JAHRESBERICHT DES R. K. STAATSGYMNASIUMS IN CILLI HERAUSGEGEUEN AM SCHLÜSSE DES SCHULJAHRES 1914/1918 VON DER DIREKTION. A. K. K. STAATSOBERGYMNASIUM. C 1 LLI VEREINS^UCHDRUCKEREI „CELEJA« IN CILIJ. 1915 JAHRESBERICHT DES R. R. STAATSGYMNASIUMS IN CILLI HERAUSGEGEBEN AM SCHLÜSSE DES SCHULJAHRES 1914/1918 VON DER DIREKTION. A. K. K. STAATSOBERGYMN ASIUM. C I LLl VEREINSBÜCH DRUCKEREI „CELEJA“ IN CILLI. 1915. INHALT: K. Jedlička, De eniendationibus a Dobreo ad Lysiae orationem duodecimam, quae inscribitur Kktk ’EpaTOtföivou;, propositis. Schulnachvichten. Vom Direktor. De emendationibus a Dobreo ad Lysiae orationem duodecimam, quao inscribitur Kxt* 'EpaTCuT&evou;, propositis. Librorum a me usurpatorum iudex: 1*. P. Dobrei Adversaria (editio in Germania prima cum praefatione Gu. Wagneri vol I. Berolini Calvary) in Lysiam p. 209—218 mihi fundamenta erant. Praeter Thalhemi editionein maiorem (1901) mihi praesto erant: editioues Turi-censinm (1850', Scheibii, Westermanni, Rauchenstcioii, Frohbergeri, Weidneri. Librorum ab eodem in praefatione commemoratorum inihi usui erant: Hake, seholica hypomnemata. Boblenz, Kritische Anmerkungei) zu Lysias, Progr. Iever 1881. Emperius, Adversaria in opusculis. Frey, Zu Lysias l’rogr. Zürich 18G4. Fritzsche F. V., Emendationum Lys. p. I. ltostoch 1807. Gebauer, de praeteritionis formis apud orat Att. Lips. 1874. Müller F., observatioues de elocutione Lysiae p. I. diu«. Hai. 1877. Müller 1’. K., de emendandis aliquot locis Lysiae. Pr. Rossleb. 1858. Jahrb. f. Phil., Philologus, etc. Guttentag, Krit. u. exeget. Bemerkungen zu Lysias Pr. Aarau 1878. Mihi uon piaesto erant: Hertlein l'rogr. Wertheim 18(12, Koeks l’rogr. Köln 1888, I’ortz, l’rogr. Clausthal 1857 et 02 neijue in bibliotheea univ. Vinil, neque in bibl. aulica a me reperta sunt. Dobreus: „Non in Areopago habita“. Vir doctissimus recte hic dicit. Quaenam essent verba Lysiae p. 126. 24. (§ 00), si in Areopago orationem contra Eratosthoncm habuisset? Yalde discreparent ab iis, quae nunc hoc loco posita sunt. Orator non ev ’Apsüo %&'((£>, sed ev to>Ss tw totcw dixisset vel alia verba eiusdem significationis fecisset. Accedunt in hac oratione prooemium, epilogus, argumentatio to0 npiyu.xrrj;, quod non congruit legi, qua praeceptum erat, ut orationes in Areopago liabitae ad rem solani pertinerent. l’roximo ad veritatem accedere videtur orationem habitam esse, cum Eratostlienes ad rationem rerum a XXX viro gestarum red-dendam vocaretur. l ad p. 120. 20. (§ 2) obpftovia; oöuyis] Neque Dobreo assentior neque Fritzschio, qui aliam similem interpretationem nobis dat verbis bis: „ita Lysias .... ut inquilinus, quem, nisi ab Eratostbene coactus esset, per se parum decebat, universae rei publicae causam simul tueri.“ Qualis est in hac paragrapho sententiarum ordo ? Prius accusatio ab actore argumenlis firmanda eiat, quod non est necessarium ; nain a XXX viris tot scelera commissa sunt, ut nunc ex iis quaerendum sit, quare tanta detrimenta patriae attulerint. Lysias igitur non solum Eratosthonem accusat, (cum sibi non essent cum reo privatae inimicitiae i. e.) quod ei sunt privatae inimicitiae, sed imprimis, quod omnibus magna copia (ä'fi<>ovta) iniuriarum est, cur in XXX viros vel de suis rebus vel de publicis ira ardeant. Orator quamquam causam suam non neglegit, se minus cognitorem iuris sui esse dicere vult, quam unum ex omnibus, quo9 XXX tyranni iniuriis affecissont. Itaque fundamento litis privatae inaiove facto Lysias omnes sibi fauturos esse sperat. Inquilinus quidem propter Polemarchum necatum, non propter reipublicae damna accusare potuit, sed liae actiones non discernendae erant, cum illi viri maxime ne-farii rebus privatis simulque publicis nocuissent. ad p. 120.33. (§ 5) Marklandi lectionem a Dobreo acceptam xpa-sui>ai xoiaüxx — sine /.y.i prohaverim. nai sublato anacolutbia quoque removetur. Sententiae membrum, quod vocabulo siteiSui duce antecedit, a xpaxsTO-ai finilur. Apodosis a xoiaüxa Xeyovxe? incipit. Si apodosis inciperet a 'paaxovxs; *at (— x.ai7C£p) anto (pamtovTS? ponendum esset (quamquam liaec dicebant). Yerba xocaCixa ^iyovxsg vocem rpaa/.ovxe; excipiunt atque librarius non satis attentus facile inductus est, ut ipäaxovTs; et Xsyovxsg verba Synonyma coniunctione copulativa necteret. Denique notandum est xa&xa vm xowcöxa Xsyovxe;, quem rerborum ordinem saepius inveniri Guttentag affirmat; xaöxa aute *xl xoiaOxa ox-cidisso. ad p. 120. 36 (§ 6) Hic a Dobreo dissentio. Marklandi emendatio mihi aptiseima essevidetur; cetera a nostro emendatore proposita repudio. Non habomus, cur ullo loco a Dobreo tractato (or. XII 57, 66. XXX, ;55. XXXI, 9.) et ttoAixsix commutemus itaque lectionem traditam enicn- demus. Dobreus: „Passim in hac oratione vi tcoXitsi«, et ’h ap^rj, pro factione rerum lunc temporis potienic.“ Nostro igitur loco •Ko'kitdxv pro ttoAiv imposito taulologia efficeretur. ttoXiv loco satisfacit, etiamsi „optimus M. S. det 7t. Xi T7)v TroXiTeia.v“ neque lacunam accipere cogimur. A tcoT-i; signiticantur Kolirv.i, ab ioyr, apy/jvxs;. (liaec verba eodem sensu usur-pantur p. 125, 21 (§ 57) XapovTs; yap xä; «pya; *xi xviv-xoXiv. IIoc quoque loco nihil mutanduin est.) llic de tribus partibus virorum agitur: de dominantibu8, civibus, niotoccis. Argumentatio XXX virorum haec est: Nostri civos pecunias 11011 habent, nobis autoin dominantibus pecuniae opus sunt, proinde inquilinos neceinus eoruinque bonis potiainur. Pauper-tatem civium (itavTw; tyiv ;;iv tcoXiv ravs^-O-ac) XXX viri simulaverunt, quod civos legibus a vi tutiores erant quam metoeci. Rcliquum est, ut de positione particularum u.isi — Se disputcti:r. 7:6 A tv et ipyr,v substantivis oppositis locus particularum asv — &s consti-tuitur; efferendis enim verbis postponuntur. ad p. 120 fin (§ 8) Demosthenes p. 609 cd. R.) in oratione XXII z. 7. Ta ’Avopcmövo; § 52 dicit: ’AXXa rap’ ri;.uv ttot e “oitcote SsivoxaTa šv r 75 no\zi y^Yovsv ; E17'1 Twv Tpiäx.ovTa ttkvts; av eFtcoite. tote toivuv (o^šcttiv a/.oveiv, oCiSei; EfjTtv Ö;ti; aTCE'jTEpsTTO toö uwö-flvat o?xi; sauröv 0//.01 ‘/.pO^EtEV, äVXa TOÖTO HaT7iYopoöj/.Ev Twv Tpiax.avTa, ort to1!»; ex tris äyopä; äirfiVov. ad p. 121.40 (19) wovto •/vrflTaa&at, quod est vulgare dicondi genus, in x.T'/.aE'jdai corrigere proximum erat; ceteri editores secuti sunt. Hane correctionem non esse necessariam puto. ad p. 122. 10 (§ 21) t/)<; it;61ev demonstratur enuntiationibus sequentibus (8 42). p. 128. 2 (§ 84) Tfi<; to’jtou rcov/ipia;] toutoü anacoluthon dici potest. ad p. 122, 23. (§ 25) De hoc loco difficiliore Frey nullis argumentis otnissis mihi acerrime disputasse videtur, quem secutus ut Thalhemius lego tvx xTCoö-ivtoy.Ev •/) y;r< xm&xvMv.sv. l’ost avTslEyov tva aTCodavojasv solum non probabile est, quod tva y.r, arcoSavtouev multo potius exspoctaveris. Maxime verisimilis est emendatio tva anrodavMU&v r, avj äTCodävwy.sv bis de causis: primum totius quaestionis forma disiunctiva est, qua orator magis aequum et sincerum pronuntiatorem rerum ab Eratosthene gestarum se ostendit quam simplici interrogatione 'cva a-o(>avpw7rot; a7:i(TTOTaT7iv. Alia exempla a Dobroo allata: Lys. p. 127, 18 (XII 77) mursii; (xijtm) auTot; špyw fteSoMci);. Lys. p. 151,8 (XVIII 19) StSovat tcwtiv tyJ; auToiv eOvoix;. Lys. p. 172, 23 (XXV 13) 7rxp r,y.äv irw-nv stXvipoTs;. Verba Herodoti VII. 211: äXXa te liTtoSEiKvjjAsvoi šv oOx. imvTv.ij.zvoiGi [vayE'T&at E^sirwTav.Evot. ad p. 122. 33 (§ 27) srsiTa Frey defendit. Sententia oOSž toüto čtzo; aÜTö muTeusiv, w; «ÜTß 7upo;sTiyib) bipartite finnatur, in re metoecorum (o’j y*P • • ■ sXfy.ß*vov) ot deinde generaliter (Š7teitx t<7> sqq.), qui nexus maxime perspicuus est: etsi casum singulärem inquilinorum praetermit-teremus, iinprudens esset repugnanti rem mandare. Oravius autem est de emendationibus Dobrei agere, quas reprobo. tuttiv quidem roctissime delevit, sed nihil pro verbo expuncto posuit. r,ttov a Cantero haud dubie e sequentibus sumptum necessarium est; verbo autem y-ttov postulatur r,. Itzzitx iS TCDO'txyxVryy.t. S;ti; non tarn dilucide dictum est quam ŠTtstTa t<ö tittov öiV.o; y,v ~po:Ta/i)'r,v/'. Jj 5$Tt; quod per analogiam quoque poscitur enuntiatione: tox yxp stx.o; r,v t(ttov txOtx Ü7r/ipsTüiT«( yj tov ävTsnrovTÄ. ys post dcvTewwv suo loco est (verte ijcvabe) T| tov ävTEnrovTX propter ot; exstingui non potest. ad p. 122. 38. (§ 29) atjTYi; absit, quod sensus etiam sine v.yJ. mani-festus est. Tarnen hune locurn integrum relinquerem, nisi alia exstinguendi causa esset, «ütri; posito fieri potest, ut 6'p r,f ad proximiun auTf,; per errorem referatur, quamquam re vera ad äpjr/i spectat. Item altera scrip-tura txutt)? non habet maiorem auctoritatem. aÜTfi) vel «Cito"; propter insolentiam coinparativi cum Dativo compositi refutandum est. A cotn-parativo genetivus petitur. aÜTöv maxime idoneum esse putarem, nisi aOrfj? in codicibus scriptum specie litterarum dissimile esset. Quibus ar-gumentis interpolationem hoc loco sufficienter demonstra'am esse censeo. ad p. 122, 42. (§ 30) Quod ad sensum attinet, Dobrei lectio 11011 sufficit. Affirmo non amovori ab oratore Eratosthenis excusationem, si recipimus correctionem: Kat ;;iv 8?) . . oSff», (ys) auTov (^{t-sv), x.-/i tx TooTot; tcoiöv, sed reum defendi; „se servans eorumque con- sulta“ excusatio fere est, ad quam Lysiam animo non intendere constat. Sed etiam alia de causa hunc emendatorem non recte correxisse puto. Arerba ow. sv -rij ouix, šv T-?j 6inter se opposita nos docent a XXX viris metoecos proscriptos domi peti iussos esse. Cuius praecepti verbis alque litteris ne a vero sensu deducatnur hominem, quem persequimur, domi polissimum rcporiri facile intellegitur. Yera autem sententia vo-luntasque XXX virorutn erat, ut ( roscriptos, ubicumquo iis occurrerent, coinprehenderent. At Eratostheni, cum verbis non sensui XXX tyrannorum mandati obtemperaret, facut'as data erat dicendi, domi Polemarchum non fuisse et apud socios purgatus esset. Si a XXX viris, cum eum simulare cognovissent, liuic excusationi fides non habita esset, ei affir-mare licuit nusquam a se Polemarchum repertum esse. Facere quidem non potuit, ut pluribus absisteret, sed nihil erat, cur XXX viris narraret se in Lysiao fratre m incidisse. Sin XXX tyranni cum Polemarcbo ob-viam euntcm animadvortissent ei licuit mentiri se non vidisse proscriptum, qua excusatione omni modo munitus esset. Nemo enim multari potest, quod nihil vidit. Eratosthenes autem,- ciun XXXum rationibus suisque tantum consuleret, Polemarchum (quem iam in fuga fuisse valde suspicor) primo quoque loco cepit. Oeterum imprimis respiciendos tsse censeo Sauppe et Boblenz Quamquam Boblenzii emendatio iv -rij (7(!/(ovtx ts äOtov Z.7.T7. tx to'jtoi? mini nič a libris discrcpat, tarnen Saupii lectio aw^siv ts xotov x,at tx toutoi; Trapov mihi magis placct, quod sensus, qualem supra exposui, ita clarissimus fit. 'T(o‘(stv zeugmate usurpatum non tam grave est, ut acriter offendamur. ad p. 122 fin. (§ iiü) opyi£s^Os] Usque ad id tempus irascebantur, quod vocabulo i/oizz in paragrapho 31 sequente declaratur. llis enim rebus actis longum tempus nondum praeterierat. p. 184. 20 (XXX, 1)5) wpYi'^'jds uflertur superiore r,v. Aliter praes. opY^s^s argumentis satis firmare possis. (Nam cogitandum est wpY^s'ids v.vX opv^ss&s.) ln par. toutoi; falsum est, quod sxscvoi; opponi nön potest. šmvot; enim spectat ad toi; Six tr,v £xj to!;, quod toutoi? simillimum est; neque negle-gendum est tzo'j imposito magis incredibile fieri poenas iis remitti, qui miseros inquilinos domi ea de causa sola ceperant, ut se ipsos a XXX viris tu^rentur. Eratostheni ergo, qui mendaciunculo (Sri oüx iirryirrtzv vel oTi o’ä stfisv) se servaro potuit, minime ignoscendum esse orator censet. ad p. 12;5. 2. (§ Hl) /m x.xTa'Xa^oO'Tiv] Nescio, cur Dobreus xxt in vi corrigere maluerit. li, qui cum Eratosthene comparantur, metoecos in domibus reppererunt. Quorum factorum causa duplex erat; periculosum erat XXX viris resistero et metoe is comprehensis mentiri. Eratosthenes autem obstare quidem non potuit, sed necessitas Polemarchi capiendi non erat. ad p. 123. 4. (§ 131) Sensus loci secundum Dobrouin corrccti hic est: testimoniis non confirmandum erat eum Polemarcho obvi m iisse. Se-quitur, ut, si Polemarchum servare voluisset (ßo'jX6;xsvov[uü)^siv]) ab ini-micis non convictus esset. At loci quoque non emendati sensus bonus est: etiain ab adversariis, qui id agebant (Otto e/O-pwv [iouXoaeviov), coargui non potuit se XXX viris oboedientem non fuisse. Nescio, cur lectione codicibus tradita tangamur. Melius est interpolationo vitata locum integrum remanere. ad p. 123. 6 (§ 32) Marklandi lectio a Dobreo probata toi; iUHvju fV/.aio)c; airoftavsteitei mihi reprobanda esse videtur. Nam bonum (/p/iaTov) non est i/.yivijt/.v yevs'rOxi (proditorem fieri), sive de innocentibus sive de noxiis agitur, nequo maxime laudandum est tck? uiXXouffi fV/.auo; iTtottavsiaf}*! |AY)vuTr,v ysvwdai = HHavuCV lucvbcit. Solum igitur toi; asXXouuiv a&xw: aTCOx>zvs'ai>xi liy,vs . . . &no$s£i£(o • • • al"Oujj.ai 6[J.Sc . . . VOIJ.r(siV. XII, 15 ž86xsi jj.oi rcsipäorö-at, žvO-’jixou[j.sv(;> o'ti, šav [j.sv XaO’O), fftoO'Yj'Tojj.ai, žav 8s XY)[j.Y]v s/srs. XXX, 6 uji.ac ypr,... xoXa; av . . . T’jyyavs'.v. XXX, 14 8tt. . . vöjj.ov a-s8stcs xai yapi£öp.svo' . . . xai sxoirpsv. ad p. 124. 2 (§ 40) Dobrei v 8s rcoXXwv a plerisque libris oblatum satis magnam gravitatein habet, quod aXXo, aXXa idem significat. ad p. 124. 32 (§ 48) si) Bekkori xoiwv e M. S. pontern facit ad su-periora. xi (quodaui modo ivijcnbitiu) t'alsum f'ore est. Orator enim Eia-tosthenem XXX viris pro Theramene so opposuisse dicturus est, quem sensuin a xi debilitari opinor. xi . . . sv xw hoc ordine male sonant. l’io xi posuerim xotvuv. sv reo ~kr>'{(') | Dobrei coniectura ipyio r, löyo> nimia est lieque sv t "Ko'((') sinam. Qua in oratione Eratosthenes Theramenem defenderit, non esi caput rei, sed omnia huc redeunt Theramenem ab Eratosthene unquatn (žv xm Xoyw) sine perioulo defensum esse. Quare conieeto šv xw )-6yoj (in quadam oratione). ad p. 124. 45 (§ 51) Locus 11011 mutetur. co; et quae cetera sunt verba usque ad itctpv.ar-fcto imprimis referenda sunt ad ea. quae ante-cedunt. v.y.1 verte ,et praeterea’, ubi irapafjxvirrö) vel aliud eiusdem goueris audiri, 11011 scribi volo. Dobrei x.y.i iy/poxspa xy.0xy. . . ., v.y.i . . . non ex-pedit constructionis dil'fieultatcm, quae fit inconcinnitate obiectoium (äv/poxspa xaOxa .... oizoozv.c . . . yiyvoy.ivac). ad p. 125. 