilegiatis Defunct Art. II. Cap. VIII. n. 32—33.

juvantur, quatenus Missam de Requie celebrare possunt
et applicare pro lubitu diebus, quibus ratione ritus
prohibita foret et tamen ratione defuncti permittitur.

Quod vero illusionem attinet, quae prima fronte
fleri videtur, quum pro defuncto paupere putatur Missa
applicari, etsi in alium finem applicetur de facto, dici
potest, illusionem hic locum non habere, quia semper
defuncti anima juvatur, sive ratione precum et Oratio-
num Missae diei obitus seu depositionis, sive etiam
ratione fructus Missae, quippe qui ex dispositione di¬
vina etiam in favorem pauperis defuncti, cujus prae-
sens est vel censetur cadaver, applicari saltem par-
tialiter potest. 5 )

Sed probe intelligas, quaeso, quae dieta sunt. A4
quod enim non tenetur ex j us ti ti a, hoc Sacerdos
libenter praestabit ex charitate,  adeo ut praefatam
Missam, etiam nulla accepta stipe, pro defuncto pau-
pere, cujus vel physice vel moraliter praesens est
corpus, applicare non omittet pastorali ductus pietate.

Caput VIII.

De Missa post acceptum de alicujus obitu
nuntinm.

32. Missis pro die obitus seu depositionis accen-
setur Missa, quae celebratur pro defuncto, cujus mortis
acceptum est nuntium. Dies, qua haec Missa celebratur,
a nonnullis liturgistis 1 ) die s quasi-obitus  appellatur
et est privilegiata.

Duo hic consideranda veniunt Decreta, quorum
primum definit tempus celebrationis hujus Missae:
»Eadem Missa (sc. exequialis solemnis vel cum cantu)
celebrari poterit pro prima tantum vice post obitum
vel ejus acceptum a locis dissitis nuntium die, quae
prima occurrat non impedita a Festo duplici primae

s ) Eph. Lit. ibid. n. 12. et 1900 pag. 367.
‘) Cavalieri tom. III. Decr. 24.

De Missa post acceptum obitus nuntium.

49

et secundae classis vel a Festo de praecepto, quo
etiam in času Missa dicenda erit ut in die obitus.« 2 )

Alterum Decretum, quod in Rubricam 3 ) transiit,
disserens de numero Orationum in Missis de Requie,
decernit, unam tantum esse dicendam Orationem etiam
in Missa, quae celebratur »post acceptum nuntium de
alicujus obitu.« 4 )

Quod ergo privilegium in antiqua disciplina Re-
ligiosis Familiis in favorem membrorum recens deces-
sorum concedebatur, hoc ex jure recentiori extenditur
ad quoscunque Christifideles, adeo ut Missa de Requie
privilegiata celebrari queat pro quocunque defuncto,
sive fuerit membrum alicujus Religiosae Familiae sive
non, sive notitia mortis pervenerit ad aliquam Religio-
sam Communitatem sive ad particularem personam ad
nullam Communitatem pertinentem, et sive haec per-
sona sit Sacerdos sive laicus, qui ad Sacerdotem rem
defert. In Decreto enim nulla ponitur limitatio; et ubi
lex non distinguit, nec nos distinguere debemus. In
praesentiarum ergo valet regula generalis:

Pro quocunque, in loco dissito defun¬
cto, Missa de Requie privilegiata celebrari
potest prima die libera post acceptum ejus
obitus nuntium.

33 . Conditiones, sub quibus haec Missa cele¬
brari permittitur, facile eruuntur ex relatis Decretis.
Sunt etenim hae: a)  ut Missa sit unica, saltem in
eadem ecclesia, nisi sit Semiduplex aut aequivalens;
b)  ut sit solemnis vel saltem cantata, quia Decretum
loquitur de eadem Missa  i. e. de Missa exequiali
solemni vel cantata; c) ut haec Missa solemnis vel
cantata celebretur prima die libera post acceptam obi¬
tus notitiam; d)  ut dies libera in času intelligatur dies
non impedita a)  a Festo de praecepto, quo comprehen-
duntur etiam Dominicae, juxta dieta n. 6 ., 3) a Festo
duplici primae et secundae classis etiam non prae¬
cepto, -/) ab Officio Festa primae et secundae classis

3 ) Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad III. n. 3755. 3 ) Rub. gen.

miss. tit. V. n. 3. — J ) Decr. gen. 30. Jun. 1896 ad 1 . n. 3920.

Missae de Requie.

4

50 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. VIII. n. 34—36.

excludente, nempe a Feria quarta Cinerum et a Feriis
hebdomadae majoris, a Vigiliis Nativitatis Domini et
Pentecostes, a diebus infra Octavas Epiphaniae, Pa-
schatis et Pentecostes et a die octava Corporis Christie)

34 .  Quibus privilegiis gaudet?

1. Privilegio, ut possit celebrari, ss. Eucharistia
solemniter vel ex causa publica non exposita, in Festis
duplicibus minoribus et majoribus, nisi sint Festa de
praecepto et nisi occurrant in Dominica.

2. Privilegio unius Orationis, quia celebratur sub
ritu, qui duplici respondet. Recole dieta n. 9 . et 13 .

Amittuntur haec privilegia, si prima die libera
post acceptum obitus nuntium haec Missa celebrata
non fuerit, et dehinc non amplius permittitur, quia
transferri non potest. Exemplum: Si Sabbato post me-
ridiem accipiatur notitia de obitu alicujus, cantari po-
terit Missa Feria secunda, etsi Officium sit duplex non
festivum,") qua die non celebrata, haec Missa privile¬
giis destituitur et celebrari amplius non poterit nisi
Missa de Requie quotidiana vel de die tertio, septimo,
trigesimo, diebus has Missas permittentibus.

35 .  Quo ritu celebratur?

Eodem ritu, juxta idem formulare et cum eadem
Oratione uti Missa exequialis, cui aequiparatur. Dicitur
enim in Decreto supra citato: »Quo etiam in času
(sc. post acceptum obitus nuntium) Missa dicenda erit
ut in die obitus.« Celebrari ergo debet in cantu, nisi
excuset privilegium pauperum, de quo in numero 30 .
disseruimus. Sumenda est semper unica Oratio et qui-
dem eadem, quae dici deberet in die obitus seu depo-
sitionis, absque ulla mutatione, prout est in missali,
non omisso verbo »hodie«, etiam tune, quum defunctus
jam sit sepultus ideoque tenor Orationis non omnino
verificari videatur. 1 ) Missae lectae vero celebrari non
possunt nisi in Semiduplicibus et Simplicibus, in quibus

5 ) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 10. in Labacen. — ') S. R. C
3. Mart'. 1761 ad 6. n. 2461. — 7 ) S. R. C. 6. Febr. 1892 Dub. IV-
n. 3764.

De Missis die tertio, septimo, trigesimo.

51

permittuntur Missae quotidianae defunctorum; sed etiam
si legantur sumitur idem formulare eademque unica
Oratio juxta dieta n. 9 . ad 3.

CaputIX.

De Missis die tertio, septimo et trigesimo.

36 . Regulae generales:

1. Post diem obitus seu depositionis ex
institutione ecclesiastica prae aliis dies ter-
tius, septimus et trigesimus in suffragium
defunctorum celebratur priv ilegii s q u e de-
c orat ur.

Certum est, antiquitus secundum varium Eccle-
siarum morem .diem tertium, septimum, nonum, trige-
simum, quadragesimum et anniversarium pro defunctis
celebrari consuevisse per Psalmorum recitationem, pia-
rum Orationum fusionem et praecipue per sacrosanctae
Missae sacrificii oblationem. 1 ) Uniformitatis stabiliendae
gratia postea ex dictis diebus (praeter diem anniver¬
sarium, de quo suo loco fusius agemus) tertius, sep¬
timus et trigesimus selecti sunt, quibus solemnior fiat
mortuorum recordatio, non quidem, ait Amalarius, 1 )
quasi iis tantum diebus et non aliis Officium Missave
haberi debeat, aut iisdem diebus magis defunctis pro-
ficiat quam aliis, sed quia prae reliquis mysticas plu-
rimas rationes habent. 3 ) Hos itaque dies Ecclesia in
Ritualis et Missalis librum celebrandos suscepit et in
favorem defunctorum privilegiis ditavit, ita ut hi dies
solemnes et privilegiati pro defunctis reputentur, 4 ) ea
tamen sub conditione, ut vere et striete dies tertius,
septimus et trigesimus sint; dies enim intermedii pri¬
vilegiis destituuntur. 5 ) Non requiritur, ut Missa exe-
quialis praecesserit neque ut defunctus has Missas

‘) Eph. Lit. 1900 pag. 541. seq. — 3 ) Apud Cavalieri
tom. III. cap. 4. n. 1. — 3 ) Videsis Gavantum p. I. tit. V. n. 3.;
Cavalieri 1. c. — 4 ) Vide artic. II. cap. 1. n. 13. — 5 ) S. R. C.
27. Febr. 1847 ad 1. n. 2939.; 9. Maji 1857 ad III. 1. n. 3049.

4 *

52 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IX. n. 36—37.

ordinaverit, 6 ) sed sufficit voluntas consanguineorum,
amicorum et testamenti executorum. 7 )

2. Dies tertius, septimus et trigesimus
tam a die - obitus quam a die depositionis
computari possunt. 8 )

Ratio est, quia per diem obitus seu depositionis
intelligitur totum spatium ab instante mortis usque ad
sepulturam, quod in favorem recens defuncti reputatur
pro uno eodemque die, licet unus aut plures intercedant.
Recole dieta n. 16. Ex eadem ratione computari pos¬
sunt etiam a die aliquo intermedio, si tališ intercedat
obitum inter et sepulturam. Et hic computandi modus
potest adhiberi non solum tune, quando dies sive obitus
sive depositionis, sive dies computati ab alterutra, sunt
impediti, sed omni in času, adsit necne impedimentum.
Cavendum tamen est, ne Missa exequialis cum Missis,
de quibus sermo, celebretur eodem die. 9 ) Si ergo Missa
exequialis in sepultura celebrabatur tertio post obitum
die, pro Missa de die tertio celebranda eligi debet non
dies tertius ab obitu, sed a sepultura vel aliquo die
intermedio. Eo minus licitum est, Missas de die sep-
timo et trigesimo eodem die celebrare cum Missa exe-
quiali aut de die tertio. 10 )

Si quaeritur, an dies obitus vel depositionis in
computandis hisce diebus debeant includi vel excludi,
dicendum est alterum. * 11 ) Lex enim loquitur de die
tertio, septimo et trigesimo ab obitu  (seu depositione);
dies obitus seu depositionis autem non est prima ab
obitu seu depositione, sed est eadem dies. Si depositio
faeta est prima die mensis, prima dies a depositione
certo est secunda mensis; secunda a depositione est
tertia mensis, tertia a depositione est quarta mensis et
sic porro; ergo in hac, non in illa, celebranda erit

•) S. R. C. 19. Jun. 1876 n. 3357. — 7 ) S. R. C. 22. Mart.
1862 Dub. II. n. 3112. - s ) S. R. C. 23. Aug. 1766 ad 2. n. 2482
et 2. Dec. 1891 ad IV. n. 3753. — 9 ) S. R. C. 23. Maji 1846 ad

11. n. 2915. — 10 ) Ibid. — “) Decisio contraria in una Neapolit.
23. Febr. 1884 ad X. n. 5907 e nova Collectione autlientica
exulavit.

De Missis die tertio, septimo, trigesimo.

53

Missa de die tertio aliisque respectivis, nisi veliš com-
putare a die obitus stricte tali.

3. Una tantum Missa de Requie eaque
solemnis vel cantata die tertio, septimo et
trigesimo pro eodem defuncto in eadem
ecclesia privilegiata est.

Hoc est, in Duplicibus pro eodem defuncto in
eadem ecclesia nonnisi una Missa de die tertio, sep¬
timo et trigesimo celebrari potest, quae debet esse
cum cantu, sive Ministris paratis assistentibus sive
non. Ratio est, quia Decretum respectivum 12 ) loquitur
de Missa (non de Missis) cum cantu et quia Missae de
hisce diebus ex eodem Decreto tam quod numerum
quam quoad qualitatem plane aequiparantur Missae de
diebus anniversariis, quae debet esse unica et cum
cantu, uti suo loco dicetur.

Nil tamen obstat, quominus diversis in ecclesiis,
etiam exclusa ecclesia propria (parochiali) defuncti, 13 )
singulae Missae hujusmodi pro eodem defuncto cele-
brentur, servatis de jure servandis, 14 ) sicuti vetitum
non est, diebus ritus duplici inferioris pro uno eodemque
defuncto in eadem ecclesia plures Missas de hisce
diebus celebrare sive cum sive absque cantu.

37 . Quae sunt privilegia harum Mis-
sarum?