2. (§ 51) Ex arbitrio Dobreus öuoxspoifxa | Tcpa^oustv coniecisse videtur, cuius locutionis similitudo cum codicis orcoxipot aoi (aovoi in Lauientiano) parva est. öiroxepoi xaCix« Ttpx^ouTi inane et vanuni est, quod nihil praecedit, quo xaOxz spectet. xi xpayaxxx 7Coa?ou<7i x.xi xvi'? «pEouiri tautologia fere est. Quid igitur? Non difficile est respondere. Egomet leni manu emendavi: örcoxspoi uovoi xauxi toä^outi,' quod nititur Meutzneri coniectura ;;.ovot xaüxx atque Erohbergeri xzuxi. ;;.dvot xx’jxi probate codicis locus praeter aoi integer manet. öy.owxaxx ab aliis ac-ceptum non tarn acriler dictum est quam [J.ovoi xa'jxx, quibus voeibus in continuo pronuntiatis opposilisque orator ad iirisionem acerbam utitur. XXX viri nou certas rationes soquebantur, sed suam utilitatem curabant. •/.xi verte „imb ,yinu". ed p. 125. 10 (§ 5:>) sSo nullo modo placere potest, imprimis propter ilnSizz äyw.z't, quibus vor bis eadem edicuntur. iSet^av (neque sf5st?aj;.£v, quod Lysias {uoxsXvfe ne minimam quidem partein rei publicae administrandae cepit, sed •/■jXöoj./.sv . . . sl'yov.sv rectum est, quod o;ator interfuir.) complexione sequente dupliciter explicatur. Prius de sensu inutuisque voluntatibus dubitare potueiunt. Tum dcuiuni sperare potuerunt, cum utiique pacis aniorem ostendissent (iSst^av). Pro o;? Dobrei malim v.x'.Tszp, sed neutro opus est. ad p. 125. 17 (S 55) auxoi Marklandi maneat! aOxaug codicis C a Meutznero probatum est. Ilic in eain sententiam dispatavit, ut diceret decemviros etfecisse, ut ipsi crearentur, quod verum quidem esse conce- datur, sed ux comparatione XXXum et X virorum emendatio «ÜW optima est. Orator eniin hoc loco declaraturus ost Pheidoncm eiusquo socios, qui XXXum tomporibus omnia fieri patiebantur, rerum potitos plura mala urbi (toT; žP occtem?) intulisse quam XXX viros. Inde 't, ex-stinguendum esse patot. Magnae quoque suspicioni est vi proptor con-structionum diversitatem (stci c. acc. et dat,.). Librarium |j.sl‘(w comparativo, ut post I IstpatsT insereret vi, adductum esse puto. ad p. 125. 21 (§ 57) ty,v tcoXiv vocem, quamquam, quemadmodum nasci potuerit, cerno, tarnen pro explorato liabeo. Do ip/vi et tcoXitsi« sententiam prompsi in dissertatione mea ad p. 120. .'i<> (§ (i). ad p. 125. 21-5 (§ 57) Primum aggrediamur r(v, de quo a Dobrčo quaeritur, utrum cxprimendum sit nočne. Etiamsi persaepe SvfAov oti invenitur, nihil ofFensionis habet. et y.sv sx.stvot Stxaiw? lyzuyov Oj-z-stc aSiJtco?, st S' uast; aStaiog, ol Tf.ax.ovTa Saatu? libroruin absurdum est. (Quod Meutzner ad defensionem atfert, non est probabile. Eadein sententia iisdem fere verbis repetita non pcr-spicuitati usui est, sed iam opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus est.) Dobreus legit si av) sx.sTvoi Stxauog gpeuyov, uy.st; äSlx,«; otj y*P — itaque laborem sibi minuit, cum eximit d S’ üy.sT; ol Tpia/.ovTa Stx.xlb>; dicens, „o'. Tpiaxovra non poni posse in eadem periodo post š*sivoiu quod mihi non „satis liquef atque ot Ss pro ol V sub-stituendum esse nego. Commodissimam habeo commutationem a Sluitero factain: 3ti st t/.sv žasTvot aStx.(o; ž'psuyov, Oast; Sixxtw;, st .swt significatur O/ipaašvn;. ad p. 126. IH. (§ 66) J n ore Lysiae ttittov iv.utov rij tco/.si 7:apetyEv ineptum est; ita Dobreus et vere quidem sensit, ty, xolsi delendum neque voce Tzolneix compensandum est. Varia vis verbo subiecta est. Inprimis ae(juatur cum voce Sv,;/.oy.py.Tr/, at lioc loco 61r{xp%oi<; potius exspectaveris. cf. ad p. 120. ;)(>. ad p. 126. 1(§ 66) urpoTspoos rnea quidem opinione rectum est. De 7:t/.poT£po’j; mea sententia cum Dobrei congruit. In verbo msTOTepou; non inest vis ibi postulata: „maioris fieri quam se“, ut Dobrei verbis utar. Ixij.npOTspou; (clariores) non tam aptum est quam upoTspou; vel 'j7tspTspou;. Jacobsi (nrepT^poo; usitatum tritumque paulo dissimilius est vocabulo TcpaoTsoou; quam wpoTspou;. ad p. 126. 14 (§ 66) Dobreus non errat, si dicit verbo toutov, quod est obiectum verbi «jcpoščsftai CCCC viros non Thoramenem eiusque patrem significari, sed eiusdem viri tcai,pd; (jz' auToö ŠTr,p7)t}Yi, quod a Meutznero uno defen- ditur et utique mutandum est. Molestissimi sunt genctivi acervati b~' ixdvvj et uV auToCi qui ambo spectant ad Therainenem. Corrigendi facultates hae sunt: ö Xsyöaevo; ■/jt’ sxstvon, uti res soso habent, falsum est. Non a Lacedaemoniis, sed a Theramene solo, qui rerum Atheniensium peri-tissimuB erat, consiliis quideni cuin hostibus initis dies idonea prodilioni destinari potuit. Qua de causa verbis 6 waoXoy/iyivo; j; u tc’ £*£tvou. iA£T£7tsa'}xT°| Ipso articulo temporis Theramenes hostes arcessivit. ;j.£TJX£[Xi];avTo quales viri? Lacedaemonii ? a£T£Tue;x(|/xvTO non est argumentum contra Therainenem atque stceSyiutiits poscitur ad p. 126. 38. (§ 72) 7txpovTos Au^avopou *al fl»iXoyapou; v-v.i MiXtwWj. Tria nomina propria ad -xoovto; referenda sunt, l’hüocharem et Miltiadem, oligarchos exsules, antca Athenis non fuisse et tum demum, cum Ly-sander Athenas venit, in patriam redisse ex sententia Dobrei arbitror. Frohberger Philocharem esse Polycharem a Xenophonte Hell. II 3, 2 commemoratum suspicatur. uepl tvi? 7vo^iT£ta5 (§ 72), 7t£pi ttoXltsix; ($ 74)1 Subliliter di-ceptando, quao articuli vis sit, IJobreus maxime delectatur. In i; 72 agitur de forma rei publicae a Theramene Lacedaemoniisquo praestiluta, quam Athenienses in contione iubere a l.ysandro et oligarchis coacti sunt, ln § 74 Lysander exponit Athenienses, nisi Therameni obtemperarent, neutiquam „ullam“ civitatis formam, sed suam salutem in discriinen commi88uros esse. Mea quidem sententia articuli tractatio 11011 adeo de-terminata est, ut errare non possimus. Quibus verbis iudico de (p. 130. 17) § 5 orationis c. Agoratum, quo loco Dobreus artioulum expungit. ad p. 127. ft (§ 74) irspt etc., ž^Tai [6 Xoyo;]. ö Aoyo; delendum est. Atheniensibus coactis non longius | ermittebatur Tuspi icoXiTsiae sed iam in suffragium missi sunt. Sensus loci est: Salus vestra in discrimine erit. ad p. 127. 15 (g 77) In urbem a Theramene traditam Lysander exeules reduxit. (cf. § 72). In omnibus libris oüSsv cfipovr^ov Ss töv AaxeSaijAovtwv scriptum est praeter Laurentianuro, qui oünUv omittit. oüSsv cppovT^wv Se töv A. non ad fidem bistoriae narrxtum ncque ad apologiam sv ttj ßouV?i idoneum est. Sed etiam altera scriptura }to> a Palatino oblatum in numero ceitarum correctionum non reponam, quod succedente wxp sx.sivow xuto; vel kutoi? postulatur, utrurn praestet, vehementer qi'aeritur. «OtoT? aliis anteferatur, quod in serie verborum «ütoT? atrio? et tzoXkv.s 7uv Demosfh. Olynth. III § 19: iAAi iVuai^.), st T(o tcot' ävftpeoTKOv r, ysvovsv vj ysvviasTai, av tz TvapovV —po; a y.r, t)s'\ tioj xtcovtwv suTvop'ÖTat, ~poc a nd p. 127. :>2 (§ 81) '/.aTvrfops/rs eadem de causa qua Dobreus reicio et aspernor. Monere, ut Eratosthenem accusarent, hoc orationis loco serius est. Nam Lysias iam accusavit, Athenienses autem non accusatores, sed iudices sunt. Dobrei xaTayvoiTS npte quidem adiunctum est ad y.r,% . . . imßouXstjeTe, xapovTocc ««p?)Ts; sed huic coniecturae verba 6 ijivTOi avwv etc. non congruunt. Etiani alia do causa xaTayvwTe non probabile est. Primum enim suasit, ne triginta viros absolverent, deinde, ut ad Era-tosthenem eiusque socios condemnandos sententias ferrent. (xa-rayvwTs). Eadem sententia iisdem fere verbis iteratur. Optima autem emendatio est Bakii xa-riyopr^ai, qui iain initium orationis XXVII at tulit, cuni similitudo inaxima sit cum codicis X xar/)yopsTTs atquo boe loco vel iam parngrapho 79 epilogus ineobetur. Ut in § 7!) criminibus in Theramenem a Lysia collatis finis fit verbis jcspl tj.sv tožvuv (“)Y]pajJ.£vo'j; txava [j.oi žari -b. /.a-YiyopYipiva, ita verbis paragrapbi 81 y.xTr^i^rrxi fis 'KpotTOfjO-svou? •/.at tmv toutou cpCXtov, accusaliones Eratostbenis eiusque sociorum omnium concluduntur. Post Bixaij-Tj? verba x.a'i vo[xoO'£~Y)? intercessisse pro incortissimo babeo. J n iudicio index et actor plurimum valent. Erato tbenes. cum accusaret siniulque iudieiuni exeiceret, leges neglegere vel ex libidine interpretari potuit neque in huiusmodi causis legem ferre (voaou; 7i0«vai) coactus erat. Legum igit.ur auet.or (vo;j.oO-sty];) in bac re Eratosthenes non existimandus est. ad p. lf>7. •>;") (§ 81) & voci aü”og non praeponam neque auroc scripserim (beim biefer SlliiijiT unb 9iid)tcr felüft (kuto?) = in circi ^rvfon = flnglcid) (idem au-öc). xpivo[xsv(ov obloqui locis 82 et 8.‘>) axpifou? a~sxTsivav Dobreus putat. Causa incognita faxpixtoj) innocentes damnati sunt. Theramenes, cum xa—^yopo? xal . . . -s^cttsuxsv ; per me 11011 licet. Sententia verbis -äv av [j.ot instituta moros Eratos-thenis adeo amplificantur, ut enuntiatio togciStov t( . . . -stcwte'jxsv. nullam dubitationem moveat. Quaro etium rbetorica interrogatio alieno loco est. ad p. 128. 4. (§ 85) Emendator noster in „Adversaria“ rettulit wv aiiov £m[j.£Xrl0r(v5;t a[j.tpo-:ap« Ivö-ujjioujjivous. Tlunc propter sequentem perioduni bipartitam 2ti out’ av . . . out . . . addidisse ajj/pÖTspa ad žv&ujAoujjivou? manifestum est. Bipartita quoque pronuntiatio antecedit: toctoütov 9; . . . •?)... Lectione librorum, cui auctoritatem tribuere debemus, excet,ta quaerendum est, ubi a(Jt,v nova verborum comprehensio ducatur praeter <»v altera coniunctio, quae est ajj/poTsptov, non repudianda est, qua imprimis spectatur ad totoutov yj . . . yj . . . Ad IvO-'jij.ouu.evo’j;, quae duae res considerandae sunt, iam per Sn sunt attextae et duplex periodus,. quae sequitur, tarn perspicua est, ut aij/poTspa deesse possit. ad 128. f> (§ 85) JB'jvaTO in Adversariorura exemplari Anglico quod in bibliotheca aulica mihi praesto erat, typograpbi vitium est, quod verbo in Latinum converspotuissent’ patefit. Itaque exsistit quaestio, utrnili BuvatvTO codicis X anteponamus an sB'jvavTO. Quod Meutzner (Jahrb. f. Phil. u. Päd. Bd. 91) ad B'jvaivTo defendendum protulit, acutius est excogitatum quam verius. Cur žBuvavTO av excludatur? Nam etiam facultas scelorum agendorum ab oratore ne^atur. Ceterum irrealis aptior est iid sra;(£ipr|i7Kv av. ad p. 128. 7. (§ 85) Constructionis insolentia in eo conaistit, quod verba to3 AomioS "otsTv, o’ti av [So'jXfuVTai copula cum twv 7is7cpay[jL£vo)v coniuncta sunt, quae res ž‘£sivat voci toieTv postposito melior non fit. Si pro s>sTvai audacius inderemus £‘£ou<7iav, oratio minus durior esset. Yerum-tamen lectio codicis esto! Necenim aliud habeo, quod liqueat. ad p. 128. 15 (§ 87) Dobreus aliique Bta c. acc. sequente inducti snnt. ut per analogiam ponerent Bia to t/uirepov ~).y,D'0:. Unum serius argumentum afferri potest, cur Bia to t/ixsTspov xWiO'oe probanduni sit; interpretari possumus: propter vitia plebis (s-iAr^j/jvr, xai suYj&sia), sed lo igius repotitum est. Proximum est lioc: In causa, quae adlmc sub iudicibus est, a plebo ad suffragium voeata disceptatur: Bia toü uasTspou nXrfi'Oü', plebs instrumentum est. (vido interpr. § 58) Bia ’KpaToaO-žv^v . . . Bsivov -Tjv propter Eratosthenis libidinem periculosum erat. Non abs re esse puto hac occasione oblata liuiustnodi exempla pauca apud alios oratores Atticos enumerare a quibus „praepositio repetitur, sed mutatur casus ut Dem. 20, 85 toc? roxp’ u ij.wv Bwpsac . . . täc rcap sauTw. ibid. 71 ai ~apä to~; a/./.oi; Boipeai . . . t?): rcap’ t/[xöv aovr,?. Ts. 15. 20 Im twv a);),(.)v TcpayjJ-aTwv . . . I-i to~c otySicn- Flat. Prot. 55256 živ“. ad p. 128. 1!). 88) 1 bi Dobreus multa vituperat. Secunduin or- dinem recenseemus. In correctione respiciendum est totum locum oppo-situm esse sententiae antecedenti xaiTOi . . . oumUtrai- A B’jvaivro av poscitur syou^iv. In §§ 87 seq. praesentia cum praeteiitis comparantur atque pro-xime ad verum se accessisse putat Dobreus, qui propter Bsivov f,v emen-davit st/ov. At 7rspac s/o'jaiv non solum ad praeterita, sed etiam ad praesentia pertinot. rcspa; si/ov xal lyouatv intellegendum non scribendum est. Naturali et principali signiticatione verborum expressum : ad finem hostes ulciscendi pervenerunt, vel aliter pluribus verbis expositum: nequo am-plius hostes ulcisci potuerunt neque possunt. Quibus concessis š/oucri vnleat. De tt,{ sapa twv syü'pffiv quoque dissertandum est ex oppositione: hi urbem iterum deleie possint illi initnicos ulcisci non possunt. Non praebetur antitheton prioribus postulatum interpretatione: ultionis causa maximis poenis ab inimicis affecti sunt et posthac ab iniinicis ultione peti non potuerunt. Hoc sensu enucleato, etiamsi -f) ^apa äyÖ'pöv 'Ujj.Mpta plerumque est ultio, quae proficücitur ab inimicis (neque. quae ab ini-micis suinitur), tarnen pro certissimo habeo -!). (§ 9;?) ex ~ff>v 3ipay|j.aT(i)v videlicet sx ~<~>v «pjcaY|J-*”Mv vel Tapy.yoiv ~fijv itpaTTOvTiov (~ci).i~s'jo[j.sv. (i? 9,5) Locus a Dobrei duhitntionihus vindicandus est. s’jvouc <;'ovto BsTv sivy.i nimium et sine SsTv sententia onitoris apte conformata est. C. Jedlička. Schulnachrichten, 1. Lehrpersonale. a) Veränderungen im Lehrkörper. Aus dem Vorbande des Lehrkörpers schieden : Professor Dr. Fnuiz Eisiicr, der am 14. September 1(114 in Kroisbach bei tiraz gestorben ist, der wirkliche -Lehrer Urimo Leitner, der als k. u. k. Leutnant i. d. K. im Keldjiigerbataillon Nr. 14 am 27. Oktober 1914 bei Rnclawice in Galizien im Kampfe gegen die Russen den Heldentod fand, der Supplent Karl Sclnvaifrliofer, der zum wirklichen Lehrer am Gymnasium in Freistadt ernannt worden ist. ln den Lehrkörper traten ein : die Supplenten : Franz Harte!, Kranz Kästner, l)r. Franz Loigcr, bestellt mit L. Sch. R. E. vom 9. Oktober 1914, /I. 3 1914 zur Vertretung de, zur aktiven militärischen Dienstleistung einberufenen Professoren Alfred Greil Josef II am b rusch und Bruno Leitner, Schulrat Dr. Karl l'elelenz, k. k. Gymnasialdiroktor i. K., zur Vertretung des krankheitshalber beurlaubten Professors Dr. Heinrich Lončar. 1,. Sch. R. K. vom 9G3 I. Februar 1915, Zahl 3 1915, Professor Israel Schleyer, zur Vertretung des aus Gesundheitsrücksichten beurlaubten Professors Josef S c h w e i d I e r K. 1'. M. F. v. 15. Jänner 1915, /I. KS2, 225 L. Sch. R. E. v. 23. Jänner 1915,/I. 3 1915. b) Personalstand am Schlüsse des Schuljahres. I. Klemens Profi, k. k. Direktor, VI. Rgskl., Regierungsrat, Kustos der physikalischen Lehrmittelsammlung, Vertreter der k. k. Unterrichtsverwaltung in den Schulausschüssen der gewerblichen Fortbildungsschule und der Handelsschule in Oilli, lehrte Physik in der VII. und VIII. Klasse; wöchentlich 7 Stunden iin I., 8 Stunden im II. Semester. 