1. Privilegium unius Orationis. Censentur enim
Missae solemnes, etiamsi, permittente ritu, tantum le-
gantur, juxta dieta n. 9 .

2. Privilegium rarioris impedimenti. Possunt enim
celebrari in Duplicibus minoribus et majoribus lS ) et
in Vigilia Epiphaniae. 16 )

3. Privilegium anticipationis vel translationis in
času impedimenti liturgici, ut dicetur infra sub numero
sequenti.

’ 3 ) Decr. cit. n. 3753. ad III. Cf. S. R. C. 23. Aug. 1766
ad 2. n. 2482. et 9. Maji 1857 ad III. 2. n. 3049. — **) Eph. Lit.
1899 pag. 254. seq. — i4 ) Eph. Lit. 1900 pag. 550. — ls ) Decr.
cit. n. 3753. ad I. et III. — I8 J S. R. C. 9 Maji 1857 ad II.
n. 3049.

54 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. IX. n. 38—40.

Sed privilegiis recensitis gaudent solummodo in
die vere tertio, septimo et trigesimo necnon in die ob
impedimentum liturgicum anticipato vel translato. Aliis
diebus non sunt privilegiatae.

38 .  Quibus diebus impediuntur?

1. Duplicibus primae et secundae classis; Domi-
nicis et Festis de praecepto; Octavis privilegiatis,
nempe Nativitatis Domini, Epiphaniae, Paschatis, Pente-
costes et ss. Corporis Christi; Feriis quoque privilegi¬
atis, quae sunt dies Cinerum et fcebdomadae majoris;
Vigiliis item privilegiatis, videlicet Nativitatis Domini
et Pentecostes

2. Tempore expositionis solemnis Sanctissimi vel
privatae ex publica causa. Recole dieta n. 7 .

3. Diebus Rogationum sub clausulis et conditio-
nibus sub n. 8 . expositis.

Occurrente aliquo ex praefatis impedimentis,
Missae »vel in proximam diem liberam transferri pos-
sunt vel in proximiori antecedenti die similiter liberam
anticipari« cum iisdem privilegiis. Quae privilegia amit-
tuntur, si dieta anticipatio vel posticipatio non fiat in
primam vel proximam diem liberam. Dies autem liberi
sunt ii, qui in superius recensitis non comprehen-
duntur. 17 )

39 .  Quo ritu celebrantur?

Debent esse, ut supra dictum est, solemnes vel
cantatae saltem in Duplicibus, habent semper unicam
Orationem et Sequentiam, etiam quando, permittente
ritu, leguntur. Recole dieta n. 9 . ad 3. et n. 12 . ad 2.

Missae formulare quod attinet, sumitur: a)  pro
defuneto Papa, Cardinali et Episcopo prima Missa in
missali assignata cum Oratione eorum dignitati conve-
niente ex Orationibus diversis pro defunctis; b)  pro
defuneto Sacerdote prima vel secunda Missa cum Ora¬
tione Deus qui inter apostolicos Sacerdotes famu-
lum tuum N. sacerdotali etc.; c)  pro defunctis cle-
ricis et laicis secunda Missa cum Orationibus in fine

17 ) Decr. cit. n. 3753. ad II et III.

De Anniversariis Defunctorum in genere.

55

hujus Missae pro hisce diebus assignatis. Dieta formu¬
larja absque mutatione Orationis sumuntur etiam in
Missis, quae de his diebus celebrantur in die anticipata
vel translata ob impedimentum legitimum necnon in
Missis, permittente ritu, lectis.

Nota.  Quod dicitur supra sub a)  disponitur a
Rubrica speciali 1. et 2. ad Orati ones diversas pro
defunctis, dieta sub b)  vero a Decreto S. R. C. diei
29. Jan. 1752 ad 8. 18 ) Quibus in locis agitur quidem
de Missa exequiali et de Anniversariis dumtaxat, sed
quum juxta aliud Decretum diei 2. Dec. 1891 ad 3 19 )
dies tertius, septimus et trigesimus quoad Missam de
Requie cum cantu aequiparentur Anniversariis, conclu-
dendum est, idem Missae formulare cum eadem Ora-
tione hisce diebus sumi debere ac in respectivis Anni¬
versariis.

Caput X.

1De Anniversariis Defunctorum in genere.

40 . Quid sunt Anniversaria et in quem
finem institu  un  tu  r ?

Anniversarium defunctorum, generaliter loquendo,
est dies illa, qua singulis annis memoria celebratur
obitus alicujus vel plurium defunctorum. Cujus autem
memoriae celebratio quum communiter et potissimum
agatur per Missae de Requie celebrationem, haec ipsa
Missa nomine Anniversarii venit. Anniversarium itaque
est Missa de Requie, quae redeunte anni circulo in
memoriam et suffragium unius vel plurium defunctorum
offertur.

Finis, in quem instituta sunt Anniversaria, est,
ne defunctorum memoria inter vivos penitus oblite-
retur, neque defuncti sulFragiis repetitis destituantur,
quum qualiter eorum causa in alia vita habeatur ne-
scimus.

ls ) In Collect. auth. nov. sub n. 2417. — ls ) Ibid. sub

n. 3753.

56 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. X. n. 41—43.

Ab apostolico aevo Anniversaria pro defunctis
celebrandi consuetudinem viguisse, fide dignissimi prae-
dicant testes.') Štet unus pro pluribus s. Joannes
Damascenus,  qui dicit: »Divinarum rerum praeco-
nes Apostoli et sacri Magistri et Špiritu Sancto inspi-
rati Patres ista omnia, hoc est Missas et preces et
cantus anniversariasque eorum, qui morte perempti
sunt, commemorationes instituerunt atque sanxerunt.«*)

41 . Quomodo distinguuntur Anniver¬
saria?

1. Ex titulo fundationis Anniversaria sunt fun-
data et privata.  lila sunt, quae a fundatoribus vel
ab eorum haeredibus in perpetuum statuuntur, ista,
quae nulla exstante fundatione ad petitionem vivorum
celebrantur. Si fundatum sit Anniversarium, per hoc
praecise nomen Anniversarii intelligendum est onus
Missae solemnis de Requie dumtaxat, sine Officio de-
functorum; quodsi per fundationem injungitur etiam
Officium, hoc restringitur ad unum Nocturnum con-
veniens diei cum Laudibus. 3 )

2. Ex titulo determinationis diei celebrationis
habentur Anniversaria stricte sumpta et late
sum  p ta. Quae sunt stricte sumpta, celebrari debent
die determinata sive sit dies anniversaria ab obitu vel
a depositione sive alia determinata dies; late sumpta
vero celebrari possunt extra diem obitus seu depositi-
onis et absque ulla determinata assignatione diei, ser-
vatis tamen servandis.

3. Ex titulo obligationis distinguuntur Anniver¬
saria de praecepto et non de praecepto.  Obli-
gatio in času non intelligitur ea, quae oritur ex sti-
pendio percepto vel ex censu pro solvendis expensis
relicto, sed ea, quae imponitur a lege. Hoc sensu Anni¬
versaria de praecepto sunt: Anniversarium pro Epi-
scopo dioecesano proxime defuncto ex lege Caeremo-

J ) Videsis Eph. Lit. 1890 pag. 237. seq. et 1900 pag. 640.
ad 2. — ■ 2 ) Orat. pro Fidel. defunctis. — 3 ) S. R. C. 21 . Jul.
1855 ad 1. et 2. n. 3032.

De Anniversariis stricte sumptis.

57

nialis Episcoporum lib. II. cap. 36. et Anniversariuin
quotannis celebrandum pro omnibus Episcopis et Cano-
nicis ecclesiae cathedralis defunctis ex lege ejusdem
codicis cap. 37.

Caput XI.

De Anniversariis stricte sumptis.

42 .  Anniversarium stricte sumptum vel proprie
dictum est Missa de Requie cum cantu, quae die anni-
versaria ab obitu vel depositione vel alia in perpetuum
statuta celebratur. Ex qua definitione jam patet, Anni-
versaria stricte sumpta in novo jure liturgico non
parum differre ab Anniversariis in disciplina veteri.
Quae differentia magis adhuc clarescet ex subse-
quentibus.

§ z. Regulae generales circa Anniversaria stricte
sumpta.

43 . —1. Ut Anniversaria stricte  seu vere
sint talia et suis fruantur privilegiis, non
requiritur, ut sint fundata et quotannis
celebranda, sed sufficit, ut sint privata
seu ad petitionem viventium agenda.

In veteri disciplina requirebatur, ut Anniversaria
quaecunque pro defunctis a testatoribus eorutnve haere-
dibus fuerint fundata ideoque quotannis celebranda; in
recentiori vero disciplina hujusmodi fundatio admittitur
quidem, sed non requiritur. Ex dispositione enim De-
creti generalis diei 2. Dec. 1891 ad l 1 ) dantur »Anni¬
versaria sive fundata a testatoribus sive privata ad
petitionem viventium.« Unde liquet, non omnia Anni¬
versaria, sicut in jure antiquo, debere quotannis cele-
brari; minime enim potest exigi, ut consanguinei, pa-
rentes, amici vel quicunque ex devotione in defunctos
Anniversarii celebrationem postulant, eo ipso se ad
id quotannis praestandum obligare debeant. Dicendum

‘) In Collect. auth. nov. sub n. 3753.

58 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XI. n. 43.

ergo, Anniversaria ad petitionem vivorum iisdem gau-
dere juribus et privilegiis ac alia a testatoribus imme-
diate per seipsos vel mediate per haeredes fundata, et
haec esse quotannis celebranda vi fundationis, illa autem
toties quoties juste petuntur.

2. Ut Anniversaria stricte seu vere
sint talia et suis fruantur privilegiis,
requiritur, ut fiant statuta et determi-
n a t a d i e.

Urgetur hoc a S. Rituum Congregatione in De-
creto generali citato, in quo legitur: »Anniversaria
sive fundata a testatoribus pro die obitus aut alia de¬
te rminata die, sive pri vata ad petitionem viventium,
dummodo pro die obitus etc.« Sit ergo Anniversarium
fundatum sit privatum seu non fundatum, semper debet
celebrari certa et determinata die, quae in priori času
esse potest dies anniversaria ab obitu (seu depositione)
aut alia a fundatore determinata dies, in altero času
autem debet esse dies anniversaria a die obitus seu
depositionis dumtaxat. 2 ) Dum ergo Anniversaria privata
adstricta sunt ad diem praecise anniversariam ab obitu
seu depositione, lex Anniversariis fundatis favet, jus
concedendo testatoribus vel, qui illis sufficiuntur, haere-
dibus, 3 ) ut diem aliam quam ab obitu seu depositione
anniversariam, semel pro semper tamen determinandam,
pro celebrandis Anniversariis eligere valeant, semper
tamen diem mensis,  utpote fixam, nunquam Fe-
riam hebdomadae,  utpote mobilem. 4 ) Anniversa¬
ria itaque a testatoribus vel eorum haeredibus fundata
diebus determinatis, licet extra obitus seu depositionis
diem, vere uti talia consideranda sunt et omnibus pri¬
vilegiis a lege concessis gaudent, Anniversaria autem
privata, si extra diem obitus seu depositionis postu-
lentur, vera non censentur nec ullis fruuntur privi-

-)  Cf. etiam Decr. S. R. C. 19. Jun. 1700 ad 6. n. 2059. —

3 ) Opus non est, ut ipse testator de Anniversario immediate per

se disponat, quum satis quoque sit, ut de eodem disponant hae¬
redes, ex testatoris tamen voluntate; quod enim per alium quis
facit, perinde est ac si faciat per seipsum. — 4 j Eph. Lit. 1899-
pag. 522.

De Anniversariis stricte sumptis.

59

legiis. Si pro pluribus defunctis, qui non uno eoderaque
die decesserunt, cumulative celebrandum sit Anniver-
sarium, eligenda est dies vere anniversaria ab obitu
seu depositione unius saltem/’)

3. In determinanda die Anniversarii
computari potest incipiendo vel a die o b i -
tus vel a die depositionis.

Etiam haec regula a laudato Decreto generali
traditur, in quo S. Rituum Congregatio expresse de-
clarat, »diem anniversarium pro defunctis necnon dies
tertium, septimum et trigesimum tam a die obitus quam
a die depositionis computari posse.“ Recole dieta n. 36 .
ad 2. Si ergo dies anniversaria ab obitu sit impedita,
Anniversarium computari potest a die depositionis,
quod in jure antiquo non licebat. 6 ) Sed etiam si nullum
adsit impedimentum in die anniversaria ab obitu, com-
putare licet a die depositionis.

4. Anniversaria stricte sumpta, ut in
Duplicibus et aequivalentibus possint c e -
lebrari suisque fruantur privilegiis, d e -
bent fieri cum cantu.