2. Otto Eicliler, k. k. Professor der VII. Raugsklasse, Korrespondent der k. k. Zentralkommission für Erforschung und Erhaltung der Kunst- und historischen Denkmale, Kustos der Lehrerbibliothek, Vorstand der VII. Klasse, lehrte Geographie in der II. und IV. Klasse, Geschichte in der II., IV., V., VII. Klasse, Deutsch in der III. Klasse; wöchentlich 18 Stunden. 3. Alfred Greil, k. k. Professor, k. k. Oberleutnant i. d. K., Besitzer des Militärverdienstkreuzes 3. Kl. mit der Kriegsdekoration, zur aktiven militärischen Dienstleistung einberufen. 4. Josef Ilainbruscli, k. k. Professor, k. k. Leutnant im Landsturm, zur aktiven militärischen Dienstleistung einberufen. 5. Johann Iranscliek, k. k. Professor der VIII. ltgskl.; Kustos der geographisch-historischen Lehrmittel, Vorstand der VIII. Klasse, lehrte Geographie in der I., III. Klasse, Geschichte in der III., VI. VIII. Klasse, Deutsch in der IV. Klasse wöchentlich 18 Stunden im I., 17 Stunden im TI. Semester. C>. Josef Kardinal', k. k. Professor der VIII. ltgskl., Kxhortator, lehrte katholische Religionslehre in der I, —VIII: Klasse und in der Vorbereitungsklasse; wöchentlich 18-J-2 Stunden. 7. Dr. Heinrich Lončar, k. k. Professor, lirankheitshalbef beurlaubt. 8. Dr. Alois Maček, k. k. Professor, krankheitshalber beurlaubt. ‘J. Dr. Karl Petelonz, Schulrat, k. k. Gymuasialdirektor i. P., Besitzer des Eisernen Kronenordens III. Klasse, lehrte Latein in der II. Klasse, Griechisch in der III. und IV. Klasse; l(i Stunden wöchentlich. 10. Engelbert Potočnik, k. k. Professor der VII. ltgskl., Vorstand der VI. Klasse, lehrte Latein in der VI., VIII. Klasse, Griechisch in der V. Klasse; 10 Stunden wöchentlich. 11. Israel Schleyer, k. k. Professor, Kustos der naturgeschichtlichen Lehrmittel, Vorstand der II. Klasse, lehrte Naturgeschichte in der I., II., V., VI. Klasse, Mathematik in der L, II., III. Klasse; wöchentlich l‘.i Stunden. 12. Josef Schwoidler, k. k. Professor, krankheitshalber beurlaubt. 13. Matthäus Snliač, k. k. Professor der VII. ltgskl., Kustos der Schülerbibiio-thelc (slowenische Abteilung), lehrte Slowenisch in der I.—VIII. Klasse, philosophische Propädeutik in der VII. u. VIII. Kl., slowenische Sprache im deutsch-slowenischen Freikurse; 17 —{- G Stunden wöchentlich. 14. Rudolf Zelenka, k. k. Professor, Kustos der Lehrmittel für das Freihandzeichnen, lehrte Zeichnen in der I„ II., III., IV. Klasse, Schreiben in der I. Klasse, Zeichnen im Obergymnasium und in der Vorbereitungsklasse; 13-f-H Stunden wöchentlich. 15. Franz llartel, supplierender Lehrer (approbiert), Vorstand der III. Klasse, lehrte Latein in der III., V., VII. Klasse, Griechisch in der VI. Klasse; wöchentlich 22 Stunden. 10. Karl Jcdlička, supplierender Lehrer (approbiert), Vorstand der IV. Klasse, Kustos der Schülerbibliothek (deutsche Abteilung), lehrte Latein in der IV. Klasse, Deutsch in der II., V., VI., VII., VIII. Klasse; Stenographie im I. und II. Kurse ; wöchentlich 22 -(- 4 Stunden. 17. Franz Kästner, supplierender Lehrer (approbiert', Vorstand der V. Klasse, lehrte Mathematik in der IV., V., VI , VII. Klasse, Physik in der III. und IV. Klasse; wöchentlich l'.l Stunden. 18. Dr. Franz Lorger, supplierender Lehrer (approbiert), Vorstand der I. Klasse, lehrte Latein in der I. Klasse, Griechisch in der VII. und VIII. Klasse, Deutsch in der I. Klasse; wöchentlich '21 Stunden. 19. Friedrich May, evangelischer Pfarrer, lehrte evangelische Religion; wöchentlich 4 Stunden. 20. Josef Primer, k. k. Übungsschullehrer, VIII. Rgskl, alM Bezirksschulinspektor beurlaubt. ‘21. Jako!) Gorinp, Yolksschullehrer i. P., Supplent an der Vorbereitungsklasse, lehrte daselbst: Deutsche Sprache, ilechne,n, Schreiben, Turnen; wöchentlich 20 Stunden. Nebenl elircr: Johann Wainlek, Volksschullehrer, erteilte den Gesangsunterricht; wöchentlich 4 Stunden. Dienersclu ft: Hiii'tholoniiius Koi«sehet/,, definitiver Schuldiener. Martin Koss, definitiver Schuldiener. II. Lehrmittel. a) Verfügbare Geldmittel im Schuljahre 1914/15. 1. Kassarest am 1. Juli 1914 laut Erlasses des k. k. 1Sch. R. vom 31. ,Tuli 1914, ZI. !! '2“j' 1914 993-18 K 2. Aufnahmstaxen............................................................ 235-20 „ 3. Lehrmittelbeiträge........................................................ B1C-— „ 4. Zeugnisduplikate ............................................................. — ,, 5. Zinsen des Gymiiasialfonds............................................ 1 fl 1-20 „ Zusammen . . . 20fi3"53 K l>) Zuwachs in den einzelnen Abteilungen der Lehrmittelsammlungen. 1. Lehrerbibliothek. Ankäufe: Lichtwark, Übungen in der Betrachtung von Kunstwerken. — Münch, Zukunftspädagogik. — Leisching, Die Wege der Kunst. — Lomberg, l’rae-parationen zu deutschen Gedichten. — Völker, Wegweiser durch das Lesebuch, I. Bd. — Gude, Erläuterungen deutscher Dichtungen, 7. Bd. Raa.be, Die Kinder von Finkenrode. — Weutz, Meisterwerke neuerer Erzähler. — Wentz-Enzio, Meisterwerke neuerer Erzähler. — Köhler, Deutsche Texte aus den letzten 150 Jahren, 4 Exemplare. — Zeitschrift des historischen Vereines für Steiermark, 12. Jahrgang. — Sehneider-Immendörfer, Mein Österreich, mein Vaterland, ‘2 Bde. — Grunzel, Volkswirtschaftslehre. Mitteilungen der geographischen Gesellschaft, in Wien, 57. Bd. — Brolimer, Fanua von Dcutackland. — Schmid, Handbuch der naturgeschichtl. Technik. Pizzigkelli Anleitung zum Photographieren. — l’oske, 1 “hysiksil. Zeitschrift, 27. Jahrgang. — Sienkiewicz, Jernač Zraagovač. Bethe, Homer, I. Bd. — l’auly, Realenzy-klopaedie IX. Bd. und II. Reihe, I. Italbband. — Zeitschrift fiir österr. Gymnasieni 05. Jahrg. — Zeitschrift für das Ilealschulwesen, 39. Jahrg. — Naturwissenschaftliche Wochenschrift, 13. Bd. Literarischen Zentralblatt, 65. Jahrg. Geschenke: Vom k. k. Ministerium für Kultus und Unterricht: Manifest Sr. Majestät: An meine Völker. Botanische Zeitschrift, (14. Jahrg. — Zeitschrift fiir körperl. Erziehung, 9. Jahrg. — Zeitschrift für österreichische Volkskunde, 20. Jahrg. Von der kaiserl. Akademie der Wissenschaften in Wien: Sitzungsbericht der kais. Akademie der Wissenschaften, philosopli.-historische Klasse, 109. Bd. u. 171. bis 173. Bd. (4 Bde.) Vom Komitee zur Ehrung des Professors Dr. Foerster: Foerster, Jugendlehre. Vom Verfasser: Bezenšek, Bulgarska slovnica. — Sigi, Das Benediktinerstift Göttweig. Von Dr. Georg Hrašovec : Mihačevič, Po Albaniji. — Posljednji Zrinjski in Frankopani. Von der steiermärkischen Landesbibliothek : Erwerbungen der steiermärkischen Landesbibliothek vom 1. Juli 1913 bis .30. Juni 1914. Die Lehrerbibliothek zählt gegenwärtig 9819 Bände. 2. Sehülerbibliothek. Ankäufe: Kelier Paul, Der Sohn der Hagar, Waldwinter. — Zahn, Albin Indergand, Helden des Alltags, Lukas Hochstraßers Haus. — Kellermann, Der Tunnel. — Ernst Otto, Asmus Sempers Jugendland. — Baumbach, Zlatorog. Meisternovellen neuerer Erzähler, 7 Bde. Humoristische Meistererzähluugen. — Mein Österreich, TV. Jahrg. — Loewes Buch der Jugend. — Promber, Im Kampfe fürs Vaterland. — Sven 11edin, Von Pol zu Pol. (Letzte Folge.) — Berdrow, Illustriertes Jahrbuch der Weltreisen 1913. -- Geyer, Jahrbuch der Weltgeschichte 1912 und 1913. — Berdrow, Illustriertes Jahrbuch der Naturkunde 1913. Meško, Mladim srcem. — Dr. A. Bonav. Jeglič, Mesija. Slovenske večernice, zv. 08. — Koledar družbe sv. Mohorja za 1. 1915. Cegnar, Babica. Funlek A.. Spominski listi iz zgodovine c. in kr. peli. polka št. 17. — Dr. Tominšek, Italija, nje slava in beda. — Finžgar, Gozdarjev sin; Achleitner, Med plazovi. Sienkiewicz, Potop, zgod. roman. Geschenke: Schulausgaben von Schülern der Anstalt gespendet: Heyse, Andrea Delfin. — Ertl, Die Leute vom blauen Guguckshaus. Grillparzer, König Ottokars Glück und Ende, Das goldene Vlies. — Ludwig, Der Erbförster, 1 : Stück. — Goethe, Gedichte; Prosa, 2 Stück; Hermann und Dorothea, 2 Stück; Iphigenie auf Tauris, 9 Stück; Egmont, 2 Stück; Götz von Bcrlichingen, 2 Stück. — Schiller, Die Räuber, 2 Stück; Kabale und Liebt;; M .ria Stuart; Die Braut von Messina; Wallenstein, 2 Stück ; Wilhelm Tell. — Lessing, Ernilia Galotti; Minna von Barnhelm; Nathan der Weise, 2 Stück. — Kleist, Der zerbrochene Krug. — Shakespeare, Julius Cäsar. — Von einem Komitee zur Ehrung Dr. Foersters, Foerster, Lebetiskunde. Vom Verfasser Siegl, Das Benediktinerstift Göttweig, 7 Bde. — Geschenk des Schülers Krk (8. Kl.): Perschinka, Rom. — Hebbel, Maria Magdalena. (iutzkow, Ariel Acosta. —■ Geschenke des Schülers Strasser (8. Kl.): Anzengruber, Der Meiu- cidbutier, Das I. Gebot. Geschenk des Schülers Hermanu von Klimbiioher ((> Kl.): ■Schwab, Die schönsten Sagen des klassischen Altertums. Lampe, DuSeslovje. — Lampe, Uvod v modroslovje. Maticu hrvatska, Rjeenik hrvatsko-slovenski. (Geschenke des Herrn Dr. Georg Krašovec.) Die Schülerbiicherei zählt am Ende des Schuljahres 1914/15 8159 liiüide. 3. Geographisch-historische Sammlung'. Ankäufe: J. (i. Rothaug, Oesterreichische Alpenländer. J. G. Rothaug, Sudetenländer. — Wandbilder: Lehmann, Turnier. Langl, Bethlehem, Nazareth. (i egen wärt iger Stand: 2 Stereoskope mit -2(;1 Bildern, 4 Globen, ‘2 Bücher, :i Reliefkarten, I llandkarten, Atlanteu und liilderwerke in 30 Bänden 157 Wandkarten, SO Bildertafeln. 4. Münzensammlung’. Gegenwärtiger Stand: 1711 Münzen, ‘28 Medaillen, -2‘2 Papiergeldscheine, aulierdem enthält die Sammlung Rechenpfennige, Jetons u. dgl. 5. Mathematische Lehrmittel. Die Sammlung zählt (il Stück. 6 Physikalische Lehrmittel Gegenwärtiger Stand der Sammlung: <:) Utensilien 7) Mechanik der festen Körper 148 Stück, c) Mechanik der flüssigen Körper 55 Stück, tl) Mechanik der gasförmigen Körper 47 Stück, c) Akustik 71 Stück, ./) Wärmelehre 73 Stück, <]) Optik 230 Stück, //) Elektrizität und Magnetismus ‘225 Stück, l) Astronomie 1‘2 Stück, k) Chemie 109 Stück. 7. Naturg’eschiehtliche Lehrmittel. A n k au f: Fr. Sigmund, Physiologische Histologie des Menschen und Säugetierkörpers. Lieferung 9 und 10. Gegenwärtiger Stand der Sammlung: a) Zoologische Abteilung 0207 Stück. b) Botanische Ü79 ! Stück. — c) Mineralogische 3114 Stück.— Kristallmodelle ‘215 Stück. — Präparate und Utensilien 555 Stück.— Bilderwerke 38 Stück. 8. Lehrmittel für den Zeichenunterricht. A n k ii u f e : 1 L’orträtbüste. Gegenwärtiger S t a n d d e r S a m m 1 u n g : Vorlagen 1‘240 Blatt, Hilfswerke 37 Stück, Apparate und Modelle 4‘28 Stück, Naturobjekte 108 Stück, Utensilien 52 Stück; zusammen 1925 Stück. 9. Lehrmittel für den Gesangsunterricht. Gegenwärtiger Stand der Sa m m 1 u n g: Lehrmittel für den theoretischen Unterricht 12, kirchliche Gesänge ‘255, Gesänge weltlichen Inhaltes 90, Verschiedenes 14 Stück; zusammen 377 Stück. III. Unterricht. a) Obligate Lehrgegenstände. 1. Lehrplan. Der Untorriclit wird im allgemeinen nach dom mit der Verordnung des Horrn Ministers für Kultus und Unterricht vom 21». Mürz 1909, /I. 11.662 eingelührton Lehrplano erteilt. Der obligate slowenische Untorriclit (I. und II. Klasso jo drei Stunden, die übrigon Klassen jo zwei Stunden wöchentlich) ist gorogolt durch die M I'!. vom 9. -luni 1860, ZI. 7052 (L. Seli. U. M. vom 29. Juli 1860, /I. 11.406), vom 26, Mai 1881, ZI. 10.128 und 4. Novonibor 1884, ZI. 16.033 (L. Sch. Iv. E. vom 9. November 1884, ZI. 6561). Stuiirtenftbersiclit. Lehrgegenstände III. IV. V. VI VII. Summe Roligionslohre 2 2 2 2 2 2 2 ‘2 16 Doutsclie Sprache .... 4 4 3 3 3 3 3 3 26 Slowenischo Sprache*) 3 3 2 2 2 2 2 2 18 Lateinische Sprache .. 8 7 6 6 6 6 5 5 49 Griechische Sprache.. — 2 5 4 2 5 3 5 4 4 ;{ 5 l.S.4. 28 2(1 2.S.3. (19) Geographie 2 2 2 2 1 1 — — 10 Mathomatik 3 3 3 3 3 3 3 >2 23 Naturgeschichte 2 2 — — 3 3 — — 10 Physik und Chemie . . — 2 3 — — 1 1.5.3. 2.5.4. (13) Philos. Propädeutik . . — — — — — — 2 1 4 Freihandzeichnen... . 3 3 2 2 — — — 10 Schönschreiben 1 - — 1 25 25 27 27 26 ‘27 26 26 209 (28) (28) (29) (29) (28) (29) (28) (28) (227) *1 Obligat für Schüler slowenischer Nationalität. Evangelische Religionslehre: 4 Stunden. Vorbereitungsklasse: Poligionslehre : 2 Stunden; Deutsche Sprache: 12 Stunden ; Rechnen 4 Stunden; Sehroiben : 2 Stunden; Zeichnen: 2 Stunden; Turnen: 2 Stunden. 2. Absolvierte Lektüre. a) D e u t s c h. V. Klasse: Aus dem Lese buche: 1 —12 (Nib. Av. I, 13—19, V, VII, XVI, XXXIX), 13 (Gudrunlied VI und XXV), 14—17, 20—23, 25 -34, 36, 44. Aus dem Anhang: 1, 2, 5, 6, 17, 18, 20, 22—29. VI. „ Aus dem Lesebuche: 1 -38 A; 15 (1 —13). C; 39, 40, 1, 3, 4); 41 : 1 — 11 ; 42—53. L c k l ii i' e : Lessing: Miiinu v. Barnhelui ; Schiller : l>ie lläuber ; Goethe : Egmont; Shakespeare Julius Cäsar; Grillparzer: Die Ahnfrau. 1’ r i v a 11 e k t ii r e: Leasing: Erailia Galotti; Schiller: Kabale und Liebe; Goethe: Gütz von Berlichingen; Schiller: Wilhelm Tell; Don Carlos. VII. Klasse: Aus dem Lese buch e: A, la und b, 2—5 (1, ii, 4), (i—15; li 1 bis 14; C 1 — 4; D 1 —15: R, F, G, M, J ganz. Lektüre: Schiller, Wallenstein ; Goethe : Iphigenie auf Tauris ; Kleist: Hermannsschlacht; Grillparzer: König Ottokars Glück und Ende. P r i v a 11 e k t ii r e : Goethe : Egmont, Hermann mul Dorothea ; Schiller : Kabale und Liebe ; Grillparzer : Die Ahnfrau; Kleist: Der zerbrochene Krug. VIII. „ Aus dem Lesebuche: A 1, ‘2 (Auswahl), 3; 1! 1, ‘2, 3, 4 (Auswahl), 0 (Auswahl); 1) (Auswahl). Lektüre: Goethe: Faust, erster Teil; Ludwig: Erbförster; Hebbel: Agnes Bernauer; Anzengruber: Der Meineidbauer ; Ibsen : Der Volksfeind. P r i v a 11 e k t ii r e : Goethe: Torquato Tasso; llcbbel: Maria Magdalena; ein Stück von Grillparzer, von Raimund, eine moderne Novelle zur Wahl. b) Slowenisch: Sket, Slovenska čitanka: Uvod § 1 — 10; Nr. 1—14, 17—19, 22, ‘23, ‘25 bis 38, 44- 64,- 00—«8, 72, 73, 75, 135, 130, 103. Sket, Slovenska čitanka: Uvod § 11—25; Nr. 71, 74, 70—83, 88 91, 93 100, 108 — 117, 119, 121 -124, 126—128, 130, 139 — 141, 144, 145—154 157, 158, 100, 102, 100. 107. P r i v a 11 e k t ti i e : Jurčič, Deseti brat; Detela, Pegam in Lambergar. Sket, Slovenska slovstvena čitanka: Nr. 1—4, 10, 11, 12«, 6, c, 18«, 14«,, b, 15, 10 19, 20, 21«, 23b, 24b, c., 25a, b, 27«, b, 34, 35, 30, 38«, b, 41 b, 01,, 81 c, 82, 84«, i, .„ ci, 80, 88. 893, 91. P r i v a 11 e k t ii r e : Jurčič, Rokovnjači, Cankar, Križ na gori. Sket, Slovenska slovstvena čitanka: Nr. 5, 42, 43, 44«, b, dit e, /t, 45,, 60, 51«, b, 53, 54—,‘)8, 00, 01, 03, 05, 006, c, 07, 08. 09, 70, 71-70, 77, 78, 80, 81«, 82, 844,, c, 89, 90. Privatlektüre: Prešeren, Poezije; Aškerc, Zlatorog. c) Latein: 111. Klasse: Cornelius Nepos: Miltiades, Cimon, Thrasybulus, Epaminondas, Pelo-pidas; Curtius Rufus: I, III, V, VI, XII, XV, XX, XXIII, XXXIV. P r i v a 11 e k t ii r e (Gollings Chrestomathie): A d 1 e r, I? r a u n, Pogorevc: Curt. Rufus XIII; Berdais, Galle H a r d o : Curt. Rufus IX; Boschek, F 1 a s e r, V i d g a j : Coni. Nep. Tliemistokles ; D r u g o v i e, Sorschak: Curt. Rufus XXI; G a 11 e H u b e r t: Curt. Rufus XXXVI, XXXVII; G r a č n e r, Gussenba u e r, P a i m a n n, 1’ e t e r : Curt. Rufus VIII; H o c h e n w a r t e r, P r e 1 o g, S t r y e c k : Curt. Rufus X; Normali: Com. Nep. Aristides; Kokot, Ratej: Curt. Rufus II; May, Vollouscheg: Curt. Rufus XLII; Spahn er, Vaupot Zeder: Com. Nep. Aristides, Agesilaus; Ul reich: Com. Nep. Aristides, Curt. Rufus IX. V. Klasse VI. „ VII. „ VIII. IV. Klasse: Caesar: Bellum Gallicum, lil). I, IV, V 1-2:!, VI 9—28. 1’rivatickt Ure: A m b r o s c h i t s c h, v. K e k li e 1, Modi c Sl., Kožič K. n. J., H ö 1 z 1, U h 1 i c h : Caes., bell. (lall. II, 1--15 ; F 1 a j a, S c 11 a k Z w e t k o: II, 15 — 28 ; 0 z e c h o w i c z, Modi c F r., I’ a u 1: III, 7 — 17; Kramberger, Unger: III, 17—27: Senitza: III; v. K u r a p a n c s a : VIII, 32—44. V. „ Ovid. versus mein., Metam. 2, 4, 7, 1U, 12, 16, 17, Kasti 5, 11, 16; Caesar, de bello Gali. IV 20—36, V 1 — 23, VII 68 -90; Livius : Ab arbe condita, Auswahl aus dem I. und XXI. Buche. P r i v a 11 c k t ii r e ; (.'ater: Ovid, Metam. 22, Livius XXII c. 1 — 30; v. Födransperg: Caesar, de bello Gail, tll, ()v. Trist. 11; Galling o r: Caes. bell. Gali. II, Ov. Met. 26; Hofer: ()v. Met. 3, Trist. 11, Liv.XXlI 1—30 ; J a n č i č : Caes. bell. Gali. II, Ov. Met. 19 ; ,1 o š t: Caes.'beli. Gali. II, Ov. Fast. 16; Karlov sek: Caes. bell. Gali. II, Ov. Met. 10; Kodrič: Caes. bell. Gali. II, Ov. Met. 9; Kovačič, Petrutz: Caes. bell. Gali. III; Kupec, Novak, Ocvirk, I’ c t e-1 e n z. li o g i n a, K o p o t a r, S t e r n, S li a č, T a s c h e k, V o g r i ne: Caes. bell. Gali. II; Kvac: Caes. bell. Gali. II und III; Lebič: Ov. Fast. 3, Liv. XXII; Mežnar: Ov. Met. 3; Mitte rmuycr: Ov. Met. 11, Trist. 11, Liv. XXII 1—30; Pečar: Ov, Met. 13: Pečnik: Ov. Met. 13, Liv. XXII; Seipel: Liv. XXII; Sparhakl Josef: Ov. Met. 5 ; S p a r h a k 1 L e o p o 1 d : Ov. Met. 5 Liv. XXII ; S t a ute: Ov. Met. 19, Trist. 11, Liv. XXII 1—30; Urch: Ov. Met. 20, Trist. 11, Liv. XXII; V o n d r a S e k : Ov. Met. 9, Caes. bell. Gail. II; \V e i 1: Ov. Met 20, 25, Trist. U, Liv. XXII; /upanc: Ov. Met. 19, Caes. bell. Gail. III; Vrečer: Ov. Fast. 16, Caes. bell. Gali. II. VI. ,, Sallust, bell. Ing.; Cicero in Catilinam I. Vergil: /Ven. 1, III; lino. I: Georg I 1 -42 ; II 319—345. P r i v a 11 e k t ii r e : Bergmann Max: Verg. Aen. II 100 250; Himmler: Cie. in Catil. III; Kardos; Sali. bell. Cat. c. 1—20; Verg. Eci. 1, Mordej: Verg. Aen. IV 128 -305; Puncer: Cie. in Catil. IV; Uiedel: Verg. Eel. 1, V, VII, IX; Senica Anton; Verg. Aen. V 1 —100; Singer, Verg. Georg. III 179—208; Sivka. Verg. Aen. IV 1 —128; 584—705; Vollonscheg: Verg. A -n. VII 1 — 145; Vrečko und Wagner: Verg. Aen. II 1 —100; W e n e-dikter: Verg. Aen. VI 475—751. VII. „ Cicero: de imperio Oil. Pompei, Cato maior de senectute ; Vergil: Aoneis IV, VI 264—383, 426—547 628 -678, VIII 608- 731, IX 314-449, XII 887—952; Plinius: Briefe 1, 3, 5, 8, 9, 10, 11, 13, 15, 22, 28, 37, 45, 50, 51, 58. 1’ r i v a 11 e k t ü r e : Ban, Winkle, Z a košek: Verg. Aen. XI ; Crnej: Verg. Aen. XII 1—886; Farkaš: Sallust, bellum Jugurth. ; Hruschka: Cicero, in Catilinam I; Kroflič: Cicero, Laelius de am., P e r 1 e s, Leu schlier: Cicero, pro Archia p. ; Planinc: Cicero, pro Milone; Potočnik: (Eleg:) Cat. c. 1, 3, 30, 41, 46, 51, 52, 65, 68, 76, 101, 109, Tib. IV 3, 4, 5, 6, 11 2, l’rop. I 11, 18, IV Io, 21. Ov. Am. III 9, Trist. I 3; Tritsch: Verg. Aen. III (Auswahl); V i d e m š e k : Verg. Aen. Ul (Auswahl), (Eleg :) Cat. c. 11, 4C, 51, 5, 62, 70, 72, 105, 107, 100, Tib. IV 3, 13, Prop. 1 18, III 20, Ov. 1’rist, III 7, 12, IV 1, 1. ex Pon to I 6; W u n d s u in Hans: (Eleg:) Cat. c. 76, 101, Tib. I 3, l’rop. Ill 20«, Ov. Trist. IV 10, I 2 1. ex Pouto I 3; Plin. Ur. 21; Wundsii m Walter: (Eleg:) Cat. c. 5, 101, Tib. IV 13, Ov. Trist. III 7, 1. ex I’onto I 6; Plin. Br. 27, 44, 52. Vlil. Klasse: Tacitu» Germ.: e. 1—28; Annalen: Auswahl aus dem I.—IV. Buche; Ho raz: Oden I 1, 3, 24, 31, 35; II 2, 3, 7, 10, 14; III 1 2, 3, 8, 9, 16, 18, 21, 24, 30; IV 3, 4, 9; Epodeti 2; Satiren I 1, 9, II 6; Epi- steln I 2. Privatlektüre: 11 o o t e und K u n ej : Liv. II e. 1 —10 ; F r o m in : Tao. Annal. II 1—20; Hofer: Oie. de imp. Cn. Pomp.; von K a r a-p a n e s a : Hör. Od. carin, saec.; Epoden 1, 7, 9, 13; KolSek: Hör. Sat. I 6; Epist. 1 16; Kotnik: Hör. Od. I 2, 21, 37; II 17; III 13; K r k : Ov. Met. 23, 25 ; Eleg. I 2 ; II 1 ; III 8 ; IV 3 ; Ladek: Cie. de imp. Cn. Pomp.; Lang: Hör. Od. I 14, 29; IV 12; Epoden 9; Maček: Mor. Od. II 22, 37; M i c h e 1 i t s c li-J a r m e r: Hör. Sat. I 6 ; Pavlič: Hör. Od. earm. saec.; Epoden 1; Epist. I 2; Put re: Tac. Germ. c. 28 IV; Traugott: Hör. Sat. II 2; Zwetko: Ilor. Od. I 6, 11, 20, 26, 29; Epodon 1, 0. d) Griechisch. V. Klasse-: Xenophon Anabasis: I, II, UI, V, VII; Kyrup II. Homer: Ilias I, Ul. P r i v a 11 e k t ü r e : von F ii d r a n s p e r g : Xen. Kyrup V ; U rch : Homer Ilias X ; V o g r i n c : Xen. Anab. VIII; Weit/,: Homer Ilias XIX. VI. ,, Homers Hin» : V, VI, IX, XII, XVI, XVIII, XXII; Herodot: Auswahl aus dem VI., VII., VIII. und IX. Buche; lMutarchs Biographien: Auswahl aus Perikies. Privatlektüre: llergma n n Max, fierlach, II u in m e 1, Lebe r, 1’ r a z u i k, Riivljon, Singer: Ilias III ; K o 1 m a n n, M a k: Ilias X ; Jeraj, Klementschitsch, K 1 i m b a c h e r, M u h r i: Ilias XIX ; Melavc, Vre č k o, W undsam: Ilias VII; Ui in in 1 e r, M 1 a k e r, Senica Anton und M i c h a e 1, Soline, Vertačnik: Herod. V. c. 99 — 126; Mi kič: Herod. VI c. 1 21, 25—31; Roš: Herod. VII I 1—26 ; Mord e j, I1 u n c e r : Herod. I c. 108 130 ; I) r e v, Wen edikt er: Plut. Aristides; Sivka: Herod. I c. 108—130, Plut. Aristides; Vollouscheg: Auswahl aus dem V. Buche Herodots. VII. „ Homer: Odyssee I, V, VI, IX, XI, XIII Gosang; Demosthenes: III. phil. Rede ; Platos Apologie des Sokrates. Privatlektüre: Hrusclika, May und Potočnik: Hom. Od. VII; Videmäek: Platon III. und VI. (Huemers Chrestomathie); Wundsam Hans und Walter: Demosthenes, Rede über den Frieden. VIII. „ (Nach der Chrestomathie von Huemer) Platon: Kriton; III 1-8; IV 1. 3 ; V 3, 5; VI 1, 3; Aristoteles XIV; XV 1, 2, 4, 5; Sophokles: Elektra; Homer: Odyssee XXII. Privatlektüre: Boote: Xen. Anab. V (Schenkls Chrestomathie); Hofer: Hom. Od. XII; von K a r a p a 11 c s u und Kotnik: Sopli. König Öd., Auswahl; Lang: Ilona. II XXI; Lei kauf: Platon, Pliai-don 60 — 69; MichelitschJarmer: llom. Od. XXI; Pavlič: Platon, Phaidon 60 69 ; P u t r e : Hoin. Od. XXL 3. Memorierte Stellen. a) Deutsch. V. Klasse: Aus dem Nibelungenlied: I 13—19. Aus den Gedichten Walthers von der Vogelweide: Der Frühling und die Frauen. Deutsche Sitte. Aus dem Anhang: Heine: Belsazer. VI. „ Klopstock : Messias I, 1. Str. — Wieland: Oberon I, 1. Str. - Goethe: Das Veilchen; Der König in Thule; GeistesgruU; Meine Göttin; Mignon. VII. ,, Eichendorff: Der Jiiger Abschied; Mondnacht. — Uhland: Die Kapelle. — Müller: Der Lindenbaum. - Mörike: Gesang Weylas; Er ist’s; Um Mitternacht; Das verlassene Mägdlein; Schön - Rohtraut. — Platen: Gasei 1. — Lenau: Schilflied 2. — Grillparzer: Mein Vaterland; Feldmarschall Radetzky. VIII. „ II v. Gilm: Die Georgine; Allerseelen. — Ileyse: Über ein Stündlein. — Greif: Vor der Ernte. — Keller: Abondlied. - Lorm: Sphärengesaug. b) Slowenisch. V. Klasse: 1. Sneguluica. (O. Župančič.) — 2. Na Jurijevo. (O. Župančič.) — ii. Lepa Vida. (Nar. pes.) — 4. Mutec osojski. (Aškerc.) . 5. Jeftejeva prisega. (Gregorčič.) — 6. Kralj Matjaževa smrt. (Nar. pes.) — 7. Nuna in kanarček. (Prešeren.) — 8. Kos in brezen.(Vodnik.) VI. ,, 1. Krst pri Savici: Uvod. (Prešeren.) 2. Popotnik. (Levstik.) — 3. ( rez Kavkaz. (Aškerc.) — 4. Vojaška. (Koseski.) — 5. Ujetegu ptiča tožba. (Gregorčič.) — 6. Na Vršacu. (Vodnik.) — 7. Oljki. (Gregorčič.) — x. V spomin Andreja Smoleta. (Preševen.) — !>. Sonetje: 1, 3, 4, r>. (Prešeren.) VII. „ 1. Kristus in Peter. (Aškerc.) — 2. Slovo od mladosti. (Prešeren.) - 3. Oblaček. (O. Župančič.) — 4. Vseli živih dan. (O. Župančič.) — 5. Obrazi: 6, 7; Korak v življenje; Trojno gorje. (Jenko.) — 6. Oj z Bogom, ti planinski svet! (Gregorčič.) - 7. Življenje ni praznik. (Gre- gorčič.) — 8. Popotne pesmi: 1 — 3 (Stritar.) VIII. „ 1. Iz Zlatoroga v. 144 202. (Aškerc.) — 2. Moj spominek. (Vodnik.) -- 3. Neiztrohnjeno srce. (Prešeren.) — 4. Sonetje: 2, 3, 9, lo, 16, 20,21. (Prešeren.) — 5. Jurčiču v spomin. (Gregorčič.) — 6. Jaz. (Aškerc.) c) L at ei n. III. Klasse: Oorn. Nepos: Miltiades c. 1, Epamiuondas c. 1; Ourt. Rufus: I c. 1, XV c. 1. IV. „ Caesar, de bello Gallico, üb. I., cap 13 und 35; üb. IV cap. 1 (von Sueborum gens bis Schluß); üb. IV. cap. 13. V. „ Ovid, Metamorphosen II 1—25, XII 20—43, Fasti V; Livius, B. I, c. I 1-5, B. XXI c. I, XXXIII 1—7. VI. Klasse: Sallust: bell. lug. cap. 10 u. cap. 102 S; 5 — 12; Cicero in Cat. f. cap. 1; Verg.: Aen. I 1—80; III 147—171. VII. „ Cicero: de imp. Cu. Pompei §1 — 14, Cato inaior de sen. §0 u. eap. 22; Vergil, Aeneis IV 1—30, VI G28-G59; Plinius, lirief 1. VIII. „ Tacitus Germ. c. 19; Annalen: III. 12; Horaz Oden: I 1; 111 ‘J. d) Griechisch. V. Klasse: Xenophon: Anab. I 1—0; Anab. VII 18—22: Homer: Ilias I 1 —100; Ilias III 120-1-15. VI. ,, Iloiner, Ilias V 5—25; Herodot VII. c. 140, 228; Plutareh, Perikies c. 3. VII- „ Homer, Odyssee I 1—20; Demosthenes, III. phil. Rede 30—39; Platon, Apologie I. Kap. VIII. „ Platon, Phaidon 117 und 118; Sophokles, Elektra 1—22; Homer, Odyssee XXII 29 — 58, -i. Themen. c) Zu den deutschen Aufsätzen im Obcrgymnasium. "V. blasse. Schularbeiten: 1. a) Hildebrand und Hadubrand, Alter und Jugend. b) Die nordische Fassung der Nibelungensage. 2. a) Das Waltharilied. (Kurze Inhaltsangabe). b) Vorgeschichte und Charakteristik der beiden Hauptpersonen in „Archibald Douglas“. 3. a) Der Mensch, ein Sohn der Zeit, ein Herr der Zeit, b) Die mittelhochdeutsche Blütezeit. 4. a) Steter Tropfen liöhlt den Stein, b) Soldat und Edelmann in Meyers Gedicht „Die Fülle im Feuer“. 5. «j Not entwickelt Kraft, b) Inhaltsangabe eines höfischen Epos. 0. a) Das Glück, eine Klippe, das Unglück, eine Schule. b) Eine Übersetzung aus dem Mittelhochdeutschen: Nibelungenlied, 39. Av. St. 1—5. Hausarbeiten: 1. Es wird Krieg. 2. «) Der Ausblick vom Schloßberg. b) Welches Bild altgriechischen Lebens führt uns 1’. Ileyse in seinem Gedichte vor: ..Die Mutter des Siegers“. 3. a) Ein Turnier. (Nach einem Bild), b) Das eben ist der Fluch der bösen Tat, daß sie fortzeugend immer Böses muß gebären. (Gezeigt am. Nibelungenlied.) 4. o) Das Nibelungenlied, ein Lied der Treue, b) Ein Traum am Fuße einer Burgruine. Redeübungen: Eine Wanderung durch Untersteiermark. — Das 19. Jahrhundert, das eiserne Jahrhundert. — Die wichtigsten Waffen im modernen Volkskrieg. — lieber Beethoven. — Uber Hopfenbau. Zahlreiche Inhaltsangaben privat gelesener Dichtungen. — Das Leben in einer Ritterburg. VI. lEClasse. Schularbeiten: 1. a) Teilheim und Riccaut. b) Einige Charaktere aus Lessings „Emilia Galotti“. c) Auch der Krieg hat sein Gutes. 2. «) Kurze Inhaltsangabe eines Jugenddramas von Schiller, b) Deutsche Literatur im 17. Jahrhundert. 3. a) Die Handlung von Goethes Gütz nach den einzelnen Aufzügen, b) Oedankengang einer Ode von Klopstock. c) Wer ist unser Freund? 4. a) Wielands Oberon. (Inhaltsangabe), b) Wie ergänzen sich Klopstock und Wieland? c) Sich im Spiegel zu beschauen, kann den Affen nur erbauen. Wirke! Nur in seinen Werken kann der Mensch sich selbst bemerken. 5. a) Der Mensch, des Menschen größte Plage und grölites Bedürfnis, b) Die Vorgeschichte zu Grillparzers Ahnfrau, c) Sturm und Drang. 0. u) Drei Dinge geben uns ein Bild des Menschen: Seine Freunde, seine Bücher, seine Geschenke b) Emilia Galotti und Kabale und Liebe. (Ein Vergleich.) c) Die Eigenschaften einer Idylle, nachgewiesen am 70. Gcburstag von Voll. Hausarbeiten: 1. Kriegseindrücke. 2. a) Wie exponiert Goethe seinen Egmont? b) Wahre Bildung macht bescheiden. 3. a) Was der Mensch forscht und weiü, das ist Wissenschaft; was der Menscht fühlt und wünscht, das ist Poesie, b) Die Frauen in Schillers „Wilhelm Teil', c) Die Hede des Antonius, verglichen mit der des Brutus. 4. ») Die Laokoongruppe. b) Glücklich der Mensch, der fremde Grolle fühlt und sie durch Liebe macht zu seiner eigenen. K e d e ii b u n g e n: (Jalderon. — Beethoven. — Rembrandt. — Bismarck. — Uber Kriegsblinde. — Der Idealismus in Iphigenie und Tasso. — Clavigo. — Hermann und Dorothea Sappho. — Erbförster. — Hof- und Volkspoesie. — Das Wesen der Lyrik, der Epik. - Der Kaufmann von Venedig. — Moderne Kriegsführung. ■VIT. Klasse. Schularbeiten: l. n) Das Dramatische in Schillers Lied von der Glocke. bi Gedankengang des Prologs zu Schillers „Wallenstein". c) In Fiihrden und in Nöten zeigt erst ein Volk sich ocht. 2. u) Schillers Spaziergang (Gedankengang), b) Gegen große Vorzüge eines ändern gibt es kein Rettungsmittel als die Liebe. 3. a) Der Dichter, ein Lehrer des Volkes, b) Die Vor- und Nachteile der Romantik c) Orest und l’ylades. zwei Gegensätze. 4. «) Uhlands Märchen, ein Bild deutscher Literatur-entwicklung. b) Das Leben eines Pfarrers nach Mörikes Gedicht ,Der alte Turmhahn“. c) Der Lorbeer, traun, hat keine Sympathie für üppig Lockenhaar Viel lieber ranket er um graue Häupter, kahle Stirnen sich. Am liebsten sind ihm nackte Totenscluidel. (1 lamerling.) 5. a) Inhaltsangabe einer privat golesenen Dichtung, b) Ans Vaterland, ans teure, schlieü’ dich an, das halte fest mit deinem ganzen Herzen-(Schiller.) . Velikomoravska država. — 7. liöntgenovi žarki. — 8. Telovadba in potosledstvo. — !). 