Declarat enim S. Rituum Tribunal in allato De¬
creto generali, »Anniversaria seu Missas cum cantu
pro defunctis . . non comprehendi in generali Decreto
diei 5, Aug. 1662«, prohibenti scilicet Missas de Requie
in Duplicibus. Ergo Anniversaria permittuntur in Du-
plicibus et aequivalentibus, dummodo celebrentur cum
solemnitate extrinseca vel saltem cum cantu. Quod
valet de Anniversariis celebrandis in quibuscunque
ecclesiis, etiam pauperrimis et ruralibus, in quibus per
annum plerumque unus tantum Sacerdos celebrat et
sine cantu. Etenim privilegium concessum ecclesiis
hujusmodi, celebrandi scilicet ex testatorum disposi-
tione recurrente eorum obitus die Anniversaria sine
cantu in Duplicibus, revocatum censendum est ex quo

5 ) Eph. Lit. 1897 pag. 532. Cf. S. R. C. 5. Mart 1870 ad
5 n. 3213. — ') Decr. 21. Jul. 1855 n. 5220 prohibens computum
a die depositionis e nova Collectione authentica expunctum est
ideoque valore suo destitutum.

60 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XI. n. 43—45.

respectiva dispositio respectivi Decreti exulavit e nova
Collectione authentica. 7 ) In aprico ergo est, Missae
Anniversarii cum cantu nunquatn substitui posse Mis-
sam lectam .de Requie, quippe quae non permittitur
nisi diebus ritus duplici inferioris. Quapropter semper
intelligenda est Missa cum cantu, quotiescunque in
Decretis vel Rubricis sermo est de Anniversariis.

5. Unum tantum Anniversarium cum
cantu pro eodem defuncto in eadem eccle-
sia privilegiatum est in Duplicibus.

Non possunt plura Anniversaria privilegiata fieri
diversis diebus  duplicibus pro eodem defuncto in
eadem ecclesia. Aut enim Anniversarium est fundatum
aut privatum. Si est privatum, legitime celebrari non
potest nisi die anniversaria ab obitu seu depositione,
secluso impedimento liturgico. Sed semel homo moritur,
semel sepelitur et insuper dies obitus et sepulturae
liturgice unam tantum diem constituunt; ergo nonnisi
una potest esse dies legitima pro celebrando Anniver-
sario, de quo sermo. — Si est fundatum, tune cele¬
brari debet, lege sic disponente, »die obitus aut alia
determinata die«, 8 ) hoc est, die obitus (seu depositionis)
uti supra, si vero haud die obitus seu depositionis,
alia a fundatore vel, ejus nomine, ab haeredibus deter¬
minata, nequaquam vero utraque die. Legislator enim
loquitur modo disjunctivo adhibendo particulam aut,
non modo conjunctivo utendo particula et  vel simili.
Non possunt ergo in eadem ecclesia pro eodem de¬
functo in Duplicibus celebrari duo Anniversaria fun-
data distinctis diebus, alterum recurrente die ejus obitus,
alterum alia determinata die, etsi forte fundator ita
ordinaverit. 9 ) Possunt tamen duo Anniversaria diversi
generis fieri in Duplicibus diebus distinctis, unum pri¬
vatum die obitus, alterum fundatum alia die deter¬
minata.

Eo minus duo vel plura Anniversaria privilegiata
eodem  die  ritus duplicis pro eodem defuncto cele-

7 ) Coli. Decr. 19. Jun. 1700 ad 9. n. 3565. in antiqua et

n. 2059. in nova Collectione. — ’) Decr. gen. 2 .  Dec. 1891 ad 1.

n. 3753. — ”)  Eph. Lit. 1898 pag. 510. seq.

De Anniversariis stricte sumptis.

61

brari possunt in eadem ecclesia. Si enim Missa maxime
privilegiata, nimirum Missa exequialis solemnis, unica
tantum in Duplicibus permittitur eodem die in eadem
ecclesia, uti supra 18 . ad 4. dictum est, a fortiori non
conceduntur sub iisdem conditionibus plura Anniver-
saria, utpote minus privilegiata. Nihil tamen obstat,
quominus in Festis Duplici inferioribus plures Missae
celebrentur de die anniversaria pro eodem defuncto in
eadem ecclesia, sive cum cantu sive absque eodem. Et
pariter illicitum non est, pro eodem defuncto plura
Anniversaria, in diversis tamen ecclesiis, fundare vel
celebrare eodem die, servatis servandis. 10 ) Unde fieri
possunt duo Anniversaria pro aliquo defuncto in obitus
ejus die anniversaria, alterum in loco ejus obitus, alte-
rum in ejus loco natali.

§ 2. Privilegia Annirersariorum stricte sumptorum.

44 .  Quaenam sunt privilegia Anniver-
sariorum stricte talium?

1. Privilegium rarioris impedimenti. Etenim ritus
duplex, sive sit minor sive major, haec Anniversaria
non valet impedire, sed tantum ritus classicus. Possunt
ergo celebrari in Festis duplicibus minoribus et majo-
ribus, quae non sunt de praecepto, ac in Vigilia Epi-
phaniae. 1 )

2. Privilegium anticipationis et translationis in
času impedimenti liturgici.

3. Privilegium unius Orationis; accensentur enim
Anniversaria Missis de Requie solemnibus sensu n. 9 .
exposito, quibus competit jus unius Orationis.

45 .  Quibus diebus impediuntur Anni¬
versaria stricte sumpta?

1. Festis primae et secundae classis, sive sint de
praecepto sive non.

2. Dominicis omnibus sine exceptione necnon
Festis de praecepto quibuscunque.

l0 ) Eph. Lit. 1900 pag. 550. n. 3.

‘) Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad 1. n. 3753, et 9. Maji 1857
ad 2. n. 3049; Eph. Lit. 1894 pag. 238.

<52 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XI. n. 46—47.

3. Infra Octavas privilegiatas, nempe Nativitatis
Domini, Epiphaniae, Paschae, Pentecostes et ss. Cor-
poris Christi.

4. Feriis privilegiatis, nempe Feria quarta Cine-
rum et omnibus Feriis hebdomadae majoris.

5. Vigiliis privilegiatis duobus, videlicet Nativi¬
tatis Domini et Pentecostes.

6. Tempore expositionis solemnis ss. Eucharistiae
necnon privatae ex causa publica. Recole n. 7 .

7. Feriis Rogationum in ecclesiis unam tantum
Missam habentibus, secundum dieta n. 8.

Notamus, dies excludentes Anniversaria nullam
admittere exceptionem, etsi agatur de Anniversariis
celebrandis pro rege vel magno principe. 2 )

46 . Quid faciendum in času impedi-
menti?

Si Anniversarium occurrat in die liturgice impe-
dita, non licet propterea omittere Missam de Requie et
celebrare ejus loco Missam Officio diei conformem cum
applicatione Sacrificii ad intentionem testatoris vel pe-
tentis. Relege n. 4 . ad 1. Sed celebrari omnino debet
Missa de Requie de Anniversario, quae quum in času
impedita sit, S. Rituum Congregatio benigne indulsit,
ut in proximam subsequentem diem liberam transferri
vel in proximiori antecedenti die similiter libera anti-
cipari possit. Liberos autem declarat eadem Congre¬
gatio dies, qui non recensentur inter dies Anniversaria
impedientes. 3 )

In die translata vel anticipata Anniversarium
iisdem gaudet privilegiis et juribus, ideoque juxta idem
formulare et eodem ritu est celebrandum ac in ipsa
die anniversaria, si impedimentum non occurrisset. 4 )
Si vero ex causa non liturgica Anniversarium antici-
patur vel transfertur, vel si prima dies libera sive in
anticipatione sive in translatione negligitur, privilegium
amittitur et Anniversarium nonnisi diebus ritus duplici
inferioris celebrari poterit juxta leges pro Missis quoti-
dianis de Requie statutas.

2 )  S. R. C. 20. Nov. 1677 n. 1605. — 3 ) Decr. gen. n. 3753.

ad 2. — 4 ) S. R. C. 5. Jul. 1698 ad 11. n. 2002.

De Anniversariis stricte sumptis.

63

§ 3. Ritus Antiiversariorum stricte sumptorum.

47 .— 1.  Sol emnitatem quod attinet, jam supra
in regula generali quarta dictum est, Missam de Requie
pro Anniversario in Festo duplici majori aut minori et
in Vigilia Epiphaniae celebrari posse sub praecisa con-
ditione, quod sit solemnis vel saltem cantata. Missa
lecta in ipsa Anniversarii die non conceditur nisi per-
mittente ritu, nisi scilicet Officium diei sit ritus semi-
duplicis vel simplicis et tune celebratur sicut Missa
privilegiata cum unica Oratione propria.

2. Formulare  Missae Anniversarii variat. Su-
mitur pro defuneto Papa, Cardinali, Episcopo prima
Missa ex quatuor in missali assignatis; 1 ) pro defuneto
Sacerdote prima vel secunda Missa 2 ) vel etiam tertia; 3 )
pro defuneto clerico vel laico tertia Missa. Sed in
omnibus his casibus eligenda est Oratio dignitati et
conditioni defuncti conveniens, uti mox dicetur. In času
illegitimae translationis, puta ob causam non liturgicam,
vel ultra primam diem liberam, Anniversarium juribus
et privilegiis suis destituitur et Missa sumenda est
quarta, 4 )

3. Oratio  in Anniversariis semper unica 5 ) di-
citur, sive fiat Missa cum cantu sive, permittente ritu,
sine cantu. Recole n. 9 . ad 3. Quae unica Oratio illi
animae respondeat oportet, pro qua Sacrificium offertur,
et dicatur in numero singulari, quando pro una offertur
Anniversarium. 6 ) Hinc Oratio Anniversarii pro defuneto
Papa  erit Deus qui inter summos Sacerdotes,  quae
est prima inter diversas Orationes pro defunctis assi-
gnatas post Missam quartam; pro Cardinali  Oratio
Deus qui inter apostolicos Sacerdotes , quae est
secunda inter diversas, sed mutatis mutandis, 7 ) prout
fuerit Cardinalis defunctus Episcopus vel Presbyter, in

l ) Rub. spec. 1 et 2. ad Orat. divers. pro defunct.; S. R. C.

5. Mart. 1870 ad 5. n. 3213. — J ) S. R. C. 29. Jan. 1752 ad 8.
ji. 2417. — 3 ) S. R. C. n. 3213. ad 5. — 4 ) S. R. C. 9. Maji 1857

ad III. 1. n. 3049. — 5 ) Decr. gen. 30. Jun. 1896 ad 1. n. 3920;

Rub. gen. tit. V. n. 3. — 6 ) Rub. spec. post 3. Miss. — 7 ) Rub.
spec. 2. ad Orat. divers. pro defunctis.

64 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XII. n. 48.

qua Oratione pro Presbytero Cardinali, sed Episcopo,
dicendum erit famulum tuurn N. Presbyterum  (non:
Episcopum) Cardinalem pontificali etc.; s ) pro Epi-
s c o p o non Cardinali secunda inter diversas Dens qui
hiter apostolicos Sacerdotes  vel tertia Da nobis
Domine;  pro simplici Sacerdote praecipitur 9 ) Oratio
secunda inter diversas Deus qui inter apostolicos
Sacerdotes , sed ubi dicitur pontificali  dicatur sacer-
dotali  et pro Pontificis  dicatur Sacerdotis ;'°) pro
clericis et laicis  tandem optime congruit Oratio
Missae tertiae, etsi Anniversarium fundatum sit pro
alia quam obitus seu depositionis die, 11 ) nisi magis
conveniat alia ex diversis Orationibus e. g. pro de-
functo patre vel matre ipsiusmet Celebrantis. 12 )

Anniversario anticipato vel translatoob
impedimentum liturgicum variari non debet Oratio, sed
dicitur eadem et ita, quae et prout in die propria Anni-
versarii. Amoto autem Anniversario a sede sua propria
ob impedimentum non liturgicum vel ultra primam diem
liberam sive in anticipatione sive in translatione, di-
cuntur tres Orationes sicut in Missis quotidianis de-
functorum, omissa semper Oratione propria Missae
Anniversarii, utpote quae non verificatur.

4. Sequentia  semper dicenda est, juxta dieta
sub numero 12 .

Caput XII.

De Anniversariis late sumptis.

48 . Praeter Anniversaria striete sumpta, quae cele-
brari debent in die striete anniversaria obitus seu de¬
positionis vel alia in perpetuum determinata et fixa,
dantur etiam alia Anniversaria, quae extra diem obitus
seu depositionis et absque ulla determinata assignatione
diei celebrari valent, Anniversaria late sumpta

s ) S. R. C. 23. Sept. 1885 ad 4. n. 3642. — 9 ) S. R. C. 29. Jan.
1752 ad 8. n. 2417. Non est ergo sumenda in Anniversario Sa¬
cerdotis Oratio quarta Prciesta guaesumus. —  10 ) Rub. spec. 1. c.
n. 2. — “) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 3. in Labacen. — ls ) Cf. Eph.
Lit. 1900 pag- 614.

De Anniversariis late sumptis.

65

ideo nuncupata. Conceduntur haec Anniversaria cum
aliqua restrictione, sicut patet ex Decreto generali ‘)
diei 2. Dec. 1891 ad 5: »De speciali gratia permittitur,
ut in Duplicibus minoribus celebrari quoque possint
Anniversaria, quamvis a die obitus non sint, quae a
Religiosis Communitatibus, a Canonicorum Collegiis, a
Confraternitatibus aut ab aliis quibuscunque piis Soda-
litatibus, pro Confratribus defunctis semel in anno fieri
solent, necnon illa, quae pro Fidelium pietate infra
Octavam omnium Fidelium defunctorum locum habent,
exceptis diebus supra memoratis.«

Ex dispositione hujus Decreti Anniversaria late
sumpta duplicis generis sunt: 1. concessa in favorem
defunctorum confratrum religiosarum communitatum,
Canonicorum collegiorum, confraternitatum aliarumque
piarum sodalitatum; 2. concessa in favorum' Fidelium
defunctorum, pro quibus ex Fidelium pietate infra
Octavam omnium Fidelium defunctorum offeruntur.

Quoad primi generis Anniversaria notandum est:

a)  ipsa respicere non individuum sed communitatem,
sodalitatem, societatem, ita ut celebrari nequeant pro
iis, qui respectivae communitati non sunt adscripti ; 2 )

b)  privilegium ea celebrandi concessum esse quibus-
cunque societatibus religiosis et piis,  non socie-
tatibus civilibus, ideoque non posse extendi ad socie-
tates musicorum, venatorum, sartorum, hortulanorum
aliorumque hujus generis, nisi et ad pietatis finem sint
erectae, neque ad familias christianas, quia singulae
familiae non constituunt societatem vel sodalitatem in
sensu Decreti; 3 ) c)  ea celebrari posse ad petitionem
communitatis, uti supra, semel  tantum in anno, non
die obitus, neque semel pro semper fixa, sed libera.

Quoad secundi generis Anniversaria observandum
est: a)  eorum celebrationem adstrictam esse ad Octavam
omnium Fidelium defunctorum, videlicet a die 2. No-
vembris usque ad 9. ejusdem mensis inclusive, ideoque

'1 In nova Collectione authentica sub n. 3753. — 2 ) Cf.
Eph. Lit. 1899 pag. 673. et 1900 pag. 646. — 3 ) Eph. Lit. 1901
pag. 234. seq.

Missae de Requie.

66 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XII. n. 49—51.

extra 4 ) hoc tempus ea esse illicita in Duplicibus;
b)  infra hoc tempus ea celebrari posse pro quibus-
cunque fidelibus defunctis, sive omnibus sive singulis,
sive ad coetum aliquem pertinentibus sive non, quia
quum in ipsa die Commemorationis omnium Fidelium
defunctorum intentio esse possit ad libitum, 5 ) eo magis
id dicendum est de diebus infra Octavam ejusdem; c)  ea
posse requiri etiam a privatis personis, qui nulli ad-
scripti sunt societati; 6 ) d)  eadem Anniversaria pro
eodem (iisdem) defuncto (defunctis) infra dictum tempus
non semel tantum, sed pluries offerri posse servatis de
jure servandis, quia quoad hujus generis Anniversaria
in Decreto nulli ponuntur limites.

49. Quibus privilegiis gaudent?

Sunt quidem minus privilegiata quam Anniver¬
saria stricte sumpta, nihilominus iis conceduntur a lege
quaedam privilegia:

1. Privilegium rarioris impedimenti. Permittuntur
enim in Festis duplicibus minoribus, ita ut prohibe-
antur in Festis duplicibus majoribus iisque omnibus
diebus, quibus prohibentur Anniversaria stricte talia.

2. Privilegium unius Orationis, quod ceterum
competit cunctis Missis de Requie privilegiatis. Re-
cole dieta n. 9.

3. Quod denique jus translationis attinet. dicendum
videtur, rationem translationis non existere. Quum enim
haec Anniversaria non habeant diem fixum, occurrente
aliquo impedimento liturgico dies celebrationis quot-
annis determinari potest, qui magis convenit, pro ni-
hilo habendo praecedentium annorum dispositionem
vel introductam consuetudinem. 1 ) Si alieubi infra Octavam
omnium Fidelium defunctorum dies omnes sint impe-
diti, quod vix evenire poterit, Anniversaria hujus ge¬
neris omittenda sunt, quippe quae restringuntur ad
hanc Octavam in času impeditam.

*) E. g. infra Octavam Dedicationis ecclesiae, vel Titularis
ejusdem, vel in uno ex Quatuor Temporibus. S. R. C. 28. Apr. 1902
ad 4. in Labacen. — 5 ) S. R. C. 4. Aug. 1663 ad 9. n. 1275. —
— 6 ) Eph. Lit. 1900 pag. 549. — 7 ) Ibid. pag. 644.

De Anniversariis latissime sumptis.

67

50.  Quo ritu celebrantur?

Etiam Anniversaria late sumpta, ut privilegiis suis
gaudeant, debent celebrari cum cantu, ideoque esse vel
solemnia vel saltem simpliciter cantata; in Decreto
enim agitur de Anniversariis cum cantu, non de aliis.
Missae lectae de Requie non sunt privilegiatae et cele¬
brari valent nonnisi diebus et ritu, quibus et quo cele¬
brantur Missae quotidianae de Requie.

Formulare sumitur pro defuncto Episcopo primum
cum Oratione conveniente ex diversis pro defunctis.
Idem formulare sumitur in Anniversario pro Episcopis
et Canonicis vel aliis Sacerdotibus simul, et dicitur
Oratio propria et conveniens, quae est prima in Missa
quarta. Pro solis Canonicis vel aliis Sacerdotibus, se-
cluso Episcopo, sumitur regulariter tertia Missa vel, si
placeat, quaecunque alia cum Oratione conveniente/)
Pro laicis sumitur tertium formulare 8 9 ) vel quartum cum
Oratione conveniente Deus veniae largitor  vel Fide-
lium Deus , 10 ) seclusa omni in času Oratione Deus
indulgentiarum , quae non verificatur.

Sequentia  semper dicitur, quippe quae in
Missis privilegiatis nunquam omittitur. Vide n. 12.

Caput XIII.

De Anniversariis latissime sumptis.

51. Licet in praecedentibus docuerimus, Anniver¬
saria late sumpta esse ea, quae extra diem obitus seu
depositionis et absque ulla determinata assignatione
diei celebrantur, exinde non sequitur, quascunque Missas
de Requie, sive fundatas sive petitas, extra diem obitus
seu depositionis, vulgo Anniversaria nuncupatas, vera
esse Anniversaria iisque adnumerari posse. Anniversaria
late sumpta quippe sunt duplicis generis, uti supra ex-

8 ) S. R. C. 20. Aug. 1901 ad 1. Cf. Eph. Lit. 1901 pag. 473.

et 1898 pag. 36. — 9 ) S. R. C. 5. Mart. 1870 ad 5. n. 3213. —

10 )  Eph. Lit. 1898 pag. 521.

5 -

68 De Missis privilegiatis Defunct. Art. II. Cap. XIII. n. 51—53.

posuimus. Quaecunque ergo Missae extra horum limites
versantur, Anniversaria late sumpta non sunt, etsi ali-
quando ita vocentur.

Hujusmodi Anniversaria sunt Missae, quae fun-
d a n t u r, neque pro die obitus aut alia certa fixaque die,
sed pro die prorsus indeterminata, neque pro Octava
omnium Fidelium defunctorum, sed pro alio quolibet
anni tempore, e. gr. pro Quadragesima, pro Quatuor
Temporibus, pro mense decessus defuncti, circa aliquod
Festum etc. 1 ) Alia sunt, quae petuntur  a consanguineis
aut amicis defuncti, celebranda non in ipsa obitus seu
depositionis die, sed circa hujusmodi diem, juxta com-
moditatem celebrantis vel petentis.

Per se patet, praefatas Missas, licet fiant cum
cantu, non esse Anniversaria vere talia seu stricte
sumpta, cum desit nota distinctiva horum Anniversari-
orum, nempe determinatio diei celebrationis. 2 ) Sed neque
Anniversaria late sumpta nuncupari merito possunt,
non primi generis, quia, uti supponitur, non celebrantur
ex petitione alicujus Religiosae communitatis, Canoni-
corum collegii vel piae sodalitatis pro confratribus,
neque secuhdi generis, quia, uti iterum supponitur, non
celebrantur infra Octavam omnium Fidelium defunctorum,
sed alio anni tempore sine praefixione dierum. Ad
summum nuncupari possent Anniversaria in sensu
latissimo, praesertim si quotannis vel fere quotannis
celebrentur.

Quum itaque dictae Missae non sint Anniversaria
neque stricte neque late sumpta, clarescit, ea perperam
ita vocari et privilegiis Anniversariis a lege concessis
minime gaudere. 3 ) Quapropter absque speciali Indulto
non possunt celebrari in Duplicibus neque cum unica
Oratione, sed omnino assimilantur Missis de Requie
quotidianis, quarum normas sequuntur.

‘) Cf. S. R. C. 8. Aug. 1835 ad 1. n. 2733. — 2 ) Vide artic. II.
cap. 11 . n. 43. reg. gen. 2. — 3 )  S. R. C. ibid. et 23. Aug.
1766 ad 1. n. 2482.

69

Articulus tertius.

De 3Iissis non privilegiatis seu quotidianis
Defunetorum.

Caput I.

De Missis quotidianis Defunetorum in genere.

52. Missae quotidianae Defunetorum vocantur
illae Missae de Requie, quae celebrantur diebus non
privilegiatis. Dies non privilegiati pro defunctis sunt
omnes dies extra diem Commemorationis omnium Fide-
lium defunetorum, diem obitus seu depositionis, diera
quo celebratur Missa post acceptum nuntium obitus
alicujus, diem ab obitu seu depositione tertium, septi-
mum, trigesimum et diem anniversarium sive striete
sive late sumptum. Relege 13. Unde etiam non pri-
vilegiatae  nuneupantur, licet earum quaedam non-
nullis gaudeant privilegiis, uti ex sequentibus patebit.

Vocantur etiam Missae de Requie pri vat a e,
non eo sensu, ac si semper privatim i. e. absque ulla
solemnitate extrinseca forent celebrandae, quum certum
sit, eas posse celebrari aliquando etiam solemniter,
puta cum cantu, Ministris sacris et thure, quin ideo
cessent esse privatae; sed dicuntur privatae nonnisi
respectu illarum Missarum de Requie, quae diebus de¬
funetorum solemnibus seu privilegiatis celebrantur et
solemnes vocantur propter solemnitatem intrinsecam,
licet aliquando tantum legantur.

53. Quibus diebus impediuntur?

Missae quotidianae defunetorum prohibentur iis-

dem ac Missae votivae privatae diebus,') nempe:

1. Dominicis per annum et Festis de praecepto
cujuscunque ritus et classis.

‘) Decr. gen. 30. Jun. 1896 ad III. 2. n. 3922.; Rub. gen.
miss. tit. V. n. 2.

70 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. I. n. 53—55.

2. Festis duplicibus, etiam non praeceptis, sive
sit duplex primaie sive secundae classis, duplex majus
aut minu.s.

3. Infra Octavas privilegiatas Nativitatis Domini,
Epiphaniae, Paschae, Pentecostes et ss. Corporis Christi.

4. Feriis privilegiatis, nempe Feria quarta Cine-
rum et omnibus Feriis hebdomadae majoris.

5. Vigiliis privilegiatis Nativitatis Domini, 2 ) Epi¬
phaniae et Pentecostes.

6. Feriis Rogationum in ecclesiis ad processionem
adstrictis unam tantum Missam' habentibus. Recole
dieta n. 8.

7. Tempore solemnis expositionis ss. Sacramenti
necnon privatae ex causa publica in omnibus altaribus
respectivae ecclesiae, occasione expositionis privatae
ex causa non publica autem nonnisi in altari exposi-
tionis. Vide n. 7.

54 .  Quibus diebus permittuntur?

Missae quotidianae defunetorum permittuntur iis-

dem ac Missae votivae privatae diebus; nempe:

1. In Festis semiduplicibus et simplicibus.

2. Infra Octavas non privilegiatas seu communes
diebus, quorum Officium est de die infra Octavam aut
de Festo semiduplici.

3. In Feriis non privilegiatis, 3 ) exceptis Feriis
Rogationum in času supra ad 6. allato.

4. In Vigiliis minoribus seu non privilegiatis,
quales sunt omnes Vigiliae praeter illam Nativitatis
Domini, Epiphaniae et Pentecostes.