1’očetek in namen denarja. — 10. O pesništvu sploh in o Župančiču posebej. — 11. Vojak-junak v Gregorčičevih pesmih. — 12. Pesnik Anton Medved. TTJII. Klasse. Šolske naloge: I. nj Naša vojska iz viharja — Prišla še brez slavo ni! b) Skušnja je kos proroka. — 2. a) O Vodnikovih besedah ; Dovolj je spomina, — Me pesmi pojo. b) Gomila nas uči živeti in umreti. — 3. a) Pomen 1. 1083. in 1809. za Avstrijo, b) Audiatur et altera pars! — 4. «) Slomškovo zasluge za prosveto slovenskega naroda, b) Kako je to, da se v otroški dobi največ naučimo? • ,r>. «) Dol- gost življenja našega je kratka. I>) Homo non sibi, sod patriae natus. Domače naloge: 1. Arni sacra fames! — 2. O junaštvu naše dobe. — 3. Vse, solnce, je iz tebe pi ikipelo ; — Vse, kar živi in diha, tvoje delo ! Govorne vaje: 1. Sokrat. — 2. Bolgari na Podravju iu Posavju okrog I. 827. — 3. Aškerc in realizem. — 4. Prešeren in Petrarka. — 5. Glavne točke iz zgodovine Poljakov. 5. Lehrbücher. frn Schuljahre 1915/1G worden dom Untorrichte folgende Lehrbücher in nachstehenden zulässigen Auflagen zu Grunde gelegt worden. I. ZE^lasse. Kronun Großer Katechismus der katli. Religion.....................................gelid. —.80 Tiimlir/., Doutscho Grammatik. G. Aull................................................................ 3.15 Lumpel, Doutsclies Lesebuch für die I. Klasse, 15.— IG. Aufl. ... ,. 2.18 Sket, Dr. Jakob, Janežičeva slovnica 10., 9. Auf!............................... 3.— Scheindler-Kauer, Latein. Grammatik, 9., 8. Aufl. (ausschließlich) . . gebd. 3.— Steincr-Seheindler, Latoin. Lose- und Übungsbuch, I. Teil it., 8. Aufl. „ 2.— lleidericll, Dr. Fr. Schulgeographie I. Teil, G., 5. Aull........................„ 2.40 Kokciiu, Geogr. Atlas für Mittelschulen, 42. Aull.................................. 8.— Močnik-Zaliradničck, Arithmetik für Untergymn., I. Abt., 40 Aufl. (ausschl.) „ 2.50 Hočevar, Geometrie für Gymn.. Unterstufe. 9. Aufl. (ausschließlich) . „ 1.80 Pokorny-Latzei, Tiorkunde 29. Aufl................................................. 4. — Scliarfetter, Pflanzonkundo........................................................ 4.— XX. Klasse. Großer Katechismus der kath. Religion............................................, —.80 Tumlirz, Deutsche Sohulgrammatik, 6. Aufl.......................................... 8.15 f^iiiiipel, Deutschos Lesebuch für die II. Klasse, 13., 12. Aull. ... ,, 2.54 Skct, Dr. Jakob, Janežičeva slovnica, 10, 9. Aufl................................... 2.— Sclieindler-Kauer, Latoinische Grammatik, 8. Aufl.................................. 3.— Steiner-Scheindler, Latein. Lese- und Übungsbuch, II. Teil, G. Aufl. (ausschließlich)............................................................ H.- lleidericll, Dr. Franz, Schulgoographic, II. Teil, 1. Abteil, für die I!. Kl. 4. Aufl. (ausschließlich)................................................... 2.40 Kozenn, Geogr. Atlas für Mittelschulen, 42. Aufl. .................................. 8.— Mayer, Dr. Franz Martin, Geschichte für die unteron Klassen, ,, I. Teil, 7. Aufl..........................................................„ 2.— PiltzjSfpr, Historischer Schulatlas, 32., 31. Aufl................................... 3.60 Močnik-Zaliradniček, Arithmetik für Untergymn., I. Teil, 40. Aufl. . „ 2.50 Hočevar, Gooinetrio für Gymnasion. Unterstufo 9. Aufl............................... 1.80 Pokorny-Latzel, Tierkunde, 29. Aufl................................................. 4.— Scliarfcttcr, Pllanzonkunde......................................................... 4.— IIX. Klasse. Dciincl, Liturgik, (>.— 3. Aufl.................................................... 1.60 Dciincl, Altes Testament, 4.—2. Aufl .............................................. 1.90 Tiinilirz, Deutsche Schulgrammatik, 6. Aufl.......................................... 3.15 Lampcl, Deutsches Lesebuch für die III. Klasse, 12, 11. Aufl. (ausschl.) , 2.80 Skct, Dr. Jakob, Janežičeva slovnica, 10., 9. Aufl................................. 3, - Scliciiidlcr-Kaucr, Lateinische Grammatik, 8. Aufl................................. 3.- Kteiner-Nclieiiidler, Lese- und Übungsbuch, III. Teil, 6. Aufl. (ausschl.) ,. 2.— Golling, Chrestomathie aus Corn. Ncpos und Ourt. Kufus, 4. Aull. K l-80, 3. Aufl....................................................................... 2.25 (lurtius-IIartel, Griechische Schulgrammatik, kurzge faßte Ausgabe, 1. Aufl. „ 2.50 Bclienkl, Oriechischcs Übungsbuch für Untor und Obcrgymn. 22. Aull. (ausschließlich)............................................................ 4.— lleidericll, Dr. Fr. Schulgeographie, II. Teil., 2. Abteil. Für die III. Kl. 4, Aufl..................................................................,, 2.20 Ko/,Clin, Geograph. Schulatlas, 42. Aufl. . 8,— Mayer, Dr. Franz, Geschichte für die unteren Klassen. II. Teil, 6. Aufl. (ausschlieül.).............................................................. 2.30 Pilty.gcr, Historischer Atlas, 32., 31. Aufl....................................... 3.60 Močnik-Zaliradiiičck, Arithmetik für Untergymn., II. Teil, 30. Aufl. (ausschließlich)............................................................ 3.— Hočevar, Geometrie für Gymnasien. Unterstufe 9. Aufl.....................gobd. 1.80 Rosenberg, Physik für die unteren Klassen der Oymnasiou. 4., 3. Aufl. „ 4.80 XT7". Klasse. Deiinel, Neuos Tostamont. 2.—1. Auil.......................................„ 2.40 Tuilllil'üs, Deutsche Schulgrammatik, 0. Aufl..............................„ 3.n> Lampe), Deutsches Lesebuch für die IV. Klasse, 12., 11. Aull. . . ,, 3.— Sket., Dr. Jakob, Janežičeva slov. slovnica, 10., 9. Aufl..................„ 3,— Scheindler-Kauer, Latoinisclie Grammatik, 8. Auf!..........................„ 3. _ Steiner-Sclieindler, Lateinisches Lese- u. Übungsbuch, IV. Teil, 5. Aufl. (ausschließl.).....................................................,, 2.— Caesar, de bello Gallico von Prammer, 10., 9. Aufl................................ 2.80 Ciirtius-Hartel, Griechische Schulgrammatik, kurzgefaßto Ausgabo 1. Aufl. „ 2.50 Schenkl, Griechisches Uebungsbuch, 22. Aufl..................................... 3.— Maje r, Dr. Franz und Berger, Dr. K., Geographie der österr.-ung. Monarchie, fiir die IV. Klasse der Mittelschulen 10. Aufl. . . ,, 2.40 Kozenn, Geographischer Atlas, 42. Aufl............................................ 8.— Mayer, Dr. Franz M., Geschichte für die unteren Klassen, III. Teil, 6. Aufl. (ausschließlich).................................................. 2.— Lex, Heimatkunde des Ilorzoglums Steiermark ...................................... 2.— Putzger, Historischer Atlas, 31. 32. Auf!..................................„ 3.GO Močuik-Zahradničck, Arithmetik für die III. und IV. Klasse, 30. Aufl. „ 3.— Hočevar, Geometrie für Gymnasien, Mittelstufe 7. Aufl. (ausschl.) . „ 2 CO Rosenborg, Physik für die unteren Klassen der Mittelschulen. Ausgabe für Gymnasien. 4., 3. Aufl................................................... 4.8O "V. Kllasse. Schatz, Lehrbuch der katholischen Religion, 1. Teil. 2., 1. Aufl. . . „ 2.— Tiniilirz, Schulgrammatik, ti. Aull........................................„ 3.15 LampcI-Langer, Deutsches Lesebuch für die oberen Klassen der Gymn. I. Teil, 7., G. Aufl...............................................„ 3.20 Langer, Dr. Leo, Grundriß der deutschen Literaturgeschichte, I. lieft, 2., 1. Aufl .............................................................„ 1.— Sk et, I>r. Jakob, Janežičeva slovnica, 9. Aufl................................. 3.— Scheindlei-Kauer, Lateinische Grammatik, 8. Aull...........................3.— Ovid, herausgegeben von fedlmayer, 7. Aufl.......................................... 1.00 Livii ab urbe eond. lih. I., H., XXL, XXII., herausgegeben von Zingerle, 7., C. Aufl ■................................................................ 2.20 Caesar, de hello Gallico, von Prannner, 10., 9. Aufl.......................„ 2.80 Ilauler, Lateinische Stilübungen, 9.,8. Aull...............................„ 3.20 Ciirtius-Hartcl, Griechische Grammatik, (kurzgefaüte Ausgabe) . . „ 2.50 Schenk], Griechisches UebungHburli, 22. Aufl...............................„ 3,— Sclieiikl, Chrestomathie aus Xenophon, 15. bis 13. Aufl........................... 3 20 Homer, Ilias, bearbeitet von Christ, 3., 2. Aufl.................................. 3.— llcidcricli, Dr. Fr., Schulgeographio f. d. Y. u. YI. Klasse IV. Teil 1. Aufl. ,. 3.80 Ko/.enn, Geographischer Atlas, 42. Aufl........................................... 8.— Zeelie, Andreas, Geschichte für die oberen Klassen, der Gymn. I. Teil, 7. AuH. (ausschließl.)...................................................... 2.80 Putzgcr, Histor. Atlas, 32., 3). Aufl..........................................gebd. 51 oč n 1 k -Zn h rti(l 11 i čok, Lehrbuch der Arithmetik und Algebra für die V.—VIII. Klasse der Gymnasien, 31. Aull (ausschließl.) ,, Hočevar, Geometrie, für Gymnasien. Mittelstufe, 7. AuH....................,, Wretschko-Hcimerl, Botanik, 9. Aufl. (ausschließl.)................................ Hochstetter und liiseiiing, Mineralogie, 22. Aufl. (ausschließl.) . . „ VI. Klasse. Schatz, Lehrbuch der katholischen Religion, II. Teil .............................. Lampel-Lauger, Lesebuch für die oberen Klassen der Gymn. II. Teil, 8., 7. Aull.............................................................. „ Langer, Dr. Leo, Grundriß der deutschen Liloraturgoschiclite II. Heft 2 Aufl............................................................... Sket, Dr. Jakob, Janežičeva slovnica, 9. Aufl. ............................. Sclicindler-Kaiier, Lateinische Grammatik, 8. Aufl.......................„ SaIIlist, Bellum Catilinae, bellum Jugurthinum, herausgegeben von A. Scheindler, 3. Aufl.......................................... „ Vergil, Aeneis, herausgegeben von VV. Klouček, 7.-6. Aufl. . . . ,, Cicero, Reden gegen Outilina, herausgegeben von Nolil, 3. Aufl. 3. Abdruck „ llauler, Lateinische Stilübungen, 8. Aufl................................... Üiirtius-Hartel, Griechische Grammatik, kurzgefaßte Ausgabo . . . „ SchenkI, Übungsbuch zum Übersetzen aus dem Deutschen ins Griechische, 12., 11. Aufl....................................................)( Auswahl aus Plutarcli, I. Teil, herausgegeben von Schickinger. 1. Aufl. „ Herodot, herausgegeben von A. Scheindler, I. Teil, 2. Aufl. . . . „ Homer, Ilias, bearbeitet von Christ, S., 2. Aufl................................... Heiderieli, Dr. Fr., Schulgeographie, IV. Teil 1. Aufl............................. Kozenn, Geographischer Atlas, 42. Aufl...................................„ Zeche, Geschichte für die oberen Klassen der Gymnasien, I. Teil, C. Aufl. „ Zeelie, Geschichte für die oberen Klassen der Gymnasien, IT. Teil, 4. Aufl. „ Putzgcr, Historischer Atlas, 31,—30. Aufl........................................ Močnik-Zahradniček, Arithmetik und Algebra für die V.—VIII. Kl., 31. Aufl. (ausschließlich)................................................. Hočevar, Geometrie für Gymnasien, Oberstufe. 7. AuH. (ausschließlich) „ Sclilüinileli, Logarithmen, 22. AuH......................................... Gräber, Körperlehre und Tierkunde für die oberen Klassen der Mittelschulen. Bearbeitet von Dr. Theodor Altschul und Dr. Robert Latzei, 0 Aufl. (ausschließlich) ..........................................„ "VIX. IClasse. Sclialz, Lehrbuch der katholischen Religion, III. Teil .......................... Lainpcl-Langer, Deutsches Lesebuch für die oberen Klassen, d. Gymn. III. Teil, 4 Aufl........................................................... Langer, Dr. Leo, Grundrill der deutschen Literaturgeschichte, III. Heft, 2., 1. Aufl.......................................... . . 7 » Sket, Staroslovenska čitanka, 1. Aufl....................................... Schelndlci-Kuuer, Lateinische Grammatik, 7., 0. Aufl................................ Cicero, 4. Bode gegen Verres. Von II. Nolil. 3. Aufl...................... . cart. Rede für den König Deiotarus. Von H. Nohl. 2 Aufl. 2. Abdruck „ 3.CO 3.92 2.110 3.50 2.80 2 40 3.20 1.44 2.00 1.80 3,— 1.20 3.20 2 50 2.25 3,— 2,___ 3. 3.80 8.— 2.80 3.20 3.r;o 3.92 2.80 1.50 4.70 2.40 3.10 1.20 3,— 2.60 1-80 0.70 Cicero, Laelius. Von II. Schiebe. ‘2. Auf)., 3. Abdruck . . . . gebd. 0.85 Cicero, AusgewHhlte Briefe. Von H. Luthmer. 2. Aull. rt 1-80 Kölnische Elegiker, llorausgegoben von Bioso. 3. Aufl. . . . . . . H 1 50 Hnuler, Stilübungen, 8. Aufl. M 3.20 Curtius-Hnrtel kurzgefaßte griechische Grammatik. I. Aufl. n 2.50 Sclieukl, Übungsbuch zum Übersetzen aus dem Deutschen ins Griechische, 12., 11. Aufl i» 2.25 Homer, Odyssee, in verkürzter Ausgabe, von A. Th. C hrist, 4,— 1. Aufl. 2.50 Demosthenes, Ausgewiihlte Reden, herausgegeben von Wotke, 5. Aufl. 11 1.70 Chrestomathie aus Platon, nebst Proben aus Aristotel es, herausg egeb. von Dr. Kamillo Huemer I. 'Peil, 2.—1. Aufl. . V 8.'SO Kozcnii, Geographischer Atlas, 41.—40. Aufl. . i> 8,— Zcelic, Geschichte für die oberen Klassen der Gymnasien, III. Teil, 4. Aufl. u 3.30 Putzger, Historischer Schulatlas, 31. —30. Aufl. >> 3.00 Močnik-Zahradniček, Arithmetik und Algebra für die • V.—VIII. Kl., 31. Aufl. (ausschließl.) 11 3.92 Hočevar, Geometrie für Gymnasien. Oberstufe. 7. Aull . (ausschlie 131.) . n 2.80 Sclilömilch, Logarithmen, 22. Aufl. 1.50 Kosenberg, Physik für die oberen Klassen der Gymnasien, 0., 5. Aull. V 5.— llöiler, Grundlehren der Logik, H. Aufl >1 2.90 ■Vlix. Klasse. Bader, Kirchengeschichte, 8. Aufl LampcI-Langcr, Deutsches Lesebuch für die oberen Klassen der Gymu. n ‘2.20 IV. Teil, 3. Aufl Langer, Dr. Leo, Grundriß der doutsclion Literaturgeschichte, IV. lieft n 3.20 1. Aufl ii 1 90 Kkct, Dr. Jakob, Staroslovenska čitanka, 1. Aull »i 3.— Scheindler-Kauei', Lat. Grammatik, (!. Aufl > * 2.00 Taeitus, Germania, herausgegeben von Christ 2., 1. Aull Tacitus, Annalen, für den Schulgebrauch bearbeitet von A. Th. Christ, ’i — .86 1. B., 2., 1. Aull >i 2.40 Horatius, Carmiua selecta, herausgegeben von Huemer, 9.—7. Aufl. >i 1.7*2 Iluuler, StiKibungen, 7., (!. Aufl *1 3.20 Cuitiiis-Haitcl, Kurzgefaßte griechische Grammatik, >1 2.50 Chrestomathie aus Platon, herausgegeben v. Dr. Camillo Huemer, 1. Teil >> 3.00 Sophokles, Antigone. Von F. Schubert-Hüter. 7. Aufl „ 1.50 Homer, Odyssee, herausgegeben von Christ, 4.