55 .  Quo ritu celebrantur?

1. Missae quotidianae seu non privilegiatae de¬
funetorum sunt ritus semiduplicis vel simplicis. Unde
fit, ut ad normam Missarum dieti ritus, sive fiant cum
cantu sive non, semper plures habeant Orationes, 4 ) et in

2 ) S. R. C. 31. Jul. 1665. ad 4. n. 1322. — 3 ) Feriae non

privilegiatae sunt omnes Feriae praeter Feriam quartam Cinerum

et Ferias hebdomadae majoris. — “)  Decr. gen. 30. Jun. 1896
ad 2. n. 3920; Rub. gen. miss. tit. V. n. 4. Cf. ibid. tit. IX. n. 2.
seq. et n. 12.

De Missis quotidianis Defunctorum in genere. 71

Officio defunctorum, quod occasione earum celebrationis
recitatur, antiphonae non duplicentur.

2. Exstat formulare  speciale in missali pro his
Missis celebrandis, scilicet quartum et ultimum in or-
dine, quod inscribitur In Missis quotidianis Defun¬
ctorum.  Loco Epistolae et Evangelii hujus formularis
sumi potest Epistola et Evangelium ex alia Missa pro
defunctis, juxta Rubricam specialem in fine hujus
Missae.

3. Quoad Orationes  in novo jure liturgico 5 6 )
statuitur, in his Missis, sive lectis sive cum cantu, ad
minimum tres Orationes semper esse dicendas. Distin-
gue tamen inter Missas cum cantu et sine cantu.

In Missis quotidianis cum cantu  tres Orationes
sumi debent, nec plures nec pauciores, diverso tamen
ordine, prout Missa celebratur vel pro certo de-
signatis defunctis vel pro defunctis in genere. Si
a)  Missa celebratur pro defuncto vel defuncta vel de¬
functis certo designatis, ®) primo loco dicenda erit
Oraiio conveniens huic defuncto vel defunctae vel his
defunctis certo designatis, pro quibus Missa offertur,
eligenda ex Orationibus diversis, quae in missali post
Missam quartam de Requie habentur. Secundo loco su-
menda erit Oratio ad libitum, quam Celebrans pro suo
beneplacito eligere poterit ex iisdem Orationibus di¬
versis pro defunctis. Tertio loco vero poni debet
Oratio pro omnibus defunctis Fidelium Deus.  — Si
vero b)  Missa celebratur pro defunctis in genere seu
pro defunctis non certo designatis, tune dici debent
tres Orationes, quae pro Missis quotidianis in missali
prostant eodemque ordine, quo sunt inseriptae, ergo
primo loco Oratio pro defunctis Episcopis et Sacer-
dotibus Deus qui inter apostolicos Sacerdotes , se-

5 ) Decr. gen. ibid. ad 2. 3. 4 ; Rub. gen. miss. 1. c. —

6 ) Defunctus vel defuncti certo designati  sunt non tantum
ii, quorum nomina sciantur, sed etiam ii, quorum persona vel
conditio ex certis circumstantiis innotescat, e. g. pro defunctis
consanguineis vel benefaetoribus vel amicis (Oratio 9.), pro de¬
functis fundatoribus (Oratio 9. 11. 12.), pro amico vel amica (Ora¬
tio 5. vel 6.), pro defuncto Sacerdote quodam (Oratio 4.).

72 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. II. n. 56—57.

cundo loco Oratio pro defunctis fratribus, propinquis
et benefactoribus Deus veniae largitor , tertio loco
Oratio pro omnibus fidelibus defunctis Fidelium Deus.
Eaedem tres Orationes eodemque ordine dicendae sunt
etiam tune, quando Sacerdos permittente ritu celebrat
Missam quotidianam de Requie ad intentionem dantis,
cujus tamen intentio nescitur, an pro vivis sit an pro
defunctis. 7 )

In Missis quotidianis sine cantu  seu lectis pa-
riter saltem tres Orationes dici debent, sed plures, si
placuerit, dici possunt. Si Celebrans tres tantum dicat
Orationes, observet omnia, quae modo dieta sunt de
Orationibus, in Missis quotidianis cutn cantu. Si vero
dicere voluerit plures quam tres, curabit: a)  ut ser-
vetur numerus impar cum aliis praeseriptis Oratio¬
nibus, dicendo scilicet Orationes numero quinque vel
septem, b)  ut Oratio pro omnibus defunctis Fidelium
Deus  semper ultimo loco dicatur, in času ergo loco
quinto vel septimo, interpolando scilicet ex Orationibus
diversis pro defunctis Orationes ad libitum post se-
cundam Deus veniae largitor  et ante ultimam Fide¬
lium Deus , servato pro Orationibus ad libitum ordine
missalis.

4. Sequentia  Dies irae  in Missis quotidianis
de Requie cum cantu semper dicenda est, in Missis
quotidianis lectis vero dici vel omitti potest ad arbi-
trium Celebrantis. 8 ) Vide n. 12.

Caput II.

De Missis quotidianis Defunctorum in specie.

56. Jam supra n. 52. innuimus, inter Missas quo-
tidianas seu non privilegiatas de Requie esse non-
nullas, quae quibusdam gaudent privilegiis, quin pro-
pterea ad Missas de Requie striete privilegiatas pertineant

7 ) Eph. Lit. 1898 pag. 214.; 1902 pag. 661. sq. — ') Rub.

gen. miss. tit. V. n. 5.; Decr. gen 30. Jun. 1896 ad 4. n. 3920.

Missae de Requie in sepulcretorum oratoriis.

73

aut ad harum normam omnino ordinentur. Privilegium
enim, quod illis per speciale Indultum apostolicum
conceditur, in eo consistit, ut etiam in Duplicibus
celebrari valeant. Quo privilegio autem nequaquam
efficitur, ut Missae ipsae proprio sensu privilegiatae
evadant jusque acquirant ad ritum duplicem et conse-
quenter ad unicam Orationem, sed id tantum, ut hae
Missae, per se non privilegiatae, celebrari nihilominus
possint diebus permittentibus regulariter nonnisi Missas
privilegiatas. Sunt et manent ergo vere et proprie
Missae quotidianae, harum normas omnino sequentes
Hujusmodi Missae sunt: a)  Missae de Requie in sa-
cellis et oratoriis sepulcretorum seu coemeteriorum,
b)  Missae de Requie cum cantu indultae in Duplicibus
aliquoties infra hebdomadam, c)  Missae de Requie in¬
dultae in Oratoriis privatis Praelatorum. Hae Missae,
de quarum singulis in subsequentibus tribus capitibus
acturi sumus, primum ordinem Missarum quotidiana-
rum de Requie constituunt et Missis privilegiatis De¬
functorum proxime accedunt.

Secundi ordinis sunt illae Missae quotidianae de
Requie, quae non sunt indultae in Duplicibus, ideoque
non valent celebrari nisi in Semiduplicibus vel Sim-
plicibus. Hujus generis sunt omnes Missae quotidianae
Defunctorum praeter modo enumeratas, sive sint fun-
datae sine praefixione dierum sive adventitiae, cele-
brandae scilicet vel ex pietate ipsius Celebrantis vel
ex petitione stipendium offerentis. Huc pertinent etiam
Missae conventuales, a Rubricis principales nuncupatae,
quae prima die mensis libera vel Feria secunda cu-
jusvis hebdomadae pariter libera pro defunctis ex man-
dato Rubricarum celebrantur. Etiam de his duabus in
specie nobis est disserendum.

Caput III.

Missae de Requie in sepulcretorum Sacellis

et Oratoriis.

57. Ad juvamen Fidelium defunctorum et ad spi-
rituale solamen vivorum S. Rituum Congregatio die

74 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. III. n. 57—58.

19. Maji 1896 *) decrevit: »In quolibet sacello sepul-
creti rite erecto vel erigendo Missas, quae inibi cele-
brari pernjittuntur, posse esse de Requie diebus non
impeditis a Festo duplici primae vel secundae classis,
a Dominicis aliisque Festis de praeeepto servandis r
necnon a Feriis, Vigiliis, Octavisque privilegiatis.«

Quod Decretum ut recte intelligatur, sciendum est,
in quibusdam regionibus, praesertim in Italia, morem
vigere, construendi non raro in sepulcretis seu coeme-
teriis parva sacella super sepulcrum alicujus particu-
laris defuncti aut super sepulcrum commune alicujus
familiae vel Religiosae communitatis. Quibus sacellis,
si ornata sint altari portatili altareque ipsum legitimo
a sepulcris distet spatio, nonnunquam conceditur In-
dultum, ut inibi quibusdam diebus celebrari valeat sa-
crosanctum Missae sacrificium.

Conditio, sine qua non conceditur facultas Missas
celebrandi in dictis similibusque sacellis, est legitima
distantia sepulcri vel sepulcrorum ab altari. Legitimam
distantiam autem declaravit S. Rituum Congregatio esse
tres cubitos seu unum circiter metrum longitudinis et
hanc distantiam sepulcrorum ab altari sufficere. J ) Sed
metrum hic intelligi vult Congregatio mensuram lon¬
gitudinis, non profunditatis, adeo ut unius circiter
metri mensura respiciat, non profunditatem sepulturae
subtus altare, sed distantiam lateralem ab altari, hoc
est a stipite altaris. 3 ) Si enim dieta mensura profun¬
ditatem respiceret, vere cadavera sepulta manerent
subtus altare, quod est prohibitum. Cautum enim sem-
per fuit ab Ecclesia, ne Fidelium corpora, nisi fuissent
Sanctorum, praecipue Martyrum, *) sepelirentur subter
altaribus, quum indecens sit omnino, ut sacrosanctum
Missae sacrificium celebretur super cadavera, quae

') Decr. confirmatum a Leone XIII. die 8. Jun. 1896, in
auth. Collect. nova sub n. 3903. — 2 ) S. R. C. 12. Jan. 1897 ad 2.
n. 3944. — 3 ) Non a gradibus vel pradella seu suppedaneo. Nam
Decr. S. R. C. 27. Apr. 1877 in Beneventana expunctum est e
novissima Collectione, quia praeseribebat distantiam trium cubi-
torum a gradibus altaris. Cf. Eph. Lit. 1898 pag. 699. — 4 ) Eph.
Lit. 1889 pag. 144. et 1890 pag. 245.

Missae de Requie in sepulcretorum oratoriis.

75

sancta non sunt, imo reprobata esse possunt. Subtus
altare igitur cadavera non debent sepeliri et si fuerint
ibi sepulta, etsi plura habeantur metra profunditatis,
Missa in eo celebrari nequit. 5 ) Quod tamen intelli-
gendum est de altari exstructo immediate super pavi-
mentum, sub quo jacent corpora defunctorum. Si vero
altare separatum sit a loculis mortuorum per cameram
lapideam cryptae, in cujus pavimento quiescunt mortui,
licitum est in praedicto altari, cryptae superstructo,
Missae sacrificium peragere, quamvis in linea recta sub
altari sint cadavera in pavimento cryptae. 6 )

58 . Hisce praemissis circa praefatum Decretum
sequentia notamus:

1. Privilegium singulare conceditur hoc Decreto,
celebrandi scilicet in sacellis sepulcretorum Missas de
Requie in Festis duplicibus majoribus et minoribus,
ezceptis nonnisi Festis duplicibus primae et secundae
classis, Dominicis, Festis quibuscunque de praecepto,
Octavis privilegiatis Nativitatis Domini, Epiphaniae, Pa-
schatis, Pentecostes et ss. Corporis Christi, Feriis pri¬
vilegiatis nempe quarta Cinerum et Feriis omnibus
hebdomadae majoris, necnon Vigiliis privilegiatis Nati¬
vitatis Domini et Pentecostes. Vigilia Epiphaniae non
videtur excipienda, quia non est stricte privilegiata.

2. Non in quocunque sepulcreti sacello datur per-
missio celebrandi Missas de Requie dictis diebus, sed
in iis tantum, quae aliunde habent Indultum speciale
pro celebratione Missarum. In Decreto enim sermo est
de Missis, »quae inibi celebrari permittuntur«. Sacella
igitur, in quibus nullae Missae celebrari permittuntur,
nec per hoc Decretum acquirunt jus, ut Missae de
Requie inibi celebrari valeant.

3. Sed neque in sacellis, quae aliunde gaudent
Indulto celebrationis Missarum, licitum est plures quam
indultae sunt Missas de Requie celebrare. Privilegium
enim has Missas celebrandi in Decreto citato restrin-

5 ) S. R. C. 7. Jul. 1766 n. 2479; 11. Jun. 1629 n. 508 ;
9. Jun. 1657 n. 1030; item n. 1333. ad 5; Eph. Lit. 1901 pag. 162.
ad b. — 6 ) S. R. C. 27. Jul. 1878 ad 2. n. 3460. et 18. Jul. 1902
ad 6. De Queretaro (Eph. Lit. 1902 pag. 498.).

76 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. III. n. 59 — 62.

gitur ad Missas, »quae inibi celebrari permittuntur«.
Quotquot ergo Missae in sacello per hebdomadam vel
mensem permittuntur ex Indulto speciali, totidem esse
possunt de Requie diebus non impeditis ex Indulto
generali vigore Decreti suprarelati.

59 .  Privilegium hoc primo ad sacella seu ora-
toria privata sepulcretorum limitatum, demum ad eccle-
sias et oratoria publica sepulcretorum extensum est,
ita ut in praesenti etiam in oratoriis publicis et in ipsa
ecclesia principali coemeterii ex dieto privilegio Mis¬
sae de Requie in Duplicibus majoribus et minoribus
permittantur. 7 ) Nequaquam autem favet hoc privile¬
gium: a)  ecclesiis vel capellis extra coemeterium con-
structis, etiamsi subter illas ad legitimam distantiam,
nempe unius circiter metri ab altari, jaceat čada ver ali-
cujus defuncti; 8 ) neque b)  sacellis, ecclesiis et orato¬
riis publicis sepulcretorum derelietorum, in quibus olim
cadavera sepeliebantur, nune autem non amplius sepeliri
solent; 9 ) neque c)  ecclesiae parochiali, quae circum-
jacens habet coemeterium, etsi hujusmodi ecclesia in
času evaserit quasi ecclesia sepulereti. ,0 )

60 .  Missae in praefatis sacellis non possunt cele¬
brari nisi lectae, quia ex declaratione S. Congregati-
onis Concilii “) sacella coemeteriorum sepuleris adnexa
et usui publico non aperta censentur oratoria privata,
in quibus Missae cum cantu non permittuntur. 12 ) Si
vero in sacellis sepulereti in Missae celebratione non
iis tantum, ad quos pertinet, sed aliis etiam Fidelibus
aditus pateat, ideoque ipsa ex definitione S. Rituum
Congregationis 23. Jan. 1899 ,3 ) habenda sint uti semi-
publica, fieri possunt in ipsis etiam Missae cum cantu.
Quod a fortiori dicendum est de oratoriis publicis et
ecclesia principali coemeterii.

7 >  S. R. C 12. Jan. 1897 ad 1. n. 3944. — ') Ibid- —

9 ) S. R. C. 28. Apr. 1902 ad 1. in Labacen. (Eph. Lit. 1902

pag. 355.). — 10 * ) Ibid. ad 2. — “) S. C. Cone. 20. Jan. 1894 ad 1.

in Platien. (Eph. Lit. 1894 pag. 117.). — ”) Cf. Eph. Lit. 1897

pag 544. ad VIII ; et 1899 pag. 624. ad 2. — 13 ) In auth. Collect.

nov. sub n. 4007.

Missae de Requie cantatae aliquoties in hebdomada. 77

Juxta dieta n. 56. hae Missae, sive celebrentur,
uti modo exposuimus, cum sive absque cantu, semper
celebrandae sunt ad normam Missarum quotidianarum
de Requie. Sunt enim ritus vel semiduplicis vel sim-
plicis, nisi forte celebrentur diebus solemnibus seu pri-
vilegiatis defunetorum, quia tune essent ritus duplicis
idecque iisdem ac istae regulis omnino regerentur.

Caput IV.

Missae de Reqnie cum cantu aliquoties in heb¬
domada indultae in Duplicibus.

6!. Ob speciales circumstantias Sacra Rituum Con-
gregatio libenter indulgere consuevit, ut quibusdam
hebdomadae diebus, licet sint ritus duplicis, Missae de
Requie cantari valeant. Indultum, quo hoc privilegium
in favorem defunetorum conceditur, recentioribus tem-'
poribus regulariter sic sonat:

»Quo facilius satisfieri possit oneribus tum fixis
tum adventitiis Missarum de Requie cum cantu cele-
brandarum . . . Sacra Rituum Congregatio, utendo fa-
cultatibus šibi specialiter a Ss. Domino Nostro tributis,
benigne annuit, ut duobus (tribus) in quavis hebdomada
diebus ejusmodi Missae de Requie cantari queant, mi-
nime obstante occurrentia Officii ritus duplicis; exceptis
omnino a praesenti concessione Duplicibus primae et
secundae classis, Festis de praecepto servandis, Feriis,
Vigiliis et Octavis privilegiatis.«

62. Super quo Indulto sequentia animadvertimus:

1. Verba Indulti intelligenda esse de Misšis quo-
tidianis defunetorum, non de iis, quae celebrantur in
Commemoratione omnium Fidelium defunetorum, die
vel pro die obitus seu depositionis, die tertio, septimo,
trigesimo et anniversario, patet ex tenore ipsius De-
creti, quod loquitur de Missis celebrandis »duobus (tri¬
bus) in quavis hebdomada diebus«. Nil refert, utrum hae
Missae sint fundatae an ad petitionem viventium cele¬
brandae, quum Indultum datum sit, ut »facilius satis-

78 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. IV. n. 62.

fieri possit oneribus tum fixis tum adventitiis Missarum
de Requie«.

2. Privilegium per Decretum suprarelatum con-
cessum eonsistit in eo, quod Missae quotidianae de
Requie, quae regulariter prohibentur in Duplicibus,
vigore hujus Indulti permittuntur in Duplicibus majo-
ribus et minoribus, non quidem ubicunque et promis-
cue, sed in iis tantum parochiis et dioecesibus, quibus
Indultum concessum est. Recurrendum est igitur ad
sanctum Tribunal, ut gratia hujus privilegii obtineatur.

3. Missae, de quibus agitur, debent esse cum
cantu, quum praecise de his, non de aliis, sermo sit in
Decreto. Privilegium relatum igitur ad Missas de Re-
quie sine cantu extendere non licet, nisi agatur de
Missa die obitus seu depositionis pro paupere defuncto. 1 )
Si vero alicubi 2 ) privilegium concessum sit, Missas, de
quibus sermo, legendi,  per se patet, eas posse esse
lectas. Privilegia enim tantum valent, quantum sonant.

4. Stante hac conditione, celebrationis scilicet
cum cantu, Missae de Requie permittuntur duobus (tri-
bus) hebdomadae diebus ritus duplicis, eaeque plures
eodem die et in eadem ecclesia, 3 ) idque etiam in času,
quando infra hebdomadam occurrunt Officia semidu-
plicia et simplicia, in quibus Missae de Requie per se
permittuntur; 4 ) quae Officia ergo hoc sub respectu peni-
tus ignorantur.

5. Prohibentur hae Missae: a)  in Duplicibus clas-
sicis, videlicet in Duplicibus primae et secundae classis;
b)  in Dominicis 5 ) et Festis quibuscunque de praecepto
servandis; c)  in Feriis privilegiatis, nempe Feria quarta
Cinerum et omnibus Feriis hebdomadae majoris; d)  in
Vigiliis privilegiatis Nativitatis Domini et Pentecostes;
sed in Vigilia Epiphaniae permittuntur, quia non est

‘) S. R. C. 28. Jan. 1898 n. 3977. — h Uti e. g. in archi-
dioecesi Parisiensi ex Indulto 19. Dec. 1872. Cf. Eph. Lit. 1899
pag. 623. — s ) S. R. C. 18. Dec. 1878 ad 2. n. 3472. Per se
patet, non posse eadem die in eadem ecclesia cantari plures
Missas pro eodem defuncto, quum id neque in die obitus seu
depositionis licitum sit in Duplici. — “j S. R. C. ibid. ad 1. et
15. Apr. 1880 n. 3514. — 5 ) Vide artic. I. cap. IV. n. 6.

Missae de Requie cantatae aliquoties in hebdomada. 79

stricte privilegiata; 0 ) e)  infra Octavas privilegiatas Na-
tivitatis Domini, Epiphaniae, Paschatis, Pentecostes et
Corporis Christi; f)  in Feriis Rogationum et diebus ad
Missam parochialem obiigantibus in ecclesiis unam
tantum Missam habentibus, juxta dieta n. 8 ; g)  tem-
pore solemnis expositionis Sanctissimi necnon privatae
ex causa publica, sicut exposuimus n. 7 .

6. Si Indultum concessum sit generaliter, sine ulla
limitatione, ecclesiis alicujus dioecesis vel parochiae,
dieti privilegii participes sunt omnes ecclesiae, tam
parochiales quam filiales, etiam ecclesiae Religiosorum
exemptorum, omniaque oratoria publica, quae inveni-
untur intra limites dioecesis vel parochiae hujusmodi. 6 7 )
Secus dicendum est, si Indultum datum sit cum aliqua
restrictione, e. g. pro ecclesiis parochialibus tantum vel
pro ecclesia cujusdam coemeterii. Nunquam vero pri-
vilegium concessum ecclesiis intelligi potest concessum
oratoriis privatis, quia dieta oratoria non veniunt no-
mine ecclesiarum 8 ) et supponi nequit, voluisse legis-
latorem privilegia data ecclesiis extendere ad oratoria
privata, nisi expresse hoc admiserit.

7. Privilegium hoc locale est, non personale;
datum enim est non Sacerdotibus, licet hisce indireete
faveat, sed ecclesiis sive totius dioecesis sive parti-
cularis parochiae. Exinde sequitur: a)  omnes Sacer-
dotes, etiam extraneos, ad respectivas ecclesias con-
fluentes, hoc privilegio uti posse, licet propria eorum
ecclesia hujusmodi privilegio careat; b)  Sacerdotes
ecclesiae privilegio ditatae non posse extra ecclesiam
propriam canere Missam de Requie in Duplicibus, nisi
et alia ecclesia, ad quam accedunt, eodem gauderet
privilegio; c)  consultum esse, ut a Rectoribus ecclesi¬
arum hebdomadatim determinentur dies, quibus omnes
Sacerdotes ibi celebrantes poterunt uti privilegio. Si
enim singulis Sacerdotibus liberum esset, diebus non
impeditis ad suum arbitrium eligendis canere Missam
de Requie, facile pluribus, quam vi Indulti licet, diebus,

6 ) S. R. C. 9. Maji 1857 ad. II. n. 3049. — 7 ) Eph. Lit.

1899 pag. 623. seq. — s ) S. R. C. 18. Maj. 1883 Dub. IV. qu. 5.

n. 3574.

80 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. V. n. 63—65.

imo omnibus hebdomadae diebus in tali ecclesia Missae
de Requie haberentur, quod evidenter esset contra spi-
ritum et ditteram Indulti. 9 )

8. Ritum quod attinet, hae Missae nisi celebrentur
diebus solemnibus seu privilegiatis defunctorum (vide
n. 13 .), sunt ritus semiduplicis, utpote quotidianae de
Requie cum cantu, ideoque tum quoad Missae formu-
lare, tum quoad numerum, qualitatem et ordinem Ora-
tionum omnino sequuntur leges Missarum de Requie
quotidianarum. — Sequentia Dies irae  semper est
dicenda, utpote in Missis de Requie cum cantu nun-
quam omittenda.

Caput V.

Missae de Requie in Oratoriis Praelatorum.

63 .  Etiam oratoria privata Praelatorum aliquo
gaudent privilegio quoad Missas de Requie inibi cele-
brandas. Exstat enim Decretum S. Rituum Congregationis
de die 8. Junii 1896') hujus tenoris:

„Sanctissimus Dominus Noster Leo Papa XTIT  ad
levamen animarum, quae in purgatorio detinentur, Sa-
crae Rituum Congregationi facultatem indulgere digna-
tus est, qua singulis petentibus S. R. E. Cardinalibus,
Episcopis aliisque Praelatis, quibus Oratorii privati
privilegium de jure competit, permitti possit in eo-
dem Oratorio unica Missa privata de Requie defunctis
applicanda infra hebdomadam, diebus non impeditis a
Festo ritus duplicis quod jure translationis polleat, a
Dominicis aliisque Festis de praecepto servandis, nec-
non a Vigiliis, Feriis Octavisque privilegiatis, et ser-
vatis Rubricis."

64 .  Claritatis causa sequentia subjungimus:

1. Primo intuitu patet, privilegium, de quo agitur,
datum esse in favorem Cardinalium, Episcoporum ali-
orumque Praelatorum, quibus ex jure competit privile-

9 ) Eph. Lit. 1891 pag. 507.

‘) In auth. Collect. nova sub n. 3915.

De Missa pro defunctis prima die mensis. 81

gium oratorii, idque pro ipsorum oratoriis domesticis
tantum, non autem pro capellis et oratoriis extra eo-
rum aedes.