— 1. Aull Zeelic-Hcidcrich, Österreichische Vnterlandskunde für die VIII. Gym- i> 2.50 nasialklasse, 4. Aufl ii 4. - Kozenn, Geographischer Atlas, 41.—40. Aull ii 8,— Putzger, Historischer Atlas, 29.-24. Aufl Močnik-Zalu aduiček, Arithmetik und Algebra für die V. —VIII. Kl. 3.60 31. Aufl. (ausschließl.) ’> 3.92 Hočevar, Geometrie für Obergymnasien. 7. Aufl ii 2.80 Sclilömilch, Logarithmon, 22. Aufl 1.50 Roscuberg, Physik für Obergymnasien, 0., 5. Aufl n 5. Lindner*Lukas, Empirische Psychologie, 4, 3. Aufl ii 2.00 "V orToereit-a.m.gslrlsisse. Großer Katechismus der katholischen Religion................................gebd. —.80 Schmidt, Deutsche Grammatik f. d. Vorbereitungsklassen d. Mittelschulen 1,— Zeyiiek, Lesebuch, Ausgabe in drei Teilen, II. Teil............................ 1.10 Regeln für die deutsche Rechtschreibung, neue veränderte Auflage . brosch. —.20 Nagel, Aufgaben für das mündliche und schriftliche Rechnen (Ausgabe für vier- und fiinfklassige Volksschulen), 4. Heft, 9. Aufl..............gebd. —.40 !£>.7-a,ng-eliscli.e ZE^elig-ionsleiire. Kbciilierger, Biblische Geschichte, 7., G. Aufl. Ausgabe B . „ 1.G5 Aust, Kirchengeschichte f. d. evangelischen Religionsunterricht 5. Aull. „ 1.24 Fi'oniiis, Kvangelischo Glaubenslehre.......................................... 1.80 Slo-w3n.iscli.er IFTreilcvLis. I. Kurs: Sket-Podboj, Slowenisches Sprach- und Übungsbuch nebst Chrestomathie, und Wörterverzeichnis 7. Aufl. (ausschlieül.) . . ,, 3.60 II. Kurs: Sket, Slowenisches Sprach- und Übungsbuch. 7. Aufl. „ 3.— UI. Kurs: Lendovšek-Štritof, Slowenisches Lesebuch für Deutsche, 1. Auf]................................................................ 1.00 Lendovšek-Štritof, Slowenisch-deutsches Wörterbuch............................. 2.50 Stem.og-ra.pli.ie. Kiiimsall, Lehrbuch der Gabelsberger Stenographie, 10., 9. Aufl. . . „ 2.— Hiigelhard-Koppeiistelner, Lesebuch fiir angehende Gabelsberger Stenographen, 7. Aull........................................................„ 2.42 ■V\7"ör terToTÖ-cli er. Stonasser : Lateinisch-deutsches Wörterbuch MUhlmaiin : Lateinisch-deutsches Handwörterbuch Sclieukl, G riechisch-deutsches Schulwörterbuch. Menge: Griechisch-deutsches Wörterbuch Gemol: Griechisch-deutsches Schulwörterbuch 6. Reifeprüfung-en. öffentliche Schüler der VIIJ Klasse. Von diesen m:terzog sich der Prüfung krankheitshalber nicht 1 Schüler, wegen einer Wiederholungsprüfung wurden nicht zugelassen 4 Schüler, wegen nicht genügender Studien- ei folge 1 Schüler. Der mündlichen Prüfung, die vom 10. Juli 1914 bis 14. Juli 1914 unter dem Vorsitze des k. k. Gymnasialdirektors, Regierungsrates Albin Nager, abgehalten wurde, unterzogen sich 29 Prüflinge; von diesen erhielten ein Zeugnis der Keife mit Auszeichnung 3, ein Zeugnis der Reife 24, und reprobiert wurden auf ein Jahr 2; zusammen 29 Prüflinge. I>) R e i f e p r ü f u n g i m H e r b s 11 e r m i n e 1914. Die Prüfung wurde vorzeitig gemiiss K. U. M. R. vom 11./8. 1914, ZI. 2482 K. II. M. (Ij. Sch. H. E. vom 12./8. 1914, ZI. 3 G902/2 191 I) am 1. September unter dem Vorsitze des Berichterstatters abgobalten. Es meldeten sich 1 im Sommertermine wegen einer Wiederholungsprüfung nicht zugelassenetv, und 1 im Sommertermine auf ein halbes Jahr reprobierter Prüfling. Sämtliche erhielten Zeugnisse der Reife. Verzeichnis der bei den Reifeprüfungen im Sommer- und Herbsttermine 1914 approbierten Abiturienten. Nr. Name Geburtsort, Vaterland Geburts- datum Studiendauer Grad der Reife Angeblicher Beruf 1 Almeroth Karl . . Wien, Niederösterr. i 81. Okt. 1895 8 Reif Bankwesen 2 Brandais Georg Strichowetz,Steierm. 2 ug. 1895 8 ff Bankwesen 3 Brečko Frani . . Tschernolitza, Gera. St. Georgen a. d. S. Steierm. 4. März 1893 9 ff Eisenbahndienst 4 Brenčič Alois . . Cilli, Steiermark 23. Juli 1894 8 Ausz. Handelsschul- lehiamt 5 Bučar Eduard . . Gilli, Steiermark IG. März 1890 8 Reif Piiäcnbahndienst G (»orižek Ernst . . Greis, Steiermark 1. Jänu. 1894 8 ff Jus 7 Haas Franz . . . St. Andrii, Salzburg 24. Juni 1893 10 ff Medizin 8 Hameräak Johann Puchdorf b Pcttau Steiermark 28. März 1893 8 ff Medizin 9 Herzig Erwin . . Oberhollabrunn, Niederösterreich 9. Mai 1893 10 ff Hochschule fUr Bodenkultur 10 Hočevar Johann . Cilli, Steiermark 24. Juni 1895 8 >» Medizin 11 Hönigmann Leo . Felddorf, Steierm. 17. Dez. 1893 9 ff Jus 12 Juhart Alfred , . Cilli, Steiermark 28. Sept. 1896 8 M Jus 13 Junger Otto . . . Wien, Niederösterr. 13. Mai 1893 10 ff Beamtenlaufbuhn 14 Kantz Georg . . Triest, Kiistenlaud G. Dez. 1896 8 Ausz. Technik 15 Karbeutz Walter Cilli, Steiermark 2. April 1896 8 Reif Jus IG Kožel Josef . . . Doberteschendorf, Steiermark 24. Aug. 1893 9 ff Tierarzneikundc 17 Kurbus Bogdan St. Veit bei Grobelno, Steiermark 2. Jänn. 1895 8 ff Tierarzneikunde 18 Ludwig Josef . . Prassberg, Steierm. 18. Feh. 1895 9 ff Theologie 19 Mager Arthur . . Warnsdorf, Böhmen 10. Feb. 1895 8 Ausz. Medizin 20 Pavlič Martin . . Podvin, Gem. Planinsdorf Steiermark 26. Okt. 1894 8 Reif Theologie 21 Poprask Ferdinand Hohenberg, Gem. St. Martin a. P., Steiermark 29. Juni 1891 9 n Theologie 22 Porsche Ferdinand Mafl'ersdorf, Böhmen 23. Feb. 189G 8 Jus 23 Praschak Günther Marburg, Steiermark 11. Nov. 1896 8 „ Jus 24 Qualitzer Alois Saclisenfeld, Steiermark 29.Jänn. 1895 8 Theologie ?5 ltojnik Vinzenz . Frasslau, Steierm. 4. Jänn. 1891 10 l’hilos. (hum.) 20 Schmölzer Karl Priel, Gem. Wolfsberg, Kärnten 11. April 1894 9 ff JlIS 27 Sehossig Johann . Wien, Niederösterr. 21. März 1894 9 ff Militär 28 Seipel Richard . . Wien, Niederösterr. 3. März 1895 8 ff Pharmazie 29 Simoniäek Anton . Cilli, Steiermark 5. Dez. 1895 9 ff Militili 30 Vrečko Anton . . Neudorf b. St. Georgen a. d. 8., Steiermark G. Jänu. 1894 9 ff Militär 31 Weruisch Lorenz . Winklern, Kärnten 5. Aug. 1892 11 JlIS 32 Zuzzi Heinrich . . Temosvar, Ungarn 24. April 1894 9 ff Militär e) Reifeprüfungen auf Grund des Erlasses des k.k. Ministers f. K.u.U. vom 8. ()ktober 19/4, ZI.2988 K. U. M. Auf Grund des genannten Erlasses wurden Reifeprüfungen am 25. Oktober, 11. November, 5. Dezember, 23. Dezember 15)14, 25. Februar, 80. Marz 11)15 unter dem Vorsitze des Berichterstatters abgehalten. Der l’riifung unterzogen sich 23 öffentliche (■Schüler der achten Klasse. Von ihnen erhielten: 1 Schüler tin Zeugnis der Reife mit Auszeichnung, 22 Schüler Zeugnisse der Reife. Verzeichnis der bei den vorzeitigen Reifeprüfungen approbierten Prüflinge. Nr. Geburtsort, Geburts- 0J H -fl i 03 fl u & . S bß fl Qj Angeblicher Vaterland datum fl fl -*-* oj (fl TD fl fl :fl 3? £ ° Grad Reif« Beruf 1 Amann Anton . Kufstein, Tirol 1. Milrz 1895 25./10. 14 Reif unbestimmt o IJerchtold Paul . . Innsbruck, Tirol 5. März 1894 !) 1 12 2Ö./10.14 » unbestimmt 3 (Jhristomannos Alois Innsbruck, Tirol ('•. Jüüll. 1890 Privat- studien 11./11.14 * Militär 4 Fritsch Jlcrmann Erj fondorf, Tirol 20. Okt. 1895 9 r> 12 25., 2. 15 n unbestimmt 5 Hand! Franz . . . Unzmarkt, Steierm. 24. Nov. 1893 21./11. 14 « Militär 6 Ilaumer Johann . Dorogh, Ungarn 18. Dez. 1895 7,'2 25./10. 14 Ausz. Militär 7 Jastrobnik Johann Oberdollitseh Steiermark 1’. Mai 1894 '.i 26./10. 14 Keif unbesti umit 8 Jeschounig Johann Arndorf, Steiermark 21. Nov. 1890 _ 6 7 12 30./3. 15 n Bodenkultur 9 Kalan Wladimir . Gaberjo boi Cilli, Steiermark 23. Aug. 1890 7i" 23./12.14 n Militär 10 Killer Peter . . . St. Leonhard b. Trifail Steiermark 28. Juni 1890 23./12. 14 n Militär 1 1 Koneczny Johann Wien, Niederösterr. 18. März 1895 8 1 12 25./1C. 14 M Militär 12 Kontzer Heinrich , Unter Purkla b. Rad-kersburg, Steiermark 18. März 1890 *> 7 “ 12 ll./U. 14 n Militär 13 Korent Andreas . Oberlosebnitz, Steiermark 22. Nov. 1894 25./10.14 n J US 14 Kossitr Ludwig (Jilli, Steiermark 7. April 1890 30./3. 15 n Jus 15 Lindauer Wolfgang Cilli, Steiermark 11. Aug. 1895 1 12 25./10. !4 unbestimmt 16 Lipusch Ferdinand Knittelfeld, Steiermark 3 Jänn. 1891 12 1 12 25./10.14 n unbestimmt 17 v. Liirzer Erich Lai nach, Kärnten 31. Dez. 1894 8‘3 25./10.14 Militär 18 Mikolič Georg . . Schiltern, Steierm. 21. April 1894 25./10.14 unbestimmt 19 l’relog Richard Pottendorf, Niederösterreioh 8. Sept. 1890 2 5./2. 15 Militär 20 Schöpfer Friedrich Graz, Steiermark 7. Juli 1896 7,°, 30/3. 15 ii Marine 21 Seile Hermann . . Meran, Tirol 9. Febr. 1896 8 1 12 25./10.14 M unbestimmt 22 Sperl Ludwig . . Bärndorf, Steierm. 30. Juli 1895 o 1 12 ll./ll. 14 )1 Militär 23 Strasser Friedrich Dobrna, Steiermark 15. Febr. 1897 7~ 12 30./3. 15 Tierarzneikunde d) Reifeprüfung i m 8 o m in ertermine 1015. Zur Prüfung meldeten sieh 20 öffentliche Schüler der achten Klause. Die schriftliche Prüfung wurde vom 8,—12. Juni abgehalten. Folgende Themen wurden bearbeitet: Deutsche Sprache, 8. Juni (zur Auswahl): 1. Österreichs Anteil an der deutschen Literatur. 2. Welche Bedeutung hat für Österreich die Verbindung mit dem Meere? 3. In Gegensätzen bewegt sich der Fortschritt clor Meinungen. Lateinische Sprache, 9. Juni: Vergil, Aeneis IX v. 1—40. Griechische Sprache, 10. Juni: Arrian, Anabasis, Buch III, Kap. XIX 1—6 bis oux, öXiV*. Slowenische Sprache, 11. Juni (zur Auswahl): 1. Prešeren, Stritar — dve dobi slovenskega slovstva. 2. Kultura narodov jo tudi zavisna od zemljepisne lege njihovih dežel. (Z ozirom na razne narode in dobe.) 3. S tvojim sovražnikom se boviš: s prirodo, bližnjikom in samim seboj. Über die mündliche Prüfung, deren Beginn auf den 1. Juli festgesetzt ist, wird im nächsten Jahresberichte gehandelt werden. I) Freie Lehrfächer. 1. Slowenische Sprache für Schüler deutscher Nationalität. Für diesen Unterricht bestanden drei Lehrkurse mit je zwei wöchentlichen Stunden. Im I. und li. Kurse wurde nach dem Lchrlmc'.ie „Slowenisches Sprach- und Übungsbuch von Dr. Jakob Sket, 7. Aufl.“ die regelmäßige Formenlehre und das Wichtigste aus der Syntax durchgenommen und in beiderseitigen Übersetzungen eingeübt. Im III. Kurse wurde das Lehrbuch „Slowenisches Lesebuch für Deutsche von Lendovsek-Stritof“ gelesen; auch wurde das Wichtigste aus der slowenischen Literatur seit Vodnik gelegentlich mitgeteilt, ln jedem Kurse wurden auf Grund des Lesestofles Sprechübungen vorgenommen und die entsprechende Anzahl von Schularbeiten und Hausübungen geschrieben; im 111. Kurse hatten die Schüler freie Themen slowenisch zu bearbeiten. In diesem Kurse war die Unterrichtssprache die slowenische. 2. S t e i e r m ii r k i s c h e G e s c h i c h t e. Wurde im heurigen Schuljahre nicht gelehrt. 3. S t e n o g r a p h i e. Der Unterricht in der Gabelsberger’schen Stenographie wurde in zwei Kursen erteilt. Im Anschluß an das Lehrbuch „Emil Kramsall, Lehrbuch der Stenographie“ wurde im 1. Kurse in je zwei Unterrichtsstunden in der Woche die Korrespondenzschrift nebst der Theorie der Satzkürzung, im 2. Kurse in ebensoviel Stunden die praktische Anwendung der Stenographie gelehrt. In beiden Abteilungen wurden neben Schreib- und Leseübungen einige Schularbeiten im Semester geschrieben. Zur Lektüre diente das Lehrbuch „Engelhard, Lesebuch für angehende Stenographen.“ 4. Turnen. Wurde in diesem Schuljahre mangels eines Turnraumes nicht gelehrt. 5. Gesa n g. Dieser Unterricht wurde erteilt in zwei Abteilungen zu je 2 Stunden. Kr erstreckte sich auf die Kenntnis des Notensysteins, den Aufbau der Tonleiter, eingehende Übungen im Treffen der Intervalle, die Kenntnis und Übung der Dur- und Moll-Tonarten, kleinere und größere Solfeggienübungen (Vokalisen). In der 2. Abteilung wurde dann noch behandelt: Aufbau der Akkorde, Zerlegung derselben, Bildung einfacher Kadenzen der I., V., I. Stufe. Anwendung des Gesanges in passenden ein-, zwei- und dreistimmigen Liedern, vornehmlich in vierstimmigen Mannerchören und in gemischten Chören kirchlichen und weltlichen Inhaltes. (i. Freihand zeichne n. Don Schülern des Obergymnasiums wurde der Unterricht im nicht obligaten Freihandzeichnen wöchentlich zweimal in je l1/, Stunden erteilt. Hei günstigem Wetter wurde das Studium der Landschaft im Freien, sonst das des lebenden Kopfes und das Malen nach dem Stilleben gepflegt. Auch fand das Zeichnen aus der Vorstellung Berücksichtigung. Beim Unterrichte kamen die verschiedensten Techniken zur Anwendung. IV. Förderung der körperlichen Ausbildung der Jugend. Die durch die Ministerialverortlnurig vom 15. September 1890, ZI. 1901)7 vorgeschriebene Konferenz zur Beratung über die Maßnahmen zur Förderung der körperlichen Ausbildung der Schuljugend wurde am 10. Dezember 1914 abgelialtcn. Es wurde beschlossen, die Jugendspiele auf der Festwiese, die auch heuer von der löblichen Stadlgemeinde unentgeltlich zur Benützung überlassen wurde, im Frühling, Sommer und Herbst, solange die Witterung günstig ist, abzuhalten. Gespielt wurde in zwei Abteilungen und zwar spielte jede Abteilung der Min.-Verordnung vom 27. Juni 1911, ZI. 25081 entsprechend jede Woche zweimal während einer Stunde. Die Leitung der Jugendspiele besorgte Professor Engelbert Potočnik. Der Turnunterricht konnte im abgelaufenen Schuljahre nicht erteilt werden, da infolge des Krieges, in den unser Vaterland verwickelt ist, sämtliche Turnräume für militärische Zwecke verwendet werden. Der Winter war im abgelaufenen Schuljahre infolge der milden Witterung der Ausübung der verschiedenen Arten des Wintersportes nicht günstig. Von den Mitgliedern des Lehrkörpers wurden Klassenausflüge in die waldreiche Umgebung von Cilli unternommen. Die durch die Ministerialverordnung vom 21. August 1903, ZI. 28852 eingeführten größeren Pausen zwischen den einzelnen Unterrichtsstunden verbringen die Schüler bei günstiger Witterung in dem geräumigen Gymnasialgarten, bei ungünstigem Wetter in den Gängen des Schulgebäudes. Die Lehrzimmer werden während dieser Zeit gelüftet. Infolgo der Kriegsereignisse konnte auch der fakultative Schießunterricht nicht aktiviert werden. En beteiligten sich am Schlittschuhlaufen situ Baden........... am Schwimmen . . , am Radfahren . . . Vorbkl I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII. II Summe 3 18 20 17 10 y 7 10 '»I! 110 4 14 17' 23 j 20' 20 20 20 20 I 170' 3 30 11 30 | 21)1 33 32 15 20 2091 *> l(i 14* 21 25' 28 31 ir> 20 178 2 8 101 17 10 25 20 21 26 15.11 Übersieht über die durchgeführten Spiele. I. 0 r u p p e. (Vorbereitungsklasse, I. und II. Klasse). Forti. Zahl Spieltage Spielort Spieldauer Zahl der Teilnehmer 1 Spiele Fest- 1 3. Oktober 191 1 wiu.se '/■A-'l/o 58 FuUball-Schleuderball. 2 7. Oktober 1914 » n 59 Fußball-Wettspiel. 3 10. Oktober 1914 n n 55 Fußball-Schleuderball. 4 14. Oktober 1914 n 11 50 Fullbnll-Wettspiel. 5 17. Oktober 1914 1! n 53 Fußball-Drittenabschlagen. 1 8 21. Oktober 1914 n 57 Fußball-W ettspiel. 7 24. Oktober 1914 n „ 59 Fuliball-Schleuderball. 8 28. Oktober 1914 n n 00 Fußball-Wettspiel. 9 31. Oktober 1914 n 58 Fuß ball-D rittenabseh lagen. 10 4. Novemb. 1914 » n 50 Fußball-Wettspiel. 11 7. Novemb. 1914 M n 54 Fußball-Reiterball. 12 11. April 1915 3—4 45 Fußball-Schleuderball. 13 17. April 1915 •i n 48 Fußball-Wettspiel. 14 21. April 1915 n n 55 Fußball-Schleuderball. 15 24. April 1915 » 11 51 Fußball-Drittenabschlagen. 10 28. April 1915 n 49 Fußball-Wettspiel. 17 1. Mai 1915 n 44 Fußball-Schleuderball 18 5. Mai 1915 i? n 39 Fußball Wettspiel. 19 8. Mai 1015 11 » 42 Fußball-Schleuderball. 20 15. Mai 1915 »1 »i 41 Fußball-Wettspiel 21 19. Mai 1915 A 45 Fußball-Drittenabschlagen. 22 20. Mai 1915 11 48 Fußball-Wettspiel. 23 29. Mai 1915 11 41 F ußball-Schlagball. 24 1 2. Juni 1915 11 47 Fußball- Sohlenderball. II. Gruppe (III. bis VIII. Klasse). 1 ) ! 3 N I Spieltag- Spielort Spieldauer Zahl der Teilnehmer Spiele ' i 3. Oktober 1914 Fest- ' wiese 7,6 —VaG 02 Fußball-Wettspiel i 2 7. Oktober 1914 11 04 Fußball-Schleuderball 3 10. Oktober 1914 n „ 01 Fuflball-Wettspiel 4 14. Oktober 1914 „ 00 Fußball-Schleuderhall 0 17. Oktober 1914 n 58 Fußball-Wettspiel G 21. Oktober 1914 11 02 Fuüball-Turnball 7 24. Oktober 1914 »i 11 03 Fußball-Wettspiel 8 28. Oktober 1914 11 04 Fußball-Schleuderbal 1 9 31. Oktober 1914 00 Fußball-Wettspiel 10 4. Novemb. 19.14 „ 01 Fußball-Turnball 11 7. Novomb.1914 n G2 Fußball-W ettspiel 12 14. April 1915 n 4—5 50 Futiball-S'chlagball 13 17. April 19X5 »i „ 52 Fußball-Schleuderball 14 21. April 191 5 n „ 00 Fußball-Wettspiel 15 24. April 1915 „ 57 Fußball-Schlagball lß ■ 28. April 1915 ,, 50 Fußball-Schleuderball 17 1. Mai 1915 11 52 Fußball-Wettspiel 18 5. Mai 1915 n ,, 48 Fußball-Turnball 19 8. Mai 1915 11 51 Fußball Wettspiel 20 15. Mai 1915 n 52 Fnßball-Schleu derball 21 19. Mai 1915 n „ 59 Fußball-Wettspiel 22 20. Mai 1915 11 53 Fußball-Schlagball 2:1 20. Mai 1915 „ 50 Fußball .Schleuderball 24 2. Juni 1915 i i ” 52 Fußball-Wettspiel i V. Erlässe. L. Seli. It. v. 18 /7. 11)11, ZI. 3 Ö59Ö/2 1011 Hospitantinnen, die von der Zahlung des Schulgeldes befreit sind, haben f>0 K Reifeprüfungstaxe zu zahlen. 1„ Se.li. 11. v. 12./8. 1914, ZI. 0902/2 1914. Bestimmungen über die vorzeitige Ablegung der Wiederholungs- und Reifeprüfungen im Jnhre 1513/14. L. Sch. R. v. 2,S./10. 1014, ZI. 3 8004/48. Weitere Weisungen bezüglich der vorzeitigen Ablegung der Reifeprüfung. L. Sch. R. v. 18./11. 1014, ZI. 3 9214/1 1914. Normen bezüglich der Remuneration der Schülerübungen. L. Sch. 11. v. G./2. 1915, ZI. 3 13G5/78 1915. r>ie bei der vorzeitigen Reifeprüfung erworbenen Zeugnisse sind durch die Militärbehörde den Prüflingen zu übergeben. L. Sch. R. v. 31./1. 1915, ZI. 3 1067/1 1915. Normen für die Bildung der Verbände der k. lc. freiwilligen Schützen. VI. Unterstützungen, a) Stipendien. Fortlauf. Zahl Name des Stipendiums Zahl B e t oinzeln K li j rag zusammen K li Zahl der Stipendisten i Anger Ludwig, St. St. F. St. 2 200 400 2 Bartholotti (ioorg, Konv. F. St. 1 200 — 200 — 1 O Billoi, OttoFreih.v., St.St.F.St. 1 200 — 200 — 1 4 Erzh. v. Osten-, Maria, Kv. F. St. 1 400 — 400 — ! 1 5 Fürpass, Dr.Simon, St.St. F.St. 1 200 — 200 — 1 G Kossowinz Max, St. St. F. St. 1 200 — 200 — 1 7 Lininger Ulrich, St. St. F. St. 1 178 05 178 65 1 8 Muchawetz Josef, St. St. F. St. 1 200 — 200 — 1 9 Popowitseli Joh. S., St.St. F. St. 2 200 - 400 — 2 10 Schifferl Anton, Konv. F. St. 1 200 — 200 — 1 11 Stampfl Johann, St. St. . . . 1 200 — 200 — 1 12 Stoierm. Kaiser Kranz JosefStip. 1 200 — 200 — 1 13 Steierin. Landes-Stipendium. . 3 200 — 600 — 3 14 V V V • • 4 100 — 040 — 1 4 Zusammon. . . 21 — 4218 65 21 b) Oy m n asi iil-U nter stiitzun gs ver ei 11. Der Vereinsausschuß besteht aus den Herren: k. k. Forstrat i. R. Donner, Professor Eichlor, k. u. k. Major i. R HaaSz von Griinenwaldt, k. k. Professor Irauschek, Professor Potočnik, Direktor Proft, BürgerineisterstellVertreter Rauscher. Als Ersatzmänner wurden gewählt die Herren: Professor Greil, Steuerober Verwalter Hasenbüchl und Buchhändler Rasch. Das Vereinsvermögen umfaßt ein Sparkassekapital von K 13.550'— Die Einnahmen im Jahre 1914/15 betrugen: . . . 579 K — h Hiezu Kassarest vom Jahre 1913/14 .... 80 „ 42 ,, Zusammen . . 005 K 42 h Die Ausgaben betrugen: Kleider und Schuhe..................................596 K — h Entlohnung des Vereinsdieners....................... 20 „ — „ Zusammen . . 616 K — h Der Kassarest beträgt daher 49 IC 42 h. Mitgliederbeiträge und Spenden. Herr Achleitner, Bäokermeister... IC „ Adler, Buchliilndlor ........... B „ Altziebler, Tonwarenerzeuger „ „ Dr. Ambro8chit8ch,Stadtamts- vorstand..................... „ „ Balogh, k. k. Oberlandes- gerichtsrat.................. „ Frau Bergmann Therese, Private ITorr Borna, Schuhmacher ............. Löbl. Bezirksausschuss Tüffer. . . ITorr Bobisut, Volkaachuldirektor . ., Bönesch, Bankdirektor......... „ Braun. Kaufmann ............... „ Cestnik, k. k. Professor .... Chiba, Kaufmann .............. Costa-Kuhn, Kaufmann .... „ Dotifek, k. k. Notar........... Frau Dirnborger, Hausbesitzerin.. Herr Dobowischek, Stationsvorstand ............................. ., Donner, k. k. Foratrat i. R. Kichler, k. k. Professor .... Forjen, Kaufmann.............. Fiedler, mag. pharm........... Gajšek, Holzhändler........... Gallinger, k. k. Oberlaudes- gericlitsrat................ n Golinek, k. u. k. Goneralmajor i. R........................ Dr. Gollitsch, Stadtarzt...... „ Goriup, Lehrer................. Frau Gossloth F.dle v. Workstätton Herr Gostiša, k. k. Bergrat........ „ Groco, HauBbesitzor............ „ Haasz v. Grünonwaldt, k. u. k. Major i. R.................. ,, Hasenbilehl, k. k. Stener-obervenvalter.................... 2‘-2--4 -40'-2-- 5' 2-- 2'- 2'- 2 ■ 2*- 2-— 2*___ 2’— 4 — 4 — 5*— 2- — 4-— 5- — 5.— 2'— 4- — Herr ITerzmann, Hausbesitzer ... „ Dr. Hofmanu Artur, k. k. Kommissär ............................. „ Dr. Krašovec, Advokat........... „ Hruschka, Ingenieur, Werks- direktor..................... „ Iglar, Oborlehrer............... „ Irauschok, k. k. Profossor. . „ Janič, Haus- u. Realitätenbes. „ Jarmer, Hausbesitzer............ „ Jedliika k. k. Gymnasiallehrer .......................... „ Dr. Jesenko, Sanitätsrat.... „ Jiclia. Kaffeehausbesitzer... „ Joaek, Möbelhändler u. Haus- beaitzor..................... „ Kager, Hausbesitzer............. „ Kalan, Disponent................ „ ICarbeutz, Kaufmann ............ ,, Kardinal-, k. k. Professor .. Frau Karlin, k. u. k. Majorswitwo Herr Dr. Keppa, k. k. Oberbozirks- arzt......................... „ Klementschituch, k. k. Steuerverwalter ....................... „ König, Kaufmann................. „ Koppold, Buchhalter............. ,, Koss, Kaufmann................. „ lCossär, Hausbesitzer........... ,. Kotzian, k. k. Kreisgerichtspräsident ....................... „ Krainz, k. k. Oberpostverwalter .......................... „ Kügler. Station8cliof der Siid- bahn ........................ Frau Ladek Therese, Private ... Herr Lalcitsch, Kaufmann ........... „ 1,01/,, Photograph.............. IC 2.— .. 2— 6 — „ 20'-» 3’— * 8-~ 2-- 5' 10- 2-- a — 4'— 3-— Firma Makosch und Mossmann .. K 5' - Herr Mastnak, Konfektionär.... »» &•— Herr Matschek, Schuhmacher .... •1 2’ „ May, evangelischer Pfarrer . J1 H — Frau Mayor, Advokatensgattin . 51— Hoebw. Missionspriesterzu St. Josef " •V— Uorr liftron Müller, k. k. Statt- haltereirat 1 2 — ; o. Exzellenz Herr Fürstbischof Dr. Napotnik 40- - So. Hoehwürden Herr F. Ogradi, inf. Abt 10 — Herr Pacchiaffo, Fabriksbesitzer .. 2- — ,. Paiilic, Werksbeamter ,. Porsche, stadt. Lehrer „ 2- Frau Pospichal, Hausbesitzerin. . . •» 2 Herr Potočnik, k. k. Professor... n 2* „ [’ototschnik, k. k. Finanz- rat V 3 — „ Proft, k. k. Gymnasialdirektor V 5-— „ Pungerscheg, Buchbinder... »i 1 — „ l’utan, Kaufmann 2- Frau Kakusch,Großliaufmannswtw. V fr- Herr Hasch Buchhändler it lO-— „ Rauscher, Apotheker und BürgermeistersteH Vertreter. >i !V— ,. Dr. Sadnik, Zahnarzt 2‘ — „ Scherl, Bankdirektor i> 5- - Hurr Schmidi Kontrollor...............K 2 — „ Schmuck, Hausbesitzer .... „ 2-— „ Dr. Schurbi, Rechtsanwalt.. „ 2'— Schwab, Haus- 11. Fabriksbes. „ 5.— . Schwarzl, Apotheker............. „ 2'— ,, Senitza, Kaufmann..................... 3' — „ Dr. Sornoc, Advokat „ 10'— ,, Skoberne, Hausbesitzerin ... ., 2' Löb'i. Sparkasso in Cilli.............. 1''()• — Herr Stigor, Kaufmann ............... „ 5‘— „ Suhaö, k. k. Professor „ 2' — „ Anton von Sušifi, k. u. k Oberst i. ß.................. „ 2 — „ Synek, k. k. Hofrat.................... 10’ — „ Toppey, Industrieller........... „ .%•— „ Ulreich, k. k. Steueramtsof- fizial....................... „ 2 — Frau Unger-Ullmann, Ingenieurs- witwo ...................*.. . 2 — Herr Dr. Vrečko, Advokat ............ , 5’ — „ Weiß, Hausbesitzer.............. „ r>. „ Wenedikter, k. k. Lundes- gerichtsrat.................. „ 2- ,, Westen, Fabrikant ............. „ 10 — „ Wogg, Kaufmann.................. „ 3’— Frau Wose.himgg, Hausbesitzerin . » 10 — „ Zangger Robert, Kaufmann. „ 4’ — Zwetko, Werksbeamler . . . „ f>-— Allen edelmütigen Spendern, Gönnern der Anstalt und Wohltätern der Gymnasialjugend wird von der Gymnasialdirektion der wärmste Dank für die gewidmeten Spenden ausgesprochen und daran die innige Bitte geknüpft, auch weiterhin ihr werktätiges Wohlwollen der unterstützungsbedürftigen Jugend des Staatsgymnasiums zu erhalten. V11. Chronik. Da das Schulgebäude in den Ferien infolge der Kriegserreignisse zu militärischen Zwecken verwendet wurde, konnte am 1(3. September nur die Aufnahmsprüfling für die I. Klasse vorgenominen werden. Am 14. September verschied in Kroisbach bei Graz nach langer Krankheit der Professor Franz Eisner. Das Schuljahr wurde am 1. Oktober mit dem heil. Geistamte eröffnet und wurde an diesem Tage auch der Unterricht begonnen. Am 4. Oktober, dem Nameusfeste Sr. Majestät des Kaiser« fand um 8 Uhr eiu Festgottesdienst in der deutschen Kirche statt. Zum Gedächtnis weiland Ihrer Majestät unserer unvergesslichen Kaiserin Elisabeth wurde am 19. November ein feierlicher Trauergottesdienst abgehalten, an dem die Schüler uud der Lehrkörper teilnahmen. Der Tag war unterrichtsfrei. Der 23. November wurde vom Direktor freigegeben. Am 2. Dezember fand zur Feier der 00. Wiederkehr des Gedenktages der Thronbesteigung Sr. Majestät des Kaisers in der Stadtpfarrkirche ein feierlicher Gottesdienst statt. Hierauf wurde in der Turnhalle der Mädchenbürgerschule eine Schulfeier mit nachstehender Vortragsordnung abgehalten ; 1. Reservistenlied 1914. Von Crusius. Unisonochor mit Harmoniumbegleitung. 2. Festrede, gesprochen vom Professor Otto Eichler. 3. Reiterlied. Volkslied mit Soloquartett. 4. Dein Kaiser Franz Joseph. Von Josef Penn. Vorgetragen von Gerhard May (VII.). 5. Den Söhnen des Vaterlandes. Von Ernst von Wildenbruch. Vorgetragen von Eduard Unger-Ullmann (IV). 0. Prinz Eugen. Volkslied. 7. Kaiser Franz Joseph. Von Baronin Schneider-Arno. Vorgetragen von Erich Hocheuwarter (111.). 8. Ein altes Lied. Nach Grillparzer Vorgetragen von Walter Mubri (II.). 9. Volkshymne. Am 24. Jänner 1915 starb in Tüchern der strebsame, zu den schönsten Hoffnungen berechtigende Schüler der fünften Klasse, Josef Sparhakl. Am 28. Jänner fand aus diesem Anlasse ein Trauergottesdienst statt. Die Privatistenprüfungen für das I. Semester wurden am 5. Februar abgehalten. Am 13. Februar wurde das I. Semester geschlossen. Am 1. März fand ein Gcdächtnisgottesdienst für den wirklichen Lehrer limno Leitner statt, der als k. u. k. Leutnant i. d. R. im Jägerbataillon Nr. 4\ am 27. Oktober 1914 bei Raclawice in Galizien den Heldentod für Kaiser und Vaterland gefunden hat. Die Anstalt verliert in den Verewigten einen pflichtgetreuen Lehrer, der Lehrkörper einen charaktervollen, liebenswürdigen Amtsgenossen, die Schüler einen freundlichen, wohlwollenden Lehrer, dem der Beruf, als Lehrer der Jugend zu wirken, Lebensideal war. Möge ihm die Erde im fernen Lande leicht sein. Die Anstalt und die Schüler des Verewigten werden ihm stets ein dankbares Andenken bewahren. Die religiösen Übungen wurden den bestehenden Bestimmungen entsprechend abgehalten. Das Orgelspiel besorgte der Schüler der V. Klasse Otto VondraSek. Am 14. Juni wurde die Privatistenprüfung für das zweite Semester vorgenommen. Am 15. Juni wurden zufolge Ermächtigung durch den k. k. Landesschulrat nach Abhaltung des Dankgottesdienstes, der um 8 Uhr stattfand, die Schüler in die Ferien entlassen. Für die evangelischen Schüler wurde ein Schlussgottesdienst in der evangelischen Christuskirche abgehalten. VIII. Statistik der Schüler. lES: Ij SSE 1. Zahl. Yorb.-Kl. : 1 1. 11. j 111. I 1 "•! l j ,| vn.: Kill.; m m I Am Endo desJahros 1913/14 11 37r* ! 25- ; 291 27' 24'^32 39 42 36' 1 291" 11 Am Anfänge d. Jahr. 1914/15 Während des Jahres oin- 8 35 305 30- ‘28' 411 I 47 34 | 43 1 288,-t-8 getreton 1 1 2 2 1 o - 3 1 11 + 1 Im ganzen aufgonommon . Daruntor: Neu auf genommen u. zw.: auf Grund einer Aufnahms- 9 3(5 3a»| 322 291 431 47 37 43 2!) 9° 4-9 1 priifung — ‘21 1 — 1 — -- 1 24 aufgestiegen 9 1 4 5 2 3 17 1 3 — 31- +9 Repetenten 1wieder auf genommen u. zw.: — — 1 1 1 1 1 — 5 aufgostiogon — 10 2G5 •t >» •24' IS1 42 33 41 216' iRepotenton Während des Schuljahren 4 1 3 1 6 3 1 1 17 2(1 \ sind ausgetreten .... iSchülorzahl am Endo dus 1 2 .) —— 2 4 30 Jahres 1914/16 .... ü. Uebui'tslund. 9 35 30r* 30' 291 41l 45 33 21. 269,J j-9 Steiermark 7 23 22* .>.) i 21' 331 32 25 17 195 7+7 Kfirnton — — 1 1 1 — 8 Krain — 1 1 3 3 1 1 10 Küstenland — 3 2 1 — 1 1 1 — 9 Dalmatien — — — — i — — — 1 19+1 ■Niedoröstorroieh .... 1 1 2 2 2 2 5 1 4 jOberösterroich — — — — — — — — — Salzburg -■ — — -- — — — — — Tirol — 1 I1 — — — — t 1 4' Böhmen — 1 1 — —- — — 1 3 Miihron — 1 — 1 — — 1 1 1 5 Schlesien — — — — — — — — — — Galizien — — — 1 1 — 1 3 Bukowina — — 1 O1 l1 Ungarn — — — — 1 ■— 1 — 5+1 Kroation 1 — — 1 3 — — — 1 Bosnien — — — — — — — — Deutschland — 1 1 — — — — — — 1 2 — 3 Summe . . 9 35 30ö 30a 291 411 45 33 26 269”+9 8. Muttersprache. 