2. Privilegium consistit in facultate litandi Missam
privatam de Requie, defunctis sive in particulari sive
in genere applicandam, semel infra hebdomadam etiam
in Duplici minori, nisi sit Ecclesiae Doctoris. Hoc pri-
vilegio uti possunt dieti Praelati semel in hebdomada,
licet infra eandem occurrant Officia semiduplicia et
simplicia, quae Missas de Requie per se admittunt.
Vide n. 62 . ad 4.

3. Dies impediti, hanc Missam excludentes, sunt:
a) dies, quibus occurrit Festum duplex, quod jure trans-
lationis pollet, nempe Festum duplex minus alicujus
Ecclesiae Doctoris, Festum quodcunque duplex majus,
Festa duplicia primae et secundae classis; b)  Domi-
nicae et Festa cujuscunque ritus et classis de prae-
cepto servanda; c)  Vigiliae privilegiatae Nativitatis
Domini et Pentecostes, excepta Vigilia Epiphaniae, quae
non est striete privilegiata; d)  Feria quarta Cinerum
et omnes Feriae hebdomadae majoris; e)  Octavae pri¬
vilegiatae Nativitatis Domini, Epiphaniae, Paschatis,
Pentecostes et Corporis Christi.

4. Privilegium hoc non est per se datum, sed
impetrari debet a Sacra Rituum Congregatione, quae
illud singulis petentibus libenter impertiet.

5. Haec Missa est ritus simplicis, utpote Missa
de Requie quotidiana sine cantu et iisdem ac haec
regulis omnino ordinatur. Si dicatur in aliqua die so-
lemni seu privilegiata defunetorum, fit solemnis, etsi
legatur, et regulas Missarum de Requie solemnium
sequitur. In primo času Sequentia Dies irae  dici po-
test, in altero dici debet.

Caput VI.

De Missa pro defunctis prima die mensis
non impedita.

65 . Vi Rubricae generalis missalis tit. V. n. 1 .
»prima die cujusque mensis (extra Adventum, Quadra-

Missae de Requie.

6

82 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. VI. n. 65.

gesimam et tempus paschale) non impedita Officio du-
plici vel semiduplici, dicitur Missa principalis generaliter
pro defunctis Sacerdotibus, benefactoribus et aliis.«

1. Missam principalem, de qua sermo, intelligen-
dam esse Missam conventualem, patet ex eadem Ru-
brica generali missalis n. 2. et tit. IV. n. 3, ubi Missa
principalis aperte dicitur conventualis. Exinde sequitur,
non dari obligationem eam celebrandi, ubi non datur
obligatio Missam conventualem litandi et Officium in
choro recitandi. Sed neque in ecclesiis ad chorum
obligatis haec Missa ubique est de praecepto. Praecep-
tiva est in ecclesiis cathedralibus et collegiatis, ’) idque
etiam in iis, in quibus consuetudo recitandi Officium
defunctorum prima die mensis non impedita, respon-
dens huic Missae, non viget ideoque ex Bulla Pii V.
obligatio recitationis ablata censenda est. Qui enim
ab Officio dispensantur, non propterea dispensantur a
Missa. l 2 ) In ecclesiis Regularium Missa praefata est de
congruo, nisi obligent constitutiones speciales aut con¬
suetudo legitima, eam celebrandi. 3 ) Ceterum hane Mis¬
sam esse debere de Requie, per se patet, quum ex
mente Rubricae dicenda sit pro defunctis.

2. Celebranda est prima die mensis non impedita
Officio duplici vel semiduplici sive occurrenti sive
translato sive votivo rite acceptato. Prima dies non
impedita intelligenda est ea, quae prima vice in mense
sine dieto impedimento occurrit, sive sit inter dies
mensis numero prima, secunda, tertia vel alia ex se-
quentibus. 4 ) Nulla die non impedita in mense, cessat
per se obligatio hanc Missam celebrandi.

3. Non est celebranda haec Missa diebus Ad-
ventus, Quadragesimae et temporis paschalis, utpote
qui formaliter excluduntur a lege. Neque in času trans-

l ) S. R. C. 27. Febr. 1847 ad 1. n. 2928. — =) Pius V.

duas edidit Bullas, quarum si una Breviario praemissa relavat

obligationem pro non habentibus consuetudinem recitationis Of-

ficii defunctorum, altera missali praefixa silet super exemptione
Missae pro defunctis et ideo qui exoneratur ab Officio non ex-
inde exoneratur a Missa. Cf. S. R. C. 10. Maji 1895 ad 1. n. 3856.;
Eph. Lit. 1894 pag. 372. — 3 ) Decr. gen. 2. Dec. 1891 ad 1.
n. 3757. — 4 ) S. R. C. 27. Mart. 1745 n. 2380.

De Missa pro defunctis prima die mensis.

83

ferenda est Missa extra tempus vetitum, 5 ) quia Rubrica
non obligat nisi pro diebus non impeditis. Excipitur
pariter casus, si prima dies libera occurrat tempore
solemnis expositionis Sanctissimi vel privatae ex causa
publica, quia durante expositione hujusmodi prohibentur
Missae de Requie. Neque in hoc času Missa transfe-
renda est in diem liberam extra tempus expositionis,
quia cessat obligatio, ubi servari non potest. “)

4. Intentio hujus Missae data est a lege, nimirum
generaliter pro defunctis Sacerdotibus, benefactoribus

et aliis«. Quapropter non potest applicari particulariter
pro defunctis Episcopis et Canonicis illius ecclesiae, ’)
in qua celebratur, quippe quibus provisum est per
Missam celebrandam ex mandato Caeremonialis Episco-
porum lib. II. cap. 37. n. 1.

5. Sumenda est quarta Missa cum tribus Oratio-
nibus ibi assignatis, quae apprime congruunt cum in-
tentione hujus Missae. 8 * * * ) Celebranda est omnino ad
normam Missarum conventualium, nempe statuto tem¬
pore, hoc est post Primam ®) et cum cantu, ,0 ) nisi
aliud habeatur legitimum Indultum.

6. Si in dieta die prima fuerit Festum simplex
vel Vigilia n ) vel Feria, quae propriam habeat Missam
aut resumenda sit Missa Dominicae praecedentis, quae
fuit impedita (a Festo duplici occurrente) et infra heb-
domadam non occurrat alia dies, in qua resumi possit;
in ecclesiis cathedralibus et collegiatis dicantur duae
Missae, una pro defunctis (uti supra ad 5.) alia de
Festo simplici vel Feria praedicta 12 ) cum commemo-
ratione generali pro defunctis. 13 ) Eadem Missa de die
cum commemoratione generaliter pro defunctis dicatur
etiam in ecclesiis non cathedralibus nec collegiatis. 14 )

5 ) S. R. C. 27. Febr. 1847 ad 4. n. 2928.; Eph. Lit. 1891

pag. 644. — 6 ) Eph. Lit. 1901 pag. 314. — 7 ) S. R. C. n. 2928

ad 2. — 8 ) Ibid. ad 3. — *) Rub. gen. miss. tit. XV. n. 3. —

,0 ) S. R. C. 22. Jan. 1678 ad 4. n. 1609.; 3. Aug. 1737 ad 11.

n. 2331; 14. Apr. 1753 ad 1. n. 2424. — “) S. R. C. 25. Aug.

1882 ad 3. n 3553. — ‘ 3 ) Rub. gen miss. tit. V. n. 1. — ‘ 3 ) S. R.

C. 13. Aug. 1701 n. 2077; 25. Aug. 1882 ad 3. n. 3553. Cf. Eph.

Lit. 1901 pag 313. — H ) Rub. gen. miss. ibid.

6  #

84 De Missis non privileg. Defunct. Art. III. Cap. VI. n. 65—66.

Dieta commemoratio generalis pro defunctis facienda
est per Orationem Fidelium  (ex prima Missa) in pen-
ultimo loco ponendam, ,5 ) hoc est semper immediate
ante ultimam Orationem, cujuscunque ordinis haec sit,
specialis, communis vel votiva.

Nota.  Circa sensum verborum Rubricae »penul-
timo loco« magna exorta est controversia inter au-
etores. Alii l6 ) enim praefata verba intelligi volunt de
loco proximo ante Orationem, quae inter omnes simul
sumptas, votivis non exclusis, ultima recitatur. Alii 17 )
autem affirmant, verba ista respicere tantum Orationes
de praecepto, l8 ) sic dictas speciales et communes, mi-
nime vero votivas, 19 ) ita ut commemoratio pro defunctis
a Rubricis praeseripta ponenda sit ante ultimam com-
memorationem specialem, si adsit, secus ante ultimam
commemorationem communem, abstraetione faeta a vo¬
tivis. Propugnatores hujus sententiae provocant ad duo
Decreta S. Rituum Congregationis, quorum primum est
de die 23. Maji 1835 in Namurcen., alterum de die
12. Decembris 1879 in Valentin. Sed incassum! Nam
Decretum alterum non prostat nec in antiqua nec in
nova Collectione Decretorum S. Rituum Congregationis,
primum vero, quod in Collectione Gardelliniana sub
numero 4746 positum erat, e novissima Collectione
authentica eliminatum est. Ad neutrum ergo provocare
fas est. Insuper Rubrica tit. VIL n. 5. loquitur de Ora-
tionibus specialibus, cummunibus et votivis  necnon
de ordine in iis servando. Statim autem in numero 6.
immediate sequenti subjungit, commemorationem pro
defunctis semper  ponendam esse penultimo loco.
Nonne legislator tali modo innuere voluit, commemo¬
rationem pro defunctis semper i. e. omni tempore et in
omni času, quotiescunque facienda sit, penultimo loco

1S ) Ibid. tit. VII. n. 6. — l “) Quarti, Guyetus, Cavalieri. —
”) Bouvry et alii. — ls ) Orationes de praecepto sunt, praeter
Orationem Officii diei, commemorationes speciales, quae dicuntur
ratione Festi occurrentis, et communes, quae, si deficiant speci¬
ales, secundo et tertio loco superadduntur juxta exigentias ritus
semiduplicis aut simplicis. — 1S ) Votivae sunt vel a Superiore
imperatae vel ad beneplacitum Celebrantis adjunctae.

De Missa pro defunctis Feria secunda hebdomadae. 85

ponendam esse etiam relate ad Orationes votivas, quae
de mandato aut placito adduntur? Libenter igitur ad-
haeremus sententiae eorum, qui penultimum locum haud
aliter esse volunt quam proximum ante Orationem,
quae ex omnibus in globo sumptis ultima recitatur.

Caput VII.

De Missa pro defunctis Feria secunda hebdo¬
madae non impedita.

66. Quod a Rubrica mandatur pro prima die
mensis non impedita, simile quid praecipitur etiam
pro Feria secunda hebdomadae libera. Mandat enim
Rubrica: »Praeterea Feria secunda cujusque hebdoma¬
dae, in qua Officium fit de Feria, Missa principalis dici
potest pro defunctis. Si autem fuerit propria Missa de
Feria vel de Festo simplici vel resumenda sit Missa
Dominicae praecedentis, ut supra, in Missa de die fiat
commemoratio (ut dictum est) pro defunctis.« ‘)

1. Quamvis haec Missa conventualis primo intu-
itu non videatur esse de praecepto, quum dicatur in
Rubrica »dici potest«, nihilominus ex definitione S. Tri-
bunalis Rituum censenda est praeceptiva eodem prorsus
modo ac Missa prima die mensis non impedita. *) Qua-
propter quae dieta sunt de obligatione hujus Missae
(n. 65. ad 1.), valorem habent etiam quoad Missam, de
qua sermo.

2. Celebranda est haec Missa Feria secunda cu-
jusque hebdomadae, nisi haec Feria habeat propriam
Missam, aut nisi occurrat Vigilia 3 ) aut Festum simplex
vel Missa Dominicae praecedentis resumenda, quae fuit
impedita (a Festo duplici occurrente) et infra hebdo-
madam non occurrat alia dies, in qua resumi possit;
quibus in casibus non quidem duae Missae celebrandae
sunt, uti sub istis conditionibus die prima mensis libera,

l ) Rub. gen. miss. tit. V. n. 2. — 3 ) S. R. C. 27. Febr. 1847
ad 1. n. 2928. — 3 ) S. R. C. 25. Aug. 1882 ad 3. n. 3553.

86 De Missis non priviieg. Defunct. Art. III. Cap. VII. n. 66.

sed dicenda est Missa conventualis juxta Officiutn diei
cum commemoratione generali pro defunctis penultimo
loco. Vide -  n. 65 . ad 6.

3. Dieta commemoratio pro defunctis fieri debet
non tantum in Missis conventualibus, sed etiam in qui-
busvis aliis Missis privatis de Simplici, de Feria, de
Vigilia et in Missis votivis privatis. 4 )

4. Omittenda est haec Missa in Duplicibus et Se-
miduplicibus, necnon in Feriis secundis occurrentibus
in Quadragesima et tempore paschali, non autem iisdem
Feriis tempore Adventus. Diebus impeditis non est
transferenda in aliam diem non impeditam, neque in
času facienda est commemoratio pro defunctis in Missa
diei. 5 )

5. Quae dieta sunt in numero praecedenti ad 4.
et 5. circa applicationem et ritum Missae prima die
mensis libera, eadem observanda sunt etiam respectu
hujus Missae.

6. Quando prima dies mensis et Feria secunda
hebdomadae simul occurrant, observanda sunt dieta
pro prima die mensis non impedita in numero praece¬
denti ad 6.

") S. R. C. 13. Aug. 1701 n. 2077. — 5 ) Rub. gen. miss. 1. g.

Appendix.

De Missis in Altari privilegiato.

87

Caput I.

De Altaris privilegio.

67 . Cum Missis privilegiatis, de quibus agebatur
in articulo secundo, non sunt confundendae illae Missae
privilegiatae pro defunctis, quae litantur ad altare
privil egiatum  vel ad quodcunque altare a Sacer-
dote habente privilegium altaris.  Hoc privilegium
consistit in eo, quod ex concessione Summi Pontificis
Christifidelibus in Dei charitate defunctis Indulgentia
plenaria per modum suffragii mediante celebratione
Missae applicari possit. Estque vel 1 o ca le, quando
altari est adnexum, vel personale,  quando Sacer-
dotibus conceditur. In primo času quivis Sacerdos ad
dictum altare celebrans Indulgentiam plenariam pro
animabus defunctorum lucratur; in secundo času in
quovis altari, sive fixo sive portatili, privilegiato vel
non privilegiato, Celebrans per Missae sacrificium ani¬
mabus flammis piacularibus purgatorii addictis Indul¬
gentiam plenariam applicare potest.

Quomodo haec Indulgentia intelligenda sit et qualis
ejus effectus, S. Congregatio Indulgentiarum ipsa decla-
ravit dicens: »Per Indulgentiam altari privilegiato ad-
nexam, si spectetur mens concedentis et usus clavium
potestatis, intelligendam esse Indulgentiam plenariam,
quae animam statim liberet ab omnibus purgatorii poe-
nis; si vero spectetur applicationis effectus, intelligen¬
dam esse Indulgentiam, cujus mensura divinae miseri-
cordiae beneplacito et acceptationi respondet.«')

Si quaeras, quomodo interpretanda sit inscriptio,
quae reperitur in aliquibus altaribus, hujus tenoris
Altare privilegiatum pro v iv is et defunctis,  eadem

‘) S. C. Indulg. 28. Jul. 1840 n. 283.

88 De Missis in altari privilegiato. Append. Cap. II. n. 68.

S. Congregatio Indulgentiarum respondit: »Interpretanda
est ita, ut tam pro vivis, si in altari, de quo agitur,
Missae sacrificium pro vivis applicetur, quam pro de-
functis, si pro his s. Sacrificium applicetur, intelligatur
concessa plenaria indulgentia; pro vivis ad modum
jurisdictionis, pro defunctis ad modum suffragii.«*) Per
Missam ergo ad altare hujusmodi celebratam Indulgen-
tiam plenariam lucratur vivus, si pro eo Missa appli¬
cetur et si in statu gratiae inveniatur, idque directe et
immediate seu per modum jurisdictionis, quia vivus sub-
jectus est potestati clavium Ecclesiae; defuncto autem
pro quo Sacrificium offertur, Indulgentia applicatur per
modum suffragii, quia in defunctos Ecclesia nullam
habet jurisdictionem.

Caput II.

Regalae circa Missas in Altari privilegiato
celebrandas.

68.—1. Missa celebrata ad altare privilegiatum,
vel a Sacerdote habente privilegium personale etiam ad
altare non privilegiatum, est per se privilegiata, ideo-
que necesse non est, ut vel offerens eleemosynam vel
Celebrans intendat applicare privilegium. 1 )

2. Ut Indulgentia privilegii pro defunctis lucrari
possit, sub poena nullitatis requiritur, ut celebretur
Missa de Requie, scilicet in paramentis nigris 2 3 ) diebus
non impeditis, hoc est iis, quibus Missae de Requie
per Rubricas vel per Indultum apostolicum permittun-
tur, 3 ) nisi obstet expositio ss. Sacramenti, Statio eccle¬
siae (scil. Romae) aut alia solemnitas. Diebus vero
impeditis vel obstante expositione Sanctissimi aut Sta-

2 ) S. C. Indulg. 25. Aug. 1897 ad 3. (Eph. Lit. 1898
pag. 64.)

‘) S. C. Indulg. 12. Mart. 1855 ad 1. n. 366. — 3 ) De Miss.
de Requie in colore violaceo vide artic. 1. cap. 1. n. 1. ad 2. —

3 )  S. C. Indulg. 11. Apr. 1840 ad 3. n. 281; 22. Febr. 1847 ad 1.
et 2. n. 339; 14. Jan. 1886; S. R. C. 27. Aug. 1836 ad 5. n. 2743.

Regulae circa Missas in altari privilegiato.

89

tione ecclesiae aut aliqua solemnitate, Indulgentia lu-
cratur per quamcunque aliam Missam. 4 )

3. Indulgentia altaris privilegiati separari nequit
ab applicatione seu fructu Sacriflcii, hoc enim modo
privilegium altaris a Summo Pontifice eonceditur. 5 )
Non potest ergo Missa ofiferri pro hoc et Indulgentia
applicari pro alio defuncto. Eo minus Indulgentia ap-
plicari potest pro aliquo defuncto, quando Missa, licet
ad altare privilegiatum, celebratur pro vivis. 6 )

4. Privilegium altaris, sive locale sive personale,
non sulfragatur pluribus defunctorum animabus in eadem
Missa, sed uni tantum, etiamsi Missa pro pluribus vel
pro omnibus fidelibus defunctis celebretur. 1 ) Consultius
ergo erit, quando pro pluribus offertur Sacrificium, ut
pro applicatione privilegii anima, in quantum fleri po¬
test, specialiter in mente determinetur, vel, si forte illa
non amplius indigeret levamine, ut applicatio omnino
relinquatur divino beneplacito. Diximus »consultius«,
quia privilegium inutile non evasit ex eo, quod uni ex
pluribus determinatae animae non applicabatur. 8 )

5. Sacerdos habens privilegium personale altaris,
si accepit stipendium pro Missa celebranda in altari
privilegiato, satisfacit oneri suscepto, utendo privilegio
suo personali, quamvis celebret in altari non privi¬
legiato. 9 )

6. Pro Indulgentia plenaria altaris privilegiati non
potest substitui alia Indulgentia plenaria pro defunctis.
Unde Sacerdos, qui ex quacunque ratione Indulgentiam
privilegii non lucratur, non satisfacit susceptae obliga-
tioni aliam Indulgentiam plenariam applicando defunctis,
pro quibus ad altare privilegiatum servatis servandis
celebrare debuerat. 10 ) Ratio esse videtur, quia appli-

4 ) S. C. Indulg. 20. Jul. 1751 n. 189; 27. Nov. 1764 ad 2.

n. 233. et n. 234. ad 3; 11. Apr. 1864 n. 404 : S. R. C. 29. Sept.

1714 n. 2228, 22. Jul. 1848 n. 2962. — 5 ) S. C. Indulg. 19. Dec.

1885. — 6 ) S. C. Indulg. 25. Aug. 1897. — 7 ) S C. Indulg.

29. Febr. 1864 ad 1. n. 402; 19. Jun. 1880 ad 2. n. 451; 19. Dec.
1885 ad 1. 2. — 8 ; S. C. Indulg. 19. Jun. 1880 ad 3. n. 451. —

9 J  S. C. Indulg. 15. Mart. 1852 n. 351. — ‘°j S. C. Indulg. 2. Maji

1852 ad 2. n. 357.

90 De Missis in altari privilegiato. Append. Cap. II. n. 68.

catio Indulgentiae altaris privilegiati est subsidium cer-
tissimum et potissimum, quo sublevantur animae in
purgatorio detentae. Nihilominus conceditur hujusmodi
substitutio tamquam compensatio subsequens, si Sacer-
dos bona fide  animas Indulgentia privilegii frustra-
verat, quo in času tenetur pro iisdem aliam Indulgen-
tiam plenariam lucrari toties, quoties eos praefato modo
Indulgentia privilegii privaverat. 11 )

7. Sacerdos, qui gaudet privilegio altaris perso-
nali, si aggregatus sit alicui Congregationi, quae etiam
dieto privilegio gaudet, potest adhuc frui hoc alio pri¬
vilegio, quum aliunde jam habeat per tres aut quatuor
vices in hebdomada tale privilegium, dummodo in In-
dulto aliter expresse non disponatur. 12 )

8. Sacerdos, qui Missam celebrat pro defuneto
eidemque applicat Indulgentiam plenariam altaris privi¬
legiati, potest eodem die vi sacrae Communionis in
Missae sacrificio peraetae lucrari aliam Indulgentiam
plenariam vel šibi vel defunctis applicabilem, si ad
hanc lucrandam praeseribatur sacra Communio. 13 )

9. Quando altare ita est privilegiatum, ut etiam
pro vivis lucrifieri possit Indulgentia plenaria cum
Missa in dieto altari, haec Missa semper esse potest
de vivis, quamvis esse quoque possit de Requie.‘*)

“) S. C. Indulg. 22 Febr. 1847 ad 3 n. 339. — ‘j S. C.
Indulg. 27. Maji 1839 n. 272. — 13 ) S. C. Indulg. 10. Maji 1844
ad 2. n. 327. — “j Eph. Lit. 1902. pag. 459. sq.

IN D E X.

Articulus I.

De Missis de Requie in genere. ^

Caput 1.  Missae de Requie notio.1

Caput II.  Missarum de Requie divisio .......  2

Caput III.  De Obligatione celebrandi Missas de Requie . 4

Caput IV.  De Impedimentis Missarum de Requie ... 9

§ 1 Ritus qualitas.9

§ 2. Expositio ss. Sacramenti.11

§ 3. Penuria Sacerdotum.13

Caput V.  De Orationibus in Missis de Requie ....  14
§ 1. Quando unica Oratio dicitur? ....  14
§ 2. Quando plures Orationes dicuntur? . . 17
§ 3. De Oratione pro vivis in Missis de Requie 18
Caput VI.  De Sequentia in Missis de Requie.19

Articulus II.

De Missis privilegiatis Defunctorum.

Caput I.  De Missis privilegiatis Defunctorum in genere 20

Caput II.  De Missis in Commemorationeomnium Fidelium

defunctorum et per ejus Octavam.21

Caput III.  De Missis in die vel pro die obitus seu depo-

sitionis in genere.25

Caput IV.  De Missa exequiali solemni.26

§ 1. Regulae generales circa Missam exequialem

solemnem.27

§ 2. Privilegia Missae exequialis solemnis . . 32
§ 3. Ritus Missae exequialis solemnis ... 35

Caput V.  De Missis exequialibus privatis.36

§ 1. Regulae generales circa Missas exequiales

privatas.36

§ 2. Privilegia Missarum exequial. privatarum 42
§ 3. Ritus Missarum exequialium privatarum. 44

Caput VI.  De Privilegio Episcoporum.44

Caput VII.  De Missa exequiali pro pauperibus ....  46

Caput VIII.  De Missa post acceptum de alicujus obitu

nuntium.48

Pag

Cafut IX.  De Missis die tertio, septimo et trigesimo. . 51
Cafut X.  De Anniversariis Defunctorum in genere . . 55

Cafut XI.  De Anniversariis stricte sumptis.57

§ 1. Regulae generales circa Anniversaria stricte

sumpta.57

§2. Privilegia Anniversariorum stricte sum-

ptorum.61

§ 3. Ritus Anniversariorum stricte sumptorum 63
Cafut XII.  De Anniversariis late sumptis ......  64

Cafut XIII.  De Anniversariis latissime sumptis ....  67

Articulus III.

De Missis non privilegiatis Defunctorum.

Cafut I.  De Missis quotidianis Defunctorum in genere 69
Cafut II.  De Missis quotidianis Defunctorum in specie. 72
Cafut III.  Missae de Requie in sepulcretorum saceilis et

oratoriis ...  73

Cafut IV.  Missae deRequie cum cantu aliquotiesinhebdo-

mada indultae in Duplicibus.77

Cafut V.  Missae de Requie in oratoriis Praelatorum . 80
Caf iit VI.  De Missa pro defunctis prima die mensis non

impedita.Sl

Cafut VII.  De Missa pro defunctis Feria secunda hebdo-

madae non impedita.85

Appendix.

De Missis in Altari privilegiato.

Cafut I.  De Altaris privilegio.87

Cafut II.  Regulae circa Missas in Altari privilegiato cele-