189a + ö Deutsch fc— l. II. III. IV. V. VI. VII. VIII. s E C« va c-a Katholisch (los lat. Kitus . 5 27 27* 27*. 22 'II1 42 27 26 239“ + 5 Oi'iechisch-oi'iuntalisch . . — 1 1 Evangelisch Aug. Kuni'. . 3 7 2' 1 5 — 1 2 181-)- 3 llelv. „ ) 1 _. 1 .)! 1 3 8*4-1 Israelitisch — 1 1' - - — 1 — 8* Summe . . 9 35 305 30J 29* 411 45 33 26 269” f 9 5. Lebensalter (am 15. Juli 11)15.) !l Jaliro 1 1 10 , 6 4 4-t 6 11 „ 1 16 5 21 + 1 l-; » — 7 133 ■t — — — — 243 1» » 7l 62 41 — — — 223 M * 1 2 31 12 12 *> — — — 31*4-1 15 » 1 1 5 9 12 1 — — 29 1« „ — — 1 3 3 7 12 1 1 27 1< „ — — — 1 12 13 12 5 43 18 — — — — — 5' 10 8 9 32* 1(J , — — — — — 2 4 5 5 16 20 „ — — — — — 1 5 7 4 17 ‘21 — — — — 2 22 — — — — — — — 1 11 1 Summe . . 9 35 301 30- 29' 411 45 33 26 269’+9 (>. Wohnort der Eltern Cilli und Umgebung . . 8 23 23'1 19' 191 181 14 12 9 137’+8 Die übrige Steiermark . . 1 12 5' 9> 9 19 24 19 13 1102+1 Außerhalb der Steiermark — — 2 2 1 4 7 2 4 22 Summe . . 9 35 305 302 29' 41l 45 33 20 269°+9 7. Klassifikation. a) Am Ende des Schuljahres 1914/15. Zum Aufsteigen i. d. nächste Klasse waren (bezw. haben die VIII. Klasse beondot): vorzüglich goeignet (mit vorzüglichem Erfolg) 1 8 9' •51 ■1 2 4 4 4 40a + l geoignet (mit gutem Erfolg 8 23 16* 19 25l 38 40 29 22 2125 im allgemeinen geeignet — 2 3 o Ü — — — — — 8 nicht geeignet (mit nicht genügendem Erfolg) . . . 2 2 3 _ 1 _ 8 DielSewillig.zuoiner Wiederholungsprüfung erhielten: _ 0' _ 1 _ 1* Nicht klassifiziert wurden: — — — O1 — 0* IAus8orordentliche Schüler: - - Summe . . 9 B’5 305 30J 291 41* 45 33 26 269“+9 [ KLA! 3 S E g 1 I. II. 111. IV. V. VI. VIII. VIII. e Q 2 b) Nachtrag zum Schuljahre 1913114. Wiederholungsprüfungen waren bewilligt . . . l 4-1-3 6 6 4 24 Entsprochen habon . . . 1 — — — 3+2 3 6 4 19 Nicht entsprochen haben od. nicht orschienen sind . 1 + 1 3 5 Nachtragspriifungen waren bowilligt 1 _ _ 2 3 Nicht entsprochen habon Nicht erschienen sind . . — - 3 Darnach ist das Endergebnis für 1!) 13114: Zum Aufsteigen (d. VIII. Kl. beendet): vorzüglich geeignet (mit vorzüglichem Erfolg} 4 5 1 7 *■> 2+1 3 7 3 31 +4 geeignet (mit gut. Erfolg) 7 22' 20a 151 23' 15+27 31 34 30' 217“+7 im allgemeinen geeig — 2' 1 3 1 — — — — 7' nicht geeignet (mit nicht genügendem Erfolg) . . _ 8 3 4 1 7‘-|-4 5 1 1 1 34 > Nicht klassifiziert wurden . — — — — — — — a s Summe . . 11 371 25- 291 27' 21‘-(-32 39 42 36' 291 "Ml 8. Geldleistungen der Schiiler. Das ganze Schulgeld haben gezahlt: im I. Semester . . . 14 10'- 151 7 11 16 10 13' 96' „ II — 15 ll3 1(5 7 15 20 10 11 105- Zur Hälfte waren befreit: im I. Semester . . . __ - 1 1 2 „ II — --- — 1 — — - — 1 Ganz befreit waren: im I. Semester . . . 9 21 203 16' 20' 31' 30 24 27 1M911 ( 9 „ II 9 20 205 142 21' 26 25 23 15 163H9 Das Schulgold betrug: im I. Somestor . . K 420 360 480 225 330 495 300 420 3030 , II 450 390 480 225 450 600 300 330 3225 Zusammen . K — 870 750 960 450 780 1095 600 750 6255 Die Aufnahmstaxen betrugen K 134-4 21 37-8 8-4 12-6 8'4 12-6 235-2 Diel,oh rm ittolboiträge botrugon K 72 74 68 60 88 94 74 86 616 Die Taxen für Zeugnisduplikate betrugen K - 68 Summe K — 206-4 95 105-8 68-4 90-6 102-4 86-6 86 919-2 :k: Xj -Ä- S S IE3 3. Besuch (1er relativ- — 1 obligaten und nicht obli- 33 I. li. III. IV. V. ¥1. VII. VIII. gaten Gegenstände. 5- 1 Slowenische Sprache für Slowenon — 5 3 5 3 221 21 13 7 Slowenische Sprache für Nichtslowonen [. Kurs — 4 1 — — Stoiorm. Goschicfito . . — — — — — — — 1 — Stenographie I. Kurs . . — — — — — 18 10 — — 11. . . — — — — — — 8 — Gesang — 8 5 1 5 5 1 2 ; 4 Freihandzeichnen . . 1 1 ~ \ " Turnen — 10. Stipendien. ■ Anzahl der Stipendisten — — — a 3 4 4 3 ! 4 Gesamtbetrag der Stipen- dien ....... K — — — 8UU 560 738-65 800 560 760 e s 69' •27 12 4 28 17 31 2 21 4218'65 IX. Alphabetisches Verzeichnis der Schüler am Schlüsse des II. Semesters. (Dia durch halbfette Schrift hervorgchobonen Nnmcn bezeichnen die Verzugsgehülor.) Cvetkovič Franz Gorinschcgg Hartwig Kuss Karl Vorbercitung-sklasse. (0 Schüler.) May Fritz Munda Walter Patz Hellfried Paučič Johann Pinter Richard Schweyer Erich Berger Alois Berger Harald liincel Josef Blechinger Keinhold Bosehek Wilfried Cempyrek Friedrich Charwat Artur v. C/.iik Kurt Egon Deisinger August Dobovišek Oskar Funk Josef Golob Rudolf I. Klasse. (35 Schüler.) (iugl Johann Jindra Ludwig Kabas Othmar K rainherger Koman I.aiii? Max Muhič Franz Normali Johann Oswatisch Max Pietsch Eugen Pukmeister Gottfried Rojic Lothar Schmid Artur Skaberne Gottfried Stieglitz Rudolf Stiger Gustav Stiploväek Franz Stopar Josef Strovs Rudolf Termann Ernst Tovornik Jakob Videc Friedrich Winkle Reinhart Zangger Franz II. Klasse. (305 Schülor.) Bergmann Walter Hauswirth Gerold Hayek Albert Iglur Liebert Kubas Adolf Kovati Fra:;z Kreinig Josef Kreuziger Gottfried Mat/1 Erich Medvešek Gottfried Cempyrek Johanna Fluck Elfriede Adler Friedrich IScrdais Ludwig Itosclieli Elmar Braun Heinrich Drobne Rudolf Drugovič Anton Flaser Anton Galle Hardo Galle Hubert Gračner Johann l’ri v litin ti n nun Ambroschitseh Friedrich Büx Wilhelm Coniidenti Georg Czechowicz Vinzenz v. Eckhel Hugo Flajs Josef Gerlach Ernst Himiner Eugen Hluščik Theobald Hölzl Theodorich l’ri v Bergmann .losef Cater Anton Ferlež Johann v. Födransperg Alexander Folin Franz Gallinger Walter Hofer Josef Jager Franz Muhri Walter Murmayr Max Normali Rudolf Pammer Rudolf Pauliö Karl Peter Alois Pichl Fritz Putan Johann Roth Hilbert Rottmann Ernst i v a t i s t i 1111 e 11 (Hospitantin Kunst Erika Porsche Amalie III. Klasse. (30* Schüler.) (iussenbauer Erwin Hochenwarter Erich Kager Franz lCokot Gottfried May Hellmut Normali Josef Paimann Michael Peter Karl Peterneli Eduard Pogorevc Josef (Hospitantinnen): Berghof Elv IV. Klasse. (2!)‘ Schüler.; Jvanšek Josef v. Karapancsa Lazar Kogler Wolfgang Kramberger Alfred Modic Friedrich Modic Stanislaus Paul Friedrich % ltibitsch August Rožič Josef Rožič Rudolf I atistin (Hospitalitinj: May In V. Klasse. (111 Schüler.) Jančič Anton Jošt Branislaw Karlovšek Johann Kitzer Friedrich Kodrič Johann Kossär Johann Kovačič Johann Kupec Martin Schara Emil Schleyer Arno Schmidt Alfred Schulte!» Leopold Selitsch August Tratnik Ignaz Wambrechtsammer Fritz Weiss Alois Weitz Fritz Wosclmagg Hans neu): Unger- Ullmann Olga Prelog Albin llatoj Edmund Sorschak Alois Spahner llans Stryeck Anton IJlreich Johann Vaupot Lorenz Vidgaj Viktor Voliouscliegg Karl Zeder Hellmut ira, lvovae Ludmila. Sellak Franz Senitza Günther Steiner Josef Stibenegg Erwin Taschek Josef Üblich Gustav Ungor-UllmauH Edmund /inner Hermann Zwetko Leo geborg. Kvac Johann Lebič Johann Mežnar Martin Mittermeyer Richard Novak Martin Ocvirk Alois Pečar Stanislaus Pečnik Franz Petelenz Romun Petrutz Ernst * Rogina Anton Ropotar Gustav Seipel Rudolf Sparhakl Leopold Rele Franz * Bergmanu Hubert Bergmann Max ('var Viktor Drev Johann Uerlacb Karl (iregl Edinund * Himmler Karl Hummel Wilfried .Jeraj Franz Kardos Robert Klemontsehilsch Oskar Klimbuclier Hermann, Edler von liochtswuhr Kniplitsch Johann Stante Valentin Stern Anton Suliač Alois Taschek \ iktor Uidi Ksil-l Vogrinc Josef listin (llospitantin): Suhai VI. Klasse. (45 Sehülor.) Kolman Vinzenz lCoppold Karl Kretschmer Adolf* Leher Johann Mak Johann Melftvc Johann Mi kič Theodor Mlaker Alois Morde j Franz Muhri Erich Neuberger Adolf Praznik Franz Puncer Felix Ravljen Martin Riedel Erhard Roš Franz Vondrašek Otto Vrečer Matthias Weltz Franz Witzeling Johann Zupanc Franz • Marie. Senica Anton Senica Michael Singer Norbert Sivka Anton Soline Johann Vaupot Franz Vertačnik Veit VertovSek Raimund * Vollouscliegg Josef Vrečko Franz Wagner Hubert Wassilko Alexander, R. v. * Wenedikter Ludwig Wozelka Ferdinand Wundsaui Faust Adlor Erich* Han Josef (. rne j Ludwig Farkaš Franz (iajscbek Vinzenz llrusclika l'Imil Jagodič Karl * Kaufmann Josef* Kislinger Johann* Kolšek Wladimir , Krollie Valentin liooto Oskar Fritsch Hermann * Fromm Walter (ilavnik Franz Hočevar Karl Hofer Johann Jeschounig Johann* Karapancsa Nikolaus Edler von Kiiiina VII. Klasse. (33 Schüler.) Kubasa Josef* Kutschka Otto* Leuschner Kurt Matzhold Alois* May Gerhard* Mayer Franz l’erles Paul Planinc Wilhelm Potočnik üthniiir Praznik Josef Ruttner v. Grünberg ö uido *| VIII. Klasse. (20 Schülcr.) Kolšek Josef Kossiir Ludwig * Kotnik Josef Krk Erich Ktinej Johann Ladok Alois* Lang Otto Leikauf J osef Maček Wilhelm Skrobar Eduard * v. Sulimirski Thaddäus Synek Eduard* Tritsch Uobert Vasle Leopold * Viilcinsek Arkadins Winkle Theodor Wundsaui Hans Wundsam Wulter Zakošek Karl Zdolšek Alois * Micholitsch-Jarmer Wilii. Pavlič Alois l’relog Richard * l’utre Josef Schöpfer Friedrich* Stiplovšek Franz* Strasser Friedrich * Traugott Adolf Zivetko Bruno * * Zur militärischen Dienstleistung während des zweiten Seuiosters eingeriiekt. Zur militärischen Dienstleistung “ind während des ersten Semesters eingerückt: Amann Anton Berchtold Paul Christomannos Alois Handl Franz Haumer Johann Jastrobnik Johann Kalan Wladimir Killor l’otor Lindauer Wolfgang Koneczny Hans Kontzer Heinrich Korent Andreas Mikolič Georg Seile Hermann Sperl Ludwig Lipusch Ferdinand Ijiirzer v. Zechenthal Erich X. Kundmachung in Betreff des Schuljahres 1915/16. Die Aufnahme der Schüler für das Schuljahr 1915/16 findet in folgender Ordnung statt: 1. Für die Aufnahme in die erste Klasse sind zwei Termine bestimmt. Im ersten Termin findet die Einschreibung am (!. Juli, im zweiten am IG. September von 9—10 Uhr statt. Die Aufnahmswerber haben sich in Begleitung ihrer Eltern oder deren Stellvertreter rechtzeitig zu melden und den Taufschein (Geburtsschein), sowie das Frequentationszeugnis der Volksschule (statt des letzteren können auch die gemäß dem Ministerial-Erlaß vom 17. März 188(1, Z. 5086 eingerichteten Schulnachrichten beigebracht werden) vorzulegen. In die erste Klasse können nur solche Schüler aufgenommen werden, die im Kalenderjahre der Aufnahme das zehnte Lebensjahr vollenden. Alters nach sichten sind unzulässig. Die Aufnahme hängt von dem Erfolge der Aufnahmsprüfling ab, die am 6. J uli und am 16. September u m 2 Uhr beginnt. Die Wiederholung der Aufnahmsprüfung bei ungünstigem Erfolge ist weder an der Anstalt, an der die Aufnahmsprüfung abgelegt wurde, noch an einer anderen Anstalt gestattet innerhalb des Schuljahres, in dem die Prüfung abgelegt wurde. Die Schüler der Vorbereitungsklasse die diese mit gutem Erfolge vollendet haben, sind von der Ablegung der Aufnahmsprüfung enthoben, Schüler der Vorbereitungsklasse mit nicht genügendem Erfolge werden zu einer Aufnahmsprüfung in die erste Klasse nicht zugelassen. 2. Die Aufnahme der in die 11.—VIII. Klasse neu eintretenden Schüler findet am 16. September von 2—-3 Uhr statt. Hiebei sind der Taufschein (Geburtsschein) und sämtliche Studienzeugnisse vorzulegen, von denen das Jahreszeugnis über 1914/15 mit der Abgangsklausel versehen sein muß. Schüler, deren Zeugnisse mangelhafte Kenntnisse nachweisen, können einer Aufnahmsprüfung unterzogen werden. Aufnahmswerber, die über das Schuljahr 1914/15 kein Jahreszeugnis vorweisen können, müssen bei Erfüllung der sonstigen, für die Aufnahme geltenden gesetzlichen Bestimmungen, sich einer Aufnahmsprüfung aus sämtlichen obligaten Lehrgegenständen unterziehen (Ministerialerlaß vom 6. September 1878, 13.510). Nicht- katholische Schüler überreichen bei der Einschreibung ein vom Religionslehrer ihrer Konfession ausgestelltes Zeugnis über ihre religiöse Vorbildung, bezw. über den in den Hauptferien genossenen Religionsunterricht. 3. Die Wiederaufnahme aller bisherigen Schüler erfolgt am 16. September ron 3—5 U h r. Hiebei hat jeder Schüler das Jahreszeugnis über 1914/15 vorzuweisen. 4. Die Aufnahme in die Vorbereitungsklasse lindet am IG. September um 10 Uhr statt. 5. Diejenigen Schüler, die sich einer Nachtrags- oder Wiederholungsprüfung unterziehen müssen, haben sich am lß. September um 8 Uhr mit dem Interimszeugnisse zu melden. 0. Das Schuljahr wird am 18. September um 8 Uhr mit einem feierlichen Gottesdienste eröffnet, an dem alle katholischen Schüler teilzunehmen haben. Dei regelmäßige Unterricht beginnt am 10. September. Sollte sich eine Änderung in den Anfnahmsterminen als notwendig erweisen, wird diese rechtzeitig bekannt gegeben werden. Jeder Schüler muß mit den erforderlichen Lehrbüchern in den zulässigen Auflagen versehen sein. Hinsichtlich der Gebühren ist zu merken: d) Für die Vornahme der Aufnahmsprüfung in die II.—VIII. Klasse ist die Taxe von 24 K zu entrichten. b) Alle in die I. oder eine andero Klasse neu eintrotendon Schülor erlegen die Aufnahmstaxe von 4 K 20 li. c) Allo Schülor — die neu eintrotendon, wio die bishorigon — haben don Lolir-mittolboitrag von 2 K und don Jugendspiolboitrng von 1 K zu zahlen. dj Die in die Vorberoitungsklasse eintrotenden Schüler sind von diesen Gebühren bofreit. e.J Dio im Julitermine aufgnnoinmonen Schülor der I. Klasse erlegen die Auf-nalimsgobülironorst nach tatsächlich erfolgtem Eintritte zu Beginn dos Schuljahres. f) Schülor der selbständigen deutsch-slowenischon Gymnasialklassen entrichten heim Übertritt ins Staatsoborgymnasium koine Aufnahmstaxe. Das Schulgeld beträgt in der Yorboroitungsklasse 20 K, in don Klassen des Gymnasiums 30 K für das Semester und ist mittelst Postsparkassoorlagscheines in don ersten sechs Wochen des Semostors zu zahlon. Seliülor. dio um Befreiung von der Zahlung dos Schulgeldes oder um Stundung der Zahlung (nur in der Vorboreitungs-klasse und in der ersten Gymnasialklasse) ansuchon wollen, haben die an den k. k. Landesschulrat zu richtenden Gesuche in don ersten acht Tagen des Semesters im Wege des Klassenordinariates einzubringen. Den Gesuchen um Befreiung ist das Jahroszougni s von 1914/15, allen Gesuchen der vorschriftsmäßig ausgofortigto Venniigensausweis (Mittel-losigkeitszeugnis) beizulegen. Der Vermögensausweis muß auf dem durch den Erlaß des I.' k. Ministeriums für Kultus und Unterricht vom 2(i. April 1910, ZI. 28390/908 vor-geschriebenen Formulam so angelegt sein, daß aus ihm die Vermögenslage genau ersichtlich ist, und darf zur Zeit der Überreichung nicht über ein Jahr alt sein. Dio von der Zahlung dos Schulgeldes bereits befreiten Schülor allor Klassen lialien ihre Vormügonsauswoiso, deren amtliche Bestätigung nicht über ein Jahr alt sein darf, den Klassenvorständon vorzuweisen. C i 1 1 i. am 15. Juni 1915. Klemens Proft